I SA/Wr 504/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-06-15
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodównajemumowa najmufaktury VATdowodypostępowanie podatkowezasada prawdy obiektywnejswobodna ocena dowodów

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki A sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, uznając, że kwota czynszu za najem autobusu nie mogła zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów z powodu sprzeczności z zawartą umową.

Sprawa dotyczyła sporu o zaliczenie kwoty czynszu za najem autobusu do kosztów uzyskania przychodów przez spółkę A sp. z o.o. Organy podatkowe zakwestionowały tę możliwość, wskazując na sprzeczność między przedstawionymi przez spółkę umowami najmu a wystawionymi fakturami VAT. Spółka argumentowała, że doszło do błędów pisarskich i że faktyczna treść umowy była inna, co potwierdzały dokumenty księgowe i płatności. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie dopuściły się dowolności w stosowaniu przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę spółki A sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2000. Spór dotyczył zakwestionowania przez organy skarbowe prawa spółki do zaliczenia kwoty [...] czynszu z tytułu najmu autobusu do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe wskazały na sprzeczność między przedstawionymi przez spółkę umowami najmu a wystawionymi fakturami VAT, sugerując, że umowy mogły zostać sporządzone na potrzeby kontroli. Spółka twierdziła, że doszło do błędów pisarskich w umowach i że rzeczywista treść umowy, potwierdzona dokumentami księgowymi i płatnościami, była inna. Podkreślano możliwość ustnego zmieniania umowy najmu. Zarzucono również Izbie Skarbowej wydanie decyzji przed otrzymaniem dowodów zapłaty. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, stosując zasadę prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, że sprzeczność między umową a fakturami dawała podstawę do zakwestionowania kosztu uzyskania przychodu, a ocena dowodów przez organy nie nosiła znamion dowolności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organy podatkowe prawidłowo ocenią materiał dowodowy i stwierdzą, że przedstawione dowody (umowy) nie odzwierciedlają rzeczywistych stosunków umownych lub że ich treść jest sprzeczna z innymi dowodami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe miały podstawy do zakwestionowania zaliczenia czynszu do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ istniała oczywista sprzeczność między przedstawionymi przez spółkę wersjami umowy a fakturami za najem. Organy, kierując się zasadą prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, uznały spisane umowy za bardziej wiarygodne od faktur i wyjaśnień strony, a ocena ta nie nosiła znamion dowolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi, gdy zarzuty nie są zasadne.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 180

Ordynacja podatkowa

Celem postępowania podatkowego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a dopuszcza się jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego i nie jest sprzeczne z prawem.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy ma swobodę w ocenie wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, kierując się przy tym logiką, nauką i doświadczeniem życiowym.

PPSA art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Reguluje rozpoznawanie spraw w sądach administracyjnych w okresie przejściowym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zaliczenie kwoty czynszu za najem autobusu do kosztów uzyskania przychodów ze względu na sprzeczność z zawartą umową. Argumentacja organów podatkowych dotycząca sprzeczności między umową a fakturami VAT oraz wątpliwości co do autentyczności umów.

Godne uwagi sformułowania

O treści umowy, a tym samym o zakresie praw i obowiązków z niej wynikających, nie decyduje jej literalne brzmienie, ale zgodny zamiar stron. Celem każdego postępowania podatkowego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby ich załatwienie opierało się na udowodnionych faktach i aby do tych faktów zostały zastosowane właściwe normy prawne. Przyjęta zaś w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Marta Semiczek

sprawozdawca

Andrzej Cisek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów w kontekście sprzeczności między umową a fakturami, a także stosowania zasady swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów podatkowych w kontekście dowodów przedstawionych przez podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem w postępowaniu podatkowym dotyczący dowodów i ich oceny, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii sprzeczności między dokumentami.

Błąd w umowie czy celowe działanie? Jak sąd ocenił koszty uzyskania przychodów z najmu autobusu.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 504/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek
Henryka Łysikowska
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Marta Semiczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
FSK 2136/04 - Wyrok NSA z 2005-09-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 180, 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
I SA/ Wr 504/03 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLESKIEJ Dnia 15 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant Wiesław Jakubiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 sprawy ze skargi A sp. z o.o. we W. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok, zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę oddala skargę.
Uzasadnienie
W wyniku przeprowadzonej kontroli Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją nr [...] z dnia [...] określił dla A Sp. z o.o. we W. należny podatek dochodowy od osób prawnych za 2000 r. w wysokości [...] zaległość w tymże podatku w wysokości [...] oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie [...] liczone na dzień wydania decyzji.
Od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej Strona złożyła odwołanie.
W wyniku postępowania przed Izbą Skarbową decyzję organu I instancji uchylono w części i określono należny podatek dochodowy od osób prawnych.
Zaległość podatkowa wynikła z zakwestionowania przez organy skarbowe prawa do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty [...] czynszu z tytułu najmu autobusu Mercedes nr rej. [...].
Izba Skarbowa wywodziła, że zgodnie z § 3 umowy najmu z dnia [...] "najemca zobowiązany był do zapłaty wynajmującemu należności [...], zaś miała być płatna po wystawieniu faktury VAT w połowie okresu użytkowania. Do umowy najmu zostały zawarte aneksy zmieniające należność za najem autokaru oraz okresy jego użytkowania.
- w dniu [...] aneks nr [...] określający, iż "najemca
zobowiązany jest do zapłaty wynajmującemu [...]. W/w aneks
zawarto na okres od [...]-[...].
- w dniu [...]aneks [...] utrzymujący dotychczasową wysokość czynszu za najem [...] aneks zawarty został na okres [...]-[...].
- w dniu [...]- aneks nr [...] utrzymujący dotychczasową wysokość odpłatności za najem [...]zawarty na okres [...]-[...].
Jednocześnie wydatki związane z wynajmem autobusu księgowane w oparciu o następujące faktury.
- Fa VAT nr [...] z [...] na kwotę [...] za styczeń 2000r.
- Fa VAT nr [...] z [...] na kwotę [...] PLN za luty 2000 r.
- Fa VAT nr [...]z [...] na kwotę [...] zgodnie z aneksem nr [...] do umowy
- Fa VAT nr [...] na kwotę [...] za sierpień i wrzesień
2000r
W wyniku porównania zawartej w dniu [...] umowy najmu autobusu wraz z aneksami z zaksięgowanymi w koszty uzyskania przychodów Spółki z wydatkami za najem autobusów na podstawie przywołanych faktur zakupu stwierdzono niezgodność stanu przedstawionego przez Spółkę ze stanem faktycznym wynikającym z umowy i aneksów do umowy. Taki stan Strona wyjaśniła faktem zaistnienia błędów pisarskich w związku z używaniem wzorca komputerowego umowy, a kwota czynszu została przypisana do niewłaściwego okresu. Jednocześnie przedłożono obowiązujące aneksy do umów. Wskazana przez Stronę w piśmie z dnia [...] obowiązująca w 2000r. umowa najmu autobusu z dnia [...] w stosunku do umowy z [...] przedstawionej w trakcie kontroli zawiera następujące różnice:
- w wersji przedstawionej przez Prezesa Spółki należność określono w
wysokości [...] płatną w ciągu 14 dni po wystawieniu faktury.
- pierwszą wersję umowy podpisała pełnomocnik A p. Z. W., zaś wersję przedłożoną w terminie późniejszym podpisał p. A. B. Zdaniem Izby strona w żaden przekonujący sposób nie udowodniła sprzeczności zawartych umów z wystawionymi fakturami VAT. Strona nie wykazała na czym polegał błąd pisarski i dlaczego błąd ten występuje w obu przedstawionych wersjach umowy. Ponadto brak umów w trakcie kontroli wskazuje- zdaniem Izby- że sporządzone zostały one dla celów kontroli, aby obronić nieuzasadniony wydatek w kwocie [...]. Poparciem takiego twierdzenia jest także fakt podpisania drugich wersji umów osobiście przez p. A.B. jako wynajmującego i jako najemcę w odróżnieniu od umów przedłożonych wcześniej kontrolującym, gdzie jako wynajmujący, umowę podpisała p. Z. W. Po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego Izba Skarbowa uznała, że kwota [...] nie może być uznana za koszt uzyskania przychodu ze względu na sprzeczność z zawartą umową.
W skardze podatnik wywodzi, że czynsz w wysokości [...] dotyczył każdego miesiąca okresu na jaki zawarto umowę a nie za cały okres umowy. O treści umowy, a tym samym o zakresie praw i obowiązków z niej wynikających, nie decyduje jej literalne brzmienie, ale zgodny zamiar stron. Dokumenty przedłożone w toku postępowania świadczą o tym, że właściwą treść umowy odzwierciedlają m.in. dokumenty księgowe.
Podatnik wywodzi, że umowa najmu może być zawarta w formie ustnej, gdyż kodeks cywilny nie zastrzega szczególnej formy zawarcia takiej umowy. Tym samym każda zmiana umowy najmu może być dokonana ustnie pod warunkiem, że obie strony umowy taką zmianę akceptują. Zapłata przez najemcę kwoty określonej na fakturze i jej przyjęcie przez wynajmującego dowodzi tego, że obie strony zaakceptowały i dochowały warunków zmienionej umowy najmu.
Ponadto zarzuca, że toku postępowania odwoławczego Izba Skarbowa zażądała przedłożenia dowodów zapłaty czynszów wynikających z aneksów, które to dowody zostały przez skarżącą doręczone. Jednak – zdaniem skarżącego podkreślenia wymaga fakt, że wezwanie do dostarczenia dodatkowych dowodów doręczone pełnomocnikowi w dniu [...], a decyzja została wydana z datą [...], co prowadzi do wniosku, że Izba wydała decyzję nie czekając na dostarczenie dowodów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś oznacza naruszenie przepisu art. 187 §1Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Izba stwierdziła, że w zaskarżonej decyzji nigdy nie kwestionowała samego wydatku za wynajem autobusu lecz zakwestionowano jego wysokość jako niezgodną z treścią zawartej umowy. Ponadto zdaniem Izby Skarbowej nie zakwestionowano prawa Strony do ustnego zawarcia umowy najmu, jednakże skoro uczyniono to w sposób pisemny taką treść umowy przyjęto za rzeczywistą.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego - zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz U 153 poz 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. i na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, że wydając zaskarżoną decyzję organy naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ) Dlatego też nie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Celem każdego postępowania podatkowego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby ich załatwienie opierało się na udowodnionych faktach i aby do tych faktów zostały zastosowane właściwe normy prawne. Realizacja zasady prawdy obiektywnej wymaga przy tym, by dopuścić jako dowód w sprawie podatkowej wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 Ordynacji podatkowej). Przyjęta zaś w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. By w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy; wszechstronności oceny. ( wyrok NSA O/Z w Poznaniu z dnia 29.06.2000 sygn. I SA/Po 1342/99 LEX nr 43051)
W niniejsze sprawie niespornym jest, że podatnik przedstawił dwie umowy zwarte z A. B., z tej samej daty i dotyczące dzierżawy tego samego autokaru. Umowy te w różny sposób określają kwotę czynszu i termin jego płatności. Jednocześnie z obu tych umów wynika, że kwota czynszu dotyczy całego – dwumiesięcznego trwania okresu umowy. Jednocześnie nie sporne jest, że podatnik zaliczył do kosztów uzyskania przychodów kwoty po [...] odrębnie za każdy miesiąc trwania umowy. Spornym natomiast pozostaje jedynie, czy przedstawione umowy odzwierciedlają rzeczywiste stosunki łączące podatnika z wynajmującym i czy zostały one zmienione w taki sposób iż określono czynsz w wysokości [...] za miesiąc.
Organy podatkowe obu instancji dokonały wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w kwestii treści umowy łączącej skarżącego z A. B. Wobec oczywistej sprzeczności przedstawianych przez skarżącego wersji umowy z fakturami za najem, organ podatkowy, kierując się zasadą prawdy obiektywnej, miał podstawy uznać spisaną umowę za bardziej wiarygodną od nie odpowiadających jej treści faktur oraz wyjaśnień strony zainteresowanej co do rzeczywistych intencji stron umowy. Organy podatkowe w sposób logiczny wykazały przy tym, że tak ustalona treść umowy odpowiada także treści aneksów, przedłużających umowę na dalsze okresy i określających wysokości czynszu w kwocie po 4 [...] miesięcznie.
Ocena materiału dowodowego zastrzeżona jest dla organu podatkowego. Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ prowadzący postępowanie administracyjne (art. 191 Ordynacji podatkowej) wyłącza możliwość odmiennej, niż dokonał to organ orzekający w postępowaniu, oceny wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, na których oparł decyzję, chyba że organ ocenił dowody w sposób dowolny. (wyrok NSA O/Z w Lublinie z dnia 10.09.1999 sygn. I SA/Lu 734/98 LEX nr 42717). Ponieważ – zdaniem Sądu w niniejszej sprawie dowolność taka nie wystąpił, nie można twierdzić iż organy skarbowe naruszyły w tym zakresie przepisy proceduralne.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów.
Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI