I SA/WR 499/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-11-14
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnazajęcie wierzytelnościskarga na czynność egzekucyjnąprzedawnieniepełnomocnikorgan egzekucyjnypodatek VATWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności, uznając, że organ egzekucyjny działał zgodnie z prawem, a zarzuty dotyczące przedawnienia czy podwójnego zajęcia nie mogły być badane w tym trybie.

Skarżący K. M. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy decyzję organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. podwójnego zajęcia tej samej wierzytelności, przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz pominięcia pełnomocnika. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie skargowe na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny i nie pozwala na badanie kwestii zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wymagalności należności czy przedawnienia.

Przedmiotem skargi K. M. była czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności pieniężnej, dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Fabryczna w ramach ponownego postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za 2012 r. Skarżący zarzucił m.in. dwukrotne zajęcie tej samej wierzytelności, która miała być już wcześniej zrealizowana, pominięcie ustanowionego pełnomocnika oraz przedawnienie zobowiązania podatkowego. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej oddalili skargę, wskazując, że zarzuty te nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne, które ma charakter ograniczony do badania prawidłowości samej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podzielił to stanowisko, oddalając skargę. Sąd podkreślił, że skarga na czynności egzekucyjne jest subsydiarnym środkiem ochrony i nie pozwala na badanie kwestii zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wymagalności należności, przedawnienia czy wcześniejszego zajęcia wierzytelności w innym postępowaniu. Sąd stwierdził, że czynność zajęcia wierzytelności została dokonana zgodnie z przepisami, a zarzuty dotyczące pełnomocnika nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny i pozwala badać jedynie zgodność z prawem konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie kwestie merytoryczne postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie skargowe na czynności egzekucyjne jest ograniczone do oceny zgodności z prawem faktycznych działań organu egzekucyjnego, a nie do badania zasadności wszczęcia postępowania, wymagalności należności czy przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa środek ochrony prawnej zobowiązanego w postaci skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje sposób zajęcia wierzytelności pieniężnej innej niż określona w art. 72-85.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 61

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja czynności egzekucyjnej.

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymienienie środka egzekucyjnego - zajęcie wierzytelności pieniężnej.

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacji podatkowej

k.p.a. art. 40 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na czynności egzekucyjne nie pozwala na badanie kwestii merytorycznych postępowania egzekucyjnego, takich jak przedawnienie czy zasadność wszczęcia egzekucji. Czynność egzekucyjna zajęcia wierzytelności została dokonana zgodnie z przepisami prawa. Pełnomocnik nie został pominięty, gdyż został ustanowiony po dokonaniu zaskarżonej czynności.

Odrzucone argumenty

Podwójne zajęcie tej samej wierzytelności. Prowadzenie egzekucji na podstawie nieistniejącego zobowiązania podatkowego. Pominięcie pełnomocnika przy dokonywaniu czynności egzekucyjnej. Zajęcie przedawnionego zobowiązania podatkowego. Brak wskazania konkretnej wierzytelności pieniężnej i jej wysokości w zawiadomieniu o zajęciu.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia w postępowaniu skargowym (...) kognicja organów nadzoru jest ograniczona (...) wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych w postępowaniu tym nie orzeka się zatem o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, wymagalności czy istnienia dochodzonych należności

Skład orzekający

Iwona Solatycka

sprawozdawca

Jarosław Horobiowski

członek

Tadeusz Haberka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonej kognicji sądu w postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne w administracji oraz zasady dotyczące prawidłowości zawiadomienia o zajęciu wierzytelności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania skargowego na czynności egzekucyjne w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego w administracji – ograniczeń skargi na czynności egzekucyjne. Jest to istotne dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.

Czy skarga na czynność egzekucyjną to sposób na podważenie całego postępowania? WSA we Wrocławiu wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 59 276 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 499/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka /sprawozdawca/
Jarosław Horobiowski
Tadeusz Haberka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 54
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Horobiowski, sędzia WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 5 maja 2025 r. nr 0201-IEE1.7192.38.2025.3 w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. M. (dalej: Strona, Zobowiązany, Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, DIAS) z dnia 5 maja 2025 r. nr 0201-IEE1.7192.38.2025.3. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Fabryczna (dalej: NUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia 3 marca 2025 r. nr 0224-SEE-2.7113.211.2025 w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.
Z akt administracyjnych wynika, że NUS wszczął, działając w trybie art. 61 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r., 572 ze zm., dalej u.p.e.a.), wobec Zobowiązanego ponowne postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...],obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za 2012r . w wysokości 59.276,00 zł. Wcześniejsze postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego zostało umorzone przez NUS postanowieniem z dnia 12 stycznia 2018 r. nr 0224-SEE.711.10824.2018 SK wydanym na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. w związku z bezskutecznością egzekucji. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, NUS zawiadomieniem z dnia 9 stycznia 2025 r. nr [...] zajął u Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W.-K. P. R. wierzytelności pieniężne przysługujące Zobowiązanemu. Pismem z dnia 17 stycznia 2025 r. Strona wniosła skargę na ww. czynność egzekucyjną wraz z zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżący zakwestionował "powtórne zajęcie" przez NUS wierzytelności wynikających z wyroków WSA sygn. akt I SA/Wr 1233/17, sygn. akt I SA/Wr 907/23, sygn. akt I SA/Wr 1070/17 oraz kosztów procesu zasądzonych wyrokiem NSA, sygn. akt I FSK 653/19, które uprzednio zostały już skutecznie zajęte i zrealizowane poprzez przekazanie środków pieniężnych organowi egzekucyjnemu bądź przez dokonanie potrącenia. Skarżący stwierdził, że niedopuszczalne jest przyjęcie, że ten sam składnik majątkowy - w tym przypadku konkretna wierzytelność - może być skutecznie zajęty więcej niż raz w ramach różnych postępowań egzekucyjnych, zwłaszcza jeżeli uprzednie zajęcie zostało zrealizowane i doprowadziło do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżący wyraził stanowisko, że czynność egzekucyjna jest wadliwa, ponieważ została dokonana wobec przedmiotu, który już - przy założeniu że został już wyegzekwowany lub potrącony - nie istniał już w jego majątku i nie mógł być ponownie egzekwowany. Zarzucono pominięcie pełnomocnika przy dokonywaniu zaskarżonej czynności oraz zajęcie przedawnionego zobowiązania podatkowego.
Postanowieniem z dnia 3 marca 2025 r. nr 0224-SEE.7113.211.16.2025 organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu wskazał, że zakwestionowane przez Skarżącego zajęcie wierzytelności zostało dokonane zgodnie z obowiązującą w tym zakresie procedurą. Odnosząc się do głównego zarzutu Skarżącego - dwukrotnego zajęcia tych samych wierzytelności - organ stanął na stanowisku, że zajęta i przekazana dnia 10 stycznia 2025 r. wierzytelność przez Komornika Sądowego P. R. nie jest ponownie zajętą, tą samą wierzytelnością. Organ egzekucyjny w toku innego, wcześniej prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonał czynności zajęcia ww. wierzytelności na podstawie innych tytułów wykonawczych nr [...] i [...] i czynności egzekucyjnej o innym numerze zawiadomienia [...] z 26 października 2023 r. NUS wskazał, że na dzień dokonania czynności w sprawie postepowania egzekucyjnego nie był ustanowiony pełnomocnik, zatem zarzut jego pominięcia jest bezzasadny. NUS wskazał, że zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego będzie badany w odrębnym postepowaniu i nie może być przedmiotem oceny przy rozpoznaniu skargi na czynność egzekucyjną.
Postanowieniem z 5 maja 2025 roku nr 0201-IEE1.7192.38.2025.2 DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego wskazując, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował tryb opisany w art. 89 u.p.e.a., a akta sprawy nie potwierdzając zarzutu pominięcia pełnomocnika, albowiem ujawnił się on dopiero po dokonaniu zaskarżonej czynności. Zdaniem DIAS badanie formalnej prawidłowości zastosowania środka egzekucyjnego nie wykazało uchybień, a kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego jest rozpoznawana w odrębnym postępowaniu.
Skarżący nie zgodził się z ww. postanowieniem DIAS i złożył na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając:
I. przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 26 § 1 pkt 1 i § 5 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2025, poz. 111 ze zm., dalej O.p.), poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie nieistniejącego zobowiązania podatkowego za kwiecień i czerwiec 2010 r.; które zostało prawomocnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 marca 2024 r. (sygn. akt I SA/Wr 907/23), co skutkowało brakiem wymagalnego obowiązku pieniężnego objętego egzekucją, a tym samym brakiem podstaw do dokonania potrącenia i zajęcia wierzytelności Skarżącego.
2. art. 89 § 1 i 2 w zw. z art. 80 § 1 u.p.e.a., przez przyjęcie skuteczności czynności zajęcia wierzytelności, mimo braku wskazania konkretnej wierzytelności pieniężnej oraz jej wysokości, co uniemożliwiało prawidłową identyfikację przedmiotu zajęcia i spowodowało bezskuteczność tej czynności.
II. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej z dnia 9 stycznia 2025 r. z pominięciem pełnomocnika Skarżącego, radcy prawnego T. N., który już od dnia 12 sierpnia 2024 r. był prawidłowo umocowany i złożono stosowne pełnomocnictwo do akt organu, co spowodowało rażące naruszenie praw strony oraz pozbawienie jej profesjonalnej reprezentacji procesowej w istotnym momencie postępowania.
2. art. 33 § 1 i § 2 w zw. z art. 9 k.p.a. przez błędną i zawężającą wykładnię zakresu pełnomocnictwa złożonego dnia 12 sierpnia 2024 r., polegającą na nieuwzględnieniu pełnego zakresu upoważnienia do reprezentacji Skarżącego we wszystkich czynnościach postępowania egzekucyjnego, co skutkowało nieuzasadnionym ograniczeniem prawa Skarżącego do korzystania z profesjonalnej pomocy prawnej.
3. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sposób rażąco naruszający zasadę budowania zaufania obywatela do organów administracji publicznej, polegające na arbitralnym działaniu organu egzekucyjnego, egzekwowaniu nieistniejących zobowiązań podatkowych oraz pomijaniu ustanowionego pełnomocnika, co doprowadziło do pogwałcenia podstawowych standardów uczciwości i lojalności administracji wobec strony postępowania.
4. naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - poprzez ponowne zajęcie i wyegzekwowanie tej samej wierzytelności, podczas gdy zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym zostało już wcześniej zaspokojone (wyegzekwowane) i w związku z tym nie istniało w dochodzonym zakresie (zarzut nieistnienia lub wcześniejszego wykonania obowiązku).
5. naruszenie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. - poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej należności podatkowej pomimo jej przedawnienia, tj. dochodzenie zobowiązania podatkowego, które wygasło wskutek upływu terminu przedawnienia (zarzut wygaśnięcia lub braku wymagalności obowiązku, w związku z art. 70 § 1 O.p.).
III. Naruszenie przepisów Konstytucji RP, tj.: art. 2 Konstytucji RP poprzez prowadzenie przez organ egzekucji administracyjnej w sposób sprzeczny z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, polegający na niezgodnym z prawem egzekwowaniu należności podatkowych nieistniejących lub prawomocnie uchylonych, oraz rażącym naruszeniu praw strony poprzez ignorowanie przepisów o doręczeniach i reprezentacji procesowej.
Do skargi Strona dołączyła protokół zapoznania się przez pełnomocnika z aktami z dnia 30 października 2024 r., pełnomocnictwo
Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o:
• uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia DIAS z dnia 5 maja 2025 r., wraz z poprzedzającym je postanowieniem NUS z dnia 3 marca 2025 r., jako wydanych z naruszeniem prawa;
• zasądzenie od DIAS na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
W dalszym piśmie procesowym Strona wskazała na pismo NUS z dnia 7 lipca 2025 r., którym organ ten doręczył zajęcie wierzytelności "pominiętemu" wcześnie pełnomocnikowi, wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu. Zarzucono ponownie nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji i zastosowanym środku egzekucyjny, co zdaniem Strony skutkowało, że środek ten nie przerywał biegu termin przedawnienia. Zarzucono tez przedawnienie zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na pismo procesowe Strony, DIAS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i odpowiedzi na skargę. Również Strona w replice do odpowiedzi na skargę podtrzymała swoje zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie DIAS z dnia 5 maja 2025 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie NUS w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej.
Badając też rozpoznawaną sprawę w wyżej zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US, jak tego domagała się Strona skarżąca.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).
W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Co ważne skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Wobec tego, w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13, CBOSA).
W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się zatem o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, wymagalności czy istnienia dochodzonych należności (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; CBOSA).
Skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć zatem konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazania wymaga, iż na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12) lit. a) tiret 5 u.p.e.a. zaś jego zastosowanie reguluje przepis art. 89 u.p.e.a.
I tak, zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Aktualnie w judykaturze nie budzi żadnych wątpliwości to, że o pierwszej czynności postępowania egzekucyjnego w administracji musi być zawiadomiony bezpośrednio zobowiązany. Dopiero w toku tego postępowania może być zgłoszony lub ustanowiony pełnomocnik. Od momentu zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika organ egzekucyjny zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2328/10 i II FSK 2327/10; z 11 września 2007 r., sygn. akt II FSK 990/06, uchwała NSA z dnia 16 czerwca 2025 r. sygn. akt III FPS 1/25, pkt 3.7 uchwały, CBOSA). W sprawie będącej przedmiotem oceny pełnomocnik został ustanowiony dopiero po ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego i dokonaniu zajęcia egzekucyjnego, zatem ewentualne pełnomocnictwa złożone wcześniej, tj. przed wszczęciem postepowania, nie mogły mieć wpływu na konieczność doręczenia zawiadomienia o ww. czynnościach bezpośrednio Zobowiązanego.
Organ egzekucyjny, wystawiając w dniu 9 stycznia 2025 r. zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z ww. tytułu i przesyłając je do dłużnika zajętej wierzytelności, którego wezwał jednocześnie, aby bez zgody organu nie uiszczał Stronie tejże należności lecz niezwłocznie w terminie 7 dni od dnia doręczenia złożył organowi oświadczenie wymagane przepisem art. 89 § 3 p.p.s.a. oraz skuteczne powiadamiając o tym zajęciu Stronę skarżącą, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów u.p.e.a. Sąd nie dopatrzył się również uchybień formalnych. Zawiadomienie z dnia 9 stycznia 2025 r. zawierało wszystkie niezbędne elementy przewidziane art. 67 § 2 u.p.e.a., między innymi: numery tytułów wykonawczych, kwotę należności oraz okres, za który należność została określona, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę naliczonych odsetek, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych. Na zawiadomieniu widnieje też informacja o elektronicznie złożonym podpisie z podaniem imienia i nazwiska osoby podpisującej, zajmowanego stanowiska oraz daty złożenia podpisu. Zgodnie natomiast z art. 67 § 2a u.p.e.a., jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz pieczęci organu egzekucyjnego. Ponadto zostało ono sporządzone zgodnie ze wzorem określonym (w załączniku nr 6) ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów, z dnia 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 426 ze zm.). Żaden z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakazuje aby, w zawiadomieniu o zajęciu innej wierzytelności koniecznym było wskazanie konkretnej wierzytelności pieniężnej czy tez jej wysokości,
Podsumowując, należało zatem stwierdzić, że organ realizując zajęcie podanej innej wierzytelności pieniężnej, zawiadomieniem z dnia 9 stycznia 025 r. wypełniło wszystkie wymagania prawem przewidziane.
Sąd wyjaśnia ponadto, iż jak już wcześniej wskazano, w postępowaniu skargowym dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Organ wobec tego nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. Co należy zaznaczyć organ nie może, rozpatrując skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a., badać kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych, istnienia, czy wymagalności lub kwestii wcześniejszego zajęcia wierzytelności w innym postępowaniu. Zatem żądanie analizy tych kwestii w toku tego postepowania nie znajduje podstaw prawnych.
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie NUS nie naruszają przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do ich uchylenia.
Dodatkowo, Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając zatem na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd uznał, że skarga Strony jest nieuzasadniona i w konsekwencji podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI