I SA/Wr 497/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2008-08-29
NSApodatkoweŚredniawsa
nadpłata podatkuzaliczenie na poczet zobowiązańzażalenieniedopuszczalnośćpostanowienieOrdynacja podatkowaWSAskarżący

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki "A" S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności zażalenia dotyczącego zaliczenia nadpłaty podatku na poczet przyszłych zobowiązań.

Spółka "A" S.A. wniosła o zaliczenie nadpłaty podatku na poczet przyszłych zobowiązań, jednak organ I instancji odmówił, a organ II instancji stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że na postanowienie organu I instancji w tej sprawie nie przysługuje zażalenie, a błędne pouczenie o możliwości jego wniesienia nie uruchamia postępowania odwoławczego.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. Wójt odmówił spółce zaliczenia nadpłaty podatku na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym obowiązek zaliczenia nadpłaty zgodnie z wnioskiem. SKO uznało jednak zażalenie za niedopuszczalne, powołując się na art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ przepisy nie przewidują środka zaskarżenia w postaci zażalenia na postanowienie dotyczące zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO do WSA, podnosząc m.in. naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej i zarzucając organowi II instancji brak odniesienia się do jej stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z art. 76a Ordynacji podatkowej, postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych jest zaskarżalne zażaleniem. Jednakże, do momentu powstania zobowiązania podatkowego, organ nie rozpoznaje wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. Sąd podkreślił, że skoro ustawodawca nie przewidział środka zaskarżenia na postanowienie organu I instancji w tej konkretnej sytuacji, to organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Błędne pouczenie przez organ I instancji o możliwości wniesienia zażalenia nie mogło uruchomić trybu odwoławczego. W związku z tym, WSA orzekł jak w sentencji, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, na postanowienie organu podatkowego w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych nie przysługuje zażalenie, chyba że dotyczy ono zaliczenia na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 76a) przewidują środek zaskarżenia w postaci zażalenia jedynie na postanowienia dotyczące zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Na inne postanowienia w tej materii, w tym dotyczące przyszłych zobowiązań, zażalenie nie przysługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

o.p. art. 76a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 228 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 72 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia, ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują środka zaskarżenia na postanowienie organu I instancji w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych przez organ I i II instancji. Argument skarżącej, że błędne pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia powinno uruchomić postępowanie odwoławcze.

Godne uwagi sformułowania

Skoro zatem ustawodawca nie przewidział środka zaskarżenia na rozstrzygnięcie organu I instancji wydane w przedmiotowej sprawie to nawet w sytuacji kiedy to rozstrzygnięcie nie zostało dokonane prawidłowo organ II instancji w trybie zastosowanego przez podatnika środka zaskarżenia /nie przewidzianego przez ustawodawcę/ nie mógł usunąć z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Błędne zaś pouczenie skarżącego przez organ I instancji o przysługującym środku zaskarżenia nie mogło uruchomić trybu postępowania odwoławczego skoro środek odwoławczy nie został przez ustawodawcę od aktu prawnego wydanego przez organ I instancji przewidziany.

Skład orzekający

Halina Betta

sprawozdawca

Marta Semiczek

przewodniczący

Tomasz Świetlikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaskarżalności postanowień w sprawach zaliczenia nadpłaty oraz skutków błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środka zaskarżenia na postanowienie dotyczące zaliczenia nadpłaty na przyszłe zobowiązania podatkowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości zaskarżenia postanowień organów podatkowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie ma praktyczne znaczenie dla podatników i organów.

Czy błędne pouczenie organu podatkowego może otworzyć drogę do sądu? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 497/08 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2008-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Betta /sprawozdawca/
Marta Semiczek /przewodniczący/
Tomasz Świetlikowski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 76a, art. 228 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Asesor WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Katarzyna Wilczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia dotyczącego odmowy zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych oddala skargę
Uzasadnienie
Wójt Gminy K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] odmówił stronie skarżącej "A" SA zaliczenia nadpłaty podatku na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
We wniesionym na to postanowienie zażaleniu strona zarzuciła naruszenie przez organ I instancji art. 76 a § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 2 i art. 81 ustawy ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997r. /tj.: Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm./. Zdaniem podatnika "skoro posiada nadpłatę podatku od nieruchomości, która powstała wskutek złożonej korekty deklaracji, to organ podatkowy miał obowiązek zaliczenia tej nadpłaty zgodnie z jej wnioskiem, na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych".
Postanowieniem z dnia [...] r. o Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, iż niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak również podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia, albo wyłączenia przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego możliwości złożenia środka zaskarżenia. Skoro przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, co do którego przepisy prawa nie przewidują środka zaskarżenia w postaci zażalenia to stosownie do art. 228 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej mającego zastosowanie w sprawie na mocy art. 239 tej ustawy organ odwoławczy stwierdził w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Odwołał się organ odwoławczy do art. 76 a § 1 ordynacji zgodnie z którym nadpłata wraz z oprocentowaniem podlega zaliczeniu na poczet zaległych zobowiązań podatkowych, zaś w dalszej kolejności zalicza się ją na bieżące zobowiązania podatkowe. Ustawodawca przewidział w tych dwóch przypadkach wydanie przez organ podatkowy postanowienia, które podlega zaskarżeniu.
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. zostało zaskarżone przez podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 120 ordynacji podatkowej poprzez nie uchylenie postanowienia organu I instancji, naruszenie art. 121 § 1 i 124 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1, art. 21 § 2 ordynacji podatkowej w zakresie w jakim organ II instancji nie odniósł się do stanowiska podatnika co do stosowania przepisów prawa w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie nie zastosowało art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ordynacji podatkowej pomimo, uznania, iż nie wydaje się postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Podniesiono nadto, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zastosowania się do pouczenia zawartego w postanowieniu organu I instancji co do możliwości wniesienia zażalenia. Zarzucono, iż organ odwoławczy nie odniósł się do przeprowadzonej przez skarżącego wykładni przepisów prawa materialnego. Podniósł skarżący, iż korekta deklaracji podatkowej wywołuje takie same skutki jak deklaracja pierwotna, wiąże ona zarówno podatnika jak i organ podatkowy. Jeśli zatem z korekty deklaracji wynika nadpłata, zaś podatnik uiścił raty podatku na podstawie deklaracji w której wykazany został podatek w wysokości wyższej niż należna, to nadpłata powstała a w związku z tym organ miał obowiązek zaliczyć ją zgodnie z wnioskiem strony. Nie odnosząc się do powyższej kwestii zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy naruszył zasadę zaufania do organów podatkowych oraz zasadę przekonywania podatnika.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 207 § 1 ordynacji podatkowej ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. /tj.Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm./ organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Ustawodawca w art. 76 a przywołanej ustawy ustanowił, iż w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Wydanie postanowienia jest w tym zakresie bezwzględnym wymogiem formalnym, którego należy przestrzegać niezależnie od formy i trybu stwierdzenia nadpłaty. Postępowanie bowiem poprzedzające wydanie postanowienia ma na celu ustalenie istnienia podlegających zaliczeniu zobowiązań podatkowych. Z regulacji powyższej zdaniem Sądu należy wyprowadzić wniosek, iż w sytuacji kiedy podatnik tak jak w rozpatrywanej sprawie złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych to organ podatkowy zobowiązany jest wydać postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty po powstaniu zobowiązania podatkowego, a jego treścią będzie zaliczenie nadpłaty na poczet zobowiązania bieżącego /por. komentarz A. Huchla /w:/ C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, ustawa – Ordynacja .../. A contriario, należy z przywołanej regulacji wyprowadzić wniosek, iż do momentu zaistnienia zobowiązania bieżącego organ podatkowy nie rozpoznaje wniosku podatnika w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
Z przywołanej regulacji art. 76 a ordynacji podatkowej przewidującej środek zaskarżenia w postaci zażalenia na postanowienie wydane w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wynika, iż na inne postanowienia wydane przez organ podatkowy w kwestii dotyczącej zaliczenia nadpłaty zażalenie nie przysługuje. Jest to niewątpliwie konsekwencją uznania przez ustawodawcę za postanowienia orzekające co do istoty sprawy względnie kończące postępowanie wyłącznie te postanowienia które dotyczą zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań. Skoro zatem ustawodawca nie przewidział środka zaskarżenia na rozstrzygnięcie organu I instancji wydane w przedmiotowej sprawie to nawet w sytuacji kiedy to rozstrzygnięcie nie zostało dokonane prawidłowo organ II instancji w trybie zastosowanego przez podatnika środka zaskarżenia /nie przewidzianego przez ustawodawcę/ nie mógł usunąć z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Błędne zaś pouczenie skarżącego przez organ I instancji o przysługującym środku zaskarżenia nie mogło uruchomić trybu postępowania odwoławczego skoro środek odwoławczy nie został przez ustawodawcę od aktu prawnego wydanego przez organ I instancji przewidziany. W takiej zaś sytuacji organ odwoławczy zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia, co z kolei skutkowało brak możliwości ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów dotyczących meritum sprawy. Marginesowo jedynie Sąd wskazuje, iż z chwilą wystąpienia po stronie podatnika zobowiązania bieżącego kwestia zaliczenia "spornej nadpłaty" na poczet tego zobowiązania wobec złożonego przez podatnika wniosku o zaliczenie tej nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań winna być przedmiotem rozważań organów podatkowych, które będą skonkretyzowane w wydanym postanowieniu zgodnie z art. 76 a ustawy ordynacja podatkowa.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/.
H.B. 26.09.2008r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI