I SA/Wr 489/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2021-11-30
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościłączny wymiar zobowiązania pieniężnegobudynek mieszkalnybudynek gospodarczytrwałe związanie z gruntemrozpoczęcie użytkowaniaobmiar nieruchomościpostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., uznając prawidłowość opodatkowania budynków mieszkalnych i gospodarczego.

Skarżący kwestionował decyzję ustalającą łączny wymiar zobowiązania pieniężnego za 2018 r., dotyczącą opodatkowania dwóch budynków mieszkalnych i jednego gospodarczego. Zarzucał, że jeden z budynków mieszkalnych jest w budowie i nieużytkowany, a budynek gospodarczy nie jest trwale związany z gruntem. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym dokumentację fotograficzną, umowy z dostawcami mediów oraz odmowę skarżącego udostępnienia budynku do oględzin, uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa. Stwierdzono, że oba budynki mieszkalne były użytkowane, a budynek gospodarczy spełniał cechy budynku trwale związanego z gruntem, co uzasadniało ich opodatkowanie.

Sprawa dotyczyła skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą łączny wymiar zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Skarżący był właścicielem nieruchomości we Wrocławiu, obejmującej grunty rolne i budynki. Organy podatkowe, po kontroli i oględzinach, ustaliły, że na działce znajdują się dwa budynki mieszkalne i jeden gospodarczy. Jeden z budynków mieszkalnych, wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę z 2000 r., został uznany za użytkowany, mimo twierdzeń skarżącego, że jest w budowie. Ustalono, że posiada on urządzenia sanitarne, umowy z dostawcami mediów oraz jest w znacznym stopniu wykończony. Drugi budynek mieszkalny, starszy, również został poddany obmiarom, które wykazały większą powierzchnię użytkową niż pierwotnie zgłoszona przez skarżącego. Budynek gospodarczy został uznany za budynek trwale związany z gruntem. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że budynek jest w budowie, nieużytkowany, a budynek gospodarczy nie spełnia kryteriów budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zebrały materiał dowodowy i dokonały jego oceny. Sąd podkreślił, że skarżący utrudniał postępowanie, odmawiając wejścia do budynku i dokonania oględzin. Stwierdzono, że rozpoczęcie użytkowania budynku, nawet niewykończonego, rodzi obowiązek podatkowy, a budynek gospodarczy spełnia definicję budynku trwale związanego z gruntem. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego ani materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli rozpoczęto jego użytkowanie w znaczeniu potocznym, nawet jeśli nie jest ostatecznie wykończony.

Uzasadnienie

Rozpoczęcie użytkowania budynku, nawet niewykończonego, rodzi obowiązek podatkowy od początku następnego roku, ustalonego od całego budynku, zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. Nie ma znaczenia, czy odbyło się to zgodnie z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.o.l. art. 6 § ust. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy od budynków powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części, nawet jeśli nie został ostatecznie wykończony.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, posiadającego fundamenty i dach.

Pomocnicze

u.p.r. art. 6c § ust. 1

Ustawa o podatku rolnym

u.p.r. art. 1

Ustawa o podatku rolnym

u.p.r. art. 3

Ustawa o podatku rolnym

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozstrzygania przez sąd.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako bezzasadnej.

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ogólna reguła dowodowa - ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia spoczywa na organie podatkowym.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego zebrania materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2zzs4 § ust. 3

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że budynek mieszkalny był użytkowany, mimo że nie był ostatecznie wykończony, co uzasadniało jego opodatkowanie. Budynek gospodarczy spełniał definicję budynku trwale związanego z gruntem. Odmowa strony udostępnienia nieruchomości do oględzin uzasadniała przyjęcie ustaleń organu opartych na innych dowodach.

Odrzucone argumenty

Budynek mieszkalny był w budowie i nie był użytkowany, co wykluczało powstanie obowiązku podatkowego. Budynek gospodarczy nie był trwale związany z gruntem. Naruszenie przepisów dotyczących zebrania i rozpoznania materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Rozpoczęcie użytkowania budynku należy rozumieć w znaczeniu potocznym nie prawnym. Strona jest zobligowana do współdziałania w dochodzeniu do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Postawa Strony uniemożliwiała zweryfikowanie tych faktów, zatem na obecny etapie zgłaszane przez nią pretensje są niezrozumiałe.

Skład orzekający

Katarzyna Radom

przewodniczący sprawozdawca

Marta Semiczek

sędzia

Iwona Solatycka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania budynków w trakcie budowy lub częściowo wykończonych, a także definicji budynku trwale związanego z gruntem."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i odmowy współdziałania strony z organami podatkowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy interpretacyjne w podatkach od nieruchomości, szczególnie w kontekście definicji budynku i momentu powstania obowiązku podatkowego, a także znaczenie współpracy podatnika z organami.

Kiedy budynek w budowie zaczyna generować podatek? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 489/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka
Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Semiczek
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 801/22 - Wyrok NSA z 2023-01-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1785
art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek Asesor WSA Iwona Solatycka po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021r. sprawy ze skargi: K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r.: oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu utrzymało w mocy orzeczenie Prezydenta W. z dnia 24 stycznia 2020 r. ustalające K. B. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r.
Jak wynikało z akt sprawy Skarżący w 2018 r. był właścicielem nieruchomości położnej we W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], skalsyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem B o pow. [...] ha oraz jako użytek RIIIb o pow. [...] ha i RIIIa o pow. [...] ha. Na podstawie składanych przez Skarżącego informacji dotyczących posiadanych nieruchomości od 2008 r. do opodatkowania przyjmowano grunty rolne o pow. [...] ha, grunty pozostałe o pow. [...] m² oraz budynki mieszkalne o pow. 85 m².
Po przeprowadzonej w 2016 r. kontroli podatkowej, uzupełnionej oględzinami z dnia 27 listopada 2018 r. ujawniono, że na działce nr [...] posadowione są dwa budynki mieszkalne i jeden gospodarczy. Pierwszy z budynków (dwukondygnacyjny wybudowany jeszcze przed II wojną światową), pozbawiony urządzeń sanitarnych, zamieszkały przez Skarżącego o pow. 90,56 m² ustalonej w wyniku dokonanych w 2016 r. pomiarów. Drugi z budynków, mieszkalny, dwukondygnacyjny, wybudowany zgodnie z decyzją Prezydenta W. z dnia 18 września 2000 r. zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę. Skarżący odmówił kontrolującym wejścia do tego budynku i dokonania jego oględzin, twierdząc, że jest w budowie i nie jest użytkowany. Kontrolujący stwierdzili, że budynek jest w całości wykończony, a Skarżący posiada umowy z dostarczycielami mediów (woda, odprowadzenie ścieków, gaz). Wobec braku możliwości dokonania obmiaru nieruchomości jego powierzchnię przyjęto zgodnie z wykazaną w projekcie architektonicznym [...] m². Ujawniono także, że w zgłoszeniu do ewidencji gruntów i budynków z dnia 28 sierpnia 2008 r. Skarżący wnioskował o zmianę poprzez ujawnienie budynku, podając dane tej nieruchomości. Ponadto ustalono, na podstawie informacji od T. Sp. z o.o., że w odniesieniu do spornej nieruchomości istnieje dwóch płatników Skarżący (do 2000 r, taryfa G11 dla gospodarstw domowych oraz jego córka, ta sama taryfa - umowa aktywna do 31 sierpnia 2008 oraz od 1 października 2008 r.). Powyższe w opinii organu podatkowego potwierdza użytkowanie obu budynków mieszkalnych przed 2018 r.
Na nieruchomości znajdował się także parterowy murowany budynek gospodarczy, posadowiony na fundamentach, przeznaczony na kurnik oraz pomieszczenia gospodarcze. Wg ustaleń organu podatkowego jego pow. wyniosła 11,97 m².
Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji ustalił Skarżącemu wymiar łącznego zobowiązania podatkowego, stwierdzając, że poza gruntami obowiązek podatkowy dotyczy także wskazanych budynków.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło ustalenia i wnioski organu I instancji. Powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm., dalej u.p.o.l.) oraz art. 1 i art. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. 2017 r., poz. 1892 ze zm., dalej u.p.r.) organ odwoławczy stwierdził, że nie jest sporne opodatkowanie gruntów stanowiących własność Skarżącego, wątpliwości dotyczą wyłącznie budynków. W tym zakresie wskazano na zebranie kompletnego materiału dowodowego potwierdzającego zasadność opodatkowania ww. nieruchomości tak, co do zasady jak i przyjętych podstaw. Wskazał na dokumentację fotograficzną przedstawiającą wnętrze budynku mieszkalnego, którego Strona nie zgłosiła do opodatkowania, opisując je jako w znacznej mierze wykończone, umeblowane i gotowe do użytkowania, co potwierdzają zawarte umowy o dostawę mediów. W opinii organu podatkowego rozpoczęcie użytkowania budynku należy rozumieć w znaczeniu potocznym nie prawnym, uzasadnia to opodatkowanie całej powierzchni nieruchomości, także tej, która jeszcze podlega wykończeniu, co potwierdza powołane w decyzji orzecznictwo. Organ odwoławczy podkreślał, że Skarżący odmówił dokonania obmiaru nieruchomości, co uzasadnia odwołanie się do innych dowodów pozwalających na ustalenie faktów, w tym przypadku był to projekt architektoniczny. W kwestii budynku gospodarczego organ podatkowy wskazał, że spełnia on wszystkie warunki pozwalające na uznanie go za budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Posiada zadaszenie, ściany, fundamenty, składa się z trzech pomieszczeń, co potwierdza dokumentacja zdjęciowa. Przy czym odnosząc się do zarzutów odwołania kwestionujących trwałe związanie z gruntem organ odwoławczy wskazał, że cechę taką posiada obiekt, którego nie można przenieść bez uszkodzenia, przepisy też nie precyzją pojęcia fundament, w szczególności nie utożsamiają go z "ławą fundamentową".
W skardze Strona nie godząc się z ustaleniami zawartymi w protokołach kontroli i decyzji twierdziła, że budynek jest cały czas w budowie, nie został zasiedlony i nie jest użytkowany nawet częściowo, co wyklucza powstanie obowiązku podatkowego. W opinii Strony w budynku trwają prace, co uniemożliwia jego użytkowanie, a co potwierdzają załączone przez Stronę zdjęcia, w tym łazienki. Kontrolujący odmówili wejścia do budynku, widzieli, że użytkowany jest tylko stary budynek. Faktu tego nie zmieniają zawarte umowy o dostawę mediów, nie dowodzą użytkowania budynku, w którym brak pieca. Strona negowała twierdzenia organu podatkowego, że przedłożone zdjęcia nie dotyczą spornej nieruchomości uznając to za złośliwość. Strona podkreślała, że nie składała żadnych dokumentów potwierdzających ukończenie budowy i oddania do użytkowania budynku, co przeczy twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji wywodzonym z faktu zawarcia umów o dostawę mediów. Z mediów można korzystać na etapie prowadzenia prac budowlanych. W zakresie budynku gospodarczego Strona wywodziła, że nie jest on związany z gruntem, co świadczy o kwalifikacji do budynków. Strona negowała także obmiar drugiego z budynków, stwierdzając, że wynosi on 85 m². Negowała też, że nie przedstawiła dziennika budowy. W opinii Strony w sprawie naruszono przepisy dotyczące zebrania i rozpoznania materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, zaznaczając, że akta administracyjne znajdują się przy sprawie dotyczącej wymiaru zobowiązania za 2017r. zakończonej decyzją z dnia 27 listopada 2019 r.
W dniu 24 marca 2021 r. Skarżący złożył pismo procesowe wraz z kserokopiami zdjęć oraz fakturami dokumentującymi zakup materiałów budowalnych stwierdzając, że w pomieszczeniach nie ma mebli.
W odpowiedzi z dnia 8 czerwca 2021 r. organ podatkowy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się do załączonych fotografii stwierdził, że nie są czytelne i trudno przyznać im moc dowodową, zaś faktury dotyczą innej osoby zamieszkałej pod innym adresem (córki Strony), co wynika z treści faktur, która – jak wynika z posiadanych przez organ podatkowy informacji - otrzymała w spadku nieruchomość i to ten adres jest widoczny na fakturach. Ponadto wydatki dotyczą jednego miesiąca 2019 r., co nie dowodzi, że w 2018 r. w spornym budynku były prowadzone prace budowalne.
W dniu 3 listopada 2021 r. wpłynęło pismo procesowe Strony, zawierające wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z załączonych dokumentów (zdjęć i faktur) na okoliczność stanu technicznego budynku.
W piśmie z dnia 15 listopada 2021 r. organ podatkowy ponownie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując na zebrane dowody. Odnosząc się do przedłożonych dokumentów, wskazał, że zakupy dotyczą innej osoby (córki Skarżącego) i przedmiotów niezbędnych do utrzymania nieruchomości, która istnieje od 20 lat. Zaś dowody zdjęciowe nie wskazują o jaki obiekt chodzi, nie są także wiarygodne uwidocznione na nich daty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 2325. ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest również przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. Stanowi on, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Konieczne jest także odnotowanie, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) w składzie trzyosobowym.
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, gdyż zaskarżone orzeczenie w opinii Sądu nie narusza przepisów tak prawa procesowego, jaki materialnego.
Ocena okoliczności sprawy musi zostać poprzedzona wskazaniem, jak to poczyniono w odpowiedzi na skargę, że cześć akt administracyjnych dotyczących spornej sprawy, tj. rozliczenia w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. znajduje się przy sprawie dotyczącej rozliczenia tegoż zobowiązania za 2017 r. Sprawa ta zaś w dacie procedowania została zarejestrowana w Sądzie, pod sygn. akt I SA/Wr 604/20, co uzasadniało przeprowadzenie dowodu z akt administracyjnych nadesłanych przy tej sprawie, o czym postanowiono w dniu 3 listopada 2021 r. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Przepis ten stał się także podstawą do włączenia w poczet materiałów dowodowych przedstawionych przez Stronę dokumentów złożonych przy piśmie z dnia 29 października 2021 r.
W opinii Sądu zebrane w sprawie dowody potwierdzają słuszność stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji, tak co do zasadności jak i podstawy dokonania wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r.
Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1982 ze zm., o podatku rolnym) osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisy art. 6a ust. 6a i 10a stosuje się odpowiednio.
Niespornie, co wynika z akt sprawy i nie jest przez Stronę negowane, jest on właścicielem zarówno nieruchomości podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jak i podatkiem rolnym, co uzasadniało zastosowanie ww. regulacji. Między stronami nie są sporne także kwestie dotyczące opodatkowania gruntów rolnych, jak i pozostałych, a przedstawione w zaskarżonej decyzji fakty i ich ocena nie budzą także zastrzeżeń Sądu.
Wątpliwości budzą natomiast ustalenia i wyprowadzona z nich ocena odnoszące się do opodatkowania nieruchomości budynkowych.
W opinii Skarżącego nieprawidłowości dotyczą przyjętej do opodatkowania powierzchni budynku mieszkalnego zamieszkałego przez Stronę i jego córkę, budynku wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę z 2000 r., który jak twierdzi Skarżący nie został ukończony i oddany do używania, nadal prowadzone są w nim prace wykończeniowe. Skarżący nie zgadza się także z przyjętą kwalifikacją dotyczącą budynku gospodarczego wywodząc, że nie jest on trwale połączony z gruntem, co wyklucza jego opodatkowanie.
W opinii organu podatkowego przeprowadzona w 2016 r. kontrola i późniejsze oględziny ww. nieruchomości wskazują na właściwe ustalenia dotyczące obmiaru nieruchomości, ich użytkowania, co potwierdza także fakt zawarcia umów na dostawę mediów jeszcze przed momentem powstania obowiązku podatkowego za sporny okres rozliczeniowy. Te same dowody (oględziny) potwierdzają, że budynek gospodarczy spełnia ustawowe cechy budynku, co uzasadnia jego opodatkowanie.
Odnosząc się do tak nakreślonego sporu trzeba przyznać rację organom podatkowym, że Skarżący mimo obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. nie ujawnił wszystkich przedmiotów do opodatkowania za 2018 r. Z dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania podatkowego, dotyczącego 2017 r. oraz 2018 r. wynika, że nieruchomość gruntowa zabudowana jest trzema budynkami, w tym dwa z nich to budynki mieszkalne. W toku przeprowadzonej w 2016 r. kontroli, zakończonej protokołem kontroli z dnia 8 września 2016 r. nr [...], dokonano obmiarów pierwszego z budynków mieszkalnych, uprzednio wykazanego przez Stronę. Z tych czynności wynika, że powierzchnia użytkowa ww. nieruchomości wyniosła 90,56 m², a nie jak pierwotnie podawał Skarżący 85 m². Przy czym w toku ponownie dokonanych oględzin w 2018 r. Skarżący nie zgodził się na weryfikację powierzchni tego budynku, twierdząc, że był on już przedmiotem kontroli. Wobec takiej postawy Skarżącego brak podstaw do negowania poczynionych przez organ podatkowy ustaleń faktycznych, pierwotny obmiar dokonany w wyniku oględzin z 3 sierpnia 2016 r. jest w opinii Sądu najbardziej miarodajnym źródłem wiedzy o powierzchni nieruchomości, gdyż wsparty jest na konkretnych pomiarach. Takiej cechy nie ma przedkładany przez Skarżącego w toku postępowania dowód w postaci zaświadczenia Dzielnicowego Zarządu Budynków Mieszkalnych W. P. z dnia 16 maja 1957 r., gdyż dokument ten został sporządzony prawie sześćdziesiąt lat przed dokonaniem faktycznych obmiarów. W tym czasie niewątpliwie dane te mogły ulec zmianie, tak jak i zakres przedmiotowy powierzchni uznawanej za użytkową.
Odnosząc się do zarzutów Strony wskazujących na niedostatki materiału dowodowego stwierdzić trzeba, że jakkolwiek gospodarzem postępowania podatkowego i podmiotem obowiązanym do zebrania niezbędnego materiału dowodowego jest organ je prowadzący. Jednakże nie można oczekiwać, że będzie on zobligowany do nieograniczonego poszukiwania faktów i dowodów, leżących w zasięgu strony, których udostępnienia strona ta odmawia. Potwierdza to utrwalone już orzecznictwo sądów administracyjnych, tytułem przykładu wskazać można na tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 927/20 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA), zgodnie z którą w postępowaniu podatkowym, zgodnie z art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej O.p.), obowiązuje ogólna reguła dowodowa, według której ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie podatkowym. Jednakże zasada ta nie jest nieograniczona. Strona bowiem jest zobligowana do współdziałania w dochodzeniu do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe dążyły do zebrania niezbędnego materiału dowodowego celem dokonania właściwych ustaleń, zaś Strona, co wynika z akt sprawy działania te utrudniała, obecnie kwestionując ich trafność. Stwierdzenie to odnosi się nie tylko do zasadności przyjętej podstawy opodatkowania w pierwszym z budynków mieszkalnych, ale nabiera znaczenia przy zagadnieniu dotyczącym opodatkowania kolejnego budynku. Materiał aktowy dowodzi bowiem, że Skarżący konsekwentnie odmawiał kontrolującym wejścia do budynku lub całkowitych jego oględzin (w 2018 r. udostępnił jedynie parter) i dokonania pomiarów. Budynek ten – mieszkalny, dwukondygnacyjny, posiadający parter i użytkowe poddasze – został wybudowany zgodnie z decyzją Prezydenta W. z dnia 18 września 2000 r. zatwierdzającą projekt budowalny i wydającą pozwolenie na budowę. Jak ustalono Skarżący zawarł umowy z dostawcami mediów, przy czym były to taryfy właściwe dla gospodarstw domowych, nie zaś dla inwestorów. Jakkolwiek nie jest to niezbity dowód potwierdzający użytkowanie spornego budynku, to potwierdza je materiał zdjęciowy, z którego wynika, że obiekt ten jest w dużej mierze wykończony i gotowy do użytkowania. Nadto budynek ten został zgłoszony do ewidencji gruntów i budynków w 2008 r. przez samego Skarżącego.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Zebrane w sprawie materiały dowodowe dowodzą, że w sprawie zostały spełnione okoliczności wskazane w tym przepisie. Wygląd spornego obiektu utrwalony na zdjęciach oraz fakt zawarcia umów z dostawcami mediów (zaznaczyć trzeba, że "stary budynek" nie miał urządzeń sanitarnych) dowodzi prawidłowości przyjętej przez organy podatkowe tezy, że jest on użytkowany.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych rozpoczęcie użytkowania budynku jeszcze niewykończonego ostatecznie powoduje konieczność zapłacenia podatku od nieruchomości od początku następnego roku, ustalonego od całego budynku; obowiązek ten dotyczy również części, która nie została wykończona czy przekazana do użytkowania i która jest nieużytkowana (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt III FSK 122/21, dostępne w CBOSA). Rozpoczęcie użytkowania budynku lub budowli należy rozumieć w znaczeniu potocznym. Przy ustalaniu tej okoliczności nie ma żadnego znaczenia, czy odbyło się to zgodnie z prawem i czy rzeczywiście obiekt nadawał się do wykorzystywania. Regulacja zawarta w treści art. 6 ust. 2 u.p.o.l. nie uzależnia bowiem rozpoczęcia użytkowania obiektu od ewentualnej potrzeby uzyskania stosownych rozstrzygnięć pozwalających na użytkowanie przedmiotu opodatkowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 371/21, dostępne w CBOSA).
Odmiennych wniosków nie można wyprowadzić z przedstawionych przez Skarżącego dowodów przedłożonych na etapie postępowania sądowego. W tym zakresie Sąd podziela opinię organu podatkowego przedstawioną w ramach odniesienia się do ww. dowodów, że przedstawione dowody nie mogą negować przyjętych wniosków, gdyż po pierwsze nie wiadomo jakich konkretnie pomieszczeń dotyczą, wątpliwości te mógłby usunąć oględziny, których Strona odmawiała. Po drugie, jak słusznie twierdzą organy podatkowe mogły one dotyczyć prac remontowych w obiekcie, który od dnia udzielenia zezwolenia na budowę miałby już dwadzieścia lat. Postawa Strony uniemożliwiała zweryfikowanie tych faktów, zatem na obecny etapie zgłaszane przez nią pretensje są niezrozumiale.
W świetle przedstawionych wywodów ustalenia organów podatkowych i wynikające z nich wnioski nie budzą zastrzeżeń. Twierdzenie to odnosi się także do przyjętego obmiaru wynikającego z posiadanej dokumentacji, gdyż to zachowanie Skarżącego wykluczyło możliwość dokonania ustaleń w inny sposób.
Kolejna sporna nieruchomość to posadowiony na gruntach Strony budynek gospodarczy. Jak wynika z akt – protokołu oględzin - jest to obiekt parterowy, murowany, posadowiony na fundamentach z płaskim dachem, składający się z trzech pomieszczeń, co ilustruje dokumentacja zdjęciowa. Zasadnie wywodzi organ podatkowy, że spełnia on cechy budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Przy czym zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przez trwałe związanie z gruntem należy rozumieć takie połączenie budynku z gruntem, które ma charakter techniczno - użytkowy, uwzględniający z jednej strony związek budynku z podłożem, a z drugiej to, że jako konstrukcja przestrzenna musi oprzeć się czynnikom mogącym zniszczyć jego konstrukcję ustawioną na fundamencie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 895/12, z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1405/10 z glosą aprobującą R. Dowgiera PPL i FS 2013, nr 2, str. 37-41, orzeczenia dostępne w CBOSA). Musi być ono na tyle mocne, iż odłączenie obiektu spowodowałoby zasadniczą jego zmianę w sensie technicznym, uniemożliwiającą ponowne jego posadowienie w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II FSK 630/15, dostępne w CBOSA).
Wobec argumentacji Skarżącego należy także zwrócić uwagę, że zarówno pojęcie "trwałego związania z gruntem" ja i "fundamentu" nie zostały zdefiniowane w ustawie, a posługuje się nimi ustawodawca przy określaniu przesłanek, których spełnienie warunkuje zakwalifikowanie danego obiektu do budynków. Sięgając do poglądów piśmiennictwa i orzecznictwa wskazać trzeba, że fundament jest elementem konstrukcyjnym, którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń na grunt i który może być on wykonany z różnych materiałów budowlanych. Parametry fundamentu oraz głębokość jego posadowienia w gruncie zależą od wielkości przenoszonych obciążeń, a te zaś zależą od wielkości i rodzaju konstrukcji. Fundamenty mogą być wykonywane z bardzo różnych materiałów, takich jak: drewno, beton, kamień itd. Mogą też być w różny sposób wykonane, np.: murowane lub układane z elementów prefabrykowanych, monolityczne, płytowe (wylewka betonowa), jak również mogą być fundamenty posadowione na różnych poziomach lub mogą być typu głębokiego (pale)" (R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl (w:) R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl, Podatki i opłaty lokalne. Komentarz, Warszawa 2020, art. 1a). Ponadto fundament, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 317/12, dostępny w CBOSA). Oceniając zatem, czy dany obiekt – budynek jest trwale związany z gruntem należy każdorazowo opierać się na okolicznościach faktycznych danej sprawy. W każdym wypadku należy badać, czy dany obiekt stanowi stabilny element przestrzeni. Przy dokonywaniu tej oceny istotne jest ustalenie, czy dany obiekt w sposób standardowy zgodny z ogólnym przeznaczeniem tego obiektu można przenieść w inne miejsce. Istotne też jest, czy przeniesienie obiektu wymaga specjalnych czynności, które nie są wykonywane przy obiektach, które ze swej istoty są konstrukcyjne przystosowane do przenoszenia w różne miejsca. Oceny trwałości związku obiektu budowlanego z gruntem należy dokonywać z uwzględnieniem jego cech funkcjonalnych. Przy takim założeniu okoliczność, że budynek murowany przy zastosowaniu specjalistycznych technik może zostać odłączony od fundamentów i przesunięty nawet na znaczną odległość (czego przykłady znane są powszechnie w odniesieniu do budynków zabytkowych) nie zmienia faktu, że budynek ten ze swej istoty ma być trwale związany z fundamentami i nie jest przeznaczony do przenoszenia w inne miejsca (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 67/21, dostępny w CBOSA).
Kierując się tymi wskazaniami nie ma wątpliwości, że sporny obiekt spełnia cechy budynku. Dowodzą tego oględziny i materiał aktowy. Sporny obiekt posiada fundamenty i trwałe związanie z gruntem w sposób uniemożlwiający jego przemieszczenie. Posiada też dach i przegrody budowalne. Zatem ocena tej nieruchomości została przez organy podatkowe dokonana prawidłowo.
Nie można także podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa procesowego, organy podatkowe zebrały niezbędny materiał dowodowy i poddały go właściwej ocenie, co odpowiada wymogom wynikającym z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., przy zachowaniu zasady udziału Strony w prowadzonym postępowaniu. Ewentualne ograniczenie możliwości przeprowadzenia dowodów wynikało zaś z postawy i decyzji Skarżącego i ocenie nie może rzutować na wynik sprawy.
Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego i prawa materialnego, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI