I SA/WR 480/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi R. K. była interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący, po rozwodzie, sprawował naprzemienną opiekę nad synem i chciał skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem zwrotu otrzymanego świadczenia wychowawczego (500+). DKIS początkowo uznał jego stanowisko za nieprawidłowe. Po uchyleniu pierwszej interpretacji przez WSA we Wrocławiu i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, DKIS ponownie wydał interpretację, w której uznał skarżącego za osobę samotnie wychowującą dziecko, ale nadal odmówił prawa do preferencyjnego opodatkowania, powołując się na art. 6 ust. 4f updof. Przepis ten wyłącza możliwość wspólnego rozliczenia, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, a obojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze. WSA we Wrocławiu, rozpatrując kolejną skargę, oddalił ją. Sąd podkreślił, że jest związany wcześniejszymi orzeczeniami w tej sprawie, które potwierdziły, że skarżący jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Jednakże, zgodnie z art. 6 ust. 4f updof, fakt ustalenia świadczenia wychowawczego obojgu rodzicom w związku z opieką naprzemienną wyklucza możliwość skorzystania z preferencyjnego opodatkowania, niezależnie od ewentualnego zwrotu świadczenia. Sąd uznał, że nowelizacja wprowadzająca te przepisy (Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r.) miała charakter retrospektywny, a nie retroaktywny, i nie naruszała zasady bezpieczeństwa prawnego, ponieważ zawierała przepisy przejściowe umożliwiające stosowanie nowych regulacji do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci w kontekście opieki naprzemiennej i świadczenia wychowawczego (500+), a także zasady stosowania prawa w czasie (retrospektywność vs retroaktywność).
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika po rozwodzie, sprawującego naprzemienną opiekę i otrzymującego świadczenie wychowawcze przez oboje rodziców. Interpretacja przepisów updof i ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik, który sprawuje naprzemienną opiekę nad dzieckiem i któremu zostało ustalone świadczenie wychowawcze (500+) na podstawie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c-4h ustawy o PIT, nawet jeśli zwróci otrzymane świadczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania.
Uzasadnienie
Przepis art. 6 ust. 4f updof wyłącza możliwość stosowania preferencyjnego opodatkowania dla osób samotnie wychowujących dzieci, jeśli dziecko jest pod opieką naprzemienną, a obojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze. Fakt ustalenia świadczenia obojgu rodzicom, nawet w ramach opieki naprzemiennej, jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia ulgi, a ewentualny zwrot świadczenia nie ma znaczenia prawnego.
Czy nowelizacja ustawy o PIT z dnia 9 czerwca 2022 r., wprowadzająca zmiany w zakresie opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci i stosująca się do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r., narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (retroaktywność) oraz zasadę bezpieczeństwa prawnego i przewidywalności prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nowelizacja nie narusza tych zasad.
Uzasadnienie
Nowelizacja ma charakter retrospektywny, a nie retroaktywny, co oznacza, że stosuje się ją do stosunków prawnych trwających w momencie wejścia w życie nowych przepisów, a nie do zdarzeń, które w pełni ukształtowały się przed tą datą. Wprowadzenie przepisów przejściowych (art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej) umożliwiających stosowanie nowych regulacji do dochodów od 1 stycznia 2022 r. jest zgodne z prawem i nie narusza zasady bezpieczeństwa prawnego, ponieważ celem było umożliwienie korzystania z preferencji za cały rok 2022.
Przepisy (4)
Główne
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 4c-4f
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisy te wprowadzają możliwość preferencyjnego opodatkowania dochodów osoby samotnie wychowującej dziecko, ale art. 6 ust. 4f wyłącza tę możliwość, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, a świadczenie wychowawcze zostało ustalone obojgu rodzicom.
Pomocnicze
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci art. 5 § ust. 2a
Przepis ten reguluje zasady ustalania świadczenia wychowawczego (500+) w przypadku opieki naprzemiennej, stanowiąc podstawę do wyłączenia preferencyjnego opodatkowania na gruncie updof.
Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw art. 18 § ust. 1
Przepis przejściowy, który stanowi, że nowe brzmienie art. 6 ust. 4c-4h updof stosuje się do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.
u.p.d.o.f. art. 18 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy zwrotu świadczenia wychowawczego, ale sąd uznał, że nie ma to wpływu na możliwość skorzystania z ulgi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Podatnik argumentował, że zwrot świadczenia wychowawczego umożliwi mu skorzystanie z preferencyjnego opodatkowania jako osobie samotnie wychowującej dziecko. • Podatnik zarzucił naruszenie art. 153 p.p.s.a. (choć sąd uznał, że organ zastosował się do wcześniejszych wyroków), błędną wykładnię art. 6 ust. 4f updof, niewłaściwe zastosowanie ustawy nowelizującej z 9 czerwca 2022 r. oraz naruszenie art. 2 Konstytucji RP (zasada niedziałania prawa wstecz).
Godne uwagi sformułowania
opieka naprzemienna jest wyłączona z działania ustawy jedynie w przypadku pobierania świadczenia wychowawczego przyznanego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. • zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal – pod ich rządami trwają. • ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. • retrospektywność dotyczy stosunków zaistniałych wcześniej i nadal trwających, a nowe prawo stosuje się bezpośrednio do trwających stosunków prawnych.
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
sprawozdawca
Łukasz Cieślak
członek
Piotr Kieres
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci w kontekście opieki naprzemiennej i świadczenia wychowawczego (500+), a także zasady stosowania prawa w czasie (retrospektywność vs retroaktywność)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika po rozwodzie, sprawującego naprzemienną opiekę i otrzymującego świadczenie wychowawcze przez oboje rodziców. Interpretacja przepisów updof i ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej ulgi podatkowej dla samotnych rodziców i jej wyłączenia w specyficznych okolicznościach opieki naprzemiennej, co jest częstym problemem praktycznym. Wyrok wyjaśnia złożone kwestie stosowania prawa w czasie.
“Samotny rodzic nie skorzysta z ulgi 500+? Sąd wyjaśnia, kiedy opieka naprzemienna blokuje preferencyjne rozliczenie PIT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.