I SA/Wr 473/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2014-05-16
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyolej opałowypreferencyjna stawkaoświadczenie nabywcybraki formalnekontrola podatkowaustawa o podatku akcyzowymrozstrzygnięcie sąduinterpretacja przepisów

WSA we Wrocławiu oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że wadliwe oświadczenia nabywców oleju opałowego uniemożliwiają zastosowanie preferencyjnej stawki akcyzy.

Spółka "A" z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. w wysokości 19.557 zł. Spółka stosowała preferencyjną stawkę akcyzy przy sprzedaży oleju opałowego, jednak organy celne zakwestionowały pięć oświadczeń nabywców z powodu braków formalnych, uznając, że nie spełniają one wymogów ustawy o podatku akcyzowym. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że wadliwe oświadczenia uniemożliwiają zastosowanie preferencyjnej stawki akcyzy i nie mogą być uzupełniane w późniejszym postępowaniu.

Przedmiotem sprawy była skarga spółki "A" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2009 r. w kwocie 19.557 zł. Spółka prowadziła działalność w zakresie handlu olejem opałowym i stosowała preferencyjną stawkę akcyzy, opierając się na oświadczeniach nabywców o przeznaczeniu oleju na cele opałowe. Organy celne zakwestionowały pięć oświadczeń z powodu braków formalnych, takich jak brak wskazania przeznaczenia wyrobu, typu urządzenia grzewczego czy czytelnego podpisu, co stanowiło naruszenie art. 89 ustawy o podatku akcyzowym. W konsekwencji organy uznały, że spółka utraciła uprawnienie do zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy i nałożyły wyższą stawkę sankcyjną. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku akcyzowym, argumentując, że podstawowym warunkiem jest przeznaczenie oleju na cele opałowe, a braki formalne oświadczeń można konwalidować. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że oświadczenia nabywców oleju opałowego, aby mogły być podstawą do zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy, muszą być kompletne i zawierać wszystkie dane wymagane przepisami prawa. Stwierdzono, że braki formalne w oświadczeniach uniemożliwiają zastosowanie preferencyjnej stawki i nie mogą być uzupełniane w trakcie postępowania podatkowego. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdzają materialnoprawny charakter tych obowiązków i brak możliwości sanowania wadliwych oświadczeń. W związku z tym, spółka była zobowiązana do zapłaty podatku według wyższej stawki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, braki formalne w oświadczeniach nabywców oleju opałowego uniemożliwiają zastosowanie preferencyjnej stawki akcyzy przez sprzedawcę, a oświadczenia te nie mogą być uzupełniane w późniejszym postępowaniu.

Uzasadnienie

Ustawa o podatku akcyzowym wymaga, aby oświadczenia nabywców oleju opałowego zawierały wszystkie wymagane dane, aby sprzedawca mógł zastosować preferencyjną stawkę. Brak kompletności oświadczeń, nawet jeśli późniejsze czynności dowodowe potwierdzą przeznaczenie oleju na cele opałowe, skutkuje obowiązkiem zastosowania wyższej stawki akcyzy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.a. art. 89 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa preferencyjną stawkę akcyzy dla oleju opałowego przeznaczonego na cele opałowe.

u.p.a. art. 89 § ust. 6

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa dane, jakie powinno zawierać oświadczenie nabywcy (osoby prawnej, jednostki organizacyjnej, osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą) dotyczące przeznaczenia oleju opałowego.

u.p.a. art. 89 § ust. 8

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa dane, jakie powinno zawierać oświadczenie nabywcy (osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej) dotyczące przeznaczenia oleju opałowego.

u.p.a. art. 89 § ust. 16

Ustawa o podatku akcyzowym

Stanowi, że w przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15 stosuje się stawkę akcyzy określoną w ust. 4 pkt 1 (stawka sankcyjna).

Dz.U. 2009 nr 3 poz. 11 art. 89

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.a. art. 89 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa wyższą stawkę akcyzy (1.822 zł/1.000 l) stosowaną w przypadku niespełnienia warunków do preferencyjnej stawki.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

o.p. art. 180 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ocena dowodów.

o.p. art. 210 § § 1 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Elementy decyzji, w tym uzasadnienie.

u.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak kompletności oświadczeń nabywców oleju opałowego uniemożliwia zastosowanie preferencyjnej stawki akcyzy. Oświadczenia nabywców oleju opałowego nie mogą być uzupełniane ani poprawiane w późniejszym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Podstawowym warunkiem dla zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy jest przeznaczenie oleju na cele opałowe, a nie prawidłowe wypełnienie oświadczenia. Braki formalne oświadczeń można konwalidować poprzez weryfikację celu, na jaki olej został zużyty. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych przez organy podatkowe.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nie dopuścił późniejszego poprawiania lub uzupełniania oświadczeń materialnoprawny charakter obowiązków związanych ze sprzedażą oleju opałowego każdy z braków występujących w oświadczeniu nabywcy oleju opałowego może skutkować zastosowaniem stawki podatku z art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.

Skład orzekający

Barbara Ciołek

przewodniczący sprawozdawca

Maria Tkacz-Rutkowska

członek

Tomasz Świetlikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznej interpretacji przepisów dotyczących oświadczeń przy sprzedaży oleju opałowego i braku możliwości ich sanowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z podatkiem akcyzowym od oleju opałowego w okresie objętym sprawą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatku akcyzowego i pokazuje, jak drobne błędy formalne mogą prowadzić do znaczących konsekwencji finansowych, co jest istotne dla przedsiębiorców z branży paliwowej.

Błąd w oświadczeniu o przeznaczeniu oleju opałowego kosztował firmę blisko 20 tys. zł akcyzy – sąd potwierdza brak możliwości naprawy.

Dane finansowe

WPS: 19 557 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 473/14 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2014-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Ciołek /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Tkacz-Rutkowska
Tomasz Świetlikowski
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I GSK 1246/16 - Wyrok NSA z 2017-12-13
I GSK 1829/14 - Wyrok NSA z 2016-01-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
art. 89
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska, Protokolant: Paulina Szpakowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2009 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi "A" spółki z o.o. z siedzibą w S. (poprzednio "A" S, K,, M. M., M. K. spółka jawna w S.) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r. nr [...] określającą spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2009r. w kwocie 19.557 zł
Z ustaleń faktycznych dokonanych podczas kontroli podatkowej wynika, że spółka w okresie od 1 marca do 31 października 2009 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu olejem opałowym. W ww. okresie dokonała zakupu 671.558 litrów oleju opałowego lekkiego o kodzie CN 27101945 od jednego kontrahenta, (tj. od "B" spółki z o.o. z siedzibą w G.) do dalszej odsprzedaży (nie zużywała oleju opałowego na własne potrzeby) i sprzedaży 667.340 litrów oleju opałowego, z czego w marcu 2009 r. spółka sprzedała 51.230 litrów. Jak ustalono sprzedaż potwierdzona została dokumentami – do faktur dołączono oświadczenia nabywców oleju opałowego o jego przeznaczeniu na cele opałowe. Oświadczenia dotyczące sprzedaży 10.734 litrów oleju opałowego (5 oświadczeń), zawierają braki formalne i nie spełniają wymogów określonych w art. 89 ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., nr 3 poz. 11 ze zm. dalej: u.p.a.). Stwierdzone braki formalne polegały na braku wskazania przeznaczenia nabywanego wyrobu, braku typu urządzenia grzewczego i braku czytelnego podpisu.
W toku kontroli podatkowej i postępowania podatkowego w odniesieniu do oświadczeń, w których stwierdzono braki formalne wezwano nabywców oleju opałowego celem weryfikacji danych. Odnośnie transakcji dot. 2000 litów oleju opałowego nabytego przez H. i J. W., co do której złożono oświadczenia dot. 1000 litrów potwierdzono, że sprzedaż dotyczyła 1000 litów, przyjęto zatem, że 1000 litów zostało dokonane bez pobrania stosownego oświadczenia.
W konsekwencji organ podatkowy I instancji stwierdził, że oświadczenia nabywców oleju opałowego dotyczące sprzedaży 10.734 litrów oleju opałowego nie spełniają wymogów określonych w ustawie o podatku akcyzowym i przyjął, że strona nie zachowała warunków określonych w art. 89 ust. 6 i ust. 8 u.p.a., tym samym utraciła uprawnienie do zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy - określonej w art. 89 ust.1 pkt 9) u.p.a. (232 zł/1.000 l) i tym samym była zobowiązana do złożenia deklaracji i zapłaty podatku akcyzowego zgodnie ze stawką z art. 89 ust. 16 u.p.a. (1.822 zł/1.000 l) w kwocie 19.557 zł.
W odwołaniu strona wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzuciła naruszenie:
- art. 8 ust. 2 pkt 1 i pkt 3, art. 89 ust. 1 pkt 9, art. 89 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 16 w zw. z art. 89 ust. 6 i 8 u.p.a przez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie;
- art. 122, art. 180 § 1 i 2, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. 2012 r., poz. 749, ze zm., dalej o.p.) przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, a także niezgodne z ustawą uzasadnienie decyzji.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca podkreśliła, że podstawowym warunkiem dla zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy przy sprzedaży oleju opałowego jest przeznaczenie tego oleju na cele opałowe, a nie prawidłowe wypełnienia oświadczenia. Braki formalne oświadczeń wg strony można konwalidować dokonując weryfikacji celu, na jaki olej zużyto.
Dyrektor Izby Celnej, utrzymując w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, omówił przepisy ustawy o podatku akcyzowym określające opodatkowanie podatkiem akcyzowym i stwierdził, że zgodnie z art. 89 ust. 5 u.p.a. podmiot sprzedający olej na cele opałowe, by móc skorzystać z preferencji podatkowej, powinien uzyskać od nabywcy oświadczenie o przeznaczeniu tego wyrobu (na cele określone w ustawie). Zacytował wymienione enumeratywnie dane, jakie powinny zawierać oświadczenia dotyczące nabycia wyrobów przeznaczonych dla celów opałowych lub sprzedawanych dla celów opałowych w przypadku osób prawnych (art. 89 ust. 6 u.p.a.) oraz w przypadku sprzedaży wyrobu akcyzowego osobom fizycznym (art. 89 ust. 8 u.p.a.). Przedstawił także uregulowania dotyczące obowiązku składania miesięcznych zestawień oświadczeń oraz dane jakie winny takie zestawienia zawierać stosowanie do art. 89 ust. 14 i ust. 15 u.p.a. Wskazał nadto organ, że zgodnie z art. 89 ust. 16 u.p.a. w przypadku niespełnienia warunków określonych w ustawie stosuje się wyższą stawkę akcyzy z art. 89 ust. 4 pkt 1) u.p.a. oraz, że w przepisach podatkowych brak jest procedury, która dopuszczałaby późniejsze (tj. już po sprzedaży) uzupełnianie lub poprawienie oświadczenia. W ocenie organu odwoławczego, w sytuacji gdy oświadczenie nie spełnia w chwili sprzedaży wymogów ustawowych, powstaje obowiązek podatkowy, do którego ma zastosowanie sankcyjna stawka akcyzy z art. 89 ust. 4 pkt 1) u.p.a. (1.822 zł/1.000 l). Podkreślił, iż niesporne jest, że strona z zachowaniem ustawowego terminu złożyła zestawienie oświadczeń w badanym okresie, co stanowiło zachowanie warunku z art. 89 ust. 14 ustawy. Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie wagi prawidłowego oświadczenia składanego przy nabyciu oleju opałowego dla zastosowania odpowiedniej stawki podatku akcyzowego.
Wyjaśnił też, jak należy rozumieć ryp i rodzaj urządzenia grzewczego wskazując, że typ urządzenia to fason określonego przedmiotu, wyodrębniony ze względu na swoje specyficzne cechy, wg określonych kryteriów (np. czynnika grzewczego) oznakowany odrębną nazwa lub symbolem spośród innych przedmiotów danego rodzaju. Wskazał, że przykładowo nagrzewnica jest rodzajem urządzenia. Jednak w świetle przepisów samo określenie urządzenia jako "nagrzewnicy" nie jest wystarczające. Wśród tego rodzaju urządzeń wyróżnić można bowiem nagrzewnice elektryczne, wodne, gazowe, czyli typy ze względu na czynnik grzewczy. Dopiero określenie nagrzewnica olejowa, czy kocioł olejowy oznacza typ i rodzaj urządzenia. Organ podatkowy wyjaśnił, też co, w jego ocenie, należy rozumieć przez "czytelny podpis", którym zgodnie z ustawą winno być opatrzone każde z oświadczeń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, zarzuciła naruszenie:
- art. 8 ust. 2 pkt 1 i pkt 3, art. 89 ust. 1 pkt 9, art. 89 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 16 w zw. z art. 89 ust. 6 i ust. 8 u.p.a przez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie;
- art. 122, art. 180 § 1 i 2, art. 187 § 1, art. 191 art. 120 § 1 i 4 O.p. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych, a także niezgodne z ustawą uzasadnienie decyzji.
W uzasadnieniu strona podtrzymała stanowisko, że podstawowym warunkiem dla zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy przy sprzedaży oleju opałowego jest przeznaczenie tego oleju na cele opałowe, a nie prawidłowe wypełnienia oświadczenia, zaś braki formalne oświadczeń, zdaniem strony, można konwalidować dokonując weryfikacji celu na jaki olej zużyto. Skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie wszystkie transakcji zostały potwierdzone przez nabywców, zatem braki formalne zostały uzupełnione. Nie ma tym samym podstaw do odmowy zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy. Przeprowadzone postępowanie wykazało bowiem, że sprzedany olej opałowy, także ten, którego sprzedaż udokumentowano oświadczeniami zawierającymi braki formalne, został wykorzystany na cele opałowe. Strona podkreśliła, że z punktu widzenia kontroli obrotu olejem opałowym decydujące znaczenie ma ustalenie tożsamości nabywcy oraz istnienie oświadczenia tego nabywcy o przeznaczeniu nabytego wyrobu akcyzowego na cele opałowe.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację z jej uzasadnienia.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie w sprawie ze względu na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skierowane do Trybunału Konstytucyjnego, mające na cele zbadanie zgodności art. 89 ust. 5 i ust. 6 u.p.a. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W dniu 11 lutego 2014 r. Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia. W związku z ustaniem przyczyny zawieszenia, postanowieniem z dnia 5 marca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.).
W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.
Jak wynika z ustaleń organów celnych, skarżąca spółka dokonywała sprzedaży oleju opałowego, stosując preferencyjną stawkę akcyzy dla olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe. W wyniku przeprowadzonej kontroli, której przedmiotem był obrót i wykorzystanie wyrobów akcyzowych, zakwestionowano pięć oświadczeń nabywców oleju opałowego wskazując, że nie spełniają one wymogów określonych w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (u.p.a.), gdyż brak w tych oświadczeniach wymaganych danych, w szczególności w zakresie podania typu urządzenia grzewczego.
Mając na uwadze stan faktyczny sprawy, stanowisko organów podatkowych (celnych) oraz zarzuty sformułowane przez spółkę w skardze, na etapie postępowania sądowego spór dotyczy zasadniczo znaczenia stwierdzonych przez organy podatkowe braków w oświadczeniach o przeznaczeniu nabywanego oleju na cele opałowe dla zastosowania stawki podatku akcyzowego oraz możliwości uzupełnienia tych braków na późniejszym etapie postępowania.
Zdaniem spółki, stwierdzone przez organy podatkowe braki w oświadczeniach stanowią wady formalne, które nie mogą przesądzać o zastosowaniu do sprzedaży oleju na cele opałowe stawki sankcyjnej podatku, tym bardziej, że w wyniku przeprowadzonych czynności potwierdzono treść oświadczeń oraz rzeczywiste przeznaczenie oleju opałowego.
Z kolei według organów podatkowych, w sytuacji, gdy oświadczenie nie spełnia
w chwili sprzedaży wymogów ustawowych, powstaje obowiązek podatkowy, do którego ma zastosowanie sankcyjna stawka akcyzy z art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. (1.822 zł/1.000 l), bez względu na późniejsze sanowanie tych braków.
Przechodząc do rozstrzygnięcia kwestii spornych w sprawie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 89 u.p.a. sprzedawca wyrobów akcyzowych nieobjętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15, jest obowiązany w przypadku sprzedaży osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych lub będą sprzedane z przeznaczeniem do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 7, powinno być dołączone do kopii faktury oraz winno zawierać:
1) dane dotyczące nabywcy;
2) określenie ilości i rodzaju oraz przeznaczenia nabywanych wyrobów;
3) wskazanie rodzaju, typu oraz liczby posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się te urządzenia;
4) datę i miejsce złożenia oświadczenia;
5) czytelny podpis składającego oświadczenie.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, jeżeli jest czytelnie podpisane, może być również złożone na wystawianej fakturze, ze wskazaniem rodzaju, typu oraz liczby posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się te urządzenia (art. 89 ust. 7 u.p.a.).
Sprzedawca wyrobów akcyzowych nieobjętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15, jest obowiązany
w przypadku sprzedaży osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15; oświadczenie to powinno być załączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu potwierdzającego tę sprzedaż.
Oświadczenie składne przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej winno zawierać, stosownie do art. 89 ust. 8 u.p.a:
1) imię i nazwisko nabywcy, numer dowodu osobistego lub nazwę i numer innego dokumentu stwierdzającego tożsamość nabywcy;
2) adres zameldowania nabywcy oraz adres zamieszkania, jeżeli jest inny od adresu zameldowania;
3) określenie ilości, rodzaju oraz przeznaczenia nabywanych wyrobów;
4) określenie liczby posiadanych urządzeń grzewczych, w których mogą być wykorzystane te wyroby oraz miejsc (adresów), gdzie znajdują się te urządzenia;
5) wskazanie rodzaju i typu urządzeń grzewczych;
6) datę i miejsce sporządzenia oświadczenia oraz czytelny podpis składającego oświadczenie.
Zgodnie zaś z art. 89 ust. 9 u.p.a, osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej nabywająca wyroby akcyzowe, określone w ust. 1 pkt 9, 10 i 15, jest obowiązana do okazania sprzedawcy dokumentu, o którym mowa w ust. 8 pkt 1, w celu potwierdzenia jej tożsamości.
W myśl art. 89 ust. 16 u.p.a., w przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15 stosuje się stawkę akcyzy określoną w ust. 4 pkt 1.
Odpowiadając na pytanie, czy każdy z braków występujących w oświadczeniu nabywcy oleju opałowego może skutkować zastosowaniem stawki podatku z art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a., zauważyć należy, że TK - w postanowieniu z 11 lutego 2014 r. (P 50/11) o umorzeniu postępowania zainicjowanego pytaniem WSA w Białymstoku - uznał, że we wskazanym przepisie (art. 89 ust. 16 u.p.a.) ustawodawca nie wprowadził żadnej klasyfikacji wad oświadczeń nabywców wyrobów energetycznych ani ich wartościowania, a propozycja takiego podziału może być traktowana jedynie jako wniosek de lege ferenda. Jednocześnie Trybunał zwrócił uwagę na materialnoprawny charakter obowiązków związanych ze sprzedażą oleju opałowego i na tym tle stwierdził, że ustawodawca nie dopuścił późniejszego poprawiania lub uzupełniania oświadczeń. Zdaniem Trybunału, taka wykładnia mieści się w granicach językowego znaczenia art. 89 ust. 16 u.p.a.
Podobny pogląd prezentowany jest też w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku I SA/Bk 69/10, WSA w Poznaniu III SA/Po 1361/13, WSA we Wrocławiu I SA/Wr 570/11 i I SA/Wr 1615/13, WSA w Gdańsku I SA/Gd 724/11, WSA w Łodzi III SA/Łd 628/12, WSA w Opolu I SA/Op 456/12, jak też wyroki NSA: I FSK 535/07, I GSK 194/10, I GSK 23/11, I GSK 1082/11, I GSK 669/12, I GSK 1002, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Sąd orzekający w sprawie przychyla się do tego poglądu.
W ocenie Sądu, oświadczenia, aby mogły być podstawą stosowania przez sprzedawcę preferencyjnej stawki podatku akcyzowego, muszą być kompletne, tj. muszą zawierać wszystkie dane wymagane wskazanymi wyżej przepisami prawa.
Nałożony na sprzedawcę obowiązek uzyskania prawidłowych, zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym, oświadczeń o przeznaczeniu oleju opalowego, ma umożliwić organowi podatkowemu kontrolę rzeczywistego przeznaczenia nabywanego paliwa, tj. identyfikację nabywcy oraz jego urządzenia grzewczego,
a następnie, w razie wątpliwości, sprawdzenie, czy rzeczywiście określony
w oświadczeniu nabywca, w dacie wynikającej z oświadczenia, kupił olej opałowy do urządzenia grzewczego określonego w oświadczeniu, tj. kupił olej opałowy na cele opałowe. Jedynie prawidłowe pod względem formalnym oświadczenie pozwala organom podatkowym, w przypadku ustalenia, że nabywca oleju opałowego nabyty olej opałowy wykorzystał do celów innych niż opałowe (tj. niezgodnie z oświadczeniem) dochodzić od niego podatku akcyzowego. Posiadanie wadliwych oświadczeń uniemożliwia realizację prawa sprzedawcy do zastosowania preferencji podatkowych przy sprzedaży olejów napędowych przeznaczonych na cele opałowe. Takie stanowisko wyraził już wielokrotnie NSA, m. in. w wyrokach: z 7 grudnia 2011 r. I GSK 701/10, z 26 maja 2011 r. I GSK 292/10, z 10 maja 2011 r. I GSK 194/10 i z 28 kwietnia 2011 r. I GSK 185/10 (dostępne j/w).
W rozpatrywanej sprawie spółka przyznając, że wskazane wyżej oświadczenia zawierają wady, jednocześnie stwierdziła, że zostały one usunięte w drodze czynności dowodowych.
Należy zauważyć, co wynika ze wskazanych wyżej przepisów, że zastosowanie stawki preferencyjnej w podatku akcyzowym przez sprzedawcę oleju opałowego na cele opałowe jest uwarunkowane uzyskaniem od nabywcy tego oleju oświadczenia
o przeznaczeniu nabywanego oleju na cele opałowe, najpóźniej w dniu dokonania sprzedaży, skoro powinno ono być dołączone do kopii faktury (może być również złożone na wystawianej fakturze). Oznacza to, zdaniem Sądu, że zarówno brak oświadczenia nabywcy o przeznaczeniu oleju na cele opałowe w momencie powstania obowiązku podatkowego w akcyzie, jak i brak prawidłowego oświadczenia, tj. takiego, które zawiera wszystkie elementy określone przepisami prawa, pozbawia podatnika uprawnienia do stosowania obniżonej stawki podatku.
Stwierdzone w niemniejszej sprawie braki w oświadczeniach, tj. brak wskazania ilości nabywanego wyrobu, brak ilości i typu urządzeń grzewczych, brak adresu urządzenia grzewczego, brak czytelnego podpisu, brak daty sporządzenia oświadczenia, brak numeru dokumentu stwierdzającego tożsamość pozwalają na stwierdzenie, że oświadczenia nie zawierają wszystkich wymaganych przepisami ustawy o podatku akcyzowym elementów, brak bowiem danych o jakich mowa w art. 89 ust. 6 pkt 3) i 5) u.p.a. Oświadczenie, które nie zawiera wszystkich wskazanych w art. 89 ust. 6 u.p.a., a w odniesieniu do nabywców - osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej wskazanych w art. 89 ust. 8 u.p.a. wywołuje skutek w postaci utraty przez sprzedawcę oleju opałowego prawa do obniżenia stawki podatku akcyzowego. Oświadczenia te nie mogą być uzupełnione w trakcie postępowania podatkowego.
W sytuacji zatem, gdy zakwestionowane oświadczenia nie spełniały warunków wymaganych przepisami prawa, prawidłowo organy podatkowe przyjęły, że nie było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki podatku i w konsekwencji opodatkowały sporną ilość oleju opałowego według stawki określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a., tj. 1822 zł/1.000 l.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów procesowych. Prawidłowo bowiem ustaliły stan faktyczny i oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności w zakresie braków w posiadanych przez spółkę oświadczeniach nabywców o przeznaczeniu nabytego oleju na cele opałowe. Przyjęcie przez organy podatkowe, mimo oświadczeń nabywców złożonych w toku postępowania, że zakwestionowane oświadczenia o przeznaczaniu nabytego oleju na cele opałowe nie uprawniały do zastosowania obniżonej stawki akcyzy, wynikało z jednoznacznych w tym zakresie regulacji prawnych, a nie z błędnej oceny zebranego w spawie materiału dowodowego.
Niezasadne okazały się też zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego. Organy podatkowe właściwie zinterpretowały i zastosowały te przepisy. Zgodnie bowiem z art. 89 ust. 16 u.p.a., niespełnienie któregokolwiek
z warunków, wynikających z art. 89 ust. 5-15 u.p.a., uzasadnia zastosowanie stawki akcyzy określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. Regulacja ta, jakkolwiek restrykcyjna, została jednak sformułowana w ustawie w sposób jasny i jednoznaczny. Sąd nie ma zatem podstaw do odmowy jej zastosowania w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że art. 89 ust. 16 u.p.a. był już przedmiotem badania przez TK pod kątem zgodności tego przepisu z Konstytucją RP. W wyroku z 11 lutego 2014 r. (P 24/12), Trybunał stwierdził, że przepis art. 89 ust. 16 u.p.a., w zakresie, w jakim nakazuje stosować stawkę akcyzy określoną w art. 89 ust. 4 pkt 1 tej ustawy, w przypadku niespełnienia przez sprzedawcę oleju opałowego obowiązku, wyrażonego w art. 89 ust. 14 u.p.a, dot. sporządzenia i przekazania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców tego wyrobu akcyzowego o jego przeznaczeniu do celów opałowych, jest zgodny z wywodzonym z art. 2 Konstytucji RP zakazem nadmiernej ingerencji ustawodawcy. Zdaniem TK, obowiązek dostarczania organom miesięcznych zestawień oświadczeń, chociaż żmudny, nie stanowi sam w sobie nadmiernej dolegliwości dla sprzedawcy oleju opałowego.
Podobnie, zdaniem Sądu, trzeba ocenić art. 89 ust. 16 u.p.a. w świetle zarzutu skargi odnoszącego się do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim nakazuje stosować stawkę akcyzy określoną w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a., w przypadku, gdy oświadczania, o których mowa w art. 89 ust. 5 u.p.a., nie spełniają wszystkich warunków z art. 89 ust. 6 i 8 u.p.a. Skoro Trybunał ocenił, że obowiązek o charakterze formalnym, jakim jest terminowe złożenie miesięcznego zestawienia oświadczeń, nie narusza zakazu nadmiernej ingerencji ustawodawcy (proporcjonalności sankcji do błędów podatnika), to tym bardziej tego zakazu nie narusza obowiązek odebrania przez sprzedawcę oleju opałowego kompletnego oświadczenia nabywcy o jego przeznaczaniu.
Również nieuprawniony jest zarzut dotyczący treści samych decyzji (art. 210 § 1 i 4 O.p.). W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zawierają wszystkie elementy wskazane w art. 210 § 1 O.p., w tym uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodnie z wymogami nałożonymi powołanymi wyżej przepisami. Organy podatkowe podały fakty, które uznały za udowodnione, dowody, którym dały wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. W uzasadnieniu prawnym przytoczyły podstawy prawne rozstrzygnięć i dokonały ich prawidłowej wykładni, wyjaśniając stronie w sposób jasny i wyczerpujący zasady opodatkowania podatkiem akcyzowym oleju opałowego i znaczenie oświadczeń nabywców tego oleju o jego przeznaczeniu na cele opałowe dla skorzystania z preferencyjnych zasad opodatkowania.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie dokonano za badany okres rozliczeniowy prawidłowego wymiaru podatku akcyzowego, wcześniej należycie ustalając materialno-prawną podstawę tego wymiaru.
Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI