I SA/Wr 470/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi M. F. była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. Podatnik złożył korekty zeznania PIT-37, wnioskując o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 3 998 zł, a następnie 4 151 zł, powołując się na orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i zwiększone odliczenie ulgi rehabilitacyjnej. NUS stwierdził nadpłatę w wysokości 1 731 zł, odmawiając w pozostałym zakresie. Po uchyleniu tej decyzji przez DIAS, NUS decyzją z 20 października 2023 r. stwierdził nadpłatę w wysokości 2 809 zł i określił zobowiązanie w wysokości 8 782 zł, odmawiając w pozostałym zakresie. Organ uzasadnił to treścią art. 26 ust. 7a pkt 12 ustawy o PIT, zgodnie z którym odliczeniu podlegają wydatki na leki (zgodnie z Prawem farmaceutycznym) w wysokości różnicy ponad 100 zł miesięcznie, jeśli lekarz specjalista stwierdzi konieczność ich stosowania. Organ zakwalifikował wydatki na leki na receptę, leki bez recepty, suplementy diety i wyroby medyczne, odmawiając odliczenia wydatków na suplementy i leki bez recepty z powodu braku dowodów na zalecenie lekarskie. DIAS utrzymał tę decyzję w mocy. Podatnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (niewyczerpujące rozpatrzenie materiału, dowolna ocena dowodów, pominięcie orzeczenia o niepełnosprawności) oraz błędną wykładnię art. 26 ust. 7a pkt 12 u.p.d.f. Podkreślał, że orzeczenie ZUS potwierdza jego stan zdrowia, a organy nie mają prawa badać merytorycznie konieczności stosowania leków. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zinterpretowały przepis art. 26 ust. 7a pkt 12 u.p.d.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na podatniku, który musi wykazać spełnienie warunków do skorzystania z ulgi. W przypadku leków na receptę, sąd uznał, że samo ich nabycie potwierdza zalecenie lekarskie. Jednakże, w odniesieniu do leków bez recepty i suplementów, brak było dowodów na zalecenie lekarskie, co uniemożliwiło ich odliczenie. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi rehabilitacyjnej, w szczególności odliczania wydatków na leki, leki bez recepty i suplementy diety, oraz wymogów dowodowych w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2021 r. i specyfiki stanu faktycznego sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatki poniesione na zakup leków bez recepty oraz suplementów diety mogą być odliczone od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej, jeśli nie ma dowodu na zalecenie ich stosowania przez lekarza specjalistę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki na leki bez recepty i suplementy diety nie podlegają odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej, jeśli podatnik nie przedstawi dowodu na zalecenie ich stosowania przez lekarza specjalistę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 26 ust. 7a pkt 12 u.p.d.f., odliczeniu podlegają wydatki na leki (zgodnie z Prawem farmaceutycznym) tylko wtedy, gdy lekarz specjalista stwierdzi potrzebę ich stosowania. W przypadku leków na receptę, samo ich nabycie jest wystarczającym dowodem zalecenia lekarskiego. Jednakże, dla leków bez recepty i suplementów, brak jest takiego domniemania, a podatnik musi przedstawić dowód zalecenia lekarskiego.
Czy orzeczenie o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy samo w sobie stanowi wystarczający dowód na konieczność stosowania konkretnych leków w ramach ulgi rehabilitacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy nie jest wystarczającym dowodem na konieczność stosowania konkretnych leków, jeśli nie towarzyszy mu zalecenie lekarskie dotyczące tych konkretnych leków.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ulga rehabilitacyjna wymaga wykazania przez podatnika, że spełnia warunki do jej zastosowania, w tym że potrzeba stosowania leków została stwierdzona przez lekarza specjalistę. Samo orzeczenie o niepełnosprawności nie zastępuje takiego zalecenia.
Jaka jest prawidłowa interpretacja art. 26 ust. 7a pkt 12 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. w zakresie odliczania wydatków na leki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r., odnosi się do leków zdefiniowanych w Prawie farmaceutycznym i wymaga stwierdzenia przez lekarza specjalistę konieczności ich stosowania.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że zmiana wprowadzona ustawą z 29 października 2021 r. ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2021 r. i ogranicza odliczenie do leków zdefiniowanych w Prawie farmaceutycznym, pod warunkiem zalecenia lekarskiego.
Przepisy (18)
Główne
u.p.d.f. art. 26 § ust. 7a pkt 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odliczeniu podlegają wydatki poniesione na leki, o których mowa w ustawie Prawo farmaceutyczne, w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stale lub czasowo stosować te leki. Dotyczy to dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.
Pomocnicze
u.p.d.f. art. 26 § ust. 7a pkt 2a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odliczeniu podlega zakup, naprawa lub najem wyrobów medycznych wymienionych w odpowiednim wykazie.
u.p.d.f. art. 26 § ust. 7a pkt 14
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odliczeniu podlega wydatek za używanie samochodu osobowego.
Ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych art. 38 § ust. 4
Ustawa - Prawo farmaceutyczne
o.p. art. 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 192
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały art. 26 ust. 7a pkt 12 u.p.d.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2021 r., ograniczając odliczenie do leków zdefiniowanych w Prawie farmaceutycznym i wymagając dowodu zalecenia lekarskiego. • Ciężar dowodu w zakresie spełnienia warunków do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej spoczywa na podatniku. • W przypadku leków na receptę, samo ich nabycie jest wystarczającym dowodem zalecenia lekarskiego, co pozwala na ich odliczenie. • W przypadku leków bez recepty i suplementów diety, brak jest domniemania zalecenia lekarskiego, a podatnik musi przedstawić stosowne dowody.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (niewyczerpujące rozpatrzenie materiału, dowolna ocena dowodów, pominięcie orzeczenia o niepełnosprawności). • Zarzuty błędnej wykładni art. 26 ust. 7a pkt 12 u.p.d.f. poprzez odwołanie się do definicji leku z Prawa farmaceutycznego, które jej nie zawiera, lub przyjęcie dowolnej definicji. • Zarzut błędnej wykładni art. 26 ust. 7a pkt 12 u.p.d.f. poprzez przyjęcie brzmienia przepisu obowiązującego od 1 stycznia 2022 r. (sąd uznał, że zastosowanie miało brzmienie obowiązujące od 1 stycznia 2021 r.). • Twierdzenie, że orzeczenie o niepełnosprawności jest wystarczającym dowodem na konieczność stosowania leków.
Godne uwagi sformułowania
ulgi i zwolnienia stanowią odstępstwo od powszechnej zasady równości opodatkowania, dlatego podatnik pragnący z nich skorzystać musi co najmniej uprawdopodobnić, iż takie prawo mu przysługuje. • w przypadku leków na receptę, nie ma wątpliwości, że podatnik, aby je nabyć, musiał dysponować receptami. To pozwala na przyjęcie korzystnej dla podatnika tezy, że została spełniona ustawowa przesłanka "zalecenia lekarza specjalisty do ich stosowania", uprawniająca do ww. odliczenia.
Skład orzekający
Marta Semiczek
przewodniczący
Tadeusz Haberka
sprawozdawca
Tomasz Trybuszewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi rehabilitacyjnej, w szczególności odliczania wydatków na leki, leki bez recepty i suplementy diety, oraz wymogów dowodowych w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2021 r. i specyfiki stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnej ulgi rehabilitacyjnej i stanowi praktyczny przykład interpretacji przepisów podatkowych przez sądy, co jest interesujące dla prawników i podatników.
“Ulga rehabilitacyjna: Kiedy można odliczyć leki bez recepty i suplementy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.