I SA/WR 466/24

I SA/Wr 466/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jarosław Horobiowski
Tadeusz Haberka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Trybuszewski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14h,  art. 120,  art. 121 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 361
art. 86 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Asesor WSA Tomasz Trybuszewski, , Protokolant: Referent Izabela Kremza, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi V. sp. z o.o. zs. we W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 kwietnia 2024 r. znak 0113-KDIPT1-1.4012.135.2024.2.MSU w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla interpretację w całości; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi V. sp. z o.o. zs. we W. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżąca, podatnik, spółka) jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS, organ interpretacyjny) z 24 kwietnia 2024 r. znak 0113-KDIPT1-1.4012.135.2024.2.MSU dotycząca podatku od towarów i usług.
Postępowanie przed organem.
Jak wskazano we wniosku z 23 lutego 2024 r., wnioskodawca działając jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością podlega opodatkowaniu od całości dochodów w Polsce. Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej jako: VAT). Spółka działa w branży motoryzacyjnej, m. in. jako dystrybutor [...].
W ramach prowadzonej działalności spółka zawarła umowę o świadczenie usług z niepowiązanym podmiotem wewnętrznym. Przedmiotem umowy jest prowadzenie przez wykonawcę kantyny pracowniczej. Usługa ta obejmuje między innymi: - zapewnienie pracownikom, konsultantom, zleceniobiorcom oraz gościom spółki codziennie w godzinach 7:30-15:30 (poza sobotami, dniami ustawowo wolnymi od pracy oraz wskazanymi przez spółkę dniami ferii zakładowych lub innymi ustalonymi przez spółkę) różnorodnych posiłków przygotowywanych w kuchni na terenie spółki; - organizowanie usług cateringowych na zlecenie spółki lub podmiotów przez nią wskazanych; - prowadzenie zaopatrzenia w artykuły spożywcze prowadzenie działalności gastronomicznej zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami dotyczącymi żywienia zbiorowego, w tym w szczególności z ustawą z 25 sierpnia 2006 r. "O bezpieczeństwie żywności i żywienia".
Spółka, na podstawie odrębnej umowy najmu udostępnia wykonawcy pomieszczenia wraz z wyposażeniem, które wykonawca wykorzystuje na świadczenie opisanych w poprzednim akapicie usług.
Z zawartej Umowy wynika, że kantyna jest przeznaczona wyłącznie dla pracowników spółki, oraz innych spółek z grupy, do której należy wnioskodawca oraz ich gości.
Sprzedaż posiłków odbywa się za gotówkę (możliwa jest również płatność kartą) w cenach określonych w ofercie wykonawcy, które zostały określone w załączniku do umowy. Wykonawca, organizując bankiety, przyjęcia na zlecenie spółki, będzie rozliczał je na podstawie dodatkowej faktury VAT. Zatem przedmiotowe bankiety, przyjęcia nie wchodzą w skład opłat przewidzianych w umowie za prowadzenie kantyny.
Spółka nie dopłaca do posiłków, pracownicy sami ponoszą ich koszt, jak również sami decydują jaki posiłek i kiedy spożyją.
Stosownie do treści umowy, miesięczne wynagrodzenie wykonawcy należne od spółki, za świadczenie opisanych wcześniej usług ustalone jest w kwocie ryczałtowej. Wynagrodzenie to płatne jest na podstawie faktury VAT wystawionej przez wykonawcę.
Korzystanie z tego typu usług jest istotne z perspektywy peryferyjnego położenia zakładu spółki. Fakt ulokowania zakładu wnioskodawcy na terenach pozamiejskich przysparza jej pracownikom trudności w zakresie zaspokajania potrzeb żywieniowych. Zatem, zdecydowana ich większość - w razie nieistnienia kantyny pracowniczej - nie miałaby możliwości nabywania gotowych posiłków oraz napojów zimnych i gorących.
Mając na uwadze powyższe, to w interesie spółki jest, aby na terenie jej zakładu funkcjonowała kantyna pracownicza prowadzona przez profesjonalny podmiot. Brak takiego miejsca na terenie zakładu niewątpliwie miałby negatywny skutek na jego funkcjonowanie, w związku z czym prowadzenie kantyny w zakładzie spółki należy postrzegać jako usługę na jej rzecz.
W ocenie spółki, wydatki ponoszone na nabywane przez nią usługi prowadzenia kantyny pracowniczej wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Niewątpliwie istnienie kantyny jest zaletą w kontekście ewentualnego zatrudnienia nowych pracowników, gdyż wpływa na konkurencyjność spółki na rynku pracy. Ponadto prowadzona kantyna sprzyja integracji i ułatwia wymianę poglądów przez pracowników, co poprawia kooperację pracowników i ma pozytywny wpływ na ich efektywność.
Spółka nie jest zobligowana do zapewnienia pracownikom zatrudnionym w warunkach uciążliwych nieodpłatnie, odpowiednich posiłków i napojów na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów.
Na tym tle sformułowano pytanie:
Czy wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczania podatku VAT naliczonego z otrzymanych od wykonawcy faktur dokumentujących zakup usług prowadzenia kantyny pracowniczej, zgodnie z dyspozycją art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2024 r., poz. 361, ze zm.; dalej: uVAT)?
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, wnioskodawca wskazał, że w świetle art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 1 uVAT podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktur dokumentujących usługi prowadzenia kantyny pracowniczej, jeżeli łącznie spełnione zostaną dwa warunki:
a) nie stanowią one usług gastronomicznych w rozumieniu przepisów o VAT,
b) nabyte usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych.
Po przytoczeniu przepisów prawa strona skarżąca wyjaśniła, że uVAT nie zawiera legalnej definicji pojęcia "usługi gastronomiczne". Następnie odwołano się do językowego znaczenia terminu "usługi gastronomiczne", wskazując, że według słownika języka polskiego PWN, termin gastronomia oznacza "działalność produkcyjną – usługową obejmującą prowadzenie restauracji, barów itp." podkreślając, że przyjęta interpretacja tego pojęcia nie może spowodować rozszerzenia zastosowania wyłączenia przewidzianego w art. 88 ust. 1 pkt 4 uVAT. Jednocześnie, w przypadku usługi gastronomicznej poza przygotowaniem i wydaniem posiłku mają miejsce dodatkowe okoliczności, w tym np. obsługa kelnerska przy stoliku, nakrywanie do stołu przez personel restauracji, menu w formie karty dań.
Mając na uwadze powyższe, usługi które wnioskodawca kupuje od wykonawcy nie stanowią usług gastronomicznych, skutkiem czego nie podlegają one wyłączeniu określonemu w art. 88 ust. 1 pkt 4 uVAT. Usługi świadczone przez wykonawcę polegają na prowadzeniu kantyny, a nie wydawaniu posiłków dla pracowników, ponieważ za posiłki pracownicy płacą sami.
W ocenie wnioskodawcy, należy więc uznać, że podmiotami, które nabywają usługi gastronomiczne, są pracownicy spółki, którzy we własnym zakresie decydują o rodzaju nabywanych posiłków i napojów, składających się na usługę gastronomiczną. Usługi nabywane przez spółkę od wykonawcy nie są jednak usługami gastronomicznymi, wysokość wynagrodzenia za nie, nie jest zależna od rodzaju i ilości zakupionych posiłków czy napojów. Usługi te polegają więc na zapewnieniu pracownikom możliwości zakupu posiłków i napojów, jednak należy uznać, że z punktu widzenia spółki nabywane usługi nie są usługami gastronomicznymi.
Następnie skarżąca podkreśliła, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest istnienie bezpośredniego lub pośredniego związku zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Zasada ta wyklucza zatem możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, tj. takich, które są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych z VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Związek bezpośredni z czynnościami opodatkowanymi VAT występuje wówczas, gdy nabywane towary bądź usługi służą dalszej odsprzedaży lub też w bezpośredni sposób wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez wnioskodawcę. Natomiast związek pośredni nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi VAT istnieje, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania danego podmiotu, a więc w sposób pośredni wiążą się z działalnością gospodarczą i z osiąganymi przychodami. Określone zakupy mają związek pośredni z działalnością opodatkowaną VAT, gdy istnieje związek przyczynowo-skutkowy między dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. Związek ten występuje wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, prowadzi do generowania przez podmiot obrotów. Podatnik przywołał również orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz orzecznictwo TSUE potwierdzające jego stanowisko.
W ocenie wnioskodawcy, wydatki na funkcjonowanie kantyny pracowniczej niewątpliwie mają pośredni związek z wykonywaną działalnością opodatkowaną. Kantyna pracownicza stanowi ważny element funkcjonowania zakładu, a co za tym idzie całego przedsiębiorstwa, umożliwia ona m.in. zaspokojenie potrzeb żywieniowych pracowników Spółki oraz wpływa na ogólny poziom zadowolenia zatrudnianego personelu. Przerwy od pracy przeznaczone na posiłki są porą, gdy pracownicy mogą odpocząć przed podjęciem następnych działań, integrować się ze współpracownikami oraz poprawić swoją późniejszą efektywność. Skarżąca podkreśliła również peryferyjne położenia zakładu pracy, wskazując, że brak stołówki "na miejscu" utrudniałby pracę i stanowił znaczne obciążenie. Ponadto istnienie kantyny przyczynia się do wzrostu wydajności i skuteczności pracy oraz efektywności personelu, a tym samym do zwiększenia sprawności funkcjonowania przedsiębiorstwa. Dodatkowo, dzięki posiadaniu kantyny pracowniczej prowadzonej przez profesjonalny podmiot, wnioskodawca może być skuteczniejszy w pozyskaniu nowych pracowników oraz utrzymaniu obecnych. Spółka ma również możliwość organizowania w opisanej kantynie bankietów oraz przyjęć, które również mają wpływ na konkurencyjność oraz zwiększanie efektywności wnioskodawcy.
W ocenie wnioskodawcy, można także uznać, że nabywane usługi od wykonawcy są bezpośrednio związane z usługą najmu pomieszczeń kantyny, która jest świadczona przez spółkę na rzecz wykonawcy. Zdecydowanie bowiem należy uznać, że usługi te są od siebie współzależne i gdyby wykonawca nie świadczył na rzecz spółki swoich usług, spółka jednocześnie nie uzyskiwałaby przychodu, opodatkowanego VAT, ze świadczenia usług najmu pomieszczeń kantyny. W ocenie wnioskodawcy opisane przez niego usługi nie stanowią usług gastronomicznych oraz mają one pośredni (a nawet bezpośredni) związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Mając na uwadze powyższe, zdaniem spółki, będzie przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od usług prowadzenia kantyny, które kupuje ona od podmiotu niepowiązanego.
W odpowiedzi na wezwanie organu wniosek został uzupełniony pismem z 16 kwietnia 2024 r., w którym strona wskazała, że w lokalizacji, w której znajduje się kantyna opisana we wniosku o wydanie interpretacji, wnioskodawca nie jest zobligowany przepisami ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 z późn. zm.) do zapewnienia pracownikom posiłków i napojów. Ponadto w lokalizacji, w której znajduje się kantyna opisana we wniosku o wydanie interpretacji, wnioskodawca nie jest zobligowany przepisami prawa pracy lub BHP do zapewnienia pracownikom posiłków i napojów, a pracownicy sami decydują o tym, czy chcą skorzystać z posiłków.
W interpretacji indywidualnej z 24 kwietnia 2024 r. DKIS ocenił stanowisko wnioskodawcy jako nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazano, że z art. 15 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 uVAT wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Powyższa zasada wyklucza zatem w ocenie DKIS możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz nie podlegających temu podatkowi.
Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas, po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Z uregulowań ustawy wyraźnie wynika, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.
Zdaniem DKIS, w świetle okoliczności wskazanych we wniosku oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa podatkowego prowadzenie kantyny pracowniczej, w której pracownicy spółki oraz innych spółek z grupy, do której należy spółka oraz ich goście mogą nabywać posiłki/napoje i dokonywać zapłaty na rzecz wykonawcy za każdy wydany im posiłek/napój – służy zaspokajaniu osobistych, prywatnych potrzeb pracowników oraz pozostałych osób przebywających na terenie zakładu i odbywa się bez związku z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. Brak jest argumentów przemawiających za innym podejściem, w sytuacji, gdy wskazane osoby same decydują, czy i kiedy skorzystają z kantyny, gdyż nie wiąże się to z prowadzoną przez spółkę działalnością. Zatem umożliwienie pracownikom skorzystania z kantyny pracowniczej, tj. w sytuacji, gdy pracownicy sami decydują czy i kiedy skorzystają z przedmiotowej kantyny ma na celu zaspokojenie ich potrzeb prywatnych, zatem nie ma związku ze sprzedażą opodatkowaną spółki.
Konkludując, zdaniem DKIS, spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakup usług prowadzenia kantyny pracowniczej.
Postępowanie przed Sądem.
Od powyższej interpretacji indywidualnej strona – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (doradcę podatkowego) - wniosła pismem z 24 maja 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając: naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 86 uVAT, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakup usług prowadzenia kantyny pracowniczej, gdyż usługi te nie mają związku ze sprzedażą opodatkowaną prowadzoną przez spółkę;
2. art. 14h w zw. z art. 120 oraz 121 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383, dalej: o.p.), poprzez wydanie interpretacji indywidualnej z naruszeniem obowiązującego prawa oraz pominięciem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
3. art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p., poprzez nieuwzględnienie w zaskarżonej interpretacji orzecznictwa sądów administracyjnych w przedmiotowym zakresie.
W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 14h w zw. z art. 120 oraz 121 § 1 o.p., skarżąca podniosła, że organ nie traktował równo interesów skarżącej i Skarbu Państwa ale kierował się przede wszystkim interesem Skarbu Państwa, pomijając argumenty przemawiające na korzyść skarżącej.
Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w wydanej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że - zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Stosując odpowiednio art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uchyla interpretację w całości albo w części jeżeli stwierdzi (a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub (c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku niestwierdzenia podstaw do uwzględnienia skargi na interpretację, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W sprawach skarg na interpretacje indywidualne kontrola sądu administracyjnego polega na ocenie tego, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej został przyjęty stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, a jeśli tak, to czy organ – w zakresie objętym zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną – przestrzegał przepisów postępowania oraz prawidłowo zinterpretował przepisy prawa materialnego i ocenił ich zastosowanie.
Przywołując ramy prawne sprawy, wskazać trzeba, że jak stanowi art. 86 ust. 1 uVAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi (...) przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (...). W art. 88 ust. 1 uVAT, zostały wprowadzone ograniczenia i wyłączenia prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W punkcie 4 tego przepisu ustawodawca wskazał, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych.
Z powyższych regulacji wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, zaś towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – a mając na uwadze okoliczności sprawy – nabywane usługi nie stanowią usług gastronomicznych.
W sprawie nie było spornym, że wnioskodawca jest podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 uVAT, a nabywane usługi nie stanowią usług gastronomicznych. Zagadnieniem podlegającym ocenie przez DKIS było to, czy nabywane przez wnioskodawcę usługi prowadzenia kantyny mają związek z wykonywanymi przez spółkę czynnościami opodatkowanymi.
Dokonując tej oceny, DKIS naruszył przepisy postępowania. W ocenie Sądu uzasadnionym okazał się zarzut naruszenia art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 14h poprzez wydanie interpretacji indywidualnej z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że - w jej ocenie - naruszenie tych przepisów prawa procesowego polegało na tym, że organ kierował się przede wszystkim interesem Skarbu Państwa, pomijając argumenty przemawiające na korzyść skarżącej.
W skarżonej interpretacji organ uznał, że z tytułu zakupu usługi gotowości świadczenia usług gastronomicznych (zakup usługi prowadzenia kantyny pracowniczej) wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, bowiem pomiędzy tą usługą a wykonanymi czynnościami opodatkowanymi nie występuje żaden, choćby pośredni, związek.
Przy czym organ swój wywód oparł wyłącznie o to, że - w jego ocenie - pracownicy wnioskodawcy będą zaspokajać w kantynie swoje potrzeby osobiste, a konieczność zapewnienia dostępu do kantyny nie wynika z żadnych przepisów prawa i nie jest niezbędna dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem pracownicy są zobowiązani świadczyć pracę niezależnie od możliwości skorzystania z miejsca, jakie zapewnia z własnej woli pracodawca, a gdzie mogą oni nabyć oraz skonsumować posiłki.
W ocenie Sądu, to że pracownicy wnioskodawcy zaspokajają w kantynie swoje własne potrzeby, nabywając usługi gastronomiczne, nie wyklucza związku zakupionej przez wnioskodawcę usługi gotowości do świadczenia usług gastronomicznych z jego sprzedażą opodatkowaną. Nie ma w tym sprzeczności - nie występuje tu alternatywa rozłączna, bowiem jedno nie wyklucza drugiego. Możliwość zaspokojenia osobistych potrzeb pracowników wnioskodawca eksponował we wniosku właśnie jako jedną z okoliczności, którą brał pod uwagę, bowiem - w jego ocenie - wpływała na opinię o spółce jako pracodawcy, a w konsekwencji miała związek z pozyskaniem pracowników i utrzymaniem zespołu.
Przede wszystkim jednak organ zupełnie pominął argumenty spółki wskazane we wniosku o udzielenie interpretacji. Spółka podnosiła w szczególności, że:
– z uwagi na peryferyjne położenie zakładu brak kantyny na terenie zakładu miałby negatywny wpływ na jego funkcjonowanie,
– kantyna wpływa na konkurencyjność spółki na rynku pracy, w kontekście pozyskania nowych pracowników i utrzymania obecnych,
– kantyna ma wpływ na ogólny poziom zadowolenia zatrudnianego personelu,
– kantyna sprzyja integracji pracowników i wymianie poglądów, co poprawa kooperację pracowników i ma pozytywny wpływ na ich efektywność.
Organ pominął również w swoich rozważaniach argument wnioskodawcy, łączący sprzedaż opodatkowaną w postaci najmu pomieszczeń podmiotowi świadczącemu usługę prowadzenia kantyny z zakupem usługi prowadzenia kantyny, co - w ocenie wnioskodawcy - świadczyło o tym, że usługi nabywane od wykonawcy są bezpośrednio związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w wydanej interpretacji organ nie odniósł się do indywidualnej sytuacji spółki, tj. okoliczności przedstawionych w opisanym we wniosku stanie faktycznym sprawy oraz do stanowiska wnioskodawcy. W szczególności poodnoszone przez spółkę argumenty wskazywały na pośredni oraz związek – w ocenie wnioskodawcy – zakupu usługi prowadzenia kantyny pracowniczej z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa, a w konsekwencji z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Tymczasem organ te argumenty pominął, nie poddał ich ocenie przy dokonywaniu oceny zastosowania przepisów prawa materialnego w stanie faktycznym wskazanym we wniosku. Nie poddał również ocenie argumentu wskazującego na związek bezpośredni.
W szczególności podnoszona w opisie stanu faktycznego okoliczność peryferyjnej lokalizacji podmiotu, położonego z dala od miejsc, w których pracownicy mogliby skorzystać w ramach przerwy w pracy z usług gastronomicznych, nie została w ogóle objęta rozważaniami organu interpretacyjnego. Tymczasem jest to okoliczność, którą szczególnie eksponowała spółka jako przesłankę, która skłoniła ją do podjęcia decyzji o zakupie usługi prowadzenia kantyny pracowniczej, a która może stanowić – co wymaga rozważenia przez DKIS – działanie ukierunkowane na dbanie o sprawy pracownicze, w ramach koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu, tj. strategii zarządzania, zgodnie z którą przedsiębiorstwa w swoich działaniach dobrowolnie uwzględniają interesy społeczne, aspekty środowiskowe, czy relacje z różnymi grupami interesariuszy, w szczególności z pracownikami. Strategia taka buduje pozytywny wizerunek realizującego ją przedsiębiorcy, jako organizacji społecznie odpowiedzialnej i w szczególności może wpływać na utrzymanie dotychczasowych klientów i pozyskiwanie kolejnych.
W odniesieniu do argumentów wnioskodawcy dotyczących związku kantyny z konkurencyjnością spółki jako pracodawcy, to wskazać trzeba, że – co jest powszechnie wiadomym - oczekiwania pracowników co do świadczeń płacowych i pozapłacowych (benefitów pozapłacowych) oferowanych przez pracodawców stale rosną. Okoliczność ta może wpływać – co również wymaga rozważenia przez DKIS – na ich decyzję o wyborze albo decyzję o zmianie pracodawcy. W sytuacji niedoboru pracowników, tj. rynku pracy pracownika, pracodawcy zabiegają o pracowników. Odpowiedzią na ww. oczekiwanie pracowników jest, między innymi, coraz wyższy standard świadczeń oferowanych przez pracodawców. Jednym z takich pozapłacowych świadczeń jest właśnie benefit żywieniowy, a z kolei jednym z rodzajów tego benefitu jest zapewnienie pracownikom możliwości zakupu usług gastronomicznych w miejscu pracy.
Do argumentów wnioskodawcy przemawiających za tym, że to przede wszystkim w interesie spółki było zakupienie usługi prowadzenia kantyny pracowniczej organ ustosunkował się dopiero w odpowiedzi na skargę. Jednak, tak jak w wydanej interpretacji, DKIS w odpowiedzi na skargę zupełnie pominął argument wnioskodawcy, łączący bezpośrednio zakup usługi prowadzenia kantyny ze sprzedażą opodatkowaną spółki w postaci najmu pomieszczeń podmiotowi świadczącemu ww. usługę. Mając na uwadze, że przedmiotem kontroli sądowej jest wydana interpretacja indywidualna, to jej braków nie może sanować odniesienie się przez organ do stanowiska podatnika przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym. Świadczy to o tym, że te argumenty podatnika nie zostały wzięte pod rozwagę przy wydawaniu interpretacji. Organ interpretacyjny wydając interpretację – obok tego, że nie poddał ocenie argumentów wnioskodawcy – pominął również istotny element stanu faktycznego, tj. wyraźnie eksponowaną we wniosku lokalizację przedsiębiorstwa. Takie działanie organu, w ocenie Sądu, świadczy o oczywistym naruszeniu zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ, wydając interpretację powinien był wziąć pod rozwagę okoliczności powoływane przez spółkę przemawiające - w jej ocenie - za słusznością jej stanowiska. Z kolei ich zupełne pominięcie, przy dokonywaniu oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, wobec niezwerbalizowania stanowiska organu w tym zakresie w wydanej interpretacji indywidualnej, tj. pominięcia w niej poglądu organu co do okoliczności i argumentów przedstawionych przez podatnika, a odniesienia się do nich dopiero w odpowiedzi na skargę, strona została pozbawiona możliwości polemiki z argumentami DKIS poprzez objęcie ich zarzutami skargi.
Mając na uwadze powyższe, uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w całości na podstawie art. 146 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Organ interpretujący powinien dokonać ponownej oceny stanowiska wnioskodawcy w kontekście stanu faktycznego sprawy opisanego we wniosku z uwzględnieniem poglądu Sądu wyrażonego w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a.