I SA/WR 451/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2020-01-28
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATdoręczenie decyzjiprawo spółekOrdynacja podatkowasąd administracyjnyuchylenie decyzjikoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki z powodu wadliwego doręczenia decyzji ustalającej zaległości podatkowe.

Skarżący, były członek zarządu spółki, kwestionował decyzję o swojej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki VAT. Zarzucił m.in. wadliwe doręczenie decyzji ustalającej te zaległości, która miała nastąpić za granicą. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wykazały skuteczności doręczenia decyzji ustalającej zaległości podatkowe spółki, co stanowiło naruszenie przepisów i miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Przedmiotem sprawy była skarga R. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o orzeczeniu solidarnej odpowiedzialności R. M. jako byłego członka zarządu Spółki z o.o. A za zaległości w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i maj 2015 r. Organy uznały, że spełnione są przesłanki odpowiedzialności, mimo że R. M. twierdził, iż nie miał wiedzy o działalności spółki, nie potrafił czytać po polsku i podpisywał dokumenty bez zrozumienia. Kluczowym zarzutem skargi było wadliwe doręczenie decyzji ustalającej zaległości podatkowe spółki, która miała być doręczona za granicę. Sąd administracyjny, analizując procedurę doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 2016 r. członkowi zarządu spółki na Ukrainie, stwierdził, że organy nie wykazały jej skuteczności zgodnie z przepisami Regulaminu poczty listowej. Brak było odpowiedniego duplikatu potwierdzenia odbioru, a załączony wydruk ze strony śledzenia przesyłki nie spełniał wymogów formalnych. Sąd uznał, że wadliwe doręczenie decyzji ustalającej zaległości spółki stanowiło naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję DIAS, zalecając ponowne postępowanie z weryfikacją prawidłowości doręczenia decyzji ustalającej zaległości podatkowe spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykazały skuteczności doręczenia decyzji ustalającej zaległości podatkowe spółki za granicę zgodnie z przepisami Regulaminu poczty listowej, co stanowiło naruszenie przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dowody zebrane przez organy (wydruk ze strony śledzenia przesyłki, odpowiedź Poczty Polskiej na reklamację) nie były wystarczające do potwierdzenia skuteczności doręczenia decyzji ustalającej zaległości podatkowe spółki za granicę. Brak było odpowiedniego duplikatu potwierdzenia odbioru, a wydruk śledzenia przesyłki nie spełniał wymogów formalnych i nie zawierał podpisu odbiorcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

o.p. art. 151a

Ordynacja podatkowa

Przepis regulujący doręczenie pisma osobie fizycznej upoważnionej do reprezentowania adresata, gdy adres siedziby osoby prawnej nie istnieje lub jest niezgodny z rejestrem.

o.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis określający przesłanki odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółki za zaległości podatkowe.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy prawne uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Regulamin poczty listowej art. RL 137 § 3 pkt 3.3

Procedura reklamacyjna dotycząca nieotrzymania potwierdzenia odbioru przesyłki w obrocie zagranicznym.

Regulamin poczty listowej art. RL 150 § 5 pkt 5.1

Procedura uzyskiwania duplikatu potwierdzenia odbioru przesyłki w obrocie zagranicznym.

Pomocnicze

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada ogólna prowadzenia postępowania na podstawie przepisów prawa.

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania strony w postępowaniu podatkowym.

o.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada oficjalności postępowania dowodowego.

k.s.h.

Kodeks Spółek Handlowych

Obowiązki członków zarządu spółki.

Światowa Konwencja Pocztowa art. 24

Przepis dotyczący odpowiedzialności państw członkowskich za przesyłki pocztowe (nie dotyczy procedury doręczania).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe doręczenie decyzji ustalającej zaległości podatkowe spółki za granicę, co uniemożliwia orzeczenie odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu. Niewykazanie przez organy skuteczności doręczenia zgodnie z przepisami prawa międzynarodowego pocztowego (Regulamin poczty listowej). Naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady zaufania do organów i prawdy obiektywnej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu mimo jego twierdzeń o braku wiedzy i możliwości działania w spółce. Uznanie przez organy, że doręczenie decyzji było skuteczne na podstawie wydruku ze strony śledzenia przesyłki i odpowiedzi Poczty Polskiej na reklamację.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że obecnie w oparciu o akta administracyjne nie jest możliwym potwierdzenie poprawności doręczenia decyzji wymiarowej wobec Spółki w trybie art. 151a o.p. za granicami Polski. Poprawnie również DIAS w decyzji z [...] lipca 2018 r. zidentyfikował akty normatywne w oparciu, o który należy dokonać weryfikacji takiego doręczenia za granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując w szczególności na Regulamin poczty listowej. Niewątpliwie duplikatu, o którym mowa w przywołanych przepisach w aktach brak. Wydruk ten nie spełnia ani wymogów formalnych formularza CN08... Wydruk ze strony śledzenia przesyłki zdaniem Sądu nie może zastępować oficjalnego dokumentu doręczenia korespondencji organów podatkowych. Kwestia prawidłowości doręczenia decyzji, z której wynikają zaległości podatkowe Spółki, za które Strona ma odpowiadać jest wręcz kwestią o znaczeniu kardynalnym dla możliwości uruchomienia postępowania, o którym mowa w art. 116 o.p. Naruszenie to rzutuje wprost na możliwość wszczęcia postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności względem Skarżącej i niewątpliwie ma wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Piotr Kieres

przewodniczący-sprawozdawca

Jadwiga Danuta Mróz

członek

Maria Tkacz-Rutkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość doręczeń decyzji podatkowych za granicę, odpowiedzialność podatkowa członków zarządu, stosowanie przepisów prawa międzynarodowego pocztowego w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia decyzji ustalającej zaległości podatkowe spółki za granicę i procedury reklamacyjnej w obrocie międzynarodowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla wyniku postępowania podatkowego może być prawidłowe doręczenie decyzji, zwłaszcza gdy odbywa się ono za granicą. Podkreśla znaczenie procedur międzynarodowych i może być przestrogą dla organów podatkowych.

Czy wadliwe doręczenie decyzji podatkowej za granicę może uratować byłego członka zarządu przed milionowymi zaległościami?

Dane finansowe

WPS: 42 150 204 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 451/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2020-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jadwiga Danuta Mróz
Maria Tkacz-Rutkowska
Piotr Kieres /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 2364/21 - Wyrok NSA z 2023-07-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 201
art. 151 a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w Wydziale I, na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego: I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz Strony skarżącej kwotę: 480,00 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej jako: DIAS, Organ II instancji) z [...] lutego 2019 r. nr [...], którą została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej jako: NUS, Organ I instancji) z [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności R. M. (dalej jako: Strona, Skarżący) jako byłego członka zarządu Spółki z o.o. A (dalej jako Spółka), za zaległości w podatku od towarów i usług dotyczących miesięcy: marca, kwietnia i maja 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego na łączne kwoty odpowiednio: 42.150.204,00 zł., 12.063.921,00 zł., 2.959.289,02 zł. Organy I i II instancji uznały, że spełnione są przesłanki pozytywne odpowiedzialności Strony i równocześnie nie doszło do zaistnienia przesłanek uwalniających Stronę od takiej odpowiedzialności.
Ustalono, że Strona pełniła funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie powstania przedmiotowych zobowiązań (13 marca 2015 r. - 22 września 2015 r.). Zaległości podatkowe Spółki, co do których orzeczono o odpowiedzialności zostały stwierdzone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z [...] września 2016 r. nr [...] , wydaną wobec Spółki, która została doręczona w trybie art. 151a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) członkowi zarządu Spółki (na decyzję odwołanie nie zostało wniesione). Wyboru sposobu doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. dokonano z uwagi na rozwiązanie umowy najmu lokalu (biura wirtualnego) pod adresem siedziby Spółki figurującym w Krajowym Rejestrze Sądowym. W oparciu o akta rejestrowe Spółki nie stwierdzono, by odnośnie Spółki prowadzone było postępowanie przymuszające w sprawie wskazania innego adresu niż widniejący w rejestrze. Doręczenie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. uznano za skuteczne, bowiem z przetłumaczonego wydruku w związku z reklamacją usługi doręczenia przesyłki na Ukrainie ówczesnemu (w dacie jej wydania) członkowi zarządu – D. K. wynika, że przesyłkę doręczono osobiście w dniu 9 września 2016 r. W odpowiedzi na reklamację podano numer przesyłki pocztowej, który jest zgodny z numerem widniejącym na kopii książki nadawczej Urzędu Kontroli Skarbowej we W., dotyczącej decyzji, która obejmuje zaległości objęte postępowaniem o orzeczenie odpowiedzialności, prowadzonym wobec Strony. W aktach sprawy znajduje się również kopia odpowiedzi na reklamację usługi doręczenia, ww. decyzji, udzielona przez Pocztę Polską S.A. pismem z dnia 3 lutego 2017 r. - zgodnie z tą odpowiedzią przesyłka zawierająca decyzję została doręczona w dniu 9 września 2016 r., zgodnie z art. 24 Światowej Konwencji Pocztowej. Bezskuteczność egzekucji stwierdzono w oparciu o próby zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki, weryfikację Bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Centralną Ewidencję Ksiąg Wieczystych, raport poborcy skarbowego. Strona nie wskazała w toku postępowania żadnego majątku Spółki. Nie został również złożony we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości (w ogóle nie został złożony przez Stronę), gdy organy ustaliły właściwy termin na: 11 maja 2015 r. – Organ I instancji, a Organ II instancji wskazując na 14 dni od daty trzech niezapłaconych z rzędu zaległości uznał, iż stosowny wniosek należało złożyć 9 czerwca 2015 r.
W sprawie rozpatrzone zostały złożone przez Stronę wyjaśnienia, zgodnie z którymi w trakcie poszukiwania przez Nią pracy, na Ukrainie skontaktował się człowiek, który zaproponował zatrudnienie. W marcu 2015 r. Strona przyjechał do Polski i została zatrudniona jako Prezes Spółki. Osoba, z którą Strona rozmawiała stwierdziła, że poszukuje Prezesa do firmy zarejestrowanej w Polsce, która zajmuje się handlem z krajami bloku wschodniego, lecz nie wyjaśniła czym konkretnie zajmuje się firma. Pensja Strony miała wynosić 1.000,00 euro miesięcznie, a mimo że nie potrafi Ona czytać ani pisać w języku polskim, to podpisała akt notarialny i dokumenty w języku polskim. Strona wskazała, że nigdy nie otrzymywała dokumentów dotyczących Spółki, nie miał też dostępu do jej rachunków bankowych. Strona miała nigdy nikogo w Spółce nie zatrudniać, ani nie udzielała upoważnienia do działania. Nigdy nie zamawiała, nie kupowała, ani nie sprzedawała niczego na rachunek firmy. W przekonaniu Strony Spółka nigdy nie prowadziła działalności i nie otrzymywała obiecanej pensji (od czasu do czasu dostawała pieniądze na utrzymanie, których nie zawsze starczało). Po upływie 3 miesięcy Strona skontaktowała się z mężczyzną, który Ją zatrudnił w celu rezygnacji z funkcji w Spółce, po czym podpisała przedłożone Jej dokumenty i akt notarialny w języku polskim.
Jak dalej oświadczyła Strona, niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez Jej winy, bo nie dysponowała dokumentami Spółki. Strona była przekonana, że Spółka nie rozpoczęła jeszcze prowadzenia działalności. Nawet gdyby dysponowała odpowiednimi dokumentami i złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości to i tak Spółka nigdy nie miała żadnego majątku, a więc jej upadłość nie zostałaby ogłoszona z uwagi na brak środków na koszty postępowania upadłościowego. Wobec braku majątku niczego, by od Spółki nie wyegzekwowano. Strona wskazała również nazwiska dwóch świadków mogących potwierdzić ww. informacje.
Odnosząc się do wyżej przedstawionych wyjaśnień DIAS uznał, że nie mają one znaczenia dla przedmiotowej sprawy, bowiem ani przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, ani przepisy ustawy Kodeks Spółek Handlowych nie przewidują odstąpienia od odpowiedzialności członka zarządu, który twierdzi, że nie wie co podpisał i nie miał możliwości działania we władzach Spółki, choć oficjalnie się na to zgodził i figuruje w odpowiednich rejestrach jako członek zarządu. Trudno również zdaniem Organu II instancji założyć, iż świadomy, dorosły człowiek podpisuje w obcym, nieznanym języku dokumenty urzędowe, bez próby ich przetłumaczenia. Zdaniem DIAS Strona nie może się w ten sposób uwolnić od odpowiedzialności podatkowej, tym bardziej, że w aktach sprawy znajdują się kopie dokumentów z Rejestru Przedsiębiorców KRS, z których wynika, że pełniła funkcję członka zarządu we wskazanym wyżej okresie. To zaś wiąże się z ustalonym przepisami Kodeksu Spółek Handlowych obowiązkiem orientowania się w sprawach Spółki, reprezentowania jej na zewnątrz oraz dbałości o wykonywanie jej zobowiązań - w tym pieniężnych.
Strona z decyzją DIAS się nie zgodziła i wniosła na nią skargę do tut. Sądu, a w jej treści zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego. W zakresie przepisów prawa materialnego wskazano na:
– błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) – dalej jako o.p., poprzez przyjęcie, że Skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki ostatnio z siedzibą we W. przy ul. [...] nastąpiło bez Jego winy, w sytuacji, gdy Skarżący okoliczność tę wykazał oraz przez nie zbadanie przez Organ I instancji, czy i kiedy nastąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki;
– błędne zastosowanie art. 24 Światowej Konwencji Pocztowej poprzez przyjęcie, że decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z [...] marca 2016 r., znak sprawy: [...] doręczono członkowi zarządu Spółki – D. K. osobiście 9 września 2016 r., w sytuacji, gdy art. 24 Światowej Konwencji Pocztowej nie zawiera regulacji dotyczących doręczania przesyłek (zawiera regulacje dotyczące nieponoszenia odpowiedzialności przez Kraje członkowskie i wyznaczonych operatorów za przesyłki), a zatem nie znajduje on w przedmiotowej sprawie zastosowania,
Odnosząc się do przepisów postępowania wskazano na naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy niżej wymienionych:
– art. 180 § 1, w zw. z art. 181 w zw. z art. 188 i art. 187 § 1 o.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z zeznań w charakterze świadków M. B. oraz O. B. na okoliczności podnoszone przez Skarżącego, jako rzekomo pozostających bez znaczenia dla sprawy, w sytuacji, gdy przeprowadzenie tych dowodów mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem, co w konsekwencji stanowi także naruszenie zasady oficjalności postępowania dowodowego, albowiem nie zebrano i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzono całego materiału dowodowego;
– art. 180 § 1 w zw. z art. 181 w zw. z art. 188 i art. 187 § 1 o.p. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z zapytania do Prokuratora Generalnego, jako naczelnego organu Prokuratury, czy Prokuratura nadzoruje lub prowadzi postępowanie przygotowawcze dotyczące osób sprawujących w 2015 r. faktyczną kontrolę nad Spółką, a w przypadku uzyskania odpowiedzi twierdzącej, przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach owych postępowań przygotowawczych w sytuacji, gdy przeprowadzenie tych dowodów mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie było sprzeczne z prawem, co w konsekwencji stanowi także naruszenie zasady oficjalności postępowania dowodowego albowiem nie zebrano i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzono całego materiału dowodowego;
– art. 180 w zw. z art. 181 o.p. poprzez zakwalifikowanie jako dowodu w sprawie formularza poczty ukraińskiej, nie zawierającego podpisu osoby, która go sporządziła, a zatem nie mogącego stanowić dowodu w świetle ww. przepisów;
– art. 148 § 1 w zw. z art. 149 o.p. poprzez uznanie, że decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. zawierająca rozstrzygnięcie w przedmiocie zaległości Spółki doręczono członkowi zarządu Spółki – D. K. osobiście 9 września 2016 r., w sytuacji, gdy operator pocztowy zagubił potwierdzenie odbioru przedmiotowej przesyłki i wobec powyższego nie można ustalić komu doręczono przedmiotową decyzję i czy dotarła ona do adresata D. K., co z kolei oznacza, że postępowanie w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe tej Spółki uznać należy za wadliwe, a to z kolei spowodowało naruszenie:
– art. 120 o.p. - zasady ogólnej nakazującej organom podatkowym działanie na podstawie przepisów prawa,
– art. 121 § 1 o.p. - zasady ogólnej nakazującej organom podatkowym prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
– art. 122 - zasady ogólnej nakazującej organom podatkowym podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym,
– art. 124 - zasady ogólnej przekonywania strony w postępowaniu podatkowym nakazującej organom podatkowym wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy,
– art. 127 - zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania podatkowego nakazującej organom podatkowym każdej instancji wyczerpujące zebranie i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
– art. 187 § 1 - zasady ogólnej oficjalności postępowania dowodowego nakazującej organom podatkowym zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W oparciu o podniesione zarzuty, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją zaskarżoną decyzją NUS.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Organ II instancji zauważył, że Światowa Konwencja Pocztowa zawiera ramowe zasady współpracy, a wskazany art. 24 tej Konwencji, wobec brak w Jej treści zasad doręczenia należy rozpatrywać w związku z art. 19 Konwencji, który dotyczy procedury reklamacyjnej doręczenia przesyłek listowych, a taka procedura miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał, że obecnie w oparciu o akta administracyjne nie jest możliwym potwierdzenie poprawności doręczenia decyzji wymiarowej wobec Spółki w trybie art. 151a o.p. za granicami Polski, a konkretnie na adres na Ukrainie osoby reprezentującej Spółkę. Należy jednakże zastrzec, iż wobec stwierdzonego przez organy ustania najmu lokalu pod adresem siedzib Spółki ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym i braku informacji o innym adresie siedziby/prowadzenia działalności Spółki, wybranie sposób doręczenia decyzji wymiarowej (zwierającej rozstrzygniecie w przedmiocie podatku od towarów i usług - zaległości podatkowych, których dotyczy postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego) w oparciu o art. 151a § 1 o.p. Sąd uznaje za działanie prawidłowe. Zgodnie, bowiem z powołanym przepisem:
"Jeżeli podany przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej adres jej siedziby nie istnieje, został wykreślony z rejestru lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności, pismo doręcza się osobie fizycznej upoważnionej do reprezentowania adresata, także wtedy gdy reprezentacja ma charakter łączny z innymi osobami."
Sąd zgadza się również ze stanowiskiem DIAS zaprezentowanym w rozpatrywanej sprawie, ale zawartym w decyzji z [...] lipca 2018 r. nr [...] uchylającej pierwotne rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, zgodnie z którym w oparciu o pismo Poczty Polskiej stanowiące odpowiedź na reklamację oraz dokument Poczty Ukraińskiej nie można ustalić, że przesyłka zawierająca decyzję wymiarową Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z [...] września 2016 r. nr [...] wobec Spółki, została doręczona osobie upoważnionej (str. 7 decyzji). Poprawnie również DIAS w decyzji z [...] lipca 2018 r. zidentyfikował akty normatywne w oparciu, o który należy dokonać weryfikacji takiego doręczenia za granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując w szczególności na Regulamin poczty listowej (str. 7 decyzji). Tym nie mniej Sąd stwierdza, że reklamacja doręczenia została złożona na brak zwrotnego potwierdzenia odbioru, a w przypadku reklamacji nieotrzymania potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej w obrocie zagranicznym – a taką przesyłką została wysłana decyzja wymiarowa wobec Spółki o czym świadczy numer nadania RR[...] , zastosowanie ma nie wskazany w decyzji DIAS z [...] .07.2018 r. pkt 3.1 ust. 3 artykułu RL 137 Regulaminu poczty listowej sporządzony w Bernie dnia 28 stycznia 2005 r. (Dz. U. z 2007 r. nr 108, poz. 744) lecz artykuł RL 137 ust. 3 pkt 3.3 i art. RL 150 ust. 5. pkt 5.1 wspomnianego Regulaminu. Zgodnie zaś ze wskazanymi przepisami:
"Jeżeli nadawca reklamuje nieotrzymanie potwierdzenia odbioru z powrotem w normalnym terminie, to żąda się bezpłatnie tego potwierdzenia za pomocą formularza CN 08. Duplikat potwierdzenia odbioru mający na przedniej stronie wyraźny napis "Duplicata" ("Duplikat") dołącza się do reklamacji CN 08. Z reklamacją postępuje się zgodnie z artykułem RL 150."
(art. RL 137 ust. 3 pkt 3.3. Regulaminu poczty listowej)
"W przypadku przewidzianym w artykule RL 137 ustęp 3 punkt 3 i jeśli przesyłka została doręczona, administracja kraju przeznaczenia uzyskuje, na formularzu CN 07 "Potwierdzenie odbioru" z napisem "Duplicata" ("Duplikat"), podpis osoby, która przyjęła przesyłkę. Z zastrzeżeniem przepisów kraju wysyłającego potwierdzenie odbioru, zamiast uzyskania podpisu na duplikacie potwierdzenia odbioru dozwolone jest także dołączenie do formularza CN 07 kopii dokumentu stosowanego w obrocie krajowym z podpisem osoby, która otrzymała przesyłkę, lub kopii podpisu elektronicznego złożonego podczas doręczenia przesyłki. Formularz CN 07 pozostaje przytwierdzony do reklamacji CN 08 w celu późniejszego doręczenia osobie składającej reklamację."
(art. RL 150 ust. 5. pkt 5.1 Regulamin poczty listowej)
Niewątpliwie duplikatu, o którym mowa w przywołanych przepisach w aktach brak. Równocześnie organy nie wykazały, iż przytoczona procedura reklamacyjna w przypadku doręczenia decyzji wymiarowej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z [...] września 2016 r. nie obowiązywała, bądź była w jakiś sposób modyfikowana. Nie jest przy tym wystarczające w opinii Sądu samo przetłumaczenie dokumentu - a właściwie jedynie wydruku ze strony internetowej śledzenia przesyłki (tracking) Poczty Ukraińskiej (co wynika z jego tłumaczenia) dołączonego przez Pocztę Polską do rozpatrzonej reklamacji. Wydruk ten nie spełnia ani wymogów formalnych formularza CN08, który znajduje się zresztą w aktach jako dowód doręczenia korespondencji do Strony we L. (zawierającej: postanowienie z [...] stycznia nr [...] (k. 135 akt administracyjnych) i wezwanie z [...] stycznia 2018 r. nr [...] (k. 136-139 akt administracyjnych)). Załączony wydruk śledzenia przesyłki nie zawiera również podpisu osoby otrzymującej przesyłkę, tym samym brak jest możliwości identyfikacji osoby, której doręczono przesyłkę. Wreszcie wydruk ze strony śledzenia przesyłki zdaniem Sądu nie może zastępować oficjalnego dokumentu doręczenia korespondencji organów podatkowych. Przykładowo w przypadku strony śledzenia przesyłki Poczty Polskiej jest na niej zawarta informacja o treści: Wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do jakichkolwiek roszczeń wobec Poczty Polskiej S.A.
Sąd podziela również stanowisko DIAS wyrażony w decyzji kasatoryjnej tego organu z [...] lipca 2018 r., iż odpowiedzialność podatkowa byłego członka zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością ma charakter odpowiedzialności jedynie posiłkowej, co powoduje konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na to czy wszystkie warunki do orzeczenia odpowiedzialności, w tym również warunki formalne do wszczęcia takiego postępowania zostały w danej sprawie spełnione (str. 8 decyzji). Kwestia prawidłowości doręczenia decyzji, z której wynikają zaległości podatkowe Spółki, za które Strona ma odpowiadać jest wręcz kwestią o znaczeniu kardynalnym dla możliwości uruchomienia postępowania, o którym mowa w art. 116 o.p. Mając zaś na uwadze wszystko, to co wskazano powyżej i akta sprawy, Sąd jako niewystarczające dla uznani skuteczności doręczenia Spółce w trybie art. 151a o.p. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z [...] września 2016 r. uznaje dowody zebrane w toku weryfikacji procesu doręczenia. Akceptacja stanowiska Poczty Polskiej zawarta w odpowiedzi na reklamację, wobec stwierdzonych braku elementów przewidzianych we wskazanych wyżej przepisach RL 137 ust. 3 pkt 3.3 i art. RL 150 ust. 5. pkt 5.1 Regulamin poczty listowej normujących proces reklamacji - i to w przypadku powołania się przez DIAS właśnie na Regulamin poczty listowej - narusza zasadę zaufania do organów i prawdy obiektywnej w związku z art. 151a § 1 i art. 116 o.p. Naruszenie to rzutuje wprost na możliwość wszczęcia postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności względem Skarżącej i niewątpliwie ma wpływ na wynik sprawy. Stwierdzona wada powoduje również, iż analiza spełnienia przesłanek z art. 116 o.p. zarówno pozytywnych jak i negatywnych odpowiedzialności w niniejszej sprawie jest przedwczesna. Tym samym Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pjkt1 lit. a) i c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd w ponownie prowadzonym postępowaniu zaleca weryfikacji doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z [...] marca 2016 r., znak sprawy: [...] członkowi zarządu Spółki – D. K., z równoczesnym jednoznacznym wskazaniu jakie przepisy miały zastosowanie przy doręczaniu przesyłki poleconej w obrocie zagranicznym oraz przy reklamacji takiego doręczenia (braku otrzymania potwierdzenia odbioru) i weryfikacją sposobu ich zastosowania.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekła w oparciu o art. 200 p.p.s.a. przyznając wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na przyznane Skarżącemu prawo pomocy w zakresie kosztów sądowych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI