I SA/Wr 4357/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika w sprawie odmowy przyznania ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia uczennic, uznając brak wymaganych kwalifikacji zawodowych i pedagogicznych przez szkolących.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczennic. Podatnik, prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki, twierdził, że posiadał wymagane kwalifikacje do szkolenia. Organy podatkowe uznały jednak, że żaden ze wspólników nie spełniał łącznie wymogów zawodowych (co najmniej mistrza w zawodzie sprzedawcy) i pedagogicznych w całym okresie szkolenia. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę.
Przedmiotem skargi była decyzja Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą K. Z. przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczennic. Spór dotyczył kwalifikacji zawodowych i pedagogicznych wspólników spółki prowadzącej działalność gospodarczą, którzy zatrudniali uczennice w celu przygotowania zawodowego w zawodzie sprzedawcy. Organy podatkowe uznały, że żaden ze wspólników nie posiadał wymaganych kwalifikacji przez cały okres szkolenia. W szczególności, M. Z. uzyskała tytuł mistrza w zawodzie sprzedawcy dopiero po rozpoczęciu szkolenia, a jej wykształcenie ekonomiczne nie było uznane za równoznaczne z kwalifikacjami sprzedawcy. M. Z. posiadał tytuł technika ekonomisty i magistra pedagogiki pracy, ale te kwalifikacje również nie były uznane za wystarczające do szkolenia w zawodzie sprzedawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd podkreślił, że kwalifikacje zawodowe muszą być udokumentowane i zgodne z zawodem, w którym odbywa się szkolenie, a organy podatkowe nie są właściwe do samodzielnego ustalania faktycznych kwalifikacji poza formalnymi dowodami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może skorzystać z ulgi, jeśli wymagane kwalifikacje nie są spełnione przez cały okres szkolenia i nie są odpowiednio udokumentowane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące ulgi uczniowskiej, które wymagały posiadania przez szkolącego kwalifikacji zawodowych (co najmniej mistrza w zawodzie, którego naucza) oraz przygotowania pedagogicznego. Brak formalnych dowodów na posiadanie tych kwalifikacji przez cały okres szkolenia, a także niezgodność wykształcenia z nauczanym zawodem, skutkowały odmową przyznania ulgi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27c § 1, 2, 3, 10
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten określa warunki przyznania ulgi podatkowej z tytułu szkolenia uczniów, w tym wymóg posiadania przez szkolącego odpowiednich kwalifikacji zawodowych i pedagogicznych.
RRM ws. praktycznej nauki zawodu art. 9 § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu
Określa wymóg posiadania przez instruktorów praktycznej nauki zawodu kwalifikacji zawodowych, co najmniej mistrza w zawodzie, którego nauczają, oraz przygotowania pedagogicznego.
Pomocnicze
rozp. MF z 24.03.1995 art. 10 § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określało przesłanki do ulgi z tytułu zatrudniania pracowników w celu nauki zawodu.
rozp. MF z 24.03.1995 art. 13
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określało przesłanki do ulgi z tytułu praktycznej nauki zawodu.
rozp. MEN ws. klasyfikacji zawodów
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego
Użyte do określenia klasyfikacji zawodów, w tym 'sprzedawcy'.
Pusa art. 1 § 1, 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
Ppusa art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
Ppusa art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawę do oddalenia skargi.
O.p. art. 200 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.
Konstytucja RP art. 32 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia przez dyskryminowanie podatnika z tytułu posiadania wyższego wykształcenia i praktyki zawodowej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Podatnik argumentował, że inny wspólnik (M. Z.) posiadał pełne kwalifikacje do prowadzenia nauki zawodu sprzedawcy, posiadając tytuł technika ekonomisty i magistra pedagogiki pracy. Podatnik powoływał się na pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Finansów oraz wyrok NSA potwierdzające jego stanowisko. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że analiza klasyfikacji zawodów była bez znaczenia, a zarzucono naruszenie art. 32 ust. 2 Konstytucji RP przez dyskryminację.
Godne uwagi sformułowania
brak wymaganych kwalifikacji do szkolenia uczniów kwalifikacje zawodowe sprzedawcy, jakie winien posiadać instruktor praktycznej nauki zawodu, nie są równoznaczne z uzyskanym przez podatnika średnim wykształceniem wymogi w zakresie uprawnień zawodowych i pedagogicznych muszą być spełnione łącznie nie sposób zgodzić się z zaproponowaną przez skarżącego interpretacją nie legitymował się co najmniej tytułem mistrza w zawodzie sprzedawcy organy podatkowe nie są właściwe do samodzielnego wyjaśniania i ustalania, czy podatnik (...) mimo braku odpowiedniego dyplomu lub świadectwa ma faktycznie kwalifikacje zawodowe
Skład orzekający
Joanna Kuczyńska
przewodniczący
Krzysztof Bogusz
sprawozdawca
Marta Wojciechowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi podatkowej z tytułu szkolenia uczniów, wymogów kwalifikacyjnych dla instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz roli dokumentacji w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie szkolenia uczennic (do 2002 r.) i specyficznych wymogów dla zawodu sprzedawcy. Interpretacja przepisów mogła ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak rygorystycznie organy podatkowe i sądy podchodzą do wymogów formalnych przy przyznawaniu ulg podatkowych, nawet jeśli podatnik posiada szerokie wykształcenie i doświadczenie.
“Czy wykształcenie ekonomiczne wystarczy do szkolenia sprzedawców? Sąd wyjaśnia wymogi ulgi podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 4357/02 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2004-07-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-12-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Joanna Kuczyńska /przewodniczący/ Krzysztof Bogusz /sprawozdawca/ Marta Wojciechowska Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane FSK 2278/04 - Wyrok NSA z 2005-10-07 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Asesor sąd. Marta Wojciechowska Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczennic oddala skargę Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej w O. z [...] o nr [...] - utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą K. Z. przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczennic. Rozstrzygnięcia te zapadły na tle następujących ustaleń faktycznych: M. Z., M. Z., G. Z. i K. Z. prowadzili działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą A S.C. w N., następnie w ramach spółki jawnej pod nazwą B Spółka Jawna z siedzibą w N., w której każdy posiadał 25 % udziałów w dochodach spółki. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej spółka zatrudniała na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie sprzedawca od 1 września 1999 r. uczennice: E. D., M. L., M. M., A. P. i A. P. Szkolenie A. P., A. P. i A. M. trwało do 30 czerwca 2002 r., a M. L. i E. D. do 20 listopada 2001 r. Po tej dacie spółka szkoliła do 30 czerwca 2002 r. w miejsce dwóch ostatnich innych uczniów. Naukę zawodu wszystkie wymienione uczennice zakończyły składając egzamin z nauki zawodu z wynikiem pozytywnym. Z wnioskiem o przyznanie "ulgi uczniowskiej" K. Z. zwrócił się w dniu 11 lipca 2002 r., zachowując termin z art. 27 c ust. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego w Urzędzie Skarbowym w N. odmówiono podatnikowi przyznania ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczennic z uwagi na brak wymaganych kwalifikacji do szkolenia uczniów. Kwestią sporną były kwalifikacje do prowadzenia nauki zawodu sprzedawcy. Wśród dowodów zgromadzonych w aktach podatkowych znajduje się świadectwo dojrzałości Technikum Ekonomicznego z dnia 11 czerwca 1968 r. przyznające wspólnikowi M. Z. tytuł technika ekonomisty o specjalności ogólnoekonomicznej i dyplom ukończenia Wyższej Szkoły Pedagogicznej i uzyskanie w dniu 26 lipca 1982 r. tytułu magistra pedagogiki pracy. Przedłożono ponadto dyplom przyznający wspólnikowi M. Z. w dniu 11 września 2000 r. tytuł mistrza w zawodzie sprzedawca oraz zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego z dnia 29 listopada 1999 r. Zdaniem organu wskazane wyżej dokumenty świadczą o tym, iż w okresie szkolenia uczennic w spółce B nie było osoby posiadającej jednocześnie odpowiednie kwalifikacje zawodowe i pedagogiczne do szkolenia uczniów w zawodzie sprzedawcy. Posiadanie przez M. Z. średniego wykształcenia a mianowicie - technik ekonomista o specjalności ogólnoekonomicznej, nie jest zgodne z kierunkiem zawodu, w którym szkolono uczennice. W odwołaniu podatnik zarzucał decyzji organu podatkowego pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27c i art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem podatnika inny wspólnik M. Z. posiadał przez cały okres szkolenia uczennic pełne kwalifikacje do prowadzenia nauki zawodu sprzedawca, bowiem ukończył Technikum Ekonomiczne i uzyskał w dniu 11 czerwca 1968 r. tytuł technika ekonomisty w zakresie specjalności ogólnoekonomicznej i ponadto posiadał tytuł magistra pedagogiki pracy. Wobec istnienia kwalifikacji uprawniających do szkolenia uczniów nie jest istotny fakt, kiedy inny wspólnik, tj. M. Z. uzyskała tytuł mistrza w zawodzie sprzedawcy oraz uprawnienia pedagogiczne. Na poparcie swojego stanowiska podatnik powołał pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 25 września 2000 r. Nr [...]. Wskazał również, iż Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 30 grudnia 1999 r. Nr [...] zajęło jednoznaczne stanowisko w kwestii przyznawania ulgi uczniowskiej w przypadku, gdy uprawnienia do szkolenia uczniów posiada jeden ze wspólników. Powyższe znajduje potwierdzenie – zdaniem podatnika - w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 maja 1999 r. Sygn. akt ISA/Gd 2841/98. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Izba Skarbowa w O. nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. W uzasadnieniu podniesiono, że w świetle obowiązującego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 1998 r, Nr 4, poz. 9) i obowiązującego następnie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 63, poz. 571), "sprzedawca" grupowany jest pod symbolem 5 wśród "pracowników usług osobistych i sprzedawców", natomiast "technicy i inny średni personel" wyróżnieni są pod symbolem 3. Z takiego kwalifikowania zawodów nauczanych w systemie szkolnym wynika, że kwalifikacje zawodowe sprzedawcy, jakie winien posiadać instruktor praktycznej nauki zawodu, nie są równoznaczne z uzyskanym przez podatnika średnim wykształceniem, tj. tytułem technika ekonomisty o specjalności ogólnoekonomicznej. Również M. Z. nie udokumentowała posiadania w całym okresie szkolenia uczennic wymaganych przepisami prawa uprawnień zawodowych, gdyż tytuł mistrza w zawodzie sprzedawcy uzyskała dopiero w dniu 11 września 2000 r. Powyższe potwierdza prawidłowość decyzji Urzędu Skarbowego w N. odmawiającej przyznania wnioskowanej "ulgi uczniowskiej". Zdaniem organu odwoławczego nie naruszono w sprawie przepisów art. 27c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnosząc się do powołanego w odwołaniu pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 25 września 2000 r. Izba Skarbowa stwierdziła, iż potwierdza ono słuszność stanowiska organu podatkowego I instancji wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Z pisma tego wynika m.in. że w stosunku do właścicieli i pracowników zakładów pracy, dla których praca dydaktyczna z uczniami na stanowisku instruktorów praktycznej nauki zawodu nie stanowi podstawowego zajęcia lub wykonywana jest w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż ustalony dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu, wymagane kwalifikacje określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. Nr 97, poz. 479 ze zm.), które zostało w niniejszej sprawie zastosowane. W kwestii naruszenia przepisu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ podniósł, że przepis ten określa jedno ze źródeł przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza i fakt prowadzenia takiej działalności przez M., M., G. i K. Z. nie był w sprawie kwestionowany. W sprawie umożliwiono podatnikowi zapoznanie się w myśl przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej z zebranym w toku postępowania odwoławczego materiałem dowodowym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 27c ust. 1, 2, 3 i 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu oraz przepisów proceduralnych a to art. 233 § 1 pkt 2b i 240 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Zarzucił także naruszenie art. 32 ust. 2 Konstytucji RP przez dyskryminowanie podatnika z tytułu posiadania wyższego wykształcenia i praktyki zawodowej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej przez uznanie, że nie dorównuje ono wykształceniu mistrza w zawodzie sprzedawca. Wskazując na powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazywał na argumenty tożsame z podniesionymi w toku postępowania podatkowego. Dodatkowo pełnomocnik podkreślił, że przeprowadzona analiza klasyfikacji zawodów była w sprawie bez znaczenia bowiem sprowadzała się wyłącznie do grupowania poszczególnych zawodów. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, bowiem organy dokonały właściwej interpretacji przepisów prawa materialnego i nie naruszały procedury podatkowej. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 cyt. artykułu). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270). Z zasady, że sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja tego rodzaju, że sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na ten dzień (porównaj wyrok NSA z 14 stycznia 1999 r, sygn. akt III SA 4731/97 – lex nr 37180 ). W okresie szkolenia uczennic będącego przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu obowiązywały w zakresie ulg "uczniowskich" następujące przepisy prawa. Przesłanki nabycia ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nauki zawodu zostały sformułowane w rozdziale 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 35, poz. 173 ze zm.) – dalej "rozporządzenie Ministra Finansów z 24 marca 1995 r.", obowiązującego do dnia 31 grudnia 2000 r. Przepisy tego rozporządzenia określały dwa odrębne stany faktyczne, z których wynikało prawo do ulgi z tytułu nauki zawodu: zatrudnianie pracowników w celu nauki zawodu (§ 10) oraz praktyczną naukę zawodu, to jest prowadzenie na podstawie umowy zawartej ze szkołą zajęć praktycznych lub praktyk zawodowych uczniów (§ 13). Stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, uprawnione na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów i zatrudniające w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu nauki zawodu, zostały zwolnione w części od podatku dochodowego przez obniżenie tego podatku o kwotę ustaloną w wysokości i na warunkach określonych w rozporządzeniu, zwaną "ulgą". Ulga przysługiwała także (przepisy § 10-12 rozporządzenia stosowało się wówczas odpowiednio) podatnikom, którzy na podstawie umowy zawartej ze szkołą prowadzili zajęcia praktyczne lub praktyki zawodowe uczniów zasadniczych szkół zawodowych, techników, liceów zawodowych i policealnych szkół zawodowych dla niepracujących, zwane "praktyczną nauką zawodu" (§ 13 rozporządzenia). Ulgi, o których mowa, nie były przyznawane z urzędu, lecz jedynie na wniosek podatnika. Stosownie do § 14 rozporządzenia wniosek o przyznanie ulg wynikających z § 10 i 13 rozporządzenia należało złożyć w urzędzie skarbowym właściwym w sprawach podatku dochodowego w terminie jednego miesiąca od daty złożenia przez pracownika egzaminu kończącego naukę zawodu lub od daty zakończenia przez ucznia odbywania u podatnika praktycznej nauki zawodu. Jeżeli działalność była prowadzona w formie spółki, ulga przysługiwała wspólnikom proporcjonalnie do ich udziału w dochodach (§ 12 ust. 3). Ulgi, o których mowa, nie były przyznawane z urzędu, lecz jedynie na wniosek podatnika, który jak wynika z materiału dowodowego złożony został stosownie do § 14 rozporządzenia wniosek o przyznanie ulg wynikających z § 10 i 13 rozporządzenia w urzędzie skarbowym właściwym w sprawach podatku dochodowego w terminie jednego miesiąca od daty złożenia przez pracownika egzaminu kończącego naukę zawodu lub od daty zakończenia przez ucznia odbywania u podatnika praktycznej nauki zawodu. Jeżeli działalność była prowadzona w formie spółki, ulga przysługiwała wspólnikom proporcjonalnie do ich udziału w dochodach (§ 2 ust. 3). Od stycznia 2001 r. obowiązywać zaczął przepis art. 27c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – dalej "ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych" podatnicy, uzyskujący przychody wymienione w art. !0 ust. 1 pkt 3 mogą korzystać z ulgi polegającej na obniżeniu podatku dochodowego z tytułu szkolenia uczniów, zwanej "ulgą uczniowską". Ulga ta przysługuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, w tym również w formie spółki prawa cywilnego, lub osobowej spółki handlowej, z wyjątkiem spółki partnerskiej, uprawnionym na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów i zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu nauki zawodu. Ulga ta przysługuje także w przypadku, gdy uprawnionym do szkolenia uczniów jest przynajmniej jeden ze wspólników lub pracownik osoby (spółki) prowadzącej działalność gospodarczą. Odrębnymi przepisami, do których odsyła powołany wyżej przepis, są postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. Nr 97, poz. 479 ze zm.). Zgodnie z przepisem § 9 ust. 4 w związku z § 7 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia, właściciele zakładów pracy prowadzący zajęcia praktyczne jako instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać kwalifikacje zawodowe, co najmniej mistrza w zawodzie, którego będą nauczać oraz przygotowanie pedagogiczne uzyskane w wyniku ukończenia kursu pedagogicznego. Wymogi w zakresie uprawnień zawodowych i pedagogicznych muszą być spełnione łącznie, przy czym, kwalifikacje zawodowe są wymagane w dniu rozpoczęcia szkolenia. Przedmiotem sporu między stroną skarżącą, a organami podatkowymi jest wykładnia art. 27 c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. - o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zastąpił § 9 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozbieżności dotyczą interpretacji ustawowych przesłanek dających podstawę do ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu szkolenia uczniów. Organy podatkowe przyjęły, że przeprowadzająca szkolenie M. Z. nie posiadała kwalifikacji pedagogicznych i zawodowych przez cały okres szkolenia uczennic. Szkolenie rozpoczęło się 1 września 1999 r. natomiast uprawnienia pedagogiczne (kurs pedagogiczny instruktorów praktycznej nauki zawodu) M. Z. ukończyła 29 listopada 1999 r., a uprawnienia zawodowe (tytuł mistrza w zawodzie sprzedawca) osoba ta nabyła w dniu 11 września 2000 r. Przyjęcie takie jest słuszne i zgodne z wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 29 marca 2001 r. sygn. akt ISA/Łd 2414/98, opubl. ONSA 2002/2/86). Organ odwoławczy poza powyższymi okolicznościami wskazał także na brak uprawnień po stronie wspólnika M. Z., a to w związku z załączeniem do odwołania świadectwa dojrzałości wykazującego ukończenie przez niego 11 czerwca 1968 r. Technikum Ekonomicznego dla Pracujących w N. i zdobycie tytułu technika ekonomisty, w zakresie specjalności ogólnoekonomicznej oraz dyplomu Wyższej Szkoły Pedagogicznej w O. wykazującego ukończenie studiów wyższych magisterskich na Wydziale Filologiczno – Historycznym i zdobycie tytułu magistra pedagogiki pracy. Uznano, że posiadane średnie wykształcenie technika ekonomisty nie jest zgodne z kierunkiem zawodu, w którym szkolono uczennice tj. sprzedawcy. Mimo posiadania uprawnień pedagogicznych osoba ta nie posiada uprawnień zawodowych, gdyż wyższe studia dotyczyły innej specjalności aniżeli szkolony zawód. Niesłusznie skarżący zarzuca, że M. Z. posiada wyższe od wymaganych kwalifikacje zawodowe, w konsekwencji ukończenia zarówno szkoły średniej, jak i wyższych studiów oraz posiadania 9 letniego stażu pracy. Nie sposób zgodzić się z zaproponowaną przez skarżącego interpretacją art. 27 c ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawodawca faktycznie posługuje się w § 9 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 11 grudnia 1992 r. określeniem "co najmniej mistrza w zawodzie", ale zaraz dodaje "którego będą nauczać". Oznacza to, że w zawodzie, którego dana osoba ma nauczać (np. sprzedawcy) musi ona legitymować co najmniej tytułem mistrza w tymże zawodzie (a nie w jakimkolwiek innym zawodzie), lub kwalifikacjami porównywalnymi z mistrzowskimi (porównaj wyrok NSA z 15 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1905/98 opubl. Lex nr 43376). Warunek taki spełniają zatem niewątpliwie także osoby, które ukończyły szkołę średnią lub studia wyższe obejmujące swym programem przygotowanie do wykonywania określonego zawodu, a więc np. sprzedawcy, handlowca. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie posiada uprawnień do ulgi uczniowskiej, gdyż jeden ze wspólników M. Z. mimo wysokich kwalifikacji w zakresie pedagogiki pracy i posiadania przygotowania pedagogicznego oraz 9 letniej praktyki w zawodzie sprzedawcy nie legitymował się co najmniej tytułem mistrza w zawodzie sprzedawcy. Również ukończenie przez M. Z. Technikum Ekonomicznego i uzyskanie tytułu technika ekonomisty nie stanowi uzyskania wymaganych kwalifikacji w zawodzie sprzedawcy. Tytuł mistrza w zawodzie nie jest wymagany, jeżeli kwalifikacje w zawodzie wynikają z tytułu ukończenia odpowiedniej szkoły dającej kwalifikacje zawodowe na wyższym poziomie. Wymagane kwalifikacje w zawodzie sprzedawcy w rozumieniu art. 27 c ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zapewniłoby ukończenie technikum z tytułem technika handlowca. Kwalifikacji takich nie daje natomiast ukończenie Technikum Ekonomicznego w specjalności ogólnoekonomicznej (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2001 r., sygn. akt SA/Sz 110/00, opubl. Lex nr 48953). Podkreślić przy tym należy, iż do uzyskania omawianej ulgi niezbędne jest wykazanie się określonymi kwalifikacjami pedagogiczno - zawodowymi, popartymi formalnymi dowodami na ich posiadanie, czyli kwalifikacjami znajdującymi odzwierciedlenie w odpowiedniej dokumentacji zawartej w aktach podatkowych (por. wyrok NSA z 1 grudnia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 2074/98, opubl. Lex nr 39725). Rozpatrujące sprawę ulgi organy podatkowe nie są bowiem właściwe do samodzielnego wyjaśniania i ustalania, czy podatnik (wspólnik, pracownik spółki) mimo braku odpowiedniego dyplomu lub świadectwa ma faktycznie kwalifikacje zawodowe do szkolenia uczniów. W szczególności czy mimo nie posiadania formalnego tytułu mistrza sprzedawcy lub innego wykształcenia w tym zakresie może spełniać rolę instruktora praktycznej nauki zawodu ze względu na długoletnia praktykę handlową, doświadczenie i wyższe wykształcenie, choć w innej specjalności. Potwierdzenie kwalifikacji zawodowych należy do właściwości innych organów, których dokumenty mają odzwierciedlać wymagane kwalifikacje w tym dla potrzeb postępowania podatkowego. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują w zakresie postępowania podatkowego "procedury weryfikującej" faktyczne kwalifikacje zawodowe podatnika ubiegającego się o ulgę (wspólnika, pracownika spółki). Gdy osoby te nie legitymują się formalnym dowodem posiadania wymaganych kwalifikacji pedagogiczno – zawodowych. Dlatego wywody skarżącego co do zakresu nauczania przedmiotów obowiązujących w technikach ekonomicznych i szkołach wyższych nie mogą być w sprawie rozstrzygające, gdyż programy nauczania wykazujące zajęcia z pokrewnych dziedzin do zawodu sprzedawcy nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym, ani przesądzające dla ustalenia uprawnień do ulgi uczniowskiej. W tym stanie rzeczy organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego ani art. 32 ust. 2 Konstytucji RP i dokonały prawidłowej wykładni oraz właściwie zastosowały art. 27 c ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu (...). Nie naruszyły także organy podatkowe przepisów Ordynacji podatkowej w tym art. 240 § 1 pkt 6 i 233 § 1 pkt 2b wymienionych w skardze w zakresie naruszenia procedury podatkowej skarżący nie wskazuje zresztą na czym naruszenie tych przepisów miałoby polegać. Przeto stosownie do art. 151 ustawy a dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) należało skargę oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI