II FSK 1665/06

Naczelny Sąd Administracyjny2008-02-06
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościdziałalność gospodarczaśrodki trwałe5 latNSAskarga kasacyjnainterpretacja przepisów

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opodatkowania sprzedaży nieruchomości przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą, uznając, że sprzedaż ta nie nastąpiła w wykonaniu tej działalności.

Sprawa dotyczyła opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości przez podatniczkę, która prowadziła działalność gospodarczą polegającą na handlu stolarką budowlaną. Podatniczka ujęła nieruchomość w ewidencji środków trwałych i sprzedała ją mężowi. Sąd pierwszej instancji uznał, że sprzedaż ta nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej i powinna być opodatkowana jako przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że obrót nieruchomościami nie mieścił się w przedmiocie działalności firmy skarżącej, a sprzedaż była zdarzeniem incydentalnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Spór dotyczył kwalifikacji podatkowej przychodu ze sprzedaży nieruchomości, którą skarżąca nabyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (handel stolarką budowlaną) i ujęła w ewidencji środków trwałych, a następnie sprzedała mężowi prowadzącemu odrębną działalność. Sąd pierwszej instancji uznał, że sprzedaż ta nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, lecz stanowiła odpłatne zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia, podlegające opodatkowaniu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a i c tej ustawy. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że obrót nieruchomościami nie mieścił się w przedmiocie działalności firmy skarżącej, a sprzedaż miała charakter incydentalny, co uzasadniało zastosowanie przepisów dotyczących odpłatnego zbycia nieruchomości, a nie przychodu z działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że sprzedaż w wykonaniu działalności gospodarczej to czynność stanowiąca realizację przedmiotu tej działalności, a nie tylko czynność pozostającą z nią w związku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sprzedaż nieruchomości, która nie mieści się w przedmiocie działalności gospodarczej, nawet jeśli była ujęta w ewidencji środków trwałych, stanowi przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości, a nie przychód z działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprzedaż nieruchomości nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej, ponieważ obrót nieruchomościami nie był przedmiotem działalności firmy skarżącej (handel stolarką budowlaną). Było to zdarzenie incydentalne, a nie systematyczne i zorganizowane działanie wpisujące się w profil firmy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa źródła przychodów, w tym odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa, że źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

u.p.d.o.f. art. 28 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym, stosowanego w przypadku sprzedaży nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia.

u.p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 1993 nr 90 poz 416

Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wskazuje na art. 10 ust. 1 pkt 3 jako źródło przychodów z działalności gospodarczej, które nie obejmuje sprzedaży nieruchomości.

u.p.d.o.f. art. 14 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa, że przychodem z działalności gospodarczej są przychody ze sprzedaży całości lub części składników majątku związanych z wykonywaną działalnością, niebędące nieruchomościami lub prawami, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8.

u.p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż nieruchomości nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej, ponieważ obrót nieruchomościami nie mieścił się w przedmiocie działalności firmy skarżącej. Sprzedaż nieruchomości była zdarzeniem incydentalnym, a nie systematycznym działaniem wpisującym się w profil firmy.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. zamiast art. 10 ust. 1 pkt 3. Niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f. Naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że sprzedaż nieruchomości nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

Sprzedaż w wykonaniu działalności gospodarczej to czynność prawna stanowiąca realizację przedmiotu działalności gospodarczej. Innego rodzaju sprzedaż, podobnie jak szereg innych czynności prawnych i faktycznych niezbędnych lub gospodarczo uzasadnionych w prowadzeniu działalności gospodarczej, jeżeli nie stanowi realizacji przedmiotu działalności podmiotu gospodarczego, nie następuje w wykonaniu tej działalności, ale tylko w związku z nią.

Skład orzekający

Bogusław Gruszczyński

przewodniczący

Jan Rudowski

członek

Jerzy Rypina

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'sprzedaż w wykonaniu działalności gospodarczej' w kontekście sprzedaży nieruchomości przez przedsiębiorcę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sprzedaż nieruchomości nie jest głównym przedmiotem działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacyjnego w prawie podatkowym, który może dotyczyć wielu przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą, a jednocześnie posiadających lub sprzedających nieruchomości.

Czy sprzedaż nieruchomości przez Twoją firmę to przychód z działalności, czy podatek od zysków kapitałowych?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1665/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Gruszczyński /przewodniczący/
Jan Rudowski
Jerzy Rypina /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Gd 499/04 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-03-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
art. 10 ust. 1 pkt. 8, art. 28 ust. 2
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński, Sędziowie NSA Jan Rudowski, Jerzy Rypina (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 499/04 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 1 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 1 lipca 2004 r. w przedmiocie zryczałtowanego podarku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji stwierdził, że w dniu 30 sierpnia 2002 r. skarżąca sprzedała mężowi B. B. - prowadzącemu odrębną działalność gospodarczą - prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. przy ul. P. i znajdujące się na tym gruncie budynki, stanowiące odrębną nieruchomość. Nieruchomość tę skarżąca nabyła w dniu 12 lipca 2000 r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem zbycie nastąpiło przed upływem 5 lat, licząc od dnia na bycia. Sąd wyjaśnił, że bezsporne jest też, iż przedmiotowa nieruchomość ujęta była w ewidencji środków trwałych "Firmy B." - E. B. w S. i że faktycznie służyła tej działalności. Przychód uzyskany ze sprzedaży opisanej nieruchomości skarżąca ujęła w przychodzie "Firmy B." uznając, iż to odpłatne zbycie nastąpiło "w wykonaniu działalności gospodarczej" i w związku z tym przychód z tego zbycia zaliczony jest do źródła przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.).
Rozstrzygając spór co do kwalifikacji podatkowej przychodu uzyskanego ze sprzedaży opisanej nieruchomości, w oparciu o stan prawny obowiązujący w 2002 r., Sąd uznał, iż organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował sprzedaż nieruchomości, będącej składnikiem majątkowym firmy skarżącej, do źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a i c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, że źródłami przychodów są odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2, nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości (...), prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a - c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie (...). Odnosząc się do treści tego przepisu podnieść należy, że sporna, co do opodatkowania, sprzedaż nieruchomości w sprawie nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej. Okoliczność, że skarżąca prowadziła na tej nieruchomości działalność gospodarczą i że stanowiła ona składnik majątkowy firmy skarżącej, w ocenie Sądu, nie wpływa na to, iż z zakresu i przedmiotu działalności skarżącej (handel stolarką budowlaną PCV i aluminiową oraz montaż ich u indywidualnych odbiorców) nie wynika sprzedaż nieruchomości. Sprzedaż w wykonaniu działalności gospodarczej to czynność prawna stanowiąca realizację przedmiotu działalności gospodarczej. W dalszej części uzasadnienia sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że innego rodzaju sprzedaż, podobnie jak szereg innych czynności prawnych i faktycznych niezbędnych lub gospodarczo uzasadnionych w prowadzeniu działalności gospodarczej, jeżeli nie stanowi realizacji przedmiotu działalności podmiotu gospodarczego, nie następuje w wykonaniu tej działalności, ale tylko w związku z nią, czego analizowany przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 nie obejmuje.
Powyższe znajduje też podstawę w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym przychodem z działalności gospodarczej są przychody ze sprzedaży całości lub części składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, niebędące nieruchomościami lub prawami, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8.
W świetle powyższego zasadnie skorygował organ odwoławczy przychody wykazane przez skarżącą z prowadzonej w 2002 r. działalności gospodarczej o cenę uzyskaną ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, pomniejszonej o koszty odpłatnego zbycia (5.720,00 zł) i opodatkował ten przychód w trybie art. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bo sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.
W skardze kasacyjnej E. B. zaskarżyła wyrok w całości. Powyższemu wyrokowi, na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzuciła naruszenie przepisów:
- art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, zamiast zastosowania w sprawie art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy,
- art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że sprzedaż nieruchomości nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej.
Powołując się na obie podstawy skargi kasacyjnej, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W wywodach uzasadniających podstawy kasacyjne - pełnomocnik strony skarżącej dowodzi, iż sąd I instancji, dokonując rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, naruszył przepisy postępowania sądowo-administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) poprzez fakt błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że sprzedaż nieruchomości nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej i tym samym potwierdzenia prawidłowości dokonanego przez organy podatkowe rozstrzygnięcia. Autor skargi powoływał się na naczelną zasadę postępowania podatkowego wyrażoną w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, która jako warunek konieczny prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego nie była przez Sąd przestrzegana. Ponadto, wskazał na niewłaściwe zastosowanie przez sąd I instancji przepisów art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 28 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy, którego jego zdaniem, w przedmiotowej sprawie nie miały zastosowania, albowiem przychód uzyskany ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości należał do źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej, a zatem pozostawał poza zakresem art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów procesowych, polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i przyjęciu, że sprzedaż nieruchomości nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej, należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) i jego rozwinięciem w art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kognicja sądów administracyjnych sprowadza się do kontroli działalności organów administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia odwoławczego organu podatkowego zostały przez niego przyjęte, a które nie.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny sprowadza się do stwierdzenia, że podatniczka E. B. w dniu 30 sierpnia 2002 r. sprzedała mężowi - B. B., prowadzącemu odrębną działalność gospodarczą, prawo użytkowania wieczystego gruntu i znajdujące się na tym gruncie budynki, stanowiące odrębną nieruchomość, którą nabyła w dniu 12 lipca 2000 r. Skarżąca przedmiotową nieruchomość ujęła w ewidencji środków trwałych swojej firmy. Przedmiotem działalności skarżącej był handel stolarką budowlaną PCV i aluminiową oraz montaż stolarki u indywidualnych odbiorców.
Powyższy stan faktyczny jest bezsporny, wobec czego zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów procesowych w tym zakresie należy uznać za oczywiście chybiony.
Również zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 8 i art. 28 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w świetle nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego jest bezzasadny.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a i c u.p.d.o.f., źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości (lub ich części oraz udziału w nieruchomości), a także prawa użytkowania wieczystego, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Obrót nieruchomościami, jak to niezbicie wykazano, nie mieścił się w przedmiocie działalności firmy należącej do skarżącej. Powyższa sprzedaż była zdarzeniem incydentalnym, niepowtarzającym się systematycznie, w sposób zorganizowany, co uzasadnia twierdzenie, że sprzedaż nieruchomości nie nastąpiła w ramach wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., lecz sprzedaży, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a i c u.p.d.o.f.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu i w związku z tym na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI