Orzeczenie · 2025-10-30

I SA/Wr 421/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-10-30
NSApodatkoweWysokawsa
zaświadczeniezaległości podatkowehipotekaprzedawnienieOrdynacja podatkowapostępowanie administracyjnewykreśleniewierzytelnośćksięgi wieczyste

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę K.I. Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Jaworzyny Śląskiej. Organy odmówiły wydania zaświadczenia o braku zaległości w podatku od nieruchomości za okres do końca 2018 r. oraz odmówiły zgody na wykreślenie hipoteki przymusowej związanej z tymi zaległościami, wskazując na istnienie zaległości podatkowych w księgach organu. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 306c, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia i uznanie, że organ nie był uprawniony do badania stanu zaległości w procedurze o zaświadczenie, podczas gdy należności te wygasły wskutek przedawnienia. Sąd, podzielając utrwalone orzecznictwo NSA, uznał, że badanie przedawnienia zobowiązania podatkowego wykracza poza ramy procedury wydawania zaświadczeń, która ma charakter odtwórczy i nie może rozstrzygać kwestii spornych. W związku z tym, skargę w części dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia oddalono. Natomiast w odniesieniu do odmowy zgody na wykreślenie hipoteki, sąd stwierdził, że taka odmowa nie może nastąpić w trybie art. 306c Ordynacji podatkowej. Wykreślenie hipoteki po wygaśnięciu wierzytelności (w tym na skutek przedawnienia) powinno być dochodzone w drodze powództwa cywilnego na podstawie ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Z tego względu, sąd uchylił zaskarżone postanowienie w tej części i umorzył postępowanie, uznając, że brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w formie aktu administracyjnego. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że postępowanie o wydanie zaświadczenia nie służy do badania przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz że kwestie wykreślenia hipoteki po wygaśnięciu zobowiązania należy dochodzić na drodze cywilnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania zaświadczenia i zgody na wykreślenie hipoteki w kontekście przedawnionych zaległości podatkowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy badanie przedawnienia zobowiązania podatkowego mieści się w ramach procedury wydawania zaświadczenia o braku zaległości podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, badanie przedawnienia zobowiązania podatkowego wykracza poza ramy procedury wydawania zaświadczenia, która ma charakter odtwórczy i nie może rozstrzygać kwestii spornych.

Uzasadnienie

Procedura wydawania zaświadczeń jest czynnością materialno-techniczną, odtwórczą, mającą na celu potwierdzenie stanu faktycznego lub prawnego istniejącego w dniu wydania na podstawie posiadanych przez organ danych. Nie może ona służyć do rozstrzygania kwestii spornych, takich jak przedawnienie zobowiązania podatkowego.

Czy odmowa wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki przymusowej może nastąpić w trybie art. 306c Ordynacji podatkowej w formie postanowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki nie może nastąpić w trybie art. 306c Ordynacji podatkowej w formie postanowienia. Kwestia ta powinna być rozstrzygana w drodze powództwa cywilnego.

Uzasadnienie

Wykreślenie hipoteki po wygaśnięciu wierzytelności (w tym na skutek przedawnienia) powinno być dochodzone w drodze powództwa cywilnego na podstawie ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Odmowa zgody na wykreślenie nie jest czynnością podlegającą kognicji organu w trybie przepisów o wydawaniu zaświadczeń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie SKO uchylono w całości i poprzedzające je postanowienie Burmistrza w części dotyczącej odmowy wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki, w tej części umarzając postępowanie. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Przepisy (22)

Główne

O.p. art. 306a § § 3

Ordynacja podatkowa

Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych danych, nie kształtuje natomiast sytuacji prawnej strony.

O.p. art. 306e § § 1

Ordynacja podatkowa

Zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości wydaje się na podstawie dokumentacji danego organu podatkowego oraz informacji otrzymanych od innych organów podatkowych.

O.p. art. 306b § § 1

Ordynacja podatkowa

Akt zaświadczenia stanowi czynność materialno-techniczną, co do zasady odtwórczą, która stanowić ma jedynie odzwierciedlenie danych będących w dyspozycji organów.

O.p. art. 306b § § 2

Ordynacja podatkowa

Organ może prowadzić postępowanie wyjaśniające w "niezbędnym zakresie", jednak nie może ono przekształcić się w postępowanie podatkowe czy kontrolne i nie może być substytutem danych wynikających z prowadzonych przez organ ewidencji.

Pomocnicze

O.p. art. 306c § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 306a § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 306a § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 306b

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 306e § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 8

Ordynacja podatkowa

u.k.w. i h. art. 100

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w. i h. art. 10 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w. i h. art. 94

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

O.p. art. 67a § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy procedujący w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych zobowiązany jest do ustalenia, czy zaległość podatkowa jest zaległością istniejącą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki nie może nastąpić w trybie art. 306c Ordynacji podatkowej w formie postanowienia. • Kwestia wykreślenia hipoteki po wygaśnięciu wierzytelności (w tym na skutek przedawnienia) powinna być rozstrzygana w drodze powództwa cywilnego.

Odrzucone argumenty

Badanie przedawnienia zobowiązania podatkowego mieści się w ramach procedury wydawania zaświadczenia o braku zaległości podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

akt zaświadczenia stanowi czynność materialno-techniczną, co do zasady odtwórczą, która stanowić ma jedynie odzwierciedlenie danych będących w dyspozycji organów • Nie może ono wobec tego w żaden sposób kształtować, czy determinować istnienia bądź zakresu uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących o jego wydanie. Nie powinno zatem rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych. • "Niezbędne" postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych [...] Postępowanie wyjaśniające nie może natomiast być substytutem danych wynikających z prowadzonych przez właściwy organ ewidencji rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. • odmowa wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki nie może nastapic w trybie 306c O.p. w formie zaskarżalnego postanowienia. • Wypowiedź wierzyciela - w zakresie odmowy wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki – powinna mieć formę pisma, ponieważ nie istniały podstawy faktyczne ani prawne, aby nadać jej formę aktu administracyjnego, decyzji czy postanowienia.

Skład orzekający

Iwona Solatycka

sprawozdawca

Piotr Kieres

przewodniczący

Tadeusz Haberka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że postępowanie o wydanie zaświadczenia nie służy do badania przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz że kwestie wykreślenia hipoteki po wygaśnięciu zobowiązania należy dochodzić na drodze cywilnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania zaświadczenia i zgody na wykreślenie hipoteki w kontekście przedawnionych zaległości podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym i administracyjnym, a mianowicie granic postępowania o wydanie zaświadczenia oraz sposobu dochodzenia wykreślenia hipoteki po przedawnieniu zobowiązania. Jest to istotne dla praktyków.

Czy przedawnione długi znikają z urzędu? Sąd wyjaśnia granice zaświadczeń i hipoteki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst