III SA/Wa 113/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-04-29
NSApodatkoweWysokawsa
VATdziałalność gospodarczagruntnieruchomościinterpretacja podatkowapodatek od towarów i usługsprzedażmajątek osobisty

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Ministra Finansów, uznając sprzedaż prywatnych gruntów rolnych przekształconych w budowlane za niepodlegającą VAT, gdyż nie stanowiła ona działalności gospodarczej.

Skarżący, który nabył grunty rolne w 1994 r. z zamiarem prowadzenia działalności rolniczej, w 2001 r. wydzielił z nich działki budowlane i zaczął je sprzedawać. Minister Finansów uznał tę sprzedaż za działalność gospodarczą podlegającą VAT, powołując się na częstotliwość transakcji. Sąd uchylił tę interpretację, stwierdzając, że sprzedaż majątku osobistego, nabytego na własne potrzeby, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT i przepisów unijnych, nawet jeśli transakcje są powtarzalne.

Sprawa dotyczyła skargi Z.N. na interpretację Ministra Finansów w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżący nabył grunty rolne w 1994 r. z zamiarem prowadzenia działalności rolniczej, jednak w 2001 r. zmienił plany i wydzielił działki budowlane, które następnie zaczął sprzedawać. Minister Finansów uznał tę sprzedaż za działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, argumentując, że częstotliwość transakcji wskazuje na zamiar wykonywania czynności w sposób powtarzalny. Skarżący kwestionował tę interpretację, wskazując, że sprzedaje majątek osobisty, a nie prowadzi działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do skargi. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy podmiot działa jako podatnik VAT, co wymaga prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów krajowych i unijnych. Sprzedaż majątku osobistego, nabytego na własne potrzeby, nawet jeśli jest powtarzalna, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i ETS, zgodnie z którym warunkiem opodatkowania jest działanie w charakterze podatnika VAT, a sprzedaż majątku prywatnego, który nie został nabyty w celu odsprzedaży, nie spełnia tego kryterium. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną interpretację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT i przepisów unijnych, nawet jeśli transakcje są powtarzalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy podmiot działa w charakterze podatnika VAT, co wymaga prowadzenia działalności gospodarczej. Sprzedaż majątku prywatnego, nabytego na własne potrzeby, nie spełnia tego kryterium, nawet jeśli jest powtarzalna. Należy odróżnić sprzedaż majątku osobistego od działalności handlowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika i działalności gospodarczej. Podkreślenie, że sprzedaż majątku osobistego nie jest działalnością gospodarczą.

u.p.t.u. art. 15 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja działalności gospodarczej, w tym czynności wykonywanej jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Sąd uznał, że nie dotyczy to sprzedaży majątku osobistego.

Pomocnicze

Dyrektywa 2006/112/WE art. 9 § 1

Dyrektywa Rady

Definicja podatnika i działalności gospodarczej w prawie unijnym.

Dyrektywa 2006/112/WE art. 12 § 3

Dyrektywa Rady

Definicja terenu budowlanego.

Dyrektywa 2006/112/WE art. 2 § 1

Dyrektywa Rady

Zakres przedmiotowy opodatkowania VAT, wskazujący na konieczność działania podatnika w charakterze podatnika VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż majątku osobistego, nabytego na własne potrzeby, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Nawet powtarzalne transakcje sprzedaży prywatnych gruntów nie czynią z osoby fizycznej podatnika VAT, jeśli nie nabyła ich w celu odsprzedaży. Należy brać pod uwagę przepisy prawa wspólnotowego (Dyrektywy VAT) przy interpretacji przepisów krajowych.

Odrzucone argumenty

Argument Ministra Finansów, że częstotliwość sprzedaży działek wskazuje na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku VAT jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód.

Skład orzekający

Krystyna Chustecka

przewodniczący-sprawozdawca

Lidia Ciechomska-Florek

członek

Alojzy Skrodzki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprzedaż majątku osobistego, nawet powtarzalna, nie podlega VAT, jeśli nie był on nabyty w celu odsprzedaży."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy majątek został nabyty na własne potrzeby, a nie z zamiarem handlu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne, wyjaśniając kluczowe rozróżnienie między majątkiem osobistym a działalnością gospodarczą.

Sprzedajesz działkę? Sprawdź, czy na pewno musisz płacić VAT!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 113/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki
Krystyna Chustecka /przewodniczący sprawozdawca/
Lidia Ciechomska-Florek
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1299/08 - Wyrok NSA z 2009-11-24
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 15
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 3, art. 2 ust. 1 lit. a
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. N. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz Z. N. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Jak wynika z akt sprawy Z.N. (zwany dalej "Skarżącym") wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług. W przedmiotowym wniosku Skarżący wskazał, że w 1994 r. nabył od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa grunty rolne o pow. ponad 5 ha z zamiarem wybudowania tam własnego domu i prowadzenia działalności rolniczej. W związku ze zmianą planów życiowych w 2001 r. zostały wydzielone działki budowlane (w planie zagospodarowania przestrzennego teren ten został przeznaczony na budownictwo jednorodzinne). W 2007 r. Skarżący sprzedał jednemu nabywcy 12 działek (grunt o pow. 8831 m2). Jednocześnie Skarżący wskazał, że od stycznia 2002 r. była to pierwsza, jednostkowa transakcja. Nadmienił, że w chwili obecnej jest na emeryturze i nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. W piśmie z 24 lipca 2007 r. stanowiącym uzupełnienie stanu faktycznego Skarżący wyjaśnił, że w 2001 r. sprzedał 4 działki trzem osobom jako działki rolne, a do końca 2007 r. zobowiązany jest dokonać jeszcze jednej transakcji. Poinformował, że uchwała w sprawie przekształcenia pierwotnych gruntów rolnych w grunty przeznaczone pod budowę nabrała mocy prawnej 5 marca 2002 r., kiedy to ogłoszono ją w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
W opisanym stanie faktycznym Skarżący zapytał czy dokonana przez niego sprzedaż gruntów podlega opodatkowaniu. Zdaniem Skarżącego, który powołał się na aktualne orzecznictwo (wyrok WSA we Wrocławiu z 26.01.2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1688/06 oraz wyrok NSA z 24.04.2007 r., sygn. akt I FSK 603/06), dostawa ww. działek nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, ponieważ nie prowadzi on działalności gospodarczej, a nabywając grunty nie miał zamiaru ich sprzedaży.
Minister Finansów w interpretacji z 27 września 2007 r. uznał ww. stanowisko za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji, odwołując się do treści przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej "ustawa o VAT"), stwierdził, że dostawa gruntów podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w stawce 22 % w sytuacji, gdy sprzedawcy można przypisać znamiona działalności gospodarczej prowadzonej z zamiarem wykonywania jej w sposób częstotliwy. Wyjaśnił też, że przez zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy należy rozumieć chęć powtarzalnego, a nie jednorazowego wykonywania określonego działania. W ocenie Ministra Finansów, okoliczności przedstawione w sprawie (od 2001 r. sprzedaż łącznie 16 działek oraz zapowiedź jeszcze jednej transakcji) wskazują, że działalność Skarżącego cechuje powtarzalność. To z kolei pozwala uznać dostawę działek przez Skarżącego za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. Odnosząc się do powoływanych przez Skarżącego orzeczeń sądowych Minister Finansów podkreślił, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego.
W piśmie z 12 października 2007 r. stanowiącym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Skarżący zarzucił powyższej interpretacji:
- błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT,
- nie uwzględnienie argumentacji płynącej z orzeczeń sądów administracyjnych, czym naruszono zasadę in dubio pro reo;
- nie uwzględnienie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) w zakresie odnoszącym się do definicji działalności gospodarczej w świetle Dyrektyw VAT.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji.
W tym stanie rzeczy Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu, w której powtórzył zarzuty zawarte we wniosku wszczynającym postępowanie oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem Skarżącego, Minister Finansów błędnie przyjął, że dokonane przez niego transakcje mają charakter działalności gospodarczej oraz że jednorazowy podział gruntów nabytych w 1994 r. bez zamiaru ich sprzedaży, a następnie ich zbycie oznacza wykonywanie w sposób częstotliwy czynności opodatkowanych.
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 14b § 1 Op minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (§ 2 art. 14b Op).
Stosownie do § 3 powoływanego przepisu składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że obowiązek zainteresowanego przedstawienia wyczerpującego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego nie powinien budzić wątpliwości. Jednocześnie podkreśla się, że podany we wniosku stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będzie stanowić jedynie podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznaczy granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne. Ponadto obowiązek wnioskodawcy dotyczący przedstawienia stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego nie powinien być pojmowany zbyt rygorystycznie. Za wystarczające można by uznać, że będzie on spełniony, jeżeli zainteresowany w jasny sposób wskaże przedmiot swoich wątpliwości (zob. A. Kabat {w:} S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, LexisNexis, wyd. 4, s. 100).
W opisanym stanie faktycznym, między Skarżącym a organem sporna jest kwestia opodatkowania dostawy ww. działek.
W sprawie decydujące znaczenie ma regulacja zawarta w art. 15 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Przy czym pojecie działalności gospodarczej obejmuje wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Podnieść przy tym należy, że przystępując do wykładni powyższych przepisów ustawy o VAT, iż po wejściu Polski od Unii Europejskiej nie wystarczy już ich interpretacja koncentrująca się na wykładni językowej przepisów krajowych. Należy brać bowiem także pod uwagę przepisy prawa wspólnotowego. Respektowania obowiązku "prowspólnotowej" wykładni prawa krajowego domaga się w rozpatrywanej sprawie Skarżący, odwołując się do przepisów Dyrektyw VAT, tj. Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC, dalej " VI Dyrektywa") i zastępującej ją Dyrektywy Rady nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z dnia 11 grudnia 2006 r.; dalej "Dyrektywa 2006/112/WE).
Zgodnie z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE "podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. "Działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Jednocześnie w art. 12 powoływanej Dyrektyw wskazano, że Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji:
a) dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem;
b) dostawa terenu budowlanego.
W Dyrektywie 2006/112/WE wyjaśniono także, że do celów art. 12 ust. 1 lit. b) "teren budowlany" oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie (art. 12 ust. 3). .
Okoliczność, że Dyrektywa 2006/112/WE zezwala Państwom Członkowskim na uznanie za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą i że ustawa o VAT opcję tę realizuje w końcowej części przepisu art. 15 ust. 2 poprzez odwołanie się do "czynności wykonywanej jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", nie przesądza jednak, że tylko z tego powodu dany podmiot staje się podatnikiem podatku VAT.
Zarówno z brzmienia powoływanych przepisów Dyrektywy 2006/112/WE, jak i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT wynika bowiem nader wyraźnie, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód.
Innymi słowy, jeśli dana czynność wykonana została poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód to w świetle powoływanej regulacji wspólnotowej z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie.
Taka zaś właśnie sytuacja ma miejsce w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym obejmującym sprzedaż majątku prywatnego nabytego na własny użytek, w celu zasiedlenia i prowadzenia działalności rolniczej. Majątek został więc nabyty na własne potrzeby, a nie z przeznaczeniem do działalności handlowej, a zatem jego sprzedaż zarówno w całości, jak i w częściach, jednemu lub wielu nabywcom, z zyskiem lub bez, nie może być uznana za działalność handlową ze skutkiem w postaci uznania tej osoby za podatnika VAT.
Podkreślić przy tym należy, że zwłaszcza w przypadku działalności gospodarczej w zakresie handlu, zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Nie można bowiem pominąć, że pod pojęciem "handel" należy rozumieć dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży. Ponadto z orzecznictwa ETS wynika, że sam zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, potwierdzony obiektywnymi dowodami przesądza o potrzebie traktowania danego podmiotu jako podatnika VAT nawet wtedy, gdy organ skarbowy wie, że przewidywana działalność gospodarcza, która miała prowadzić do transakcji opodatkowanych, nie zostanie zrealizowana (zob. orzeczenie w sprawie C-400/98 pomiędzy Finanzamt Goslar a Brigitte Breitsohl). Z kolei brak takiego zamiaru wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za podatnika VAT.
Argument, że podmiot dokonujący sprzedaży (dostawy) majątku prywatnego nie może być traktowany w odniesieniu do takiej sprzedaży jako podatnik podatku VAT, doznaje dodatkowego wzmocnienia, gdy uwzględnić wnioski płynące z analizy przepisu art. 2 ust. 1 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE. Przepis ten określając zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej stanowi, że opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze.
Przepis ten wyraźnie więc wskazuje, że czynność opodatkowana w postaci dostawy towaru ma miejsce wówczas, gdy w odniesieniu do tej właśnie czynności, dany podmiot występuje w charakterze podatnika VAT, a więc podmiotu prowadzącego w określonym zakresie działalność gospodarczą. Nader jasno zaakcentował to ETS w orzeczeniu w sprawie C-291/92 pomiędzy Finanzamt Ülzen a Dieter Armbrecht stwierdzając, że nawet jeśli podatnik w rozumieniu VI Dyrektywy sprzedaje majątek, którego część przeznaczył na cele inne niż związane z prowadzoną działalnością (usługową), i którą to część zarezerwował na cele prywatne, w odniesieniu do sprzedaży tej części nie występuje on jako podatnik, a transakcja taka nie podlega opodatkowaniu. Nadmienić trzeba, że w orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, że w przypadku wyodrębnienia części nieruchomości do celów prywatnych rozróżnienie między częścią przeznaczoną na potrzeby działalności gospodarczej podatnika i częścią używaną do celów prywatnych musi opierać się na proporcji między wykorzystywaniem do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej w roku nabycia, nie zaś na kryterium podziału fizycznego. W uzasadnieniu omawianego wyroku wskazano, że w VI Dyrektywie brak jest przepisu uniemożliwiającego podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą wyłączenie z systemu VAT części majątku przeznaczonego do celów prywatnych i że decyzja w tym zakresie jest suwerenną decyzją samego podatnika. Z powyższych zapisów wynika, że działalność gospodarczą obejmuje również wykorzystywanie majątku rzeczowego oraz wartości niematerialnych i prawnych w celu uzyskania z tego tytułu stałego dochodu.
Jak już wspomniano, fakt traktowania czynności dotyczących majątku prywatnego jako będących poza zakresem działalności gospodarczej jest konsekwencją użycia w art. 2 Dyrektywy 2006/112/WE zwrotu "podatnika działającego w takim charakterze". Użycie takiego sformułowania oznacza niewątpliwie, że dany podmiot posiadający generalnie status podatnika (czyli zgodnie z art. 9 powoływanej Dyrektywy, prowadzący działalność gospodarczą) może w określonych transakcjach występować jako podmiot nie spełniający tych kryteriów. Przeciwny wniosek byłby nieuprawniony zważywszy na konstrukcję ww. przepisu. Konsekwencją takiego rozumowania jest uznanie, że podmiot będący podatnikiem może w określonych sytuacjach dokonać transakcji, nawet odpłatnej, która jednak nie spowoduje opodatkowania podatkiem VAT. Konstrukcja czynności opodatkowanej przyjęta w regulacji unijnej oparta na kryterium charakteru podmiotu wykonującego świadczenie powoduje, że podatek VAT ma zastosowanie wyłącznie do transakcji związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą. Wynika to z tego, że system podatku od wartości dodanej powinien z założenia dotyczyć obrotu profesjonalnego, a nie transakcji indywidualnych o charakterze prywatnym, nie związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą
W świetle powyższego zasadnym jest twierdzenie, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT powinny być rozumiane w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku VAT jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód.
Ani więc formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że Minister Finansów dokonał błędnej interpretacji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT w odniesieniu do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.. Nie jest bowiem działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, co miało miejsce w przedstawionym przez Skarżącego stanie faktycznym.
Trafność powyższych uwag potwierdza również stanowisko, jakie zajął, co do sposobu interpretacji art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT w zbliżonym stanie faktycznym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2007 r., wydanym w składzie siedmiu sędziów sygn. akt I FPS 3/07 (LEX nr 304985 oraz M.Podat. 2007/12/2, PP 2008/2/42 ). Sprawa ta również dotyczyła sprzedaży przez osobę fizyczną działek budowlanych. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny analizując uprzednio prawidłowość implementacji przepisów VI Dyrektywy na grunt przepisów krajowych zawartych w ustawie o VAT, stwierdził m.in., że zarówno z brzmienia art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy, jak i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT wynika wyraźnie, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy wykonujący wolny zawód. Jeżeli dana czynność została wykonana poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika, czy wykonującego wolny zawód, to w świetle art. 4 ust. 1 i 2 VI Dyrektywy z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie.
Ze stanowiska Sądu, zawartego w powołanym wyroku, wynika również, iż w świetle powyższych przepisów, dla przypisania danemu podmiotowi statusu podatnika VAT, a zatem działania w charakterze handlowca, nie jest wystarczające ustalenie i ocena okoliczności związanych z samą sprzedażą, lecz konieczne jest również ustalenie i ocena okoliczności towarzyszących nabyciu tych towarów, a zwłaszcza czy zostały one nabyte w celu ich odsprzedaży, a nie na potrzeby osobiste. Nie jest bowiem działalnością handlową, a zatem i gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży.
Stanowisko zawarte w tym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, stwierdzenia Ministra Finansów, iż sprzedaż działek podlega opodatkowaniu podatkiem VAT nie można odnieść do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji. Zgodnie z nim Skarżący w okresie po 1 maja 2004 r. jako osoba fizyczna, dokonał sprzedaży kilkunastu działek gruntu, które nabył w 1994 r. w celu zasiedlenia i wykorzystania rolniczego. Działki te stanowiły jego majątek osobisty. Sprzedaży tych działek dokonał poza jakąkolwiek działalnością gospodarczą.
Ponownie wydając interpretację Minister Finansów uwzględni wyrażoną wyżej ocenę prawną.
Uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "ppsa"), uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności, o czym stanowi art. 146 § 1 ppsa. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, a rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku, co wynika z art. 152 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie wskazanych przepisów, orzekł zatem jak w pkt 1) i 2) sentencji. Jednocześnie Sąd zasądził na rzecz Skarżącego koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 1 ppsa, w kwocie równej uiszczonemu wpisowi (200 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI