I SA/WR 408/25

I SA/Wr 408/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka /sprawozdawca/
Piotr Kieres /przewodniczący/
Tadeusz Haberka
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 59 par. 1 pkt 1,  art. 155b par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie sędzia WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), sędzia WSA Tadeusz Haberka, , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2025 r. nr 0201-IEE2.7192.12.2025.4 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. P. (dalej: Strona, Zobowiązany, Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ II instancji, DIAS) z dnia 4 kwietnia 2025 r. nr 0201-IEE2.7129.12.2025.4 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jeleniej Górze (dalej: NUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia 6 lutego 2025 r. nr 0207-SEE.711.005687.2025 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego
Z akt administracyjnych wynika, że NUS prowadził wobec majątku Zobowiązanego postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 7 stycznia 2025 r. nr [...], obejmującego podatek dochodowy w wysokości 19% pobierany od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2019 r. W toku postępowania zabezpieczającego, zawiadomieniami z 14 stycznia 2025 r. nr [...] i nr [...] organ egzekucyjny dokonał zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. S.A. i w P. S.A. Odpis zarządzenia zabezpieczenia wraz z zawiadomieniami o zabezpieczeniu doręczono Stronie za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 16 stycznia 2025 roku.
Pismem z dnia 21 stycznia 2025 roku, pełnomocnik Skarżącego wniósł o umorzenie postępowania zabezpieczającego. Powołując się na art. 59 § 1 pkt 1 i art. 155b § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. z 2025, po. 132 ze zm., dalej u.p.e.a.) Skarżący stwierdził, że prowadzenie postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia, które nie zostało skutecznie doręczone jest niedopuszczalne. Odpis zarządzenia o zabezpieczeniu nr [...] z dnia 7 stycznia 2025 r. wraz z zawiadomieniami o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunków bankowych o numerach [...] i nr [...] doręczono w dniu 30 stycznia 2025 roku na elektroniczny adres do doręczeń pełnomocnika Strony - doradcy podatkowego K. M.
Po rozpoznaniu ww. wniosku NUS, postanowieniem z dnia 6 lutego 2025 r. nr 0207- SEE.711.005687.2025 odmówił umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie wymienionego w sentencji postanowienia zarządzenia zabezpieczenia z dnia 7 stycznia 2025 r., w uzasadnieniu wskazując, że pierwotne błędne doręczenia zarządzenia zabezpieczenia i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności Stronie, nie powoduje, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania zabezpieczającego, zwłaszcza, ze dokumenty te zostały niezwłocznie doręczone również pełnomocnikowi.
DIAS, po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2025r. nr 0201-IEE2.7192.12.2025.4 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie NUS w przedmiocie odmowy umorzenia postepowania zabezpieczającego. DIAS wskazał, że oceniając dopuszczalność prowadzenia postępowania zabezpieczającego, należy ocenić podstawę i prawidłowość wystawienia zarządzenia zabezpieczenia, natomiast czynności związane z doręczeniem stanowią kolejne czynności proceduralne. DIAS wskazał, że zarządzenie zabezpieczenia zostało wystawione na podstawie prawidłowo doręczonej decyzji zabezpieczającej, wobec tego brak jest podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie tego zarządzenia zabezpieczenia.
Na ww. postanowienie DIAS Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a., art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., art. 166b u.p.e.a. oraz w szczególności w związku z art. 155b § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia, które utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w sytuacji, gdy zarządzenie zabezpieczenia nie zostało doręczone. W opinii Skarżącego to powoduje, że nie został spełniony ustawowy obowiązek, konieczny do prowadzenia zabezpieczenia i było ono niedopuszczalne. Podkreślono, iż na podstawie art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Skarżący wskazał, że w związku z faktem ustanowienia w sprawie głównej (kontroli podatkowej) profesjonalnego pełnomocnika (co potwierdza np. doręczenie mu decyzji o zabezpieczeniu) to pełnomocnikowi winien zostać doręczony również sam dokument zarządzenia zabezpieczenia, na podstawie którego postępowanie prowadzić będzie organ egzekucyjny/zabezpieczający. Skarżący podniósł, że w sprawie do próby doręczenia (wysyłki do pełnomocnika) doszło jednak dopiero w dniu 29 stycznia 2025 r. (15 dni po wysyłce zawiadomień o zajęciu do banków). Powyższe sprawia, że już dzień po wysyłce zawiadomień o zajęciu do banków zabezpieczenie było niedopuszczalne. W momencie wysłania do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nie podjęto próby doręczenia tego dokumentu stronie, nie został skutecznie spełniony warunek z art. 155b § 1 u.p.e.a. w związku z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. W opinii skarżącego można uznać, że jest to najpóźniej 14 dni od momentu wysłania do dłużników zajętej wierzytelności zawiadomień o zajęciu, bowiem w opinii Skarżącego zawiadomienie to winno zostać wysłane równocześnie do samego zobowiązanego / przyszłego zobowiązanego, czyli powinna zostać podjęta próba doręczenia, natomiast samo doręczenie (albo jego fikcja) nastąpiłaby wtedy nieuchronnie po 14 dniach. Według Skarżącego, zaistniała sytuacja, w której wszczęto postępowanie zabezpieczające w dniu 30 stycznia 2025r. (ewentualnie 29 stycznia 2025 r.) i dopiero w tamtym momencie (wraz z ZZ-1 doręczono również zawiadomienia o zajęciu) NUS mógł zająć środki Skarżącego i dopiero na ich podstawie można by dokonać zabezpieczenia środków, które zabezpieczone zostały wcześniej. Zatem w ocenie pełnomocnika zajęte środki powinny zostać zwrócone, a postępowanie zabezpieczające umorzone.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron.
Istota sporu dotyczy zagadnienia, czy istnieją podstawy do umorzenia postępowania zabezpieczającego, z uwagi na niedopuszczalność zabezpieczenia, w sytuacji, gdy organ egzekucyjny przy przystąpieniu do czynności zabezpieczających skierował bezpośrednio do Strony odpisy zarządzenia zabezpieczenia i zawiadomień o zajęciu wierzytelności, podczas, gdy Strona miała prawidłowo ustanowionego pełnomocnika, któremu wcześniej doręczono decyzję zabezpieczającą. Z akt sprawy wynika, że do czynności zabezpieczających przystąpiono w dniu 14 stycznia 2025 r., zarządzenie zabezpieczenia i zawiadomienia o zajęciach zabezpieczających zostały doręczone Stronie w dniu 16 stycznia 2025 r., natomiast pełnomocnikowi Strony w dniu 30 stycznia 2025 r.
Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik Strony podstawy do umorzenia postępowania zabezpieczającego upatruje w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w związku z art. 155b §1 u.p.e.a., w związku z art. 40 § 2 k.p.a., wskazując, że postępowanie zabezpieczające jest niedopuszczalne z uwagi na brak prawidłowego doręczenia odpisu zarządzenia zabezpieczenia wraz z zawiadomieniami o zajęciach zabezpieczających prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi Strony, przy przystąpieniu przez organ do czynności zabezpieczających.
Stosownie do treści art. 166b u.p.e.a., w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d u.p.e.a. W związku z ww. odesłaniem, zastosowanie w sprawie znajdują przepisym.in. 26 u.p.e.a. oraz art. 59 u.p.e.a. dotyczące wszczęcia postępowania zabezpieczającego oraz podstaw do jego umorzenia.
Zgodnie z art. 166b u.p.e.a., w związku z art. 26 § 1 u.p.e.a. postępowanie zabezpieczające wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie postępowania zabezpieczającego i na podstawie wystawionego przez niego zarządzenia zabezpieczenia, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie zabezpieczające z urzędu poprzez podpisanie albo opatrzenie pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5, wystawionego przez siebie zarządzenia zabezpieczenia. Zgodnie z art. 26 § 3a u.p.e.a. wszczęcie postępowania zabezpieczającego następuje z chwilą podpisania zarządzenia zabezpieczenia przez osobę upoważnioną do działania w imieniu wierzyciela, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, albo opatrzenia pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5.
Wszczęcie zabezpieczenia następuje z chwilą, w myśl art. 26 § 5 pkt 2 w związku z art. 166b u.p.e.a. m.in. doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego dłużnikowi zajętej wierzytelności albo podmiotowi, o którym mowa w art. 95a pkt 2 lit. b, lub urzędowi, o którym mowa w art. 96g § 2, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu zarządzenia zabezpieczenia.
Jednak z art. 155b § 1 pkt 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności zabezpieczających, doręcza zobowiązanemu odpowiednio odpis zarządzenia zabezpieczenia.
Z przepisów powyższych wyraźnie wynika, że doręczenia zajęcia zabezpieczającego wierzycielowi może nastąpić przed doręczeniem Stronie zarządzenia zabezpieczenia, a samo postępowanie zabezpieczające może się toczyć na długo przed przystąpieniem organu egzekucyjnego do czynności zabezpieczających.
W badanej sprawie wszczęcie postepowania zabezpieczającego nastąpiło z dniem 7 stycznia 2025 r., tj. z dniem opatrzenie pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 pkt 4 albo 5, wystawionego przez siebie zarządzenia zabezpieczenia (patrz art. 26 § 1 pkt 1 zd. 2 u.p.e.a.), a samo zabezpieczenie zostało wszczęte z dniem doręczenia wierzycielowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o jej zajęciu, tj. z dniem 14 stycznia 2025 r. (patrz art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a.).
Pierwotnie organ egzekucyjny wysłał błędnie bezpośrednio Stronie odpis zarządzenia zabezpieczenia oraz zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym wierzytelność. Strona odebrała te dokumenty w dniu 16 stycznia 2025 r. Organ egzekucyjny wysłał te dokumenty pełnomocnikowi dopiero w dniu 29 stycznia 2025 r., a doręczone zostały mu w dniu 30 stycznia 2025 r. (patrz uchwała NSA w Warszawie z dnia z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III FSK 1/25).
W ocenie Sądu fakt opóźnienia w doręczeniu Stronie zarządzeń zabezpieczenia i zawiadomień o zajęciach zabezpieczających, wobec wcześniejszego przystąpienia przez organ egzekucyjny do zabezpieczenia, dawał jej możliwość weryfikacji prawidłowości tych czynności zabezpieczających w trybie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, a podstawą skargi może być m.in. dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, np. art. 155b § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Jednak w ocenie Sądu, nawet, gdyby uznać, że czynność zabezpieczająca została dokonana z naruszeniem ustawy, nie powodowałoby to konieczności umorzenia całego lub nawet części postępowania, z uwagi na niedopuszczalność zabezpieczenia. Jak wyżej wykazano postępowanie zabezpieczające w niniejszej sprawie toczyło się jeszcze przed przystąpieniem przez organ do czynności zabezpieczających, zatem opóźnienie w doręczeniu odpisu zarządzenia zabezpieczenia i zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym w toku tego postepowania zabezpieczającego, nie może stanowić podstawy do jego umorzenia. Zauważyć też należy, że w dniu wydania postanowienia w sprawie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego, zarówno zarządzenie zabezpieczenia, jak i zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym były doręczone prawidłowo pełnomocnikowi Strony. W ocenie Sądu brak było zatem podstaw prawnych do stwierdzenia, że zabezpieczenie jest niedopuszczalne. Podkreślić też należy, jak słusznie wskazał DIAS, że postępowanie zabezpieczające było prowadzone na podstawie zarządzenia zabezpieczającego wystawionego na podstawie prawidłowo doręczonej decyzji zabezpieczającej. Ponadto zabezpieczona należność tj. podatek dochodowy w wysokości 19 % pobierany od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zatem również na tej podstawie, nie można stwierdzić niedopuszczalności zabezpieczenia, a tym samym zarzuty Strony należy są nieuzasadnione. Sąd wskazuje, że niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (zob. np. wyrok NSA z 26.08.2011 r., II FSK 461/10, LEX nr 1068717, por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2025, art. 59.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.