I SA/WR 402/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-08-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
odpowiedzialność solidarnaczłonek zarząduzaległości podatkoweopłata za gospodarowanie odpadamiOrdynacja podatkowanieważność decyzjibrak upoważnieniapostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność decyzji o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z powodu rażącego naruszenia prawa przez wydanie decyzji przez osobę nieposiadającą odpowiedniego upoważnienia.

Sprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przez osobę nieposiadającą stosownego upoważnienia, co stanowi rażące naruszenie prawa. Dodatkowo, upoważnienie wygasło z powodu zmiany stanowiska służbowego osoby podpisującej decyzję.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego Ślęza-Oława w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym doręczenie decyzji podpisywanej przez osobę nieposiadającą upoważnienia, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 116 Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że decyzja organu pierwszej instancji została podpisana przez pracownika, który nie posiadał odpowiedniego upoważnienia do wydawania decyzji o odpowiedzialności solidarnej osób trzecich. Ponadto, sąd ustalił, że upoważnienie, które zostało udzielone tej osobie na stanowisku Głównego specjalisty, wygasło z dniem zmiany jej stanowiska na Kierownika Działu. Brak właściwego upoważnienia do podejmowania decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję, również rażąco naruszył prawo. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji obu instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja wydana przez osobę bez odpowiedniego upoważnienia stanowi rażące naruszenie prawa i podlega stwierdzeniu nieważności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że upoważnienie udzielone pracownikowi do załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym i administracyjnym nie obejmowało wydawania decyzji o odpowiedzialności solidarnej osób trzecich. Ponadto, upoważnienie wygasło z powodu zmiany stanowiska służbowego osoby podpisującej decyzję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

o.p. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Decyzja musi być podpisana przez osobę upoważnioną, z podaniem jej imienia, nazwiska i stanowiska.

o.p. art. 247 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

u.u.c.p. art. 6q

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a uprawnienia organów podatkowych przysługują zarządowi związku międzygminnego.

u.u.c.p. art. 6q § 11

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Zarząd związku międzygminnego może upoważnić pracowników do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

o.p. art. 143

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy może upoważnić pracownika do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, lub stwierdza jej nieważność w przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja organu pierwszej instancji została podpisana przez osobę nieposiadającą stosownego upoważnienia do wydawania decyzji o odpowiedzialności solidarnej członka zarządu. Upoważnienie udzielone pracownikowi wygasło z powodu zmiany jego stanowiska służbowego przed datą wydania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

brak właściwego upoważnienia do podejmowania określonych decyzji stanowi rażące naruszenie prawa utrzymanie w mocy decyzji rażąco naruszającej prawo, po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, także rażąco narusza prawo

Skład orzekający

Tadeusz Haberka

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Horobiowski

sędzia

Dagmara Stankiewicz-Rajchman

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wydanie decyzji przez osobę bez upoważnienia lub z wygasłym upoważnieniem stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji, a organ odwoławczy utrzymujący taką decyzję w mocy również rażąco narusza prawo."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie kwestionowane jest upoważnienie do wydania decyzji administracyjnej, szczególnie w kontekście odpowiedzialności osób trzecich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest formalne przestrzeganie procedur, w tym posiadanie właściwego upoważnienia do wydania decyzji. Błąd formalny doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Decyzja nieważna przez brak podpisu? Sąd wyjaśnia, kiedy błąd formalny przekreśla orzeczenie.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 402/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
Jarosław Horobiowski
Tadeusz Haberka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 210 par. 1 pkt 8,  art. 247 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 15 lutego 2022 r. znak SKO 4138/3/22 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2016 r. do lipca 2019 r. wraz z odsetkami I. stwierdza nieważność decyzji w całości oraz stwierdza nieważność w całości decyzji Zarządu Związku Międzygminnego Ślęza-Oława z zs. w Świętej Katarzynie z 27 grudnia 2021 r. znak 147/12/2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. K. o.o. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: SKO, organ odwoławczy) z 15 lutego 2022 r. znak SKO 4138/3/22 utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego Ślęza-Oława zs. w Ś. (dalej: organ I instancji, ZZM) z 27 grudnia 2021 r. znak 147/12/2021w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2016 r. do lipca 2019 r. wraz z odsetkami.
Postępowanie przed organami.
Organ I instancji decyzją z 27 grudnia 2021 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności strony jako członka zarządu R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka), za zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące okres od stycznia 2016 r. do lipca 2019 r. wraz z odsetkami.
Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oparto na odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości tych spółek, określonej w art. 116 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.; dalej: o.p.). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zostały spełnione przesłanki pozytywne odpowiedzialności członka zarządu za zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane na wstępie miesiące, nie wystąpiły natomiast przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność.
Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając
1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
a. art. 210 § 1 pkt 8 o.p., przez doręczenie skarżącej zaskarżonej decyzji, jako w istocie jedynie projektu aktu, tj. podpisanego przez osobę nieposiadającą upoważnienia do podpisywania w imieniu organu decyzji wydawanych w szczególności na podstawie art. 116 o.p.,
b. art. 122, art. 187 § 1 o.p., przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz brak wyjaśnienia wartości rynkowej stanowiącej własność spółki nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] w relacji do rzeczywistej kwoty zobowiązań hipotecznych zabezpieczonych na tej nieruchomości, a przez to brak wyjaśnienia czy w/w nieruchomość posiada nadwyżkę rynkowej wartości ponad kwotę zobowiązań hipotecznych, z której możliwe jest zaspokojenie zobowiązań spółki, bez konieczności orzekania o odpowiedzialności skarżącej na podstawie art. 116 § 1 o.p.
c. art. 187 § 1 i 191 o.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej i całkowicie dowolne uznanie za podstawę zaskarżonej decyzji, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy:
– egzekucja prowadzona w stosunku do całego majątku spółki okazała się bezskuteczna, co rzekomo uzasadnia orzeczenie o odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania tej spółki na podstawie art. 116 § 1 o.p. w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził egzekucji ze stanowiącej własność spółki nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] zabudowanej budynkami wielorodzinnymi w trakcie budowy,
– koszty oszacowania wartości, obwieszczenia w prasie oraz zarządu ww. nieruchomością nie uzasadniają prowadzenia egzekucji z należącej do spółki nieruchomości objętej KW nr [...] w szczególności wobec równolegle istniejących zobowiązań hipotecznych korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia w sytuacji, gdy organ nie tylko nie ustalił w sprawie wartości rynkowej tej nieruchomości oraz faktycznej kwoty zobowiązań hipotecznych, ale nawet w trakcie prowadzenia egzekucji z nieruchomości, nieruchomość można pozostawić w zarządzie dłużnika, co istotnie zredukuje koszty postępowania egzekucyjnego;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 i § 4 o.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie na podstawie treści tych przepisów o odpowiedzialności solidarnej skarżącej za zaległości podatkowe spółki w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodziły wszystkie przesłanki określone treścią tego przepisu, tj. że egzekucja prowadzona w stosunku do spółki z całego jej majątku okazała się bezskuteczna.
Odwołująca się wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wartości rynkowej nieruchomości objętej KW nr [...] oraz zobowiązanie organu pierwszej instancji do złożenia do akt sprawy upoważnienia Zarządu Związku Międzygminnego Ślęza-Oława zs. w Ś. dla Kierownika Działu [...] K. A., na podstawie którego treści Kierownik Działu [...] K. A. podpisała zaskarżoną decyzję w imieniu Zarządu ww. Związku Międzygminnego na okoliczność tego czy posiadała upoważnienia do podpisywania decyzji o odpowiedzialności solidarnej osób trzecich za zobowiązania podatkowe.
SKO decyzją z 15 lutego 2022 r. utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 8 o.p, uznało, że decyzja organu I instancji została podpisana przez K. A., która dysponowała stosownym umocowaniem wynikającym z § 1 pkt 1 uchwały nr XXVI1/42/2019 Zarządu Związku Międzygminnego Ślęza-Oława z siedzibą w Ś. z 21 stycznia 2019 r. w sprawie upoważnienia pracownika Związku Międzygminnego Ślęza-Oława z siedzibą w Ś. do załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym oraz administracyjnym, w tym do wydania decyzji podatkowych oraz administracyjnych.
Organ ustalił, że spółkę obciążają należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od stycznia 2016 r. do lipca 2019 r. wraz z odsetkami, a skarżąca od 19 maja 2015 r. do dnia uzyskania odpisu pełnego z KRS (tj. 30 listopada 2021 r.). pełniła funkcję członka zarządu spółki. Organ ocenił, że, wbrew twierdzeniom odwołania, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że egzekucja należności z majątku spółki jest niemożliwa. Jak wyjaśnił organ odwoławczy Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew, skierował egzekucję do wierzytelności z rachunków bankowych spółki. Z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej oraz brak środków na rachunkach bankowych nie było możliwe dokonanie realizacji zajęć na rachunku prowadzonym przez B. S.A. Bank P. poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla spółki. Organ egzekucyjny wezwał prezesa spółki T. K. do wskazania majątku spółki. W odpowiedzi T. K. poinformowała organ egzekucyjny, że spółka nie posiada składników majątkowych, a zajęcie rachunku bankowego w B. S.A. uniemożliwia spółce prowadzenie działalności gospodarczej, wobec czego spółka działalności nie prowadzi.
Jak dalej wyjaśnił organ odwoławczy, w toku postępowania egzekucyjnego ustalono, że spółka jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w M., (KW nr [...]). W dziale IV księgi wieczystej tej nieruchomości ujawnione są hipoteki umowne i przymusowe. Organ egzekucyjny wskazał, że prowadzenie egzekucji z ww. nieruchomości jest niecelowe z punktu widzenia zarówno ekonomiki prowadzonego postępowania egzekucyjnego jak i możliwości zaspokojenia wierzycieli. Dokonane wpisy hipotek umownych korzystają w pierwszeństwa zaspokojenia roszczeń przed hipotekami przymusowymi lub wierzycielami osobistymi spółki. Wierzyciele zobowiązani do finansowania ze środków publicznych egzekucji z nieruchomości poprzez konieczność ponoszenia wydatków związanych z zarządem nieruchomością, jej wyceną oraz obwieszczeniem w prasie w przypadku bezskuteczności egzekucji z nieruchomości nie odzyskaliby poniesionych wydatków egzekucyjnych.
Wobec braku składników majątku w stosunku, do którego można by skierować skuteczną egzekucję, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście postanowieniem z 25 lipca 2019 r. na podstawie art. 59 § 3 w związku z art 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314, ze zm.), umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki, z uwagi na jego bezskuteczność. Umorzenie postępowania egzekucyjnego SKO oceniło jako kluczową okoliczność przesadzająca o bezskuteczności egzekucji z majątku spółki.
SKO oceniło, że niecelowym było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wartości rynkowej ww. nieruchomości bowiem jest to okoliczność pozostająca bez wpływu na wynik sprawy, skoro właściwy organ egzekucyjny stwierdził bezskuteczność egzekucji z tej nieruchomości.
SKO uznało, że w sprawie nie wystąpiły również przesłanki egzoneracyjne, które uwalniałyby stronę się od odpowiedzialności za zaległości spółki. SKO oceniło, że strona nie wykazała aby we właściwym czasie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości ani nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy. Organ ustalił ponadto, że strona nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Postępowanie przed Sądem.
Od powyższej decyzji SKO strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając
1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
a. art. 210 § 1 pkt 8 o.p., przez doręczenie skarżącej zaskarżonej decyzji, jako w istocie jedynie projektu aktu, tj. podpisanego przez osobę nieposiadającą upoważnienia do podpisywania w imieniu organu decyzji wydawanych w szczególności na podstawie art. 116 o.p.,
b. art. 122, art. 187 § 1 o.p., przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz brak wyjaśnienia wartości rynkowej stanowiącej własność spółki nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] w relacji do rzeczywistej kwoty zobowiązań hipotecznych zabezpieczonych na tej nieruchomości, a przez to brak wyjaśnienia czy w/w nieruchomość posiada nadwyżkę rynkowej wartości ponad kwotę zobowiązań hipotecznych, z której możliwe jest zaspokojenie zobowiązań spółki, bez konieczności orzekania o odpowiedzialności skarżącej na podstawie art. 116 § 1 o.p.
c. art. 187 § 1 i 191 o.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej i całkowicie dowolne uznanie za podstawę zaskarżonej decyzji, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy:
– egzekucja prowadzona w stosunku do całego majątku spółki okazała się bezskuteczna, co rzekomo uzasadnia orzeczenie o odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania tej spółki na podstawie art. 116 § 1 o.p. w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził egzekucji ze stanowiącej własność spółki nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] zabudowanej budynkami wielorodzinnymi w trakcie budowy,
– koszty oszacowania wartości, obwieszczenia w prasie oraz zarządu ww. nieruchomością nie uzasadniają prowadzenia egzekucji z należącej do spółki nieruchomości objętej KW nr [...] w szczególności wobec równolegle istniejących zobowiązań hipotecznych korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia w sytuacji, gdy organ nie tylko nie ustalił w sprawie wartości rynkowej tej nieruchomości oraz faktycznej kwoty zobowiązań hipotecznych, ale nawet w trakcie prowadzenia egzekucji z nieruchomości, nieruchomość można pozostawić w zarządzie dłużnika, co istotnie zredukuje koszty postępowania egzekucyjnego;
d. pominięcie wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 i § 4 o.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie na podstawie treści tych przepisów o odpowiedzialności solidarnej skarżącej za zaległości podatkowe spółki w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodziły wszystkie przesłanki określone treścią tego przepisu, tj. że egzekucja prowadzona w stosunku do spółki z całego jej majątku okazała się bezskuteczna.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Skarżąca zarzuciła, że jej zdaniem, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem treści art. 210 § 1 pkt 8 o.p., w istocie stanowiąc jedynie projekt tego aktu, albowiem została ona podpisana przez Kierownika Działu [...] K. A. na podstawie upoważnienia do działania w imieniu organu I instancji, które zdaniem skarżącej w ogóle choć upoważnia ją do wydawania decyzji określającej zaległości wobec samego podatnika, to jednak nie upoważnia jej do wydawania decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności solidarnej osób trzecich za zaległości podatkowe.
Skarżąca podniosła, że organ I instancji całkowicie dowolnie przyjął, że w stanie faktycznym sprawy egzekucja prowadzona w stosunku do spółki okazała się bezskuteczna, a rezultacie nie miał podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie treści art. 116 o.p., wobec braku zaistnienia podstawowej przesłanki określonej treścią tego przepisu tj. bezskuteczności egzekucji wobec dłużnika głównego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Przechodząc do najdalej idącego zarzutu skargi, tj. wydania decyzji bez upoważnienia, to wskazać należy, że zgodnie z art. 6q ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888, ze zm.; dalej: u.u.c.p.) w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.
Jak stanowi art. 210 § 1 pkt 8 o.p. jednym z koniecznych elementów decyzji jest podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Jak stanowi art. 6q ust. 11 u.u.c.p. zarząd związku międzygminnego może upoważnić członków zarządu związku międzygminnego lub innych pracowników jednostki obsługującej zarząd związku międzygminnego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Zgodnie z art. 143 o.p. organ podatkowy może upoważnić funkcjonariusza celnego lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń.
Ponieważ udzielenie upoważnienia jest czynnością wewnętrzną organu podatkowego, upoważnienie takie nie musi znajdować się w aktach postępowania. Jednakże w przypadku żądania strony lub sporu na tym tle, organ obowiązany jest udostępnić do wglądu taki dokument (wyrok NSA z 22 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 802/15 i powołane w nim orzecznictwo).
Decyzja organu I instancji utrzymana w mocy skarżoną decyzją SKO zawiera podpis K. A., Kierownika Działu [...].
Do akt administracyjnych postępowania organ I instancji załączył uchwałę z 21 stycznia 2019 r. nr XXVI1/42/2019 Zarządu Związku Międzygminnego Ślęza-Oława z siedzibą w Ś. w sprawie upoważnienia pracownika Związku Międzygminnego Ślęza-Oława z siedzibą w Ś. do załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym oraz administracyjnym, w tym do wydania decyzji podatkowych oraz administracyjnych.
Jak stanowi § 13 pkt 3 Statutu Związku Międzygminnego Ślęza-Oława z siedzibą w Ś. Zarząd Związku liczy trzech członków: składa się z Przewodniczącego, jego Zastępcy i jednego członka." Jak wynika z § 15 pkt 3 ww. statutu, uchwały zarządu podejmowane są zwykła większości głosów w obecności co najmniej połowy jego składu, chyba że statut stanowi inaczej. Pod uchwała widnieją podpisy dwóch członków zarządu.
Jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji SKO, odnosząc się do zarzutu odwołania podpisania decyzji przez osobę do tego nieupoważnioną uznało, że zarzut jest bezpodstawny jak bowiem oceniło, upoważnienie do wydania skarżonej decyzji przez K. A. wynikało z § 1 pkt 1 ww. uchwały. Podkreślić należy, że organ odwoławczy oraz organ I instancji (w piśmie z 31 stycznia 2022 r. stanowiącym odpowiedź na odwołanie) umocowanie dla K. A. do wydania decyzji utrzymanej w mocy skarżoną decyzją wywodzą wyłącznie z ww. uchwały ZZM.
Jak wynika z § 1 ww. uchwały na podstawie art. 143 § 1 oraz § 1a o.p. w związku z art. 3 ust. 2a i art. 6q u.u.c.p. ZZM upoważnił pracownika związku K. A., Głównego [...] w Biurze Związku do załatwiania spraw dotyczących:
– wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w razie niezłożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji o wysokości tej opłaty albo powstania uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w złożonej przez niego deklaracji, na zasadach określonych w przepisie art. 6o u.u.c.p.,
– wszczynania i prowadzenia postępowań egzekucyjnych dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz
– załatwiania spraw w przedmiocie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych,
w szczególności w zakresie:
1. wydawania decyzji podatkowych,
2. wydawania postanowień,
3. wydawania zaświadczeń,
4. wystawiania tytułów wykonawczych i ich aktualizacji,
5. sporządzania zwyczajnych oraz nadzwyczajnych środków zaskarżenia,
6. sporządzania odpowiedzi na zwyczajne oraz nadzwyczajne środki zaskarżenia,
7. sporządzania pism w toku postępowań odwoławczych.
8. poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem.
Ww. uchwała upoważniała więc K. A. do wydawania decyzji podatkowych wyłącznie w zakresie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (we wskazanych w upoważnieniu przypadkach) oraz w zakresie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych (w postępowaniach egzekucyjnych decyzje nie wydawane, w szczególności podatkowe).
Z kolejnych zapisów upoważnienia wynika, że upoważnienie było ważne od dnia wejścia uchwały w życie do dnia zaprzestania wykonywania pracy na wymienionym w nim stanowisku. K. A. otrzymała upoważnienie 21 stycznia 2019 r. jako "Główny [...] w Biurze Związku". Tymczasem podpis pod decyzją organu I instancji złożyła 27 grudnia 2021 r. wskazując jako stanowisko służbowe "Kierownik Działu [...]". Z powyższego wynika, że w dniu wydania decyzji utrzymanej w mocy decyzją SKO, a stanowiącą przedmiot badania jej legalności, K. A. nie wykonywała pracy na stanowisku Głównego [...] w Biurze Związku, a zatem upoważnienie przed tym dniem wygasło.
Konkludując, w ocenie Sądu z treści ww. uchwały nie wynika umocowanie dla K. A. do wydawania w imieniu ZZM decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe, a ponadto upoważnienie udzielone ww. uchwałą K. A. jako Głównemu [...] w Biurze Związku wygasło w związku z zaprzestaniem wykonywania pracy na wymienionym w nim stanowisku, przed dniem podpisania przez nią decyzji organu I instancji.
Jak wynika z art. 247 § 1 pkt. 3 o.p. podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym brak właściwego upoważnienia do podejmowania określonych decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, a nie naruszenie przepisów postępowania mających jedynie wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA: z 17 stycznia 1989 r., sygn. akt I SA 1019/88; z 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 703/05; z 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 703/05; z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 94/10; z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 1642/16; wyroki powołane w niniejszym orzeczeniu są publikowane w CBOSA, tj. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Utrzymanie w mocy decyzji rażąco naruszającej prawo, po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, także rażąco narusza prawo (wyrok NSA z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 1642/16). W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli rażące naruszenie prawa tkwiło w decyzji organu pierwszej instancji, a organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy, to należy stwierdzić nieważność decyzji organów obu instancji (wyrok NSA z 10 stycznia 2001 r., sygn. I SA 1790/99; wyrok NSA z 30 września 2010 r., sygn. I OSK 1617/09, z 27 października 2020 r.).
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że decyzja organu I instancji została wydana przez pracownika niemającego do tego upoważnienia, a więc z rażącym naruszeniem art. 210 § 1 pkt. 8 o.p., a organ odwoławczy utrzymał tą decyzję w mocy. Skutkuje to bezwzględną koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji przez stwierdzenie ich nieważności. Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 o.p. oraz art. 135 p.p.s.a. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Zarządu Związku Międzygminnego Ślęza-Oława.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI