I SA/WR 3965/01

I SA/Wr 3965/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek
Halina Betta /przewodniczący/
Katarzyna Radom /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
FSK 2706/04 - Wyrok NSA z 2005-07-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 56 par. 1, 122, 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1997 nr 156 poz 1024
par. 54 ust. 1 pkt 4 lit. a
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.NSA del. do WSA Halina Betta Sędziowie: S. WSA Andrzej Cisek Asesor WSA Katarzyna Radom – sprawozdawca Protokolant: M. Jakubiak Po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi Spółki z o.o. A z siedzibą w B. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J.G. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 1998 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. określił Spółce z o.o. A z siedzibą w B. zobowiązanie w podatku od towar i usług za kwiecień 1998 r., zaległość podatkową, odsetki za zwłokę oraz ustalił kwotę dodatkowego zobowiązania w trybie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.)
U podstaw wydania powyższego rozstrzygnięcia legły ustalenia poczynione w toku kontroli skarbowej, dotyczące prawidłowości deklarowania tak podatku naliczonego jak i należnego. Analiza dokumentów Spółki, za okres objęty rozstrzygnięciem ujawniła, iż Skarżąca w dniu [...] potwierdziła na cedule kolejowego listu przewozowego odbiór [...] ton oleju opałowego lekkiego dostarczonego na bocznicę kolejową w Z. stanowiącą jej własność. Zgodnie z treścią ww. dokumentu przewozowego odbiorcą towaru był Pan A.K. prowadzący przedsiębiorstwo pod nazwą B, który współpracował ze Skarżącą na podstawie porozumienia z dnia [...]oraz umowy z dnia [...]. Dalsze czynności kontrolne wykazały, iż Pan A. K. w dniu [...], a więc przed zawarciem wskazanych powyżej porozumień, zmarł. W obu porozumieniach określono, iż w imieniu Przedsiębiorstwa B działa jego właściciel – A. K. Skarżąca nie okazała jakichkolwiek dowodów (PZ, Wz) dotyczących przyjmowania lub wydawania w bazie paliw Z. oleju niebędącego własnością Skarżącej. Stwierdzono ponadto, że Skarżąca dokonywała obioru przesyłek adresowanych do ww. wskazanego podmiotu również na stacji kolejowej G. N. (stacji niebędącej w posiadaniu Skarżącej).Powyższe ustalenia dały podstawę do przyjęcia, że wykorzystując nieistniejący podmiot ("B") Skarżąca nabyła w kwietniu [...] ton oleju lekkiego opałowego, nie wykazując tego faktu w prowadzonych księgach.
Stwierdzając naruszenie art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług Inspektor ustalił w drodze oszacowania wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży przyjmując najniższą cenę sprzedaży oleju stosowaną przez Skarżącą.
W dokumentacji Spółki ujawniono również duplikaty rachunków uproszczonych datowanych na dzień [...] dotyczących przekazania towarów na potrzeby reprezentacji i reklamy, podczas gdy przekazanie ww. towarów nastąpiło w kwietniu 1998 r., co również przyznała Skarżąca. W związku z powyższym organ I instancji dokonał korekty podatku należnego
powołując się na przepis § 51 ust. 2 w związku z § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.)
Ponadto Inspektor stwierdził, iż w badanym okresie rozliczeniowym Skarżąca nie opodatkowała czynności przekazania towarów na potrzeby reprezentacji i reklamy, zaniżając tym samym podatek naliczony.
Po stronie podatku naliczonego Inspektor zakwestionował wydatki dokumentowane fakturami pochodzącymi W. U. prowadzącego działalność pod nazwą D, uznając, iż jest to podmiot fikcyjny. W toku kontroli pozyskano informacje z Urzędu Skarbowego w P., z których wynikało, że działalność prowadzona przez Pana W. U. została zarejestrowana w oparciu o skradzione dokumenty tożsamości, postępowanie prokuratorskie prowadzone w sprawie sfałszowania dokumentów zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy. Zeznający w tej sprawie w charakterze świadka Pan W. U. oświadczył, iż dokument tożsamości został mu skradziony w marcu 1997 r., a on sam nie rejestrował się jako podatnik podatku od towarów i usług i nie prowadził działalności gospodarczej pod wskazaną nazwą i adresem.
Powołując się na zapis § 54 ust. 4 pkt 1 lit a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług organ I instancji stwierdził, iż ww. podmiot jest fikcyjny, a wystawione przez niego faktury nie dają podstawy do odliczenia zawartego w ich podatku.
W złożonym odwołaniu Spółka działając przez pełnomocnika domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania kontrolnego, względnie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych wyrażający się dowolnym przyjęciem, że w badanym okresie wystąpiło określone decyzją zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz bezpodstawne naliczenie odsetek za błędnie ustaloną zwłokę.
W uzasadnieniu Spółka podnosiła, iż nie wskazano na żadne dowody uzasadniające przyjętą w decyzji tezę wg której Spółka nabywała tak ogromne ilości paliw. Skarżąca nie była stroną transakcji sprzedaży uwagi na brak odpowiedniego zaplecza magazynowego. Skarżąca w oparciu o przedłożone w toku postępowania kontrolnego umowy wydzierżawiała bocznicę kolejową innym podmiotom i zgodnie z prawem przewozowym kwitowała odbiór ceduł przewozowych, czego w żadnym przypadku nie należy mylić ze sprzedażą. Zadaniem i powinnością kontroli było zebranie od nabywców i zbywców towarów dokumentacji potwierdzającej dokonywane czynności. Podmioty korzystające z bocznicy Spółki same dokonywały rozładunku towarów bezpośrednio z cystern, w związku z czym Spółka nie prowadziła żadnej dokumentacji WZ/PZ. Każda transakcja odbywała się poza Skarżącą.
Odnosząc się do umowy zawartej z firmą B wskazała Spółka, że czynności zostały dokonane z należycie umocowanym przedstawicielem podmiotu gospodarczego. Podmiot ten w momencie zawierania umowy funkcjonował i działał, sama umowa zawierana była z podmiotem gospodarczym, a fakt, iż była to osoba fizyczna nie miał żadnego znaczenia z punktu widzenia skuteczności czynności cywilnoprawnych. Wskazano ponadto, że nie został przedłożony jakikolwiek dokument świadczący o zgonie Pana A. K.
Odnosząc się do faktur wystawionych przez firmę C Spółka podniosła, że nie podpisywała żadnych umów z ww. kwitowała jedynie odbiór wagonów.
Za rażąco sprzeczne ze stanem faktycznym uznała także Skarżąca ustalenia dotyczące firmy E z siedzibą w Ł. reprezentowanej przez Pan R. K.
Nie zgodziła się Spółka także z zakwestionowaniem odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Pana W. U., zarzucając organom brak staranności w chwili rejestrowania ww. podmiotu. Wskazywała Skarżąca na dobrą wiarę przy zawieraniu umów z ww. podmiotem, co czyni je w pełni ważnymi i skutecznymi.
W końcowym zarzucie Skarżąca kwestionowała podstawę do naliczania odsetek od zaległości podatkowych, wskazując na brak uprawnień dla Prezesa NBP do ustalenia stopy odsetek.
Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. nie podzieliła zarzutów odwołania i utrzymała w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż oba porozumienia z Panem K. zostały zawarte już po jego śmierci, na obu zaś widnieje jego podpis. Brak w dokumentacji Skarżącej jakichkolwiek dowodów świadczących o losach odebranego przez Skarżąca oleju opałowego nadesłanego dla firmy B świadczą o prawidłowości ustaleń organu I instancji. Odpierając zarzut naruszenia art. 56 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wskazał, że zawarte w tym przepisie sformułowanie dotyczące ustalania stopy procentowej winno być rozumiane jako ogłoszenie aktu prawnego we właściwym promulgatorze. Z przepisów prawa bankowego wynikała kompetencja Rady Polityki Pieniężnej do ustalania stóp procentowych, a powyższą uchwałę obwieszczał Prezes NBP. Sytuacja powyższa zmieniła się wraz ze zmianą ustawy o NBP ale w ocenie Izby są to kwestie formalne, które nie mogą przesadzać o bezprzedmiotowości art. 56 § Ordynacji podatkowej. Za prawidłowe uznała Izba także pozostałe ustalenia podzielając zawartą w decyzji Organu I instancji argumentację. Odnosząc się natomiast do zarzutu sprzeczności ustaleń dotyczących firmy E R. K. Izba wskazała, iż w badanym okresie rozliczeniowym problem dotyczący transakcji z ww. podmiotem w ogóle nie wystąpił.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych tj. naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej oraz bezpodstawne naliczenie odsetek za zwłokę, wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Powielając zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Izba wniosła o jej oddalenie powołując się na stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, zgodnie z treścią § 2 ww. art. kontrola powyższa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i tylko naruszenie prawa, które ma lub może mieć wpływ na wynik sprawy uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie z przyznanymi uprawnieniami, stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W szczególności nie można podzielić formułowanych w skardze zarzutów dotyczących dowolnego ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego, co miałoby naruszać art.122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
Zgodnie z treścią powołanego przepisu, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Rozwinięciem powyższej zasady, ujmowanej w judykaturze i piśmiennictwie jako zasada prawdy obiektywnej, są przepisy regulujące postępowanie dowodowe, wśród których priorytetowe znaczenie ma norma wyrażona w art. 191 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jej treścią organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy czym ocena powyższa zakłada, iż organ podatkowy nie jest krępowany kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. By w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy winien m.in. kierować się prawidłami logiki; zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego; traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych; oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy; wszechstronności oceny. (por. Wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 29.06.2000 r. I S.A./Po 1342/99).
Odnosząc powyższe stwierdzenia do rozpatrywanego stanu faktycznego stwierdzić należy, iż wbrew twierdzeniom Skarżącej organy nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów, a przyjęte wnioski znajdują uzasadnienie w materiale dowodowym. Niesporne jest bowiem, iż w dacie podpisywania umów o współpracy Pan K. nie żył. Już to budzi wątpliwości, co do wiarygodności ww. dokumentów i opartych na nich transakcji. Wątpliwości powyższe pogłębiają dalsze ustalenia poczynione przez organy podatkowe. Skarżąca dokonuje odbioru towarów niebędących jej własnością i na tę okoliczność nie sporządza jakichkolwiek dokumentów stwierdzających wydanie towaru adresatowi przesyłki. Odbiór towarów następuje z resztą nie tylko na bocznicy kolejowej stanowiącej własność Skarżącej, ale również na innej bocznicy kolejowej w G. N. i w reszcie płatność za część towarów adresowanych do firmy B następuje z rachunku bankowego skarżącej oraz z rachunku bankowego podmiotu, który jak się następnie okazało został zarejestrowany w oparciu o fałszywe dokumenty. Skarżąca była zatem ostatnim istniejącym podmiotem, który udokumentował odbiór spornego towaru. W dokumentach Skarżącej brak jakichkolwiek dowodów na dalsze przekazanie towaru innemu podmiotowi, w toku postępowania kontrolnego Skarżąca wątpliwości tych w żaden sposób nie wyjaśniła. Podnoszone w toku postępowania i w Skardze zarzuty, iż umowa była podpisana z upoważnionym przedstawicielem Pana K. nie odpowiadają faktom – z treści umowy znajdującej się w aktach wyraźnie wynika, iż została zawarta z Panem K., który złożył pod nią podpis.
Również zarzut Strony wskazujący na brak miejsca, w którym może być magazynowany olej w takich ilościach został przez Organy podatkowe wyjaśniony. Analiza dat przywozu towarów i odjazdu pustych już cystern wskazuje na to, iż mógł być on przechowywany w cysternach.
Jeśli zatem Skarżąca dokonywała odbioru towarów adresowanych do pana K. nie tyko z bocznicy stanowiącej jej własność, ale również z zupełnie innej stacji kolejowej, posiadła do tego stosowne umocowanie wystawione przez samego pana K., nie sporządzała jakichkolwiek dokumentów przyjęcia i wydania towarów temu podmiotowi, dokonywała za niego zapłaty, co wskazuje na istnienie pomiędzy kontrahentami pewnej więzi opartej na zaufaniu, to niezrozumiały jest fakt, iż nie wiedziała o śmierci swojego kontrahenta. Jeśli natomiast współpraca pomiędzy podmiotami nie miała ścisłego związku opartego na zaufaniu, to wątpliwości budzi upoważnienie do odbierania towarów, płatność za kontrahenta czy też brak dokumentów wskazujących na ilość odbieranego i przekazywanego później towaru.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż ocena przyjęta przez organy podatkowe jest uzasadniona i odpowiada wymogom określonym w przepisach o postępowaniu dowodowym.
W skardze Strona podnosi zarzuty dotyczące faktur wystawionych przez Pana C., co nie było przedmiotem ustaleń zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego, zdaniem strony Skarżącej, naliczania odsetek za zwłokę stwierdzić należy, iż rację ma Izba Skarbowa, gdy w zaskarżonej decyzji wyjaśnia, iż zawarte w art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej sformułowanie "ustalonej przez prezesa NBP" należy odnosić do "ustalenia stóp procentowych" rozumianych jako ogłoszenie aktu prawnego we właściwym organie promulgacyjnym.
Ponadto wskazać należy, iż problem ten był już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 17.06.2003 r. o sygn I S.A./Wr 3219/01. Sąd w składzie orzekającym podziela zawarte tam stanowisko, zbieżne z przedstawionym powyżej poglądem Izby Skarbowej.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oraz art. 97 § 1 i ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.