I SA/Wr 3875/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości, uznając, że mimo wpisu do rejestru zabytków, podatnik nie spełnił obowiązków konserwatorskich, co wykluczało zwolnienie z podatku.
Podatnik skarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o wymiarze podatku od nieruchomości za 2002 r. Skarżący argumentował, że nieruchomość wpisana do rejestru zabytków powinna być zwolniona z podatku. Organ odwoławczy i sąd uznały jednak, że podatnik nie wywiązał się z nałożonych obowiązków utrzymania i konserwacji zabytku, co zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych wykluczało możliwość skorzystania ze zwolnienia.
Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta D.Z. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002 r. Podatnik kwestionował obowiązek podatkowy, wskazując, że jego nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków. Organ I instancji ustalił podatek według stawek dla pozostałych gruntów i budynków, opierając się na wykazie złożonym przez podatnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że samo wpisanie do rejestru zabytków nie jest wystarczające do zwolnienia z podatku; konieczne jest również utrzymanie i konserwacja obiektu zgodnie z przepisami. Ponieważ podatnik nie wykonał prac konserwatorskich nakazanych wcześniej decyzją Konserwatora Zabytków (m.in. naprawa dachu, zabezpieczenie otworów), Kolegium uznało, że nie spełnia on warunków do zwolnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów przejściowych, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zwolnienie z podatku od nieruchomości zabytkowych nie ma charakteru generalnego i wymaga aktywnego wywiązywania się przez właściciela z obowiązków konserwatorskich. Wskazał, że trudności w zabezpieczeniu obiektu nie zwalniają właściciela z odpowiedzialności, a ewentualne działania osób trzecich mogą być dochodzone na drodze cywilnej. Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo wykazały niewywiązanie się podatnika z nałożonych obowiązków, co uzasadniało brak zastosowania zwolnienia podatkowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wpisanie do rejestru zabytków nie daje automatycznego zwolnienia z podatku od nieruchomości, jeśli właściciel nie spełnia obowiązków utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Uzasadnienie
Przepis art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje zwolnienie dla budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków, ale pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji. Właściciel nieruchomości nie wykonał nałożonych decyzjami konserwatorskimi prac, co oznacza, że nie spełnił warunku do skorzystania ze zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 10
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Zwolnienie z podatku od nieruchomości dotyczy budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków, ale pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na działalność gospodarczą.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 6 § ust. 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Burmistrz ustala podatek od nieruchomości osobom fizycznym na podstawie wykazu złożonego przez podatnika, chyba że podatnik uchyla się od obowiązku złożenia wykazu lub organ wykaże jego nierzetelność.
u.o.d.k. art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury
Właściciel i użytkownik zabytku obowiązany jest dbać o jego zachowanie, a w szczególności zabezpieczyć go przed zniszczeniem, uszkodzeniem i dewastacją.
Przepisy wprowadzające art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Określa krąg podmiotowy podatników podatku od nieruchomości (właściciele, posiadacze, użytkownicy wieczyści).
u.p.o.l. art. 151
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Podstawa prawna orzekania przez sąd administracyjny w przedmiocie oddalenia skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieruchomość wpisana do rejestru zabytków powinna być zwolniona z podatku od nieruchomości. Trudności w zabezpieczeniu obiektu (np. przez prace sąsiada, brak możliwości postawienia płotu) uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązków konserwatorskich.
Godne uwagi sformułowania
samo wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia właściciela (podatnika) z podatku od nieruchomości warunkiem owego zwolnienia jest bowiem utrzymywanie i konserwacja obiektów zabytkowych zgodnie z przepisami o ochronie zabytków rozpatrywanej sprawie te ogólne obowiązki właściciela nieruchomości zostały sprecyzowane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków podnoszone przezeń argumenty, wskazujące na trudności w zabezpieczeniu przedmiotowego obiektu uznać należy za konsekwencje swego rodzaju ryzyka, obciążającego każdorazowego właściciela zabytkowej nieruchomości
Skład orzekający
Andrzej Cisek
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Kremis
członek
Anetta Chołuj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku od nieruchomości zabytkowych i obowiązków właściciela w zakresie ich konserwacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wywiązania się z obowiązków konserwatorskich pomimo wpisu do rejestru zabytków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny aspekt prawa podatkowego i ochrony zabytków, pokazując, że prawa (zwolnienie podatkowe) idą w parze z obowiązkami (konserwacja). Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Zabytek a podatek: czy wpis do rejestru zwalnia z opłat? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 3875/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2004-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-11-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Andrzej Cisek /przewodniczący sprawozdawca/ Anetta Chołuj Józef Kremis Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 9 poz 84 art. 7 ust. 1 pkt 10 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek -sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Józef Kremis Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002 r. oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Wr 3875/02 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta D.Z. z dnia [...] (nr [...]) w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości, należącej do S. B. za 2002 r. W decyzji wymiarowej organ I instancji ustalił podatek od nieruchomości według stawek dla pozostałych gruntów i budynków, korzystając z danych zawartych w wykazie złożonym przez podatnika W swym odwołaniu od decyzji wymiarowej S. B. zarzucił, iż decyzja ta narusza prawo, albowiem przedmiotowa nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków i jako taka nie podlega obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości. Wskazał nadto, iż nie jest w stanie zabezpieczyć obiektu zabytkowego, gdyż na sąsiedniej nieruchomości (należącej do gminy) zostały wykonane prace budowlane uniemożliwiające postawienie płotu i wpuszczenie psów, strzegących nieruchomość przed rozkradaniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych burmistrz ustala podatek od nieruchomości osobom fizycznym mając na względzie dane zawarte w wykazie nieruchomości, chyba że podatnik uchyla się od obowiązku złożenia wykazu, albo że organ podatkowy dowiedzie w postępowaniu podatkowym, że wykaz jest nierzetelny. Na podstawie wykazu złożonego przez podatnika przyjęto do opodatkowania: budynki pozostałe niemieszkalne - 495 m2 i grunty pozostałe - 4838 m2. Przechodząc do kwestii zwolnienia z podatku wskazano, że samo wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia właściciela (podatnika) z podatku od nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Zgodnie bowiem z przepisami art. 7 ust.1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych winien on nadto utrzymywać i konserwować ją zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Te konkretne obowiązki zostały omówione w poprzedniej decyzji Kolegium z dnia [...] (SKO [...]) , mocą której uchylono poprzednią decyzję wymiarową za 2002 r. Obowiązki te polegać miały na dokonaniu konkretnych prac, których termin został określony na koniec 1996r., a które polegać miały na uzupełnieniu ubytków, uszczelnieniu pokrycia dachu z 2 I SA/Wr 3875/02 dachówki ceramicznej, naprawy, oczyszczenia, założenia nowych obróbek blacharskich, rur, rynien, koszów opierzeń oraz zabezpieczeniu tymczasowym wszelkich otworów okiennych. Podatnik nie wykonał żadnej z tych prac, a o braku prac zabezpieczających świadczy także pismo Komisariatu Policji w D. z [...], zwracające uwagę na brak zabezpieczenia otworów drzwiowych i okiennych budynku. Z tego też powodu Kolegium uznało w zaskarżonej decyzji, że podatnik nie spełnia warunków do uzyskania zwolnienia podatkowego na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta w 1992 r., od Urzędu Miejskiego w D. Z. Na skutek zaniedbań poprzedniego właściciela obiekt uległ zdewastowaniu (wadliwa instalacja co. i wodna), nie został usunięty także nadmiar ziemi, powodujący zawilgocenie ścian budynku i uniemożliwia ustawienie ogrodzenia. Podatnik wskazał, że dotychczas usunął skutki 3 pożarów, wymienił ok. 30% dachu, założył rynny i udrożnił kanalizację deszczową oraz wewnętrzną. Podatnik wskazuje nadto, iż na terenie jego nieruchomości ustanowiono rzecz sąsiada służebność drogi, zajmującej ok. 1000 m2 . Sąsiad za korzystanie z tej drogi nie płaci, dlatego podatnik też nie widzi powodów, aby sam miał za to płacić. Na jego gruncie przebiega droga do Spółdzielni i ustawiono przy niej ławki (przy akceptacji władz gminy). Podatnik wskazuje, że tylko raz został ukarany przez Konserwatora Zabytków, natomiast stara się on w miarę swych możliwość chronić należący doń obiekt oraz wykonywać niezbędne prace, aczkolwiek często obiekt jest okradany, także z wykonanych już elementów (okna, drzwi, rury). Jedynym sposobem zapobieżenia dewastacji byłoby ustawienie ogrodzenia i wypuszczenie psów, ale ze względu na usypaną skarpę jest to niemożliwe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...]do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 3 I SA/Wr 3875/02 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępnie należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd zważył, iż przedmiotem sprawy jest istnienie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości został uregulowany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 91, poz. 31 ze zm.). Krąg podmiotowy podatników podatku od nieruchomości został określony w art. 2 tejże ustawy. Zgodnie z ust. 1 tegoż przepisu obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które: 1) są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, 2) są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części, 3) są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu, 4) posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych. 4 I SA/Wr 3875/02 Z materiału zgromadzonego w sprawie przez organy podatkowe wynika, że S.B. był w 2000 r. właścicielem nieruchomości położonej przy ul. K. [...] w D. Z., stanowiącej pensjonat A", co wypełniania dyspozycję punktu 1 przywoływanego przepisu. Zgodnie wykazem, ostatecznie złożonym przez podatnika, grunty oraz budynki zostały zakwalifikowane do kategorii "pozostałe" i opodatkowane na podstawie obowiązujących stawek podatku od nieruchomości. Podatnik, tak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do Sądu kwestionuje istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, powołując się na art. 7 ustawy o podatkach lokalnych i wskazując, iż jego nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków. Jak wynika z materiału, zgromadzonego przez organy obu instancji w sprawie, rzeczywiście przedmiotowa nieruchomość została decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] (nr [...]) wpisana do rejestru zabytków pod numerem [...]. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki i grunty wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd zauważa, że w kontekście argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą zważyć wszakże należy, iż przewidywane w powoływanym przepisie zwolnienie od podatku od nieruchomości nie ma charakteru generalnego i nie przysługuje właścicielowi każdej nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Warunkiem owego zwolnienia jest bowiem utrzymywanie i konserwacja obiektów zabytkowych zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Przepisy w zakresie ochrony zabytków zostały zawarte w ustawie z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultur (Dz.U. nr 10, poz. 48 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 tejże ustawy właściciel i użytkownik zabytku, w zakresie określonym przepisami prawa, obowiązany jest dbać o jego zachowanie, a w szczególności winien zabezpieczyć go przed zniszczeniem, uszkodzeniem i dewastacją. Należy podkreślić, że rozpatrywanej sprawie te ogólne obowiązki właściciela nieruchomości zostały sprecyzowane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który w decyzji z dnia [...] (nr [...]) nakazał uzupełnienie ubytków, uszczelnienie pokrycia dachu z dachówki ceramicznej, naprawę, oczyszczenie, założenie nowych obróbek blacharskich, rur, rynien, koszów opierzeń oraz zabezpieczenie tymczasowe wszelkich otworów okiennych ( z terminem wykonania do końca 1996 r.). O tym, iż owe obowiązki nie 5 I SA/Wr 3875/02 zostały wykonane przez podatnika świadczy upomnienie z dnia [...] (nr [...]), skierowane doń przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Powyższe upomnienie stanowi niewątpliwy dowód na to, że podatnik nie wykonywał nałożonych nań obowiązków związanych z władaniem nieruchomością wpisaną do rejestru zabytków. Podnoszone przezeń argumenty, wskazujące na trudności w zabezpieczeniu przedmiotowego obiektu uznać należy za konsekwencje swego rodzaju ryzyka, obciążającego każdorazowego właściciela zabytkowej nieruchomości. Nie może się on skutecznie powoływać, iż określone negatywne skutki w zakresie utrzymania obiektu zabytkowego w należytym stanie są następstwem działań osób trzecich (w tym sąsiadów a także Gminy), gdyż przeciwko takim działaniom może domagać się ochrony na podstawie przepisów prawa, w tym zwłaszcza prawa cywilnego. Sąd uznał, iż biorąc powyższe argumenty pod uwagę, zasadne było stanowisko organów podatkowych, że wpisanie do rejestru zabytków nie powoduje automatycznego niejako zwolnienia z podatku od nieruchomości, o ile podatnik nie wywiązuje się z swych obowiązków wynikających, czy to z przepisów regulujących ochronę zabytków, czy też konkretnych rozstrzygnięć organów właściwych w zakresie ochrony zabytków. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe wykazały właśnie, że podatnik nie wywiązał się z obowiązków nałożonych nań ustawą i decyzjami konserwatorskimi, a tym samym nie może korzystać ze wskazanego wyżej zwolnienia. Przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie było zgodne z przepisami proceduralnymi, zwłaszcza z art. 122 i nast. Ordynacji podatkowej. 6 Skoro więc nie doszło do uchybienia przepisom prawa materialnego i procesowego Sąd, na mocy przepisu art. 151 ustawy - Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI