I SA/Wr 522/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający fikcyjności transakcji zakupu złomu przez skarżącego.
Sprawa dotyczyła prawa skarżącego I.H. do odliczenia podatku naliczonego VAT od faktur wystawionych przez firmę "A" M.P., które miały dokumentować sprzedaż złomu. Organy skarbowe uznały te faktury za fikcyjne, twierdząc, że stanowiły one część "łańcuszka złomiarskiego" polegającego na "przepisywaniu" faktur bez faktycznego obrotu towarem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, opierając się głównie na ustaleniach dotyczących innych podmiotów i okresów, zamiast samodzielnie zbadać transakcje między bezpośrednimi kontrahentami.
Przedmiotem skargi I.H. była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję organu kontroli skarbowej, która określiła zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2001 roku. Organy zakwestionowały prawo skarżącego do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez firmę "A" M.P., uznając je za dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane. Twierdzono, że faktury te były częścią fikcyjnych transakcji w tzw. "łańcuszku złomiarskim", gdzie towar był jedynie "przepisywany" między kolejnymi firmami bez faktycznego obrotu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niepełne wyjaśnienie okoliczności faktycznych i błędną ocenę dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy skarbowe nie wykazały w sposób wystarczający fikcyjności transakcji między M.P. a I.H. Opierały się głównie na materiale dowodowym zebranym w postępowaniach dotyczących innych podmiotów (np. spółki "B") i za inne okresy (np. 2000 r.), nie przeprowadzając samodzielnej analizy transakcji między bezpośrednimi kontrahentami ani nie badając zaplecza gospodarczego firmy M.P. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia podatku naliczonego wynika z faktycznego nabycia towaru, a nie tylko z posiadania faktury, ale jednocześnie organy muszą udowodnić fikcyjność transakcji na podstawie zebranego w danej sprawie materiału dowodowego. Uchybienia w postępowaniu dowodowym, w tym oparcie się na ocenach dokonanych w innych postępowaniach i brak samodzielnej oceny dowodów, stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości w ocenie materiału dowodowego dotyczącego sprzedaży złomu przez I.H., uznając, że obrót podatnika był realny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynika z faktycznego nabycia towaru lub usługi, a faktura jedynie to dokumentuje. Jeśli transakcja jest fikcyjna, faktura nie może być podstawą do odliczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 19 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 19 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług.
rozp. MF art. 50 § 4
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
W przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
OP art. 180
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
OP art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
OP art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
u.p.t.u. art. 3 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy definicji obrotu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób wystarczający fikcyjności transakcji zakupu złomu przez skarżącego. Organy oparły się na materiale dowodowym zebranym w innych postępowaniach i dotyczącym innych podmiotów/okresów, zamiast samodzielnie ocenić dowody z danego postępowania. Nie można obciążać podatnika konsekwencjami nieprawidłowości na poprzednich etapach obrotu, na które nie miał wpływu.
Godne uwagi sformułowania
"łańcuszek złomiarski" "przepisywanie" faktur Prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego nie wynika z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi, który faktura jedynie dokumentuje. Ocena bowiem dowodów jest obowiązkiem tego organu, który załatwia sprawę.
Skład orzekający
Jadwiga Danuta Mróz
przewodniczący sprawozdawca
Marek Olejnik
członek
Maria Tkacz-Rutkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie fikcyjności transakcji w obrocie towarowym, zasady prowadzenia postępowania dowodowego przez organy podatkowe, odpowiedzialność podatnika w \"łańcuszkach podatkowych\"."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obrotu złomem i "łańcuszków podatkowych", ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje złożoność wykazywania fikcyjności transakcji w obrocie towarowym i podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego przez organy podatkowe, co jest kluczowe dla wielu podatników.
“Czy organy mogą udowodnić fikcyjne transakcje VAT na podstawie "łańcuszka" innych firm?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 522/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2006-03-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-05-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Jadwiga Danuta Mróz /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Olejnik Maria Tkacz-Rutkowska Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 180, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mr-z (sprawozdawca) Sędzia WSA - Maria Tkacz - Rutkowska Asesor WSA - Marek Olejnik Protokolant: Aleksandra Madej Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2006 r. sprawy ze skargi: I.H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2001 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego I. H. kwotę 3.441,00 (słownie: trzy tysiące czterysta czterdzieści jeden 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że decyzja określona w pkt. I nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Przedmiotem skargi I. H. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...]w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za: - styczeń 2001 r. w kwocie[...],- zł; oraz luty 2001 r. w kwocie: [...],- zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że I. H., prowadząc działalność gospodarczą w zakresie obrotu surowcami wtórnymi, dokonał w rozliczeniu za kontrolowane miesiące, bezpodstawnego obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez należącą do M. P. firmę "A". Korekta rozliczenia za styczeń 2001 r. - wynikała z zakwestionowania kwoty [...],- zł. pochodzącej z przeniesienia z rozliczenia grudnia 2000 r., zaś w lutym 2001 r. zmniejszono podatek naliczony o kwotę [...],- zł, (z czego kwota [...],- zł. wynikała z 2 faktur VAT: z dnia [...]Nr [...]i z dnia [...] Nr [...]- wystawionych przez P.W. "A" M. P. w Ja., zaś pozostała kwota: [...],- zł. pochodziła z przeniesienia z rozliczenia stycznia 20001 r.). Uznanie przez organ I instancji bezzasadności obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie [...],- zł. poprzedzone było stwierdzeniem, że zawierające ten podatek dwie faktury VAT - dokumentują czynności, które nie zostały dokonane, co oznacza, że podatnik nie mógł skorzystać z prawa do odliczenia - wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) zwanej dalej ustawą VAT. Według organu kontroli skarbowej, do faktur tych miał też zastosowanie § 50 ust. 4 pkt 5 lit "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług... (Dz. U. Nr 109, poz.1245 ze zm.) - stanowiący, iż w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. W ocenie organu kontroli skarbowej, zakwestionowane faktury wystawione przez firmę A M. P. - nie dokumentowały faktycznie zrealizowanych dostaw, albowiem jak się okazało, fikcyjny charakter miały faktury, na podstawie których nabyła ona rzekomo złom od spółki z o.o. B. Spółka ta -jak ustalono - nie posiadała zaplecza technicznego i osobowego, potrzebnego do prowadzenia skupu i sprzedaży złomu. Jak oświadczyła jej była właścicielka - W. L., nie prowadziła sprzedaży złomu a jedynie w niewielkim zakresie działalność handlową w branży konfekcyjno - odzieżowej. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że skarżący I. H. nie nabył złomu na podstawie zakwestionowanych faktur, skoro jego "zbywca" - firma A-M. P. tego towaru w rzeczywistości nie nabyła, gdyż nie posiadał go jej "dostawca" - spółka B. Skarżący- I. H. posiadał więc faktury wystawione w następstwie fałszywych dokumentów, gdyż wymienione firmy - stanowiące kolejne ogniwa w "łańcuszku złomiarskim" prowadziły działalność polegającą jedynie na wystawianiu faktur sprzedaży bez obrotu towarem. Natomiast w zakresie ustalenia obrotu i określenia podatku należnego z tytułu sprzedaży złomu, organ I instancji przyjął za prawidłowe kwoty zadeklarowane w złożonej przez podatnika deklaracji VAT-7 za badane miesiące. Organ nie twierdził bowiem, że sprzedawanego złomu nie było, ale, że nie został on nabyty na podstawie zakwestionowanych faktur zakupu. Fakt dokonania sprzedaży potwierdził w zeznaniach sam skarżący, a ponadto potwierdziły to kontrole "krzyżowe" u wszystkich odbiorców I. H., którzy sprzedawali następnie złom do hut i na eksport. W odwołaniu - podatnik zarzucił decyzji naruszenie przepisów: prawa materialnego: art. 27 ust. 4 ustawy VAT - przez uznanie prowadzonych ewidencji za nierzetelne; § 50 ust. 4 pkt 5 lit "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. - poprzez bezpodstawne przyjęcie, że faktury nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży; oraz naruszenie prawa procesowego: art. 120 w związku z art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej (OP) i art. art. 180, 187 § 1 i 191 OP - poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla wyjaśnienia sprawy oraz dokonanie oceny dowodów z przekroczeniem granic "swobodnej oceny dowodów" i kierowanie się w postępowaniu zasadą fiskalizmu. Zarzucił też naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Podatnik zarzucił, że tezę o pozorności transakcji zakupu złomu oparto na materiale dotyczącym innych podmiotów a nieprawidłowości dotyczące nabycia złomu przez M. P. od spółki B, nie mogą obciążać I. H., gdyż prowadzi to do stosowania zasady odpowiedzialności zbiorowej oraz obciąża nabywcę konsekwencjami zachowań zbywcy, na które nie miał on wpływu. Organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...]nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy stwierdził, że faktura nie odzwierciedla rzeczywistej sprzedaży zarówno wtedy, gdy wprost zostanie ustalone, że towaru będącego przedmiotem transakcji po prostu nie było, jak i wówczas, gdy stwierdzone zostanie, że przedmiotem fakturowania w kolejnych etapach obrotu był ten sam towar, którego istnienie u poprzedników wykluczają ustalone w sprawie okoliczności faktyczne. Skoro niemożliwym było, ażeby firma A -M. P. dokonała zakupu towaru od spółki A, która w spornym okresie była jedynym oficjalnym jej kontrahentem - to wystawione przez nią faktury na identyczną ilość i rodzaj złomu, nie dokumentowały rzeczywistej jego sprzedaży. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ponowiono zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji I-instancyjnej opierając je na naruszeniu przepisów proceduralnych z art.122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz na naruszeniu przepisów prawa materialnego z art. 19 i art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy VAT oraz § 50 ust. 4 lit. "a" rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z 22.12.1999 r., który jako przepis wydany bez upoważnienia ustawowego narusza przepisy Konstytucji RP (art. 64 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 84 i art. 92 ust. 1). Dodatkowo wskazano na naruszenie art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W uzasadnieniu podniesiono, że skoro organy kwestionowały rzetelność nabycia złomu przez skarżącego, to nie spoczywał na nim obowiązek uiszczenia podatku od fikcyjnych umów sprzedaży. Tymczasem pomimo wielokrotnego uchylania decyzji I-instancyjnej przez organ odwoławczy w celu określenia, jaka część obrotu I. H. była rzeczywista, a jaka markowana, przyjęły w ostateczności organy, że cały obrót ujawniony w deklaracjach podatkowych z tytułu sprzedaży złomu był realny, zaś argumentem w tym zakresie przywołanym przez organ kontroli skarbowej i ostatecznie zaakceptowanym przez organ odwoławczy, była niemożność przyporządkowania faktur zakupu do odpowiednich faktur sprzedaży. Na gruncie ustawy podatkowej określenie podatku dotyczyć może jedynie faktycznie dokonanych czynności. Organ II instancji nie odniósł się do problemu związanego z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Ponownie wskazano, że nie można obarczać odpowiedzialnością podatnika za nieprawidłowości istniejące na poprzednich etapach obrotu towarowego. Domagał się skarżący uchylenia decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie przedstawiając dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy uznał że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu było uprawnienie I. H. do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur wystawionych przez M. P. (działającą pod firmą - A), mających dokumentować sprzedaż złomu metali. Według organów skarbowych faktury te nie obrazowały realnego obrotu. Wskazywały organy, że "sprzedaż" złomu według treści zakwestionowanych faktur stanowiła kontynuację "papierowych transakcji" dokonywanych w "łańcuchu złomiarskim", utworzonym przez szereg firm nie mających częstokroć podstawowego zaplecza umożliwiającego obrotu złomem. Na każdym szczeblu łańcucha towar będący przedmiotem rzekomego nabycia według treści odpowiedniej faktury był "rozpisywany" na kilka kolejnych faktur, które wystawiano dla dalszych uczestników łańcucha. Według organów skarbowych ostatnim ogniwem tego ciągu była M. P., która otrzymane od poprzedników faktury "przepisywała" między innymi dla I. H., lecz nie towarzyszył temu faktyczny obrót złomem. Stwierdziły przy tym organy, że cały ujawniony przez I. H. obrót miał charakter realny. W konsekwencji wywiodły, że skarżący dysponował odpowiednią ilością złomu, lecz nie był to złom wyspecyfikowany na zakwestionowanych fakturach, gdyż ten - jak wcześniej zaznaczono - był przedmiotem "przepisywania" przez podmioty uczestniczące w łańcuchu. Według art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Z kolei według ust. 2, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 15 ust. 2 ustawy. Z przywołanych przepisów wynika, że odliczenie podatku przysługuje wyłącznie przy nabyciu towaru (usługi) i dotyczy kwoty podatku wynikającej z faktury potwierdzającej to nabycie. W konsekwencji nie może stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej transakcji. Za ugruntowany w orzecznictwie można uznać pogląd, że prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego nie wynika z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi, który faktura jedynie dokumentuje (np. wyrok NSA z dnia 30 października 2003 r. sygn. akt III SA 215/02, publ. Monitor Podatkowy nr 5/2004, s. 38). W kontekście poczynionych ustaleń organy skarbowe powołały się jeszcze na § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), stanowiący, iż w przypadku gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstaw do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Z przedstawionych tu przepisów i wypowiedzi judykatury wynika niewątpliwie, że obniżenie podatku należnego nastąpić może tylko o taką kwotę podatku naliczonego, która pochodzi z faktury stwierdzającej konkretną i realną transakcję. Zbieżne z tym zapatrywaniem stanowisko organów podatkowych uznać zatem należało za prawidłowe. Jednakże postawienie - w okolicznościach sprawy - przedstawionej tezy uzasadniać mogło jedynie prawidłowo przeprowadzone postępowanie podatkowe, podczas którego należało wykazać, że faktury wystawione przez M. P. - nie dokumentowały realnego obrotu. W ocenie Sądu można było w tym zakresie posłużyć się wnioskowaniem uwzględniającym okoliczność przepisywania faktur, tyle że konstatacja w tym zakresie stanowić powinna przedmiot samodzielnych dociekań organów podatkowych (w I i II instancji) prowadzących postępowanie administracyjne. Według art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zwanej dalej "OP" (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zebranie materiału dowodowego polega zasadniczo na przeprowadzeniu dowodów dotyczących istotnych dla rozstrzygnięcia faktów. Należy przy tym zauważyć, że na mocy art. 181 OP, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być również dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Jednakże możliwość "skorzystania" z dokumentów zgromadzonych w innym postępowaniu (kontrolnym, karnym, karnym skarbowym, w toku czynności sprawdzających), nie może polegać na "wyręczeniu się" oceną tych dokumentów dokonaną przez organ w tym innym postępowaniu. Ocena bowiem dowodów jest obowiązkiem tego organu, który załatwia sprawę. Według art. 191 Op. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Tymczasem zasadnicza dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia przepisywania faktur przez M. P., a w konsekwencji odliczenia przez skarżącego podatku z takich "przepisanych" faktur została uznana za udowodnioną na podstawie oceny dokonanej przez organ kontroli skarbowej w innym postępowaniu. Materiały na podstawie których uznano transakcje za fikcyjne i odmówiono podatnikowi odliczenia podatku naliczonego z dwóch faktur wystawionych w lutym 2001 r. przez M. P., to włączony do akt sprawy protokół z kontroli spółki "B" za 2000 r. (kontrahenta M. P.) - przesłany przez UKS w W. i przekazane przez Prokuraturę Okręgową we W. kserokopie faktur z dnia [...] i [...]wystawione przez "B" dla M. P. i dalej dla I. H. Wszystkie te materiały zostały zebrane w innych postępowaniach i przyjęta tam ocena zastała recypowana do spornego postępowania. Analiza tych materiałów, bez ich uzupełnienia o okoliczności związane z działalnością firmy M. P. i dokonania samodzielnej oceny transakcji między kolejnymi podmiotami złomiarskiego łańcuszka (P. - H.), nie uprawniał organów do wniosków przyjętych w spornej decyzji. Materiały na których oparły się organy i z których wyprowadziły wniosek o fikcyjności transakcji pomiędzy M. P. i firmą I. H. zebrane zostały w postępowaniu dotyczącym spółki z o.o. "B". Włączony do akt sprawy (postanowieniem z [...]r.) a stanowiący w ocenie organu koronny dowód w spornej sprawie - protokół kontroli tej ostatniej firmy ([...]) powołuje się z kolei (s.13 in fine) na wyciąg z protokołu badania dokumentów i ewidencji Nr [...]otrzymany z UKS we W. OZ w L., który przywołano tam na okoliczność fikcyjności transakcji pomiędzy B a M.P., tj. na wcześniejszym niż interesujący nas bezpośrednio etapie transakcji (tj. M. P. - I.H.). Ponadto z protokołu dotyczącego spółki B wynika, że dotyczył on kontroli transakcji za 2000 r. a ustalone w nim łańcuchy transakcji fikcyjnych (s.15), podane wprawdzie przykładowo, nie wskazują jednak aby badano "transakcje" za 2001 r., ani aby badano transakcje na linii B - M. P. - I. H.. Z kolei faktury z [...] i [...]r. pomiędzy B i M. P. oraz wystawione w tych samych dniach faktury pomiędzy M. P. a I. H., zawierające (w części pozycji) takie same ilości i asortyment złomu, mogą jedynie wskazywać na "przepisywane" faktur. Materiał aktowy nie zawiera jednak żadnych danych porównawczych co do treści owych faktur, stąd samo włączenie ich do materiałów sprawy, bez dokonania ich oceny, nie pozwalało jeszcze na przyjęcie przez organy obu instancji samodzielnego wniosku, że w sprawie I. H. doszło do "przepisania" przez M. P. wcześniej otrzymanych faktur. Dane takie być może wynikały z innych dokumentów, które jednak nie zostały uwzględniony pośród materiałów włączonych do sprawy. Tak więc, bez dokonania oceny porównawczej faktur i przeprowadzenia postępowania kontrolnego w firmie M. P., lub choćby włączenia do akt rozpatrywanej sprawy materiałów z protokołu badania dokumentów i ewidencji Nr [...]UKS we W. OZ w L., na który powołuje się UKS w W.(jeżeli oczywiście dotyczył on również spornych w sprawie miesięcy 2001 r.) - przyjętych przez organ I instancji i zaakceptowanych przez organ odwoławczy wniosków co do fikcyjności transakcji pomiędzy M. P. a I. H. nie można uznać za dostatecznie uwiarygodnione. Niezrozumiałym jest w ocenie Sądu, dlaczego organy nie przeprowadziły kontroli w firmie M. P., której faktury zakwestionowano, a wszystkie twierdzenia o fikcyjności jej transakcji wyprowadzono jedynie z materiału dotyczącego firmy B. Zawarte w decyzjach organów obu instancji twierdzenia, że firma A M. P. prowadziła jedynie działalność polegającą na wystawianiu faktur sprzedaży bez obrotu towarem i była jednym z ogniw w łańcuszku firm złomiarskich, zajmujących się "przepisywaniem faktur" oparte zostało (jak wynika z decyzji I instancji z dnia [...]r. s.3 ostatni akapit) na wyniku kontroli nr [...] z dnia [...]którego nie stwierdzono w przesłanych do WSA aktach sprawy. Nie ma też żadnego (poza protokołem kontroli spółki B) materiału źródłowego lub choćby dowodu z przesłuchania M. P. z którego wynikałyby okoliczności związane z "działalnością" jej firmy, w szczególności w okresie którego dotyczą sporne faktury. Organy nie udokumentowały w wystarczający sposób przyjętej tezy o fikcyjności obrotu złomem, poza wskazaniem na "przepisywanie faktur" powinny w szczególności wykazać, że firma M. P. nie posiadała odpowiedniego zaplecza gospodarczego (transportu, placu do składowania złomu, pracowników, itp.) umożliwiającego faktyczne zrealizowanie takich transakcji. Organy odmówiły też wnioskowanemu przez stronę dowodowi z przesłuchania świadków (wniosek z [...]K-63) - uznając za wystarczające, dowody z kontroli spółki "B", dotyczące w dodatku innego okresu (2000 r.) niż okres objęty sporem (styczeń - luty 2001 r.). Nie odniosły się też do twierdzeń strony dotyczących okoliczności spornych "dostaw złomu" (w tym wskazanym przez stronę - samochodem marki SCANIA). Z uwagi na ilość i różnorodność metali ujętych w spornych fakturach i twierdzenia, że złom był przywożony transportem dostawcy, należało sprawdzić możliwości logistyczne firmy M. P., w tym, czy posiadała lub wynajmowała ona sprzęt potrzebny do załadunku, przewozu i wyładunku złomu w ilościach wykazanych na wystawianych przez siebie fakturach. Dowodów w tym zakresie mogła dostarczyć zarówno kontrola firmy M. P., jak i przesłuchanie wnioskowanych przez podatnika świadków. Wnioskowanie z ustaleń dotyczących innego podmiotu (B) i za inny okres, bez zebrania i oceny materiałów dotyczących okoliczności prowadzenia działalności przez M. P. - jako bezpośredniego kontrahenta I. H. oraz wnioskowanie z dowodów których brak w aktach sprawy (wyniku kontroli nr [...] z dnia [...]; protokołu badania dokumentów i ewidencji Nr [...]UKS we W.OZ w L.) narusza w ocenie orzekającego w sprawie Sądu przepisy postępowania dowodowego, w szczególności art. 180, art.187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej i skutkuje naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 OP. W powyższy sposób organy skarbowe nie zgromadziły całości materiału niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, a dokonana przez nie ocena nie mogła być w tych warunkach uznana za prawidłową. W okolicznościach spornej sprawy, stwierdzenie przepisywania faktur w połączeniu z pozostałą argumentacją dotyczącą pozorowanego obrotu złomem miało dla sposobu załatwienia sprawy administracyjnej przesądzające znaczenie. Wnioski organów w tym względzie nie mogły być zatem powtórzeniem oceny sformułowanej w innym postępowaniu, lecz winny być samodzielnie wywiedzione na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, który powinien umożliwić nie tylko porównanie danych na fakturach otrzymanych i wystawionych przez M. P., zakwestionowanych następnie jako podstawa obniżenia podatku należnego przez I. H., ale też stawiając zarzut fikcyjności transakcji, organy winny wykazać, że transakcje te były fikcyjne pomiędzy tymi podmiotami. Fikcyjność transakcji na wcześniejszych etapach "obrotu złomem" może jedynie wspomagać i uwiarygodniać argumentację organu, nie może jednak zastępować oceny konkretnych okoliczności z których organy wywodzą skutki podatkowe wobec konkretnego podmiotu. Stwierdzone uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym stanowią jednocześnie wytyczne dla organu co do dalszego postępowania. Sąd nie stwierdził natomiast nieprawidłowości w zgromadzeniu i ocenie materiału dowodowego dotyczącego sprzedaży złomu dokonanej przez I. H. Kompletny (po uzupełnieniu) materiał dowodowy uzasadniał przyjęcie twierdzenia, że cały obrót podatnika był realny. Faktu tego nie kwestionował też sam podatnik, stąd kierowane do decyzji zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze norm Konstytucji RP w relacji z art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług - uznać należy za bezzasadne. Dla przyjęcia skutków podatkowych w podatku należnym, organ nie jest obowiązany wskazywać źródeł pochodzenia towaru, wystarczy wykazanie, że zaewidencjonowana przez podatnika sprzedaż miała charakter realny, a ta okoliczność potwierdzona została materiałem dowodowym zgromadzonym przez organy w ponownie przeprowadzonym postępowaniu podatkowym. Powyższej sformułowane uwagi dotyczące kwestii związanych z podatkiem naliczonym - uzasadniały postawienie zaskarżonej decyzji zarzutu naruszenia procesowych norm - art. 180, art. 187 § 1 i art. 188, a w konsekwencji także art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej uchylenia na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz.1270 ze zm.). O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy procesowej. Nadto w przedmiocie wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie jej art. 152.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI