I SA/Wr 373/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu odmawiająca S. K. zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. w kwocie 826,28 zł, która nie znalazła pokrycia w zaliczkach na podatek, a podlegała odliczeniu od składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z tytułu ulgi na dzieci (art. 27f u.p.d.o.f.). Skarżąca argumentowała, że przysługuje jej dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dwójkę dzieci, mimo formalnego trwania małżeństwa z K. B. przez część 2021 r. i orzeczonej rozdzielności majątkowej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zwrotu tej kwoty, wskazując, że ze względu na rozdzielność majątkową, skarżąca nie miała prawa wykazać w swoim zeznaniu składek byłego małżonka, a także że ojciec dzieci miał ograniczoną władzę rodzicielską. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpatrując skargę, uchylił decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej nadpłaty 203 zł (która wykraczała poza zakres wniosku), umarzając postępowanie w tym zakresie. W pozostałej części, dotyczącej odmowy zwrotu 826,28 zł, Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd uznał, że ze względu na rozdzielność majątkową, skarżąca nie mogła uwzględnić składek byłego męża, a także że organy prawidłowo oceniły kwestię sprawowania władzy rodzicielskiej. Sąd podkreślił, że ulga na dziecko co do zasady przysługuje obojgu rodzicom, ale w przypadku braku porozumienia co do podziału, organ podatkowy może przyznać ją jedynie w równych częściach, a nie ingerować w sposób podziału ulgi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi na dzieci w kontekście rozdzielności majątkowej małżonków oraz zasad prowadzenia postępowania podatkowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ulgą na dzieci w przypadku rozdzielności majątkowej i ograniczenia władzy rodzicielskiej. Interpretacja zasady in dubio pro tributario może być pomocna w innych sprawach podatkowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy podatnik, który posiada orzeczoną rozdzielność majątkową z małżonkiem, może w swoim zeznaniu podatkowym uwzględnić składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zapłacone przez byłego małżonka w celu skorzystania z dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może uwzględnić składek zapłaconych przez byłego małżonka, jeśli istnieje rozdzielność majątkowa, ponieważ każdy z małżonków jest odrębnym podatnikiem i nie można odliczać składek innej osoby.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozdzielność majątkowa oznacza, iż małżonkowie traktowani są jako odrębni podatnicy. W związku z tym skarżąca nie miała prawa wykazać w swoim zeznaniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne zapłaconych przez byłego małżonka, K. B., co uniemożliwiło jej skorzystanie z dodatkowego zwrotu ulgi na dzieci w tej części.
Czy organ podatkowy może ingerować w sposób podziału ulgi na dzieci między rodzicami, jeśli nie mogą oni dojść do porozumienia w tej kwestii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie jest uprawniony do ingerowania w osobiste sprawy podatników i rozwiązywania konfliktów między rodzicami w zakresie podziału ulgi. W przypadku braku porozumienia, ulga może być przyznana jedynie w równych częściach.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy dotyczące ulgi na dzieci przewidują dwa sposoby rozliczania: w częściach równych lub w dowolnej proporcji ustalonej przez rodziców. Jeśli rodzice nie mogą dojść do porozumienia, organ podatkowy może przyznać ulgę tylko w równych częściach. Celem postępowania podatkowego nie jest rozstrzyganie sporów rodzinnych.
Czy organ podatkowy naruszył zasadę in dubio pro tributario (w razie wątpliwości rozstrzygać na korzyść podatnika) poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada in dubio pro tributario nie została naruszona, ponieważ nie istniały wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a jedynie spór co do stanu faktycznego i wykładni.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zasada in dubio pro tributario dotyczy wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, które nie dają się usunąć za pomocą metod wykładni. Nie ma ona zastosowania, gdy istnieje spór co do stanu faktycznego lub gdy podatnik podważa ustalenia organu.
Czy organ podatkowy naruszył zasady praworządności i zaufania do organów podatkowych poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, a odmienna ocena stanu faktycznego przez podatnika nie dowodzi naruszenia tych zasad. Zasada zaufania nie oznacza konieczności wydawania decyzji zgodnych z oczekiwaniami podatnika, jeśli są one sprzeczne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy podatkowe działały zgodnie z przepisami prawa, prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały obowiązujące normy prawne. Odmienna interpretacja przepisów przez podatnika nie świadczy o naruszeniu zasady praworządności. Zasada zaufania wymaga stosowania prawa, a nie spełniania oczekiwań podatnika sprzecznych z prawem.
Przepisy (26)
Główne
u.p.d.o.f. art. 27f
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis reguluje ulgę na dzieci, w tym dodatkowy zwrot, który jest limitowany sumą zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Ulga przysługuje podatnikom opodatkowanym według skali podatkowej. W przypadku małżonków, do ustalenia wysokości składek przyjmuje się łączną kwotę ich składek, jeśli pozostają w związku małżeńskim przez cały rok.
u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Reguluje prawo do dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci, gdy kwota odliczenia jest wyższa od podatku.
u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa limit dodatkowego zwrotu ulgi na dzieci, który nie może przekroczyć sumy składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 10
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy sposobu ustalania wysokości składek dla rodziców pozostających w związku małżeńskim.
u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa sposób wykazywania dodatkowego zwrotu ulgi na dzieci w zeznaniu podatkowym.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 27
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa zasady obliczania podatku dochodowego według skali.
u.p.d.o.f. art. 27b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy składania zeznań podatkowych.
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 2 i 2a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne.
O.p. art. 274
Ordynacja podatkowa
Dotyczy korekty zeznań podatkowych.
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu.
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej (dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego).
O.p. art. 123
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ordynacja podatkowa
Dotyczy uchylenia decyzji organu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola decyzji administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania administracyjnego.
k.r.o. art. 52 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami.
k.r.o. art. 95 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zakres władzy rodzicielskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nadpłaty 203 zł, ponieważ wykraczała ona poza zakres zainicjowany wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. • Sąd uznał, że ze względu na rozdzielność majątkową, skarżąca nie miała prawa uwzględnić składek byłego małżonka w swoim zeznaniu podatkowym.
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że przysługuje jej dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci, obejmujący również składki byłego męża. • Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i zasad ogólnych postępowania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
Uchylono zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jeleniej Górze z dnia 27 czerwca 2022 r. nr 0207-SPV.4102.14.2022 - obie w części dotyczącej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 rok w kwocie 203 zł i w tym zakresie umarza postępowanie podatkowe. • Dalej idącą skargę oddala. • Organ odwoławczy nie uczynił zadość obowiązkom ciążącym na nim z mocy przepisów odnośnie do postępowania podatkowego, gdyż nie zgromadził pełnego materiału dowodowego pozwalającego jednoznacznie stwierdzić, iż w 2021 r. wyłącznie Skarżąca sprawowała opiekę nad synami. • W ocenie Sądu rozstrzygnięcie w zakresie stwierdzenia nadpłaty w kwocie 203 zł (wynikającej z zaliczek pobranych przez płatnika) przekracza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy wyznaczony przez Stronę. • Zatem Strona nie miała prawa w swoim zeznaniu podatkowym za rok 2021 wykazać składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, o których mowa w art. 27f u.p.d.o.f., swojego byłego małżonka. • Zasada in dubio pro tributario nie znajdzie natomiast zastosowania w sytuacji, gdy pomiędzy organem podatkowym a podatnikiem istnieje spór co do możliwej wykładni przepisu prawa podatkowego.
Skład orzekający
Iwona Solatycka
sprawozdawca
Jarosław Horobiowski
przewodniczący
Piotr Kieres
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi na dzieci w kontekście rozdzielności majątkowej małżonków oraz zasad prowadzenia postępowania podatkowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ulgą na dzieci w przypadku rozdzielności majątkowej i ograniczenia władzy rodzicielskiej. Interpretacja zasady in dubio pro tributario może być pomocna w innych sprawach podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnie stosowanej ulgi na dzieci, ale w specyficznej sytuacji prawnej (rozwód, rozdzielność majątkowa), co czyni ją interesującą dla osób zajmujących się prawem podatkowym i rodzinnym.
“Ulga na dziecko a rozdzielność majątkowa: Czy możesz odliczyć składki byłego małżonka?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.