I SA/Wr 3708/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-10-19
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzgłoszenie rejestracyjneprawo do odliczeniapodatek naliczonypodatek należnypostępowanie podatkowewyjaśnienie stanu faktycznegodowodykorespondencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT, uznając, że organ podatkowy nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego w kwestii daty zgłoszenia rejestracyjnego podatniczki.

Sprawa dotyczyła decyzji określającej G. P. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 2002r. Organ podatkowy uznał, że podatniczka nie dopełniła obowiązku złożenia zgłoszenia rejestracyjnego przed pierwszą czynnością opodatkowaną, co pozbawiło ją prawa do obniżenia podatku naliczonego. Skarżąca twierdziła, że zgłoszenie zostało wysłane w odpowiednim terminie. Sąd uchylił decyzję, wskazując na niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy podatkowe, w szczególności w zakresie weryfikacji korespondencji i daty wysłania zgłoszenia rejestracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę G. P. na decyzję Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 2002r. Organy podatkowe uznały, że skarżąca nie złożyła zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R przed wykonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu, co zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o VAT pozbawiło ją prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony. Skarżąca podnosiła, że zgłoszenie rejestracyjne zostało wysłane w dniu [...] i powoływała się na dowody nadania przesyłki poleconej. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122, 187 § 1 i 191, poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego. Sąd zwrócił uwagę, że organy nie ustosunkowały się w sposób przekonujący do twierdzeń skarżącej dotyczących daty wysłania zgłoszenia rejestracyjnego i zawartości przesyłki poleconej. Dodatkowo, sąd stwierdził naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nieuiszczenie opłaty rejestracyjnej jest kwestią wtórną; w razie jej braku stronę należało wezwać do uzupełnienia tej czynności. Kluczowe jest terminowe złożenie zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, że zgłoszenie rejestracyjne nie zostało wysłane w terminie. Wskazano na sprzeczności w ustaleniach dotyczących korespondencji i dat wysyłki dokumentów, co narusza obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.p.t.u. art. 19 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.

u.p.t.u. art. 25 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego lub zostali wykreśleni z rejestru.

u.p.t.u. art. 9 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnicy są obowiązani przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 2, złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe obowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe przeprowadzają dowody na zlecenie strony lub z urzędu.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

o.p. art. 200 § 1

Ordynacja podatkowa

Przed wydaniem decyzji organ podatkowy udostępnia stronie akt sprawy i wyznacza termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 9 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

o.p. art. 21 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 51 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 53 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 53 § 4

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy podatkowe art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie daty zgłoszenia rejestracyjnego. Naruszenie przez organy podatkowe art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak umożliwienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Błędna interpretacja przepisów dotyczących prawa do obniżenia podatku naliczonego w przypadku niezłożenia zgłoszenia rejestracyjnego w terminie.

Godne uwagi sformułowania

nieuiszczenie opłaty związanej z rejestracją do dnia kontroli jest kwestią wtórną, gdyż w razie jej braku stronę należało wezwać do uzupełnienia tej czynności. Ustalenie to sprzeczne jest ze znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym. niezastosowanie się przez organ odwoławczy do dyspozycji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest istotnym uchybieniem proceduralnym i pociąga za sobą konieczność uchylenia przez sąd administracyjny decyzji wydanej w wyniku postępowania obarczonego tą wadą.

Skład orzekający

Jadwiga Danuta Mróz

przewodniczący

Andrzej Szczerbiński

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność terminowego złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT i obowiązek organów podatkowych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z rejestracją VAT i interpretacją przepisów z 1993 roku. Orzeczenie wydane przed wejściem w życie nowej ustawy o sądach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobne błędy proceduralne organów podatkowych i niejasności w dokumentacji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli chodzi o kwestie techniczne jak rejestracja VAT.

Czy zgubione zgłoszenie rejestracyjne VAT może kosztować Cię prawo do odliczenia podatku? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 3708/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-10-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Szczerbiński /sprawozdawca/
Jadwiga Danuta Mróz /przewodniczący/
Janusz Zubrzycki
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 122, 187, 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
I SA/ Wr 3708/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Anna Szokalska-Kruś, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi G. P. na decyzję Izby Skarbowej we W., Ośrodka Zamiejscowego w J. G. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej G. P. kwotę 1415 zł (jeden tysiąc czterysta piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że decyzja wymieniona w punkcie I nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L. Ś. z dnia [...]nr [...], którą z powołaniem się na art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1 i art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) określono G. P., prowadzącej w G. Ś. działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe A, zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 2002r. w wysokości [...], zaległość podatkową w tej samej kwocie oraz odsetki za zwłokę do dnia wydania decyzji w kwocie [...]. Ustalono, że działalność tę podatniczka rozpoczęła w dniu [...], a dopiero w dniu [...]wpłynęło do Urzędu Skarbowego jej zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, co potwierdzono w dniu [...]zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. na druku VAT-5, zobowiązując do posługiwania się Numerem Identyfikacji Podatkowej [...], który nadano jej już wcześniej w związku z prowadzeniem od [...]takiej samej działalności w spółce cywilnej z mężem. Ponieważ uznano, że podatniczka nie dopełniła obowiązku złożenia w Urzędzie Skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu, wynikającego z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, stwierdzono, że na postawie jej art. 25 ust. 3 nie miała prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego, w związku z czym winna zapłacić podatek należny w wysokości, wynikającej z miesięcznej deklaracji VAT-7, złożonej w terminie w Urzędzie Skarbowym w L. Ś. Z uwagi na przedłożenie przez G. P. kserokopii zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R z datą wypełnienia [...] podniesiono, że dokumenty te nie były potwierdzone datą przyjęcia przez Urząd Skarbowy. Nadto podatniczka w czasie kontroli oświadczyła, że nie uiściła wpłaty w zakresie rejestracji w podatku od towarów i usług, co zrobiła dopiero w dniu [...]., w związku z czym nie mogło być jej wcześniej wydane potwierdzenie rejestracji VAT-5. Weryfikacja korespondencji przesyłanej przez Firmę PHU A Spółkę cywilną G. i M. P. potwierdziła, że tą drogą nie było przesłane zgłoszenie w podatku od towarów i usług G. P.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik G. P. wniósł o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, powołanej na wstępie, przez bezzasadne pozbawienie skarżącej prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług oraz przepisów art. 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie, że skarżąca dokonała zgłoszenia rejestracyjnego w podatku VAT w dniu [...]., podczas gdy w rzeczywistości miało to miejsce w dniu [...],a tym samym nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Stwierdzono, że podatnik, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. nie oznacza podatnika zarejestrowanego, ale takiego, o którym mowa w jej art. 5 ust. 1, czyli wykonującego czynności podlegające opodatkowaniu w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Również art. 25 ust. 3 nie uniemożliwia obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego podatnikom, którzy nie zostali zarejestrowani, ale takim, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego, a to podatniczka uczyniła w dniu [...], a następnie składała w obowiązujących terminach miesięczne deklaracje podatkowe. Zarzucono nadto, że w ustaleniach dotyczących weryfikacji korespondencji, która wpłynęła do Urzędu Skarbowego, uniemożliwiono skarżącej branie czynnego udziału. Tymczasem w jednej przesyłce poleconej o numerze [...], nadanej pod adresem Urzędu Skarbowego w L. Ś., wysłała ona dokumenty rejestracyjne VAT-R i NIP-1 oraz informację o rozpoczęciu z dniem [...]ewidencji sprzedaży przy pomocy kasy fiskalnej.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że przesyłką poleconą nr [...], na którą powołuje się skarżąca, została przesłana tylko informacja o rozpoczęciu z dniem [...] ewidencji sprzedaży przy pomocy kasy fiskalnej. Przed wydaniem decyzji organy pierwszej i drugiej instancji umożliwiły stronie zapoznanie się z całym zebranym materiałem dowodowym, ale skarżąca z tego nie skorzystała.
W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 19 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, powoływanej wyżej, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Według art. 25 ust. 3 ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego lub zostali wykreśleni z rejestru, o którym mowa w art. 9. Zgodnie z tym ostatnim przepisem podatnicy, o których mowa w art. 5, są obowiązani przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 2, złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne.
Na samym początku postępowania skarżąca G. P. przedłożyła kopię zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego VAT-R, datowaną [...] oraz kopię zgłoszenia aktualizacyjnego osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą NIP-1 o tej samej dacie twierdząc, że wysłała je w tym dniu z G. Ś. do Urzędu Skarbowego w L. Ś. W toku postępowania weryfikowano szczegółowo korespondencję, która wpłynęła do Urzędu Skarbowego z firmy A", prowadzonej przez skarżącą w ramach spółki cywilnej z mężem, natomiast brak jest w aktach sprawy danych, by wystarczająco dokładnie weryfikowano również korespondencję, która wpłynęła z firmy "A" G. P. W dniu [...] wpłynęło do Urzędu Skarbowego w L. Ś. pismo strony, do którego dołączono potwierdzenie nadania w dniu [...] w G. Ś. do tego Urzędu przesyłki poleconej nr [...]. Ani w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji, w której szczegółowo omawiano numery przesyłek weryfikowanych w toku postępowania, ani też w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie ustosunkowano się do twierdzeń strony, że w tej przesyłce znajdowało się między innymi zgłoszenie rejestracyjne G. P. w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego VAT-R. Dopiero w odpowiedzi na skargę stwierdzono, że w przesyłce o tym numerze przesłano tylko informację o rozpoczęciu z dniem [...] przez skarżącą ewidencji sprzedaży przy pomocy kasy fiskalnej. Tymczasem informacja ta została datowana przez stronę jako sporządzona w dniu [...], nie mogła zatem raczej znajdować się w przesyłce nr [...], o której była mowa wyżej, nadanej w Urzędzie Pocztowym dwa dni wcześniej, w dniu [...]. Z datą tą zbieżne są natomiast zgłoszenia rejestracyjne VAT-R i aktualizacyjne NIP-1, datowane jako sporządzone właśnie w dniu [...]. Okoliczności te nie zostały bliżej wyjaśnione, a w każdym razie materiały znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego, nie pozwalają na podważenie w wystarczający sposób twierdzeń strony, iż w dniu [...] wysłała do Urzędu Skarbowego właśnie w szczególności zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Nieuiszczenie opłaty związanej z rejestracją do dnia kontroli jest kwestią wtórną, gdyż w razie jej braku stronę należało wezwać do uzupełnienia tej czynności. Ustalenia powyższe musiały być powodem uznania przez sąd wniesionej skargi za uzasadnioną. Art. 122 Ordynacji podatkowej nakazuje bowiem organom podatkowym podjąć w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, podobnie jak art. 187 § 1, a art. 191 mówi o ocenie na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena ta musi być jednak logiczna i zgodna ze znajdującym się w aktach postępowania materiałem dowodowym. Tymczasem podstawą faktyczną zaskarżonej decyzji stało się w istocie ustalenie bez wystarczających podstaw, że w przesyłce strony skarżącej, wysłanej do Urzędu Skarbowego w dniu [...], znajdowało się nie zgłoszenie rejestracyjne VAT-R z tej samej daty, ale sporządzone przez stronę dwa dni po wysłaniu tej przesyłki pismo informujące o rozpoczęciu z dniem [...]ewidencji sprzedaży przy pomocy kasy fiskalnej. Ustalenie to sprzeczne jest ze znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym.
Dodać należy, że w aktach postępowania administracyjnego przesłanych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę brak jest dowodu, aby stronie wyznaczono zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stosownego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. I ten zarzut podniesiony w skardze okazał się więc uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2004r. sygn. FSK 156/04 raz jeszcze zwrócił uwagę na przesłanki uzasadniające konieczność umożliwienia stronie pełnego udziału we wszystkich stadiach postępowania podatkowego stwierdzając między innymi, że niezastosowanie się przez organ odwoławczy do dyspozycji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest istotnym uchybieniem proceduralnym i pociąga za sobą konieczność uchylenia przez sąd administracyjny decyzji wydanej w wyniku postępowania obarczonego tą wadą.
W związku z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej, orzekając równocześnie na podstawie jej art. 152, że decyzja ta nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądzając na podstawie art. 209 zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz strony skarżącej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI