I SA/WR 3667/01

I SA/Wr 3667/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Cisek /przewodniczący sprawozdawca/
Halina Betta
Lidia Błystak
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
I SA/ Wr 3667/01 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta Sędzia NSA Lidia Błystak Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1999, zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę; I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, II. orzeka, iż decyzja wymieniona w punkcie I nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 2864 zł (słownie: dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt cztery złote) tytułem kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] organ I instancji określił A sp. z o.o. (dalej - A sp. z o.o.) we W. zobowiązanie podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w wysokości [...] zaległość w wysokości [...] oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...].
W wyniku postępowania odwoławczego decyzja ta została uchylona w części przez Izbę Skarbową, która określiła należny podatek dochodowy od osób prawnych w wysokości [...], zaległość podatkową w wysokości [...]. oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...]. Izba Skarbowa uznała zarzuty strony odwołującej się co do bezzasadności ustalenia przez organ I instancji przychodu z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia od C w postaci uprawnienia do użytkowania pomieszczenia przy ul. N. G. [...]; jak również nieodpłatnego świadczenia w postaci korzystania na zasadach nieodpłatnych z systemu monitorowania [...]. Organ odwoławczy uznał również za nieuzasadnione zakwestionowanie przez organ I instancji zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów w 1999 r. wydatków w kwocie [...] związanych z uzyskaniem certyfikatu jakości ISSO 9001; nie podzielił również poglądu jakoby opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego powinna być zaliczana do kosztów inwestycji i uznał je za koszty uzyskania przychodu. Ustalenia te są nie kwestionowane przez Sąd.
Organ odwoławczy utrzymał jednakże w mocy ustalenia pierwszej instancji w zakresie nieuzasadnionego skorzystania przez podatnika z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o stosowaniu szczególnych rozwiązań podatkowych w związku z likwidacją skutków powodzi, która miała miejsce w lipcu 1997 r. a także w kwestii określenia przychodu z tytułu nieodpłatnego udostępnienia pomieszczeń biurowych przy ul. N. G. firmie B Z. S. ZPChr., które to ustalenia stały się podstawą do opisanego wyżej rozstrzygnięcia.
2
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
Ta właśnie część decyzji Izby Skarbowej stała się podstawą wystąpienia przez podatnika ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarżący podtrzymuje w niej swoje stanowisko, że nie użyczał pomieszczeń biurowych firmie B, ani ich nie podnajmował, w związku z czym nie powinien osiągnąć hipotetycznego przychodu z podnajmu. Firma ta posiadała tytuł prawny do wynajmowania pomieszczeń przy ul. N. G. [...] na podstawie umowy najmu zawartej bezpośrednio z właścicielem obiektu, tj. z C sp. z o.o. we W. Niezależnie od powyższego strona podnosi, że nie ma podstaw do przyjęcia, że współużytkowanie pomieszczeń następowało w proporcji 50%. Powinno co najwyżej - zdaniem Strony - zostać określone na podstawie rzeczywistej powierzchni zajmowanej przez sprzęt do monitorowania obiektów, należących do firmy B. Przy szacowaniu przychodu powinny być Wzięte pod uwagę wskaźniki związane z procentowym udziałem zatrudnionych pracowników na podstawie umowy o pracę w charakterze operatorów systemu monitorowania w firmie B Z. S. ZPChr. oraz A sp. z o.o. Powyższy sposób szacowania uzyskanego przez spółkę przychodu na kwotę [...] jest zdaniem strony skarżącej sprzeczny z przepisem art. 13 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym.
Nie opiera się na prawdzie i jest sprzeczne - zdaniem Strony - ze stanem faktycznym stanowisko organów podatkowych, że ani siedziba spółki ani żaden z wynajmowanych przez nią lokali nie został bezpośrednio zalany w trakcie powodzi. Organy podatkowe bezpodstawnie pominęły jako dowód w sprawie oświadczenie spółki skierowane do Urzędu Skarbowego W. - K. o poniesieniu szkód materialnych w związku z powodzią. Oświadczenie to zostało przedłożone organowi podatkowemu wraz z zaświadczeniami właściwych Zarządów Gospodarki Komunalnej o doznaniu szkód materialnych na skutek powodzi, na terenie obiektów mieszczących się przy ul. N. G. [...] oraz na terenie chronionych obiektów WOŚ J., "Urząd Celny na H., M. D., przy ul. K. w Porcie.
3
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
Strona podnosi, że w sytuacji istnienia dowodu z dokumentu urzędowego, potwierdzającego fakt zalania lokali w trakcie powodzi, nie ma żadnych podstaw aby twierdzić, że siedziba, żaden z lokali i posterunków nie został zalany w trakcie powodzi. Tym samym niezasadne jest podważanie potwierdzonego urzędowo, w sposób zgodny z ustawą, faktu poniesienia szkód materialnych w związku z powodzią.
Strona skarżąca podnosi, że za szkodę materialną należy uważać uszczerbek materialny, który następuje w majątku poszkodowanego. Skarżący wskazuje, że szacunkowa wartość poniesionych przez niego szkód materialnych wynosi przeszło [...]. w tym wartość rzeczy wymienionych w oświadczeniu z dnia [...] - [...], cena materiałów użytych do remontu zalanych pomieszczeń Spółki - [...], koszt robocizny podczas wykonywania tego remontu we własnym zakresie -[...]. oraz zaniżenie przychodów w związku z niemożnością sprawowania ochrony na terenach zalanych - [...]. Zdaniem skarżącego szkodą dla Spółki jest także zmniejszony nominał zysku netto, wywołany przyczynami leżącymi poza Spółką A (powódź).
Izba Skarbowa we W. podtrzymała w pełnym zakresie swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnośnie zarzutów dotyczących stwierdzonego przez organy obu instancji zaniżenia przychodów o kwotę [...] z tytułu nieodpłatnego udostępnienia pomieszczeń biurowych przy ul. N. G. [...] firmie B Z. S. ZPChr, należy przede wszystkim podkreślić, zdaniem Izby Skarbowej, że wbrew stanowisku zawartym w skardze, firma B ZPChr nie zawarła w 1999 r. z właścicielem obiektu (C) umowy najmu pomieszczeń przy ul. N. G.[...]. Abstrahując od faktu, że Strona - mimo powoływania się na istniejącą rzekomo umowę - nigdy jej nie przedłożyła to świadczy o tym treść pisma z dnia [...] zawierającego zastrzeżenia do protokołu kontroli, w którym Spółka wymienia pomieszczenia wynajmowane przez firmę B ZPChr. Strona podnosi w w/w
4
piśmie , że od [...], Z. S. działając jako właściciel niże; przywołanej firmy zawarł umowę najmu z C na najem pomieszczeń biurowych przy ul. G. [...]." Strona nie kwestionuje jednocześni faktu korzystania przez firmę B ZPChr. z pomieszczeń przy ul. N. G. [...]. którego najemca na podstawie umowy z [...] (wraz z aneksami) była spółka A sp. z, o.o
W aneksie nr 7 (karta nr 156) do wyżej wymienionej umowy najmu "Strony zgodnie ustalają, że umowa dotyczy również Firmy Koncesjonowanej B mającej siedzibę wspólnie z A Sp. z o.o. [...] W., ul. N. G. [...]." Należy podkreślić, że stronami umowy były C i A sp. z o.o. Na podstawie powyższego aneksu firma B ZPChr. uzyskała przyzwolenie właściciela do korzystania z pomieszczeń przy ul. N. G. [...]. Izba Skarbowa zgadza się ze stanowiskiem Strony zawartym w odwołaniu z [...], ,, że firma ta była takim samym najemcą, jak A Sp. z o.o. we W.", (karta nr 401). Nie zmienia to jednak faktu, że ustalone w umowie najmu opłaty ponosiła wyłącznie Spółka z o.o. A , nie obciążając współnajemcy kosztami najmu, wobec czego zasadne jest zastosowanie w tym przypadku przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993 r. nr 106, póz. 482 z późn. zm.) zgodnie z którym za przychód z nieruchomości udostępnionych nieodpłatnie w całości lub w części do używania innym osobom, uważa się równowartość czynszu jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu. Jednocześnie należy stwierdzić, że skoro Spółka odwołująca się podnosi w odwołaniu, że B ZPChr. była takim samym -co należy rozumieć równoprawnym - najemcą jak A sp. z o.o., to całkowicie uzasadnione jest ustalenie przychodów w wysokości odpowiadającej 50% wydatków ponoszonych przez A sp. z o.o., gdyż z przedłożonych dowodów nie wynika, aby obie spółki ustaliły inny sposób i korzystania z wynajmowanych wspólnie pomieszczeń. W sprawie dotyczącej stwierdzonego przez organ I instancji zawyżenia kosztów uzyskania przychodów poprzez zastosowanie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy a dnia 27.08.1997 r. o stosowaniu szczególnych rozwiązań
5
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
podatkowych w związku z likwidacją skutków powodzi, która miała miejsce w lipcu 1997 r. (Dz.U. nr 113, póz. 736 z późn. zm.) kwestią sporną jest uprawnienie do skorzystania z tego przepisu. Bezspornym jest fakt, że ani siedziba Spółki ani żaden z wynajmowanych przez nią lokali nie został bezpośrednio zalany w czasie powodzi. Dowodem na powyższe stwierdzenie jest protokół oględzin z dnia [...] budynku znajdującego się przy ul. N. G. [...] (karta nr), w którym organ I instancji przy pomocy pracowników Działu Geodezji C dokonał pomiarów poziomu wody w czasie powodzi w lipcu 1997 r. Z protokołu tego wynika, że nie doszło do bezpośredniego zalania przedmiotowych pomieszczeń. W zastrzeżeniach do protokołu z dnia [...] podatnik stwierdza (karta nr 372): "Kontrolowana spółka nigdy nie twierdziła, że zalaniu uległy jej pomieszczenia przy ul. N. G. [...] we W.." W protokole przesłuchania z dnia [...] Członek Zarządu Spółki A p. A. M. oświadczył iż 1997 r. /-. podczas powodzi woda nie dostała się bezpośrednio do pomieszczeń biurowych przy ul. N. G. [...] Spółki A. " (karta nr 223). Ponadto na stronie 38 protokołu badania dokumentów i ewidencji podpisanego przez Stronę [...] organ I instancji dodaje, że "prawny właściciel opisywanego obiektu C oświadczył, iż bezpośrednio po powodzi oraz przez następne 2 lata nie były ponoszone nakłady na remont elewacji zewnętrznej portierni N. G. [...] (tj. budynku, w którym znajdowało się przedmiotowe pomieszczenie biurowe, ponieważ nie było takiej potrzeby."
W świetle powyższego niezrozumiałe są podnoszone przez stronę w skardze zarzuty, że nie opiera się na prawdzie i jest sprzeczne ze stanem rzeczywistym stanowisko organów podatkowych obu instancji, że siedziba Spółki nie została bezpośrednio zalana w trakcie powodzi.
Z przedstawionych powyżej dowodów w sprawie jednoznacznie wynika, zdaniem Izby Skarbowej, że siedziba Spółki nie została bezpośrednio zalana. Powoływanie się Strony na zaświadczenie Zarządu Gospodarki Komunalnej, które miałoby świadczyć o fakcie zalania siedziby Spółki przy ul. N. G. [...] jest w tej sytuacji wyraźnym nadużyciem. Organy podatkowe nie kwestionowały faktu zalania tzw.
6
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
posterunków, jednakże szkody materialne poniesione zostały w tych przypadkach przez właścicieli lokali a nie przez Spółkę.
Przedłożone przez podatnika - jako załączniki do skargi - zdjęcia w ilości 5 szt. przedstawiające widok ul. N. G. w czasie powodzi w lipcu 1997 r. oraz faktury w liczbie 32 szt. dokumentujące zakupy materiałów budowlanych na łączną kwotę [...], mają potwierdzić fakt zalania siedziby Spółki i poniesienie związanych z tym faktem wydatków na remont. Pomijając fakt. iż ten zarzut, tzn. zalanie siedziby Spółki, pojawia się po raz pierwszy na etapie postępowania skargowego, Izba Skarbowa podnosi, że zebrane w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego dowody - o których mowa wyżej - w sposób jednoznaczny potwierdziły, że siedziba Spółki mieszcząca się przy ul. N. G. [...], nie była bezpośrednio zalana w czasie powodzi. Wobec tego poniesione (drobne) wydatki udokumentowane przedłożonymi fakturami, nie mają związku z powodzią, która miała miejsce w lipcu 1997 r.
Ponadto należy podkreślić, że wprowadzony przez ustawę ..powodziową"
uproszczony sposób dokumentowania szkód, których poniesienie uprawnia
podatników do skorzystania z dobrodziejstw tejże ustawy nie zwalnia podatników z
obowiązku inwentaryzowania strat nadzwyczajnych zgodnie z obowiązującymi
przepisami w zakresie rachunkowości. Szczególnie, że w przypadku Spółki A
dokumentacja nie uległa przecież zniszczeniu na skutek powodzi. W ewidencji
Spółki nie stwierdzono zapisów dokumentujących fakt poniesienia szkody
materialnej na skutek powodzi. Przepis art. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy stanowi,
że ustawa ma zastosowanie dc podatników podatku dochodowego od osób
prawnych, którzy faktycznie ponieśli szkody materialne w związku z powodzią
mająca miejsce w lipcu 1997 r. Pojęcie szkody nie jest zdefiniowane w prawie
podatkowym. W Kodeksie cywilnym pod redakcją K. Pietrzykowskiego
Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1997 r. szkodę określa s:. jako utratę, pomniejszenie, uszczerbek tak w sferze majątkowej jak i niemajątkowej (str.632).
7
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
Nie jest szkodą wyzbycie się rzeczy przez właściciela, jej zniszczenie lub też zwykle zużycie (str.361 Natomiast rzeczywista szkoda materialna określona jest jako strata, którą poniósł poszkodowali; w wyniku zdarzenia szkodzącego. Strata ta wyraża się w rzeczywistej zmianie stanu majątkowego poszkodowanego i polega albo na zmniejszeniu się jego aktywów albo na zwiększeniu pasywów (str. 361).
W ewidencji rachunkowej podatnika, o czym była już mowa powyżej, brak jakichkolwiek zapisów wskazujących na poniesienie strat, tzn. odzwierciedlających zdarzenie, którego skutkiem byłoby zmniejszenie aktywów bądź zwiększenie pasywów Spółki.
Strona wskazuje natomiast na "straty" powstałe na skutek wcześniejszego zużycia umundurowania pracowników, nadajnika i materiałów piśmiennych, które jednakże ze względu na odpisywanie ich w koszty w momencie zakupu nie mają odzwierciedlenia w aktywach Spółki Stanowią jedynie skutek finansowy jakim jest zwiększenie kosztów, bowiem jak wynika z kart przydziału umundurowania zostało ono wydane wcześniej niż przewiduje regulamin.
Całkowitym nieporozumieniem jest - zdaniem organu odwoławczego -wskazywanie przez Stronę jako szkody związanej z powodzią straty wynikającej z niemożności sprawowania ochrony na zalanych terenach i związanego z tym obniżenia przychodów. Utraconych korzyści w żadnym razie nie można utożsamiać z faktycznie poniesionymi szkodami materialnymi, o których mowa w art. I pkt 1 ustawy z dnia 27.08.1997 r. o stosowaniu szczególnych rozwiązań podatkowych w związku z likwidacja skutków powodzi, która miała miejsce w lipcu 1997 r. (Dz.U. nr 113 póz. 736). W związku z powyższym Spółka nie miała podstaw prawnych do skorzystania z przywilejów podatkowych wynikających z ustawy o stosowaniu szczególnych rozwiązań podatkowych w związku z likwidacją skutków powodzi, która miała miejsca w lipcu 1997r. W konkluzji Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi,.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we W. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż zawiera ona zarzuty zasługujące na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychód z nieruchomości udostępnionych nieodpłatnie w całości lub w części do używania innym osobom, uważa się równowartość czynszu jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości, ustaloną na podstawie przeciętnej wysokości czynszów stosowanych w danej miejscowości przy najmie lub dzierżawie nieruchomości tego samego rodzaju.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że podatnik - Spółka A wynajmowała, na podstawie umowy z dnia [...] od Miejskiego Przedsiębiorstwa i Kanalizacji sp. z o.o. we W. pomieszczenia na cele biurowe przy ul. N. G. [...].zgodnie z którym W aneksie nr 7 do powyższej umowy znalazło się postanowienie z-godnie z którym "Strony zgodnie ustalają że umowa dotyczy również
9
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
Firmy Koncesjonowanej B mającej siedzibę wspólnie z A Sp. z o.o.: [...] W., ul N. G. [...]. "Wprawdzie wspomniany wyżej aneks nr 7 nie zawiera daty, jednak uwzględniając adnotację dokonaną w dniu [...]. na w/w umowie najmu potwierdzająca zapis tego aneksu w ocenie organu odwoławczego można przyjąć - za organem I instancji - że w 1999 r. pomieszczenie biurowe wykorzystywane było zarówno przez podatnika jak i firmę B ZPChr. Przy czym podkreślić należy, że zapis wspomnianego postanowienia zawarty był w umowie pomiędzy A sp. z o.o. a C (wynajmującym) i B nie był stroną tejże umowy. To zastrzeżenie ma cechy umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej w rozumieniu przepisu art. 393 i tym samym uprawniało B do korzystania z pomieszczeń na analogicznych zasadach jak najemca - spółka A. Dyskusyjna jest kwestia, czy B stało się współnajemcą (nie zawarło przecież umowy z wynajmującym a jedynie zostało upoważniona do korzystania z jej dobrodziejstw), ale z tego postanowienia umowy (aneksu) wynika, że uzyskało upoważnienie do korzystania z lokalu, którego najemcą była spółka A. Uprawnienia B były pochodne w stosunku do uprawnień strony skarżącej.
Brak jest jakichkolwiek dowodów, że B spełniała jakiekolwiek świadczenia na rzecz wynajmującego jak i najemcy, a więc nie ulega wątpliwości, że mamy tu do czynienia z nieodpłatnym udostępnieniem nieruchomości przez stronę skarżącą swemu partnerowi B..
Przy szacowaniu przychodu wzięto po uwagę czynsz jaki płaciła spółka A na rzecz wynajmującego - C, uznając zasadnie, że jest to czynsz rynkowy, gdyż wynika z umowy zawartej pomiędzy dwoma, równoprawnymi podmiotami gospodarczymi. Natomiast sposób B winno partycypować w owym czynszu -ustalony przez organy podatkowe - mieści się w regułach szacowania przychodów przewidzianych w przepisach podatkowych. Przyjęcie założenia, iż uprawnienie do korzystania z pomieszczeń w przypadku dwu współuprawnionych odbywa się w częściach równych ma uzasadnienie w fakcie, że zakres ten nie został określony przez strony i wobec tego, analogicznie jak np. w przypadku udziałów we współwłasności (por.
10
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
art. 197 KC), można było przyjąć, że owo współkorzystanie z pomieszczeń odbywa się w częściach równych. Nie było podstaw do ustalania innych udziałów w owym prawie i uwzględnianie, jak to sugeruje skarżąca Spółka, proporcji zatrudnionych w danej firmie, czy ilości sprzętu, posiadanego przez każdą firmę w przedmiotowych pomieszczeniach. Każdy ze sposobów szacowania cechuje się tym, że daje wielkości przybliżone. Skoro więc nie doszło do fizycznego wyodrębnienia poszczególnych pomieszczeń każdej z firm, to należy uznać, że każda z nich była współuprawniona do korzystania z przedmiotowych pomieszczeń w udziale idealnym wynoszącym Vz. Jeżeli strony chciały innego określenia owej zakresu współkorzystania winny były zawrzeć stosowne porozumienie. Jak bowiem wskazano na tle art. 23 Ordynacji podatkowej wyroku każda metoda szacunkowa wynikająca z art. 23 ordynacji podatkowej nie ma nigdy cech metody doskonałej, ale jest to konieczność i konsekwencja wynikająca z nierzetelnego prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów przez podatnika. Ustalenie podstawy obliczenia podatku w drodze szacunku polega na dokonywaniu ustaleń przybliżonych do stanu rzeczywistego, ale nie tożsamego (por. wyrok NSA 23.05. 2000r, SA/Bk 59/92). Sąd uznał, iż w tym zakresie zakres swobody szacowania nie został przez organy podatkowe przekroczony.
Jeżeli chodzi drugą kwestię podnoszoną przez strony, mianowicie, czy Spółka A poniosła szkody w czasie powodzi w lipcu 1997r i mogła korzystać z przywilejów podatkowych przewidzianych w ustawie o stosowaniu szczególnych rozwiązań podatkowych w związku z likwidacja skutków powodzi, która miała miejsce w lipcu 1997 r. a , w szczególności z podwyższonych stawek amortyzacji środków trwałych to należy zauważyć, iż powoływana ustawa ma zastosowanie do podatników podatku dochodowego od osób prawnych określonych w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz od osób fizycznych uzyskujących przychody ze źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych którzy faktycznie ponieśli szkody materialne w związku z powodzią mającą miejsce w lipcu 1997 r. na terenach gmin
11
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
określonych zgodnie z art. 53d ustawy budżetowej na rok 1997 z dnia 21 lutego 1997 r. (Dz. U. Nr 19, poz. 106 i Nr 80, poz. 510).
Tak więc organy podatkowe powinny były ustalić przede wszystkim, czy rzeczywiście strona skarżąca poniosła straty w czasie wspomnianej powodzi. W tym celu powinny były przeprowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe, z zachowaniem uprawnień stron do czynnego w nim udziału, aby ustalić, czy Spółka A poniosła owe straty materialne. Do takiego postępowania obligują organy podatkowe przepisy proceduralne, a zwłaszcza art. 187 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe zebrały pokaźny materiał dowodowy, ale zastosowały swoista jego selekcję na niekorzyść podatnika. W szczególności nie poddały wszechstronnej ocenie dowodów jakim było oświadczenie strony skarżącej z [...] skierowane do Urzędu Skarbowego W.-K. o poniesieniu szkód materialnych (które zostały wymienione), jak również zaświadczenia Zarządów Gospodarki Komunalnej we W. z dnia [...],[...],[...]. W zaświadczeniach tych wskazano na doznanie przez stronę skarżącą szkód majątkowych na skutek powodzi, zarówno w siedzibie firmy jak i na poszczególnych posterunkach. Wskazano również na niemożliwość korzystania z określonych nieruchomości. Dowód z tych zaświadczeń jest o tyle istotny, że zgodnie z art. 6 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy incydentalnej podatnicy, o których mowa wyżej, są obowiązani złożyć w urzędzie skarbowym, właściwym dla nich w sprawach podatku dochodowego, oświadczenie o poniesieniu faktycznych szkód materialnych albo przewidywanej możliwości ich poniesienia - w terminie do dnia [...]. Oświadczenie, poświadczone przez organ gminy, na terenie której wystąpiła powódź, powinno zawierać co najmniej zwięzły opis szkód, bez konieczności dokonywania ich wyceny. Powoływane wyżej zaświadczenie były wydawane w trybie tegoż przepisu, stanowiąc jednocześnie dokument urzędowy sporządzony przez powołane do tego organy, stanowiąc tym samym dowód tego co zostało w nich urzędowo poświadczone (art. 194 Ordynacji podatkowej). Dowody te mogły być zwalczane przeciwdowodem, ale organ skutecznie zdaniem sądu takiego przeciwdowodów nie przeprowadził rozpatrywanej sprawie. Jest
12
Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
to o tyle istotne, iż powoływana ustawa nie nakłada na poszkodowanych jakiś szczególnych form dokumentowania szkód i zwalnia od obowiązku ich wyceny.
Sąd nie dopatrzył się skutecznego zakwestionowania wspomnianych wyżej zaświadczeń. Organy podatkowe dużą wagę przypisywały faktowi, że podatnik nie wykazał, żeby doszło do zalania jego siedziby przy ul. N. G.[...] i bagatelizują podnoszone argumenty, że zalaniu uległo mienie na posterunkach ochronnych, wskazując że te posterunki nie stanowiły mienia skarżącej Spółki. Same posterunki oczywiście mogą stanowić mienie podmiotów ochranianych, ale z góry nie można przesądzić, że nie znajdowało się tam również mienie skarżącej Spółki, służące ochronie (np., urządzenie techniczne służące dozorowi obiektów). W aktach sprawy znajdują się dowody wskazujące na zniszczenie przez powódź odzieży ochronnej i urządzeń technicznych, służące dozorowaniu ( np. nadajnik transmisji danych, środki łączności). Strona skarżąca przedstawiała wyliczenia tych szkód, włączając do nich nie tylko materiały budowlane służące usunięciu sków, ale również wskazując na szkody związane z niemożliwością dozorowania terenów objętych powodzią
Tak więc strona skarżąca wywodziła skutecznie, iż poniosła szkody na swoim mieniu, aczkolwiek ich wycena może być tylko przybliżona, na co zresztą zezwala wspomniana ustawa.
Ustawa ta nie definiuje pojęcia szkody, a więc należało zastosować sposób rozumienia tego pojęcia w prawie cywilnym. Prawo cywilne również nie posługuje się definicja normatywną szkody. W doktrynie przyjmuje się szerokie rozumienie szkody, jako uszczerbku we wszelkich dobrach prawnie chronionych. W tym kontekście wyróżnia się szkodę majątkową jak i niemajątkową. Szkoda majątkowa (niekiedy określana jako materialna) obejmuje, co do zasady, zarówno zmniejszenie majątku (uszczerbek w tym majątku) jak i utracone korzyści (por. art. 361 KC), chyba że przepis ustawy stanowi inaczej. Sygnatura akt I S.A./Wr 3667/01
13
W świetle zgromadzonego przez organy podatkowe materiału dowodowego wynika, że strona skarżąca poniosła na skutek powodzi straty materialne, czyli mogła skorzystać z przywileju podatkowego przewidzianego w art. 5 ust. 1 ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem podatnicy, o których mowa wyżej mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych na zasadach określonych w odrębnych przepisach, przy zastosowaniu stawek określonych w wykazie rocznych stawek amortyzacyjnych zamieszczonych w tych przepisach, podwyższając je o współczynnik: nie wyższy niż 4 - w wypadku maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 3-8 klasyfikacji rodzajowej środków trwałych Głównego Urzędu Statystycznego.
Właśnie podwyższone stawki odpisów amortyzacyjnych mają na celu zrekompensowanie szkód materialnych poniesionych w trakcie powodzi i dlatego też nie było konieczne dokumentowanie wielkości tych strat. Owa przyspieszona amortyzacja jest swoistym surogatem odszkodowania poniesionych strat w trakcie powodzi.
W kontekście powyższych ustaleń Sąd uznał, iż organ II instancji dopuścił się przede wszystkim uchybień proceduralnych, w zakresie postępowania dowodowego, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Izba, biorąc pod uwagę powyższe wskazania, dokona na nowo weryfikacji swego rozstrzygnięcia w zakresie określenia należnego podatku dochodowego za 1999 r., zaległości podatkowej oraz odsetek, zachowując jednocześnie ustalenia zawarte w kwestionowanej decyzji korzystne dla strony skarżącej, o czym była mowa następie.
Dlatego też skoro doszło do uchybień mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia to obligowało to Sąd, zgodnie z przepisem art. 145 § 1pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do wyeliminowania takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Sąd na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeka, że decyzja wymienione w punkcie I sentencji nie podlegają wykonaniu.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy
14
- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji.