I SA/WR 366/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wydania interpretacji podatkowej z powodu istotnych braków uzasadnienia organu.
Skarżący złożył wniosek o interpretację podatkową dotyczącą wniesienia udziałów do Fundacji Rodzinnej i ich potencjalnej sprzedaży. Dyrektor KIS odmówił wydania interpretacji, powołując się na przepisy dotyczące unikania opodatkowania. WSA we Wrocławiu uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że jego uzasadnienie było wadliwe i nie zawierało opisu stanu faktycznego ani pytań wnioskodawcy, co uniemożliwiło kontrolę sądową.
Sprawa dotyczyła skargi S. F. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o odmowie wydania interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca pytał o skutki podatkowe wniesienia udziałów do Fundacji Rodzinnej. DKIS odmówił wydania interpretacji, powołując się na uzasadnione przypuszczenie, że planowane czynności mogą stanowić próbę obejścia przepisów podatkowych (art. 119a Ordynacji podatkowej), ze względu na potencjalną sztuczność działań i możliwość osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wezwania do uzupełnienia wniosku oraz bezzasadne uznanie jego zamiarów za próbę unikania opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że uzasadnienie postanowienia DKIS było wadliwe, ponieważ nie zawierało opisu stanu faktycznego, pytań wnioskodawcy ani jego stanowiska. Brak ten uniemożliwił sądowi kontrolę legalności rozstrzygnięcia organu. Sąd podkreślił, że organ drugiej instancji ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy i przedstawienia przekonującego uzasadnienia, co w tym przypadku nie zostało spełnione. Sprawa została uchylona do ponownego rozpoznania przez organ.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nieprawidłowo odmówił wydania interpretacji, ponieważ jego uzasadnienie było wadliwe i nie zawierało niezbędnych elementów, co uniemożliwiło kontrolę sądową.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że uzasadnienie postanowienia DKIS było wadliwe, ponieważ nie zawierało opisu stanu faktycznego, pytań wnioskodawcy ani jego stanowiska. Brak ten uniemożliwił sądowi ocenę legalności rozstrzygnięcia organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 14b § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14c § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 217 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 119a § 1
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 14b § 5b
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawierało opisu stanu faktycznego, pytań wnioskodawcy i jego stanowiska, co uniemożliwiło kontrolę sądową. Organ naruszył przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące uzasadnienia postanowień oraz zasady prowadzenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie wypełnia ww. wymogów, co stanowi naruszenie art. 217 § 2 O.p., gdyż w zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie przedstawiono stanu faktycznego zawartego we wniosku uzupełnionego dodatkowo na skutek wezwania organu, jak również nie przedstawiono zadanych przez wnioskodawcę pytań (z postanowienia nie wynika nawet czy zostało zadane jedno czy więcej pytań) oraz stanowiska wnioskodawcy. Postanowienie jest bowiem niejasne i nie można na podstawie analizy jego uzasadnienia ustalić jaki stan faktyczny został przyjęty przez organ. DKIS w zaskarżonym postanowieniu nie zawarł opisu stanu faktycznego sprawy, ani pytań wnioskodawcy i jego stanowiska w sprawie, co wyklucza możliwość dokonania przez Sąd oceny legalności stanowiska organu co do istoty sprawy.
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Horobiowski
sędzia
Łukasz Cieślak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność wymogów formalnych uzasadnienia postanowień organów podatkowych, zwłaszcza w sprawach odmowy wydania interpretacji indywidualnej. Podkreślenie obowiązku organu do merytorycznego rozpoznania sprawy i przedstawienia jasnego toku rozumowania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku odmowy wydania interpretacji podatkowej z powodu wadliwości uzasadnienia. Nie rozstrzyga meritum sprawy dotyczącej fundacji rodzinnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są wymogi formalne w postępowaniu podatkowym i jak błędy organu mogą prowadzić do uchylenia jego decyzji, nawet jeśli sprawa dotyczy potencjalnie skomplikowanych kwestii podatkowych.
“Błędy w uzasadnieniu organu podatkowego doprowadziły do uchylenia odmowy wydania interpretacji.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 366/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-10-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-04-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dagmara Stankiewicz-Rajchman /przewodniczący sprawozdawca/ Jarosław Horobiowski Łukasz Cieślak Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 14b par. 3, art. 14c par. 1,2, art. 217 par. 2, art. 121 par. 1, art. 124 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz – Rajchman, (sprawozdawca),, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Horobiowski,, Asesor WSA Łukasz Cieślak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi S. F. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 lutego 2024 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.308.2023.7.MK w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej: I. uchyla zaskarżone postanowienie w całości; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi S. F. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawca), jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS, organ podatkowy) z dnia 20 lutego 2024 r. o numerze 0111-KDIB1-2.4010.308.2023.7.MK, utrzymujące w mocy postanowienie DKIS z dnia 6 grudnia 2023 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.308.2023.6.DP, o odmowie wydania interpretacji indywidulanej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 13 § 2a oraz art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: O.p.). Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że w dniu 15 czerwca 2023 r. do organu wpłynął wspólny wniosek skarżącego oraz małżonki skarżącego (zainteresowanej niebędącej stroną postępowania) w sprawie, która dotyczyła między innymi podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych wniesienia przez wnioskodawcę udziałów oraz innych składników majątkowych do Fundacji. Pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku. W dniu 8 sierpnia 2023 r. do DKIS wpłynęło pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie. W dniu 24 sierpnia 2023 r. DKIS wystąpił do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: Szef KAS) o opinię. Wnioskowana opinia została wydana w dniu 30 listopada 2023 r. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. DKIS odmówił wydania interpretacji indywidualnej. Następnie, po przeanalizowaniu zarzutów podniesionych we wniesionym przez podatnika zażaleniu oraz przebiegu postępowania organ podatkowy nie znalazł podstaw do uchylenia własnego postanowienia z dnia 6 grudnia 2023 r. Wobec tego, zaskarżonym postanowieniem utrzymał je w mocy. W treści zaskarżonego postanowienia DKIS przytoczył szereg przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zwłaszcza treść art. 14b § 1-3 oraz 5b-e, art. 119a § 1, art. 119c § 1-2, art. 119d, art. 119f § 1 i stwierdził, że przepisy dotyczące klauzuli obejścia przepisów prawa wymierzone są przeciwko takim przejawom dążenia do osiągnięcia korzyści podatkowej, najczęściej mającej postać zmniejszenia ciężaru podatkowego, które uważane jest za nadużycie istniejących (a więc legalnych) w systemie prawnym tego rodzaju możliwości, w sposób sprzeczny z intencją prawodawcy lub celem i istotą danej regulacji. Dotyczy to więc sytuacji, kiedy jedynym lub jednym z ważniejszych motywów, którymi kierował się podmiot, było uniknięcie opodatkowania rozumiane jako legalne działanie, jednak podjęte - wyłącznie lub przede wszystkim - po to, aby podmiot mógł osiągnąć korzyść podatkową. Innymi słowy zastosowanie komentowanych przez organ przepisów jest racjonalne w sytuacjach, gdzie chodzi o działania, które - gdyby nie podatki - w ogóle nie zostałyby podjęte lub zostałyby przeprowadzone w zupełnie inny sposób. Organ zaakcentował, że w jego ocenie, głównym lub jednym z głównych celów czynności, które opisał skarżący we wniosku może być osiągnięcie korzyści podatkowej na gruncie podatku dochodowego, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem przepisu ustawy podatkowej lub jej przepisu, a sposób działania jest sztuczny. Organ zwrócił również uwagę, że Szef KAS w opinii z dnia 30 listopada 2023 r. potwierdził istnienie uzasadnionego przypuszczenia, o którym mowa w art. 14b § 5b pkt 1 O.p., tj. przypuszczenia, że wskazane elementy mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. W dalszej kolejności DKIS wskazał, że opisane w skarżonym postanowieniu działania budzą uzasadnione przypuszczenie, że są konstrukcją sztuczną, której głównym lub jednym z głównych celów może być osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisów. Przedstawiony sposób działania wypełnia przesłanki sztuczności. Następnie organ podatkowy podkreślił, iż Szef KAS podzielił stanowisko organu interpretacyjnego i przytoczył obszerne fragmenty uzasadnienia opinii, z której wynika między innymi iż, "..Mając na względzie brzmienie i cel ww. przepisów prawa materialnego, a także odtworzony przez Dyrektora KIS bieg planowanych wydarzeń, treść zadanych pytań w szczególności tego dotyczącego rozwiązania fundacji rodzinnej pozwala w sposób wystarczająco uzasadniony stwierdzić, że planowane przez Wnioskodawcę czynności mogą zrodzić korzyść podatkową w rozumieniu art. 119a Ordynacji podatkowej". Z zaskarżonego postanowienia wynika ponadto, iż organ I instancji przedstawił argumentację, w odniesieniu do których elementów opisu zdarzenia przyszłego opisanych we wniosku o wydanie interpretacji może zaistnieć przesłanka wydania decyzji w oparciu o art. 119a O.p. W postanowieniu organu I instancji ponad wszelką wątpliwość zostało wskazane, które elementy mogą potencjalnie wskazywać na sztuczny charakter czynności oraz które mogą identyfikować możliwą korzyść podatkową. Organ I instancji, analizując wystąpienie uzasadnionego przypuszczenia w sposób pełny wyjaśnił, w czym konkretnie upatruje źródła obawy, a przekonanie to ma swoje uzasadnione podstawy w okolicznościach faktycznych i prawnych istniejących w danej sprawie. Ponadto wskazał, które elementy opisu sprawy budzą "uzasadnione przypuszczenie". Organ I instancji dokonał też wieloaspektowej oceny spornego zagadnienia, przedstawił szczegółową, merytorycznie pełną pod względem prawnym analizę sprawy, w tym z uwzględnieniem zarówno opisu przedstawionego przez stronę we wniosku, jak i opinii wydanej przez Szefa KAS. DKIS wyjaśnił, że aby stwierdzić wystąpienie uzasadnionego przypuszczenia, iż w sprawie elementy opisanego zdarzenia przyszłego stanowią czynność unikania opodatkowania, wystarczającą podstawą jest zaistnienie elementów, które mogą potencjalnie wskazywać na sztuczny charakter czynności oraz zidentyfikowanie możliwej korzyści podatkowej (która w przedstawionych okolicznościach może być niezgodna z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu). Według organu opis zdarzenia przyszłego przedstawiony we wniosku wskazuje, że w stosunku do elementów przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego w analizowanym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej istnieją obiektywne podstawy do domniemania, że spełniają ustawowe kryteria unikania opodatkowania, tj. zostały dokonane w sposób sztuczny, w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej z przedmiotem ustawy podatkowej lub jej przepisem. Na podstawie przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, można domniemywać, że zaistnieje sytuacja, w której powstaną korzyści podatkowe dla planowanej czynności. Organ wskazał, że przepis art. 14b § 5b pkt 1 O.p. odnosi się jedynie do "uzasadnionego przypuszczenia". Organ interpretacyjny nie musi zatem posiadać pewności, że sytuacja taka na pewno wystąpi. Wystarczy, że na podstawie racjonalnych podstaw istnieje podejrzenie, że opisana czynność może stanowić czynność lub jej element określony w art. 119a § 1 O.p. Taka sytuacja ma miejsce, kiedy okoliczności sprawy wskazują, że czynność zostanie dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, która jest sprzeczna w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej. Organ zgodził się z oceną wyrażoną w swoim postanowieniu z dnia 6 grudnia 2023 r., że w zakresie elementów stanu faktycznego zawartych w przedstawionym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą one stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. Elementy opisane we wniosku, co potwierdziła opinia Szefa KAS, mogły potencjalnie wskazywać na sztuczny charakter czynności oraz pozwalały na zidentyfikowanie możliwej korzyści podatkowej, wskazanej w postanowieniu organu I instancji. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu strona skarżąca powyższemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 169 § 1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 14b § 3 O.p. polegające na braku wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej poprzez doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego o okoliczności związane z rozwiązaniem Fundacji Rodzinnej, a szczególności to, czy po wniesieniu udziałów do Fundacji Rodzinnej a następnie ich sprzedaży planowane jest rozwiązanie Fundacji Rodzinnej i przekazanie w związku z tym mienia Beneficjentom, lub wypłata całości środków uzyskanych ze sprzedaży udziałów w postaci świadczenia na rzecz Beneficjentów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. 2. art. 121 § 1 w zw. z art. 120 w zw. z art. 14h O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, polegające na bezzasadnym uznaniu, że zamiarem skarżącego jest wykorzystanie przez niego Fundacji Rodzinnej w celu sprzedaży wniesionych udziałów, a następnie jej rozwiązanie i przekazanie w związku z tym całości uzyskanych środków na rzecz Beneficjentów lub wypłata całości środków uzyskanych ze sprzedaży udziałów w postaci świadczenia na rzecz Beneficjentów, podczas gdy z całokształtu opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Fundacja Rodzinna została powołana w innym celu, niż przekazanie Beneficjentom całości świadczenia w postaci środków ze sprzedaży udziałów oraz, że po sprzedaży udziałów przez Fundację Rodzinną nie jest planowane jej rozwiązanie i wypłata Beneficjentom mienia w związku z jej rozwiązaniem, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 14b § 5b pkt 1 w zw. z art. 119a § 1 O.p. poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tego przepisu, polegającą na nieuzasadnionym uznaniu, że w oparciu o opis zdarzenia przyszłego istnieje uzasadnione przypuszczenie, że to zdarzenie przyszłe może stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., podczas gdy w przedstawionym we wniosku zdarzeniu przyszłym wnioskodawca wyraźnie wskazał dlaczego utworzył Fundację Rodzinną i jaki jest jej cel, co nie dawało podstaw do powzięcia takiego przypuszczenia. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie oraz wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Pismem z dnia 23 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, zaś pismem z dnia 18 września 2024 r. skarżący uzupełnił argumentację zawartą w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd nie przychylił się w tym zakresie do wniosków strony skarżącej i organu o rozpoznanie sprawy na rozprawie, przy czym podkreślić należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest niezależne od woli stron. Jednocześnie należy zauważyć, że postępowanie uproszczone stanowi szczególną formę postępowania sądowoadministracyjnego, w którym nie znajdują zastosowania dwie istotne zasady tego postępowania, a mianowicie: zasada jawności (art. 10 p.p.s.a.) i zasada, że sąd rozpoznaje sprawy na rozprawie (art. 90 § 1 p.p.s.a.), co jednak nie oznacza, że strony pozbawione zostają prawa do sądu, na które w szczególności składa się prawo dostępu do uruchomienia procedury przed sądem, prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej oraz prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia swojej sprawy (zob. P. Tuleja [w:] P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2023, art. 45). W przypadku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. nie dochodzi do pominięcia stanowisk stron, bowiem podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, zostały rozważone w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a sprawa została rozpoznana przez sąd we właściwym składzie (art. 120 p.p.s.a.). Ponadto Sąd wziął przy tym pod uwagę, że nie zachodziła konieczność osobistego stawiennictwa strony, a także za przeprowadzeniem rozprawy nie przemawiał charakter sprawy. Kontynuując, stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie jest wadliwe niezależnie od treści podniesionych w skardze zarzutów. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera, stosownie do art. 14c § 1 i § 2 O.p., ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 1), a w przypadku uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe zawiera wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). W postępowaniu w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, zgodnie z art. 14h O.p., ma zastosowanie art. 169 § 1-2 O.p. Z powołanych przepisów wynika, że możliwe jest żądanie przez organ wydający interpretację indywidualną, uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, także w zakresie elementów wskazanych w art. 14b § 3 O.p., tj. elementów stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) – co organ uczynił w badanej sprawie wzywając stronę do uzupełnienia wniosku pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. Wskazać jednak dalej trzeba, że w myśl art. 217 § 2 O.p. postanowienie musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Oczywistym jest, że przepis ten wymaga nie tylko, aby organ sporządził uzasadnienie, lecz również aby uzasadnienie to odnosiło się do okoliczności, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego w sprawie orzeczenia wymaga wskazania toku rozumowania organu (opartego o powołane w uzasadnieniu tego orzeczenia fakty i przepisy prawne) w celu wykazania prawidłowości wniosków, do których doszedł organ. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym – wynikającym wprost z brzmienia art. 217 § 2 O.p. – ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu podatkowego, który poprzedza wydanie postanowienia, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności (art. 121 O.p.), ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu w postępowaniu zażaleniowym lub też sądowoadministracyjnym. Uwagi te odnoszą się nie tylko do wymogów stawianych organom pierwszej instancji, ale w pełni należy je odnieść także do rozstrzygnięcia wydawanego po rozpatrzeniu zażalenia strony. Z zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, o której mowa w art. 127 O.p., wynika, że organ drugiej instancji jest zobowiązany – oprócz odniesienia się do zarzutów zawartych w zażaleniu – ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę we wszystkich jej aspektach. Istotą zasady dwuinstancyjności jest bowiem prawo do dwukrotnego rozpoznania danej sprawy. Działanie organu odwoławczego nie może ograniczać się do kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz winno polegać na podjęciu działań mających na celu pełne wyjaśnienie sprawy (zob. S. Presnarowicz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2024, art. 127, i powołane tam orzecznictwo). Sąd tymczasem zauważa, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie wypełnia ww. wymogów, co stanowi naruszenie art. 217 § 2 O.p., gdyż w zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie przedstawiono stanu faktycznego zawartego we wniosku uzupełnionego dodatkowo na skutek wezwania organu, jak również nie przedstawiono zadanych przez wnioskodawcę pytań (z postanowienia nie wynika nawet czy zostało zadane jedno czy więcej pytań) oraz stanowiska wnioskodawcy. Tym samym pominięto podstawowe okoliczności sprawy, bo przecież istotą wydanego postanowienia jest ocena, czy na podstawie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku zostały spełnione warunki do wydania interpretacji (por. też wyrok WSA w Krakowie z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 147/23, oraz z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 82/23). Z treści zaskarżonego postanowienia nie wiadomo dokładnie jaki był stan faktyczny przedstawiony przez skarżącego we wniosku, w jaki sposób go uzupełniono, jak również jakie były zadane pytania i jakie stanowisko zajął odnośnie nich skarżący. Nie wiadomo więc, jaki stan faktyczny był podstawą orzekania organu. Biorąc zatem pod uwagę istotne braki uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Sąd nie ma możliwości przeanalizować i odnieść się do niego. Postanowienie jest bowiem niejasne i nie można na podstawie analizy jego uzasadnienia ustalić jaki stan faktyczny został przyjęty przez organ. Sąd zwraca uwagę, że elementy decyzji, czy postanowienia i ich rola są ściśle określone przez przepisy Ordynacji podatkowej i tylko w ramach tych przepisów wydając decyzje, czy postanowienia, powinien poruszać się organ podatkowy (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia: 29 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 354/22, 9 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 959/22, 21 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 1362/22, 7 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 82/23 i I SA/Kr 102/23, prawomocny wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 178/23, czy z 20 września 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 309/23). Sąd nie może sam ustalać na podstawie reszty akt sprawy, jak również domyślać się czy domniemywać (skoro nie zawiera tego zaskarżone postanowienie), jaki stan faktyczny legł u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia. Według Sądu tego typu uzasadnienie stanowiska organu, które nie poddaje się kontroli sądu administracyjnego, jest niepełne, a w zasadzie w zakresie stanu faktycznego go brak, stanowi również naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1 O.p.) oraz zasady przekonywania (art. 124 O.p.). Stwierdzone naruszenie art. 217 § 2 O.p. w związku z art. 121 § 1 O.p. i art. 124 O.p. miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia organu I instancji z niewiadomych w istocie powodów. DKIS w zaskarżonym postanowieniu nie zawarł opisu stanu faktycznego sprawy, ani pytań wnioskodawcy i jego stanowiska w sprawie, co wyklucza możliwość dokonania przez Sąd oceny legalności stanowiska organu co do istoty sprawy. Przedwczesne zatem byłoby odnoszenie się do argumentów strony skarżącej w tym zakresie, skoro na obecnym etapie zaskarżone postanowienie DKIS wymyka się kontroli sądowoadministracyjnej, a to z uwagi na istotne naruszenie ww. przepisów Ordynacji podatkowej. Z przedstawionych wyżej powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien dokonać samodzielnych i wnikliwych ustaleń w zakresie przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji opisu stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego i przekonująco wykazać, czy postanowienie o odmowie wydania interpretacji indywidualnej z dnia 6 grudnia 2023 r. winno ostać się w obrocie prawnym. Organ formułując uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia winien również uwzględnić wyżej poczynione rozważania Sądu i sporządzić uzasadnienie postanowienia odpowiadające wymogom art. 217 § 2 O.p. w związku z art. 121 § 1 O.p. i art. 124 O.p., z którego jednoznacznie będzie wynikało, że organ ponownie merytorycznie rozpatrzył sprawę we wszystkich jej aspektach.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI