I SA/Wr 3659/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej od sprzedaży lokalu mieszkalnego, uznając, że umowa sprzedaży towarów używanych zwolnionych z VAT nie podlega opłacie skarbowej, ale oddalił skargę w części dotyczącej sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu i ustanowienia hipoteki.
Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej od umowy sprzedaży mieszkania zakładowego, prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz ustanowionej hipoteki. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego nie korzysta ze zwolnienia z opłaty skarbowej, mimo zwolnienia z VAT. Sąd administracyjny uchylił decyzję w części dotyczącej sprzedaży lokalu mieszkalnego, uznając, że umowa sprzedaży towarów używanych zwolnionych z VAT nie podlega opłacie skarbowej. W pozostałej części skargę oddalono, gdyż prawo użytkowania wieczystego gruntu i hipoteka nie są traktowane jako towary używane w rozumieniu przepisów o VAT i podlegają opłacie skarbowej.
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nadpłaty opłaty skarbowej od umowy sprzedaży mieszkania zakładowego, prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz ustanowionej hipoteki. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że zwolnienie z podatku od towarów i usług (VAT) na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT nie przekłada się na zwolnienie z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej. Skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, powołując się na uchwałę NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej naliczonej i pobranej opłaty skarbowej od umowy sprzedaży mieszkania zakładowego (872,50 zł). Sąd uznał, że umowa sprzedaży towarów używanych, zwolniona z VAT, nie podlega opłacie skarbowej. W pozostałej części skargę oddalono, gdyż prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz ustanowienie hipoteki nie są traktowane jako towary używane w rozumieniu przepisów o VAT i podlegają opłacie skarbowej. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa sprzedaży towarów używanych, zwolniona z podatku od towarów i usług, nie podlega opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odrębność reżimów prawnych opłaty skarbowej i VAT oznacza, że czynności wyłączone z opłaty skarbowej z powodu objęcia ich VAT, nie mogą być ponownie obciążone opłatą skarbową, nawet jeśli są z VAT zwolnione. Dotyczy to towarów używanych w rozumieniu ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.o.s. art. 3 § ust. 1 pkt 5 lit. "a"
Ustawa o opłacie skarbowej
Czynności cywilnoprawne, które podlegają przepisom VAT, są wyłączone z zakresu stosowania ustawy o opłacie skarbowej. Dotyczy to również umów sprzedaży towarów używanych zwolnionych z VAT, jeżeli jedną ze stron jest podatnik VAT.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwalnia z podatku od towarów i usług sprzedaż używanych budynków i budowli, pod warunkiem, że okres ich używania wynosi co najmniej 5 lat od końca roku, w którym zakończono budowę.
u.p.t.u. art. 4 § pkt 7 lit "a"
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definiuje "towary używane" jako budynki i budowle, których okres używania wynosi co najmniej 5 lat od końca roku, w którym zakończono budowę.
u.o.s. art. 1 § ust. 2 lit. "k"
Ustawa o opłacie skarbowej
Określa, że opłacie skarbowej podlegają m.in. czynności cywilnoprawne, w tym ustanowienie hipoteki.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a"
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu, gdy naruszono prawo materialne w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy organ nie naruszył prawa.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie, że decyzja może być wykonana w uchylonym zakresie.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa sprzedaży towarów używanych, zwolniona z podatku od towarów i usług, nie podlega opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu podlega opłacie skarbowej, ponieważ grunty nie są traktowane jako towary używane w rozumieniu ustawy o VAT. Ustanowienie hipoteki podlega opłacie skarbowej.
Godne uwagi sformułowania
Odrębność reżimów prawnych obu rodzajów podatków - opłaty skarbowej oraz podatku od towarów i usług - przesądza o tym, że czynności cywilnoprawne, które na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy z 1989 r. o opłacie skarbowej wyłączone zostały z zakresu stosowania przepisów ww. ustawy z tej przyczyny, że poddane zostały przepisom VAT. Nie mogą więc być ponownie poddawane obowiązkowi opłaty skarbowej tylko z tego powodu, że na podstawie przepisów ustawy o VAT zostały one zwolnione z obowiązku uiszczenia tego podatku.
Skład orzekający
Joanna Kuczyńska
przewodniczący
Grzegorz Gocki
sprawozdawca
Anna Wójcik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opłaty skarbowej umów sprzedaży towarów używanych zwolnionych z VAT, a także rozróżnienie między towarami używanymi a prawem użytkowania wieczystego gruntu w kontekście opłaty skarbowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku i może wymagać weryfikacji w świetle późniejszych zmian przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku opłaty skarbowej i jej relacji z podatkiem VAT, co jest istotne dla wielu podatników. Wyjaśnia niuanse interpretacyjne przepisów.
“Czy zwolnienie z VAT oznacza zwolnienie z opłaty skarbowej? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Dane finansowe
WPS: 872,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 3659/01 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2004-03-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-10-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Anna Wójcik Grzegorz Gocki /sprawozdawca/ Joanna Kuczyńska /przewodniczący/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Izba Skarbowa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie: WSA Grzegorz Gocki (spr.) Asesor sądowy Anna Wójcik Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej naliczonej i pobranej opłaty skarbowej w kwocie 872,50 zł od umowy sprzedaży mieszkania zakładowego, II. w pozostałej części skargę oddala, III. decyzja może być wykonana w uchylonym zakresie, IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz skarżących kwotę 40 zł (słownie: czterdzieści) tytułem zwrotów kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] [...], po rozpoznaniu wniosku Pana B. S. z dnia 15.01.2001 r. odmówiono stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej w kwocie 1.000,80 zł. naliczonej i pobranej przez notariusza od umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego w K., przy ul. [...] wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu, oraz od ustanowionej na rzecz sprzedającego hipoteki do kwoty 19.544 zł. Zdaniem organu podatkowego okoliczność, że przedmiotowa umowa sprzedaży podlegała zwolnieniu z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług, nie ma znaczenia dla zwolnienia jej z opłaty skarbowej w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 31.01.1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 z późn. zm). Zgodnie bowiem z art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" powołanej ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej nie podlegają czynności cywilnoprawne takiej jak umowy sprzedaży, dzierżawy, poddzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50), oraz inne tego rodzaju umowy, objęte zwolnieniami na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 i 7, a także umowy sprzedaży zawierane przez podatników, o których mowa w art. 14 tej ustawy, w zakresie czynności zwolnionych od podatku. Ponieważ przedmiotowym zwolnieniem nie objęto podatników zwolnionych z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług, brak było podstaw do uwzględnienia żądania strony o stwierdzenie istnienia nadpłaty z tytułu pobranej opłaty skarbowej od zawartej umowy sprzedaży nieruchomości. Z powyższym rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziła się strona zarzucając organowi podatkowemu naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że nabycie używanych budynków zwolnionych na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. z podatku od towarów i usług, nie skutkuje także zwolnieniem zawartej w tym przedmiocie umowy sprzedaży z opłaty skarbowej. Odwołujący powołał się na interpretację art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej zawartą w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.11.2000 r. potwierdzającą zasadność jego stanowiska. Wskazując na powyższe naruszenie prawa, odwołujący wniósł o uwzględnienie żądania w przedmiocie stwierdzenie istnienia nadpłaty z tytułu uiszczonej nienależnie opłaty skarbowej. Decyzją Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości stanowisko organ I instancji odnośnie braku podstaw do zastosowania wobec podatnika ustawowego zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" powołanej ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej, a tym samym uznania, że pobrana od zawartej przez stronę umowy sprzedaży nieruchomości opłata skarbowa była nienależna. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przekazanej w związku z reorganizacją sądownictwa administracyjnego, właściwemu do jej rozpoznania po 1.01.2004 r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, skarżący podtrzymał zgłaszany w odwołaniu zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że nabycie używanych budynków zwolnionych na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. z podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy jedną ze stron zawartej umowy jest podatnik Vat-u nie skutkuje także zwolnieniem umowy sprzedaży z opłaty skarbowej. W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa wniosła o uwzględnienie skargi w zakresie nienależnej opłaty skarbowej w kwocie 872,50 zł pobranej przez notariusza od umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego, podlegającej zwolnieniu z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" powołanej ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej, oraz o oddalenie skargi w pozostałym zakresie co do kwoty 128.30 zł, stanowiącej należną opłatę skarbową pobraną od umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz od umowy hipoteki ustanowionej na sprzedanej nieruchomości. W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w części zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący zasadnie podniósł zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 3 ustawy z dnia 31.01.1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 z późn. zm) w zakresie odnoszącym się do nie uznania okoliczność przysługiwania podatnikowi ustawowego zwolnienia z opłaty skarbowej od zwartej przez niego umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego - jako towaru używanego, zwolnionego z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.). Zawarta przez podatnika VAT umowa sprzedaży towarów używanych, która jako czynność cywilnoprawna poddana jest - co do zasady - podatkowi od towarów i usług, ale na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT zwolniona została z tego podatku - wyłączona jest z zakresu stosowania ustawy z 1989 r. o opłacie skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a). Odrębność reżimów prawnych obu rodzajów podatków - opłaty skarbowej oraz podatku od towarów i usług - przesądza o tym, że czynności cywilnoprawne, które na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy z 1989 r. o opłacie skarbowej wyłączone zostały z zakresu stosowania przepisów ww. ustawy z tej przyczyny, że poddane zostały przepisom VAT. Nie mogą więc być ponownie poddawane obowiązkowi opłaty skarbowej tylko z tego powodu, że na podstawie przepisów ustawy o VAT zostały one zwolnione z obowiązku uiszczenia tego podatku. Z tego też względu nie podlega opłacie skarbowej w myśl art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a/ ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 ze zm.) umowa sprzedaży towarów używanych, zwolnionej od podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), jeżeli jedną ze stron tej umowy jest podatnik podatku od towarów i usług (por. uchwała NSA z 27.11.2000 r. sygn. akt FPS 5/00 - ONSA 2001/3/96, wyroki SN z dnia 13.12.2002 r. sygn. akt III RN 233/01 - OSNP 2003/3/3, oraz III RN 229/01 - Prz. Podat. 2003/06/62). Również Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, uznała zasadność skargi strony odnośnie nieprawidłowego pobrania przez notariusza przy zawieraniu przedmiotowej umowy, opłaty skarbowej od sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego towar używany zwolniony z podatku od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Skoro zatem zawarta przez skarżącą umowa sprzedaż lokalu mieszkalnego nie podlegała opłacie skarbowej, złożony w tym przedmiocie wniosek o stwierdzenie istnienia nadpłaty podatku był zasadny i winien być uwzględniony przez organy podatkowe. Biorąc powyższe pod uwagę i uznając, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej w kwocie 872,50 zł., pobranej od sprzedaży lokalu mieszkalnego wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uchylił w tej części zaskarżoną decyzję. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi w części dotyczącej pobranej od skarżącego opłaty skarbowej od objętej umową notarialną z dnia 6.06.2000 r. sprzedaży udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Przedstawiona powyżej argumentacja odnośnie zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej nabycia towarów używanych zwolnionych z podatku od towarów i usług, nie dotyczy wartości nabytego przez stronę prawa użytkowania wieczystego gruntu, albowiem grunty nie należą do kategorii towarów używanych w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Towarem używanym w rozumieniu art. 4 pkt 7 lit "a" ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym są wyłącznie budynki i budowli i ich części, których okres używania wyniósł co najmniej 5 lat od końca roku, w którym zakończono budowę. Z tego też względu czynność prawna dotycząca sprzedaży udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest objęty zwolnieniem z opłaty skarbowej lokal mieszkalny, nie korzysta ze zwolnienia z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust 1 pkt 5 lit "a" ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej. Zwolnieniu z opłaty skarbowej nie podlegała także czynność cywilnoprawna ustanowienia hipoteki, od której opłata skarbowa pobierana jest zgodnie z art. 1 ust 2 lit. "k" ustawy z dnia 31.01.1989 r. opłacie skarbowej. W tym zatem zakresie, organy podatkowe zasadnie odmówiły skarżącemu stwierdzenia istnienia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej w kwocie 108,80 zł. pobranej od umowy sprzedaży udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu, oraz w kwocie 19,50 zł. pobranej z tytułu ustanowienia hipoteki na nieruchomości. Biorąc powyższe pod uwagę i uznając, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej pobranej od umowy sprzedaży udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu oraz ustanowienia hipoteki nie narusza przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) oddalił skargę w tej części. Równocześnie mając na uwadze okoliczność uznania przez Izbę Skarbową skargi w zakresie w jakim została ona uchylona przez Sąd, na podstawie art. 152 cyt. ustawy określono, że zaskarżona decyzja w uchylonej części może być wykonywana umożliwiając tym samym organowi podatkowemu niezwłoczne ponowne rozpoznanie żądania strony o stwierdzenie istnienia nadpłaty opłaty skarbowej pobranej od umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI