I SA/WR 362/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu oddalił skargę M. M. na postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność zażalenia jej małżonka w sprawie egzekucji administracyjnej.
Skarżąca M. M. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność jej zażalenia na postanowienie Prezydenta Wrocławia oddalające zarzuty jej męża (zobowiązanego) w sprawie egzekucji administracyjnej. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie miała legitymacji do wniesienia zażalenia, ponieważ dotyczyło ono zarzutów jej męża, a nie jej praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznało zażalenie skarżącej na postanowienie Prezydenta Wrocławia za niedopuszczalne. Postanowienie Prezydenta dotyczyło oddalenia zarzutów wniesionych przez męża skarżącej (zobowiązanego) w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym podatku od nieruchomości. Kolegium stwierdziło, że prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów przysługuje wyłącznie zobowiązanemu, a skarżąca, jako małżonka, nie posiadała legitymacji do jego wniesienia. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że granice sprawy wyznaczało postanowienie Kolegium, a nie zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego. Sąd wskazał, że skarżąca, jako małżonka zobowiązanego, dysponuje innymi środkami ochrony prawnej przewidzianymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, takimi jak prawo sprzeciwu wobec egzekucji z majątku wspólnego, co potwierdza, że nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie zarzutów przysługuje wyłącznie zobowiązanemu, który wniósł te zarzuty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro prawo do wniesienia zarzutów przysługuje tylko zobowiązanemu, to tylko on może kwestionować rozstrzygnięcie wierzyciela w tym przedmiocie. Postanowienie wierzyciela rozstrzygające zarzuty zobowiązanego nie dotyczy praw, obowiązków czy sytuacji prawnej małżonka, chyba że sam jest zobowiązanym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 1a § 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27e § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27e § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27f § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27g § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 17 § 1
Ustawa o postępowaniu administracyjnym
k.p.a. art. 134
Ustawa o postępowaniu administracyjnym
k.p.a. art. 144
Ustawa o postępowaniu administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące zarzutów jej męża. Postanowienie Kolegium o niedopuszczalności zażalenia było zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odrzucone argumenty
Interpretacja przepisów przez organ II instancji była subiektywna i sprzeczna z literą prawa. Zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz prawo do zaskarżenia (art. 78 Konstytucji RP) zostały naruszone przez zawężenie katalogu podmiotów uprawnionych do wniesienia zażalenia. Skarżąca stała się stroną postępowania egzekucyjnego z chwilą skierowania egzekucji do jej majątku.
Godne uwagi sformułowania
granice sprawy wyznaczone zostały bowiem przez przedmiot zaskarżonego postanowienia Kolegium, którym było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia skarżącej nie można więc uznać, że skarżąca miała legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego brak legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutów zobowiązanego nie pozbawia skarżącej – jako małżonki zobowiązanego – możliwości skorzystania z innych instytucji przewidzianych w u.p.e.a. dla obrony jej praw.
Skład orzekający
Tadeusz Haberka
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Kieres
sędzia
Marta Semiczek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wnoszenia zażaleń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz legitymacji procesowej małżonka zobowiązanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej małżonka w kontekście zażalenia na postanowienie dotyczące zarzutów wniesionych przez zobowiązanego. Nie wyklucza możliwości skorzystania z innych środków ochrony prawnej przez małżonka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w egzekucji administracyjnej, a mianowicie legitymacji procesowej małżonka zobowiązanego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Czy małżonek może kwestionować zarzuty w egzekucji administracyjnej? WSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 362/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-03-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-04-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Marta Semiczek Piotr Kieres Tadeusz Haberka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 2,78 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2023 poz 775 art. 134,144 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 2505 art. 18, art. 33 par. 1, art. 34 par. 3 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędzia WSA Marta Semiczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 19 stycznia 2024 r. znak SKO 4810.9.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę w całości. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 19 stycznia 2024 r. znak SKO 4810.9.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: Kolegium, organ II instancji), podając w podstawie prawnej art. 134 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 18 i art. 34 § 2 i § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, ze zm.; dalej: u.p.e.a.), stwierdziło niedopuszczalność zażalenia M. M. (dalej: skarżąca) wniesionego na postanowienie Prezydenta Wrocławia z 31 października 2023 r. znak WZN-DE.3160.2.998.2023.KJ WZN-DE.3160.8.62.2023.KJ, którym oddalono zarzuty A. M. (dalej: zobowiązany) w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 10 lutego 2023 r. nr [...], obejmującego podatek od nieruchomości za 2022 r. Postępowanie przed organami. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że w toku powyższego postępowania egzekucyjnego wystawiono na zobowiązanego tytuł wykonawczy, obejmujący ww. należność. Zobowiązany wniósł zarzuty dotyczące egzekucji, powołując się na art. 33 § 2 pkt 1, 2, 4 i 5 u.p.e.a. Opisanym na wstępie postanowieniem Prezydent Wrocławia oddalił wniesione zarzuty. Zażalenie na to postanowienie wniósł zobowiązany oraz jego małżonka – skarżąca. Organ II instancji, opisanym na wstępie postanowieniem, stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że postępowanie zażaleniowe, które służy weryfikacji postanowienia wierzyciela wydanego w wyniku rozpoznania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, wszczyna się na zasadzie skargowości. Kolegium wskazało, że art. 34 § 3 u.p.e.a. nie określa podmiotów uprawnionych do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w wyniku rozpoznania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Pomimo tego, w doktrynie wskazuje się, że podmiotem legitymowanym będzie wyłącznie zobowiązany, z inicjatywy którego toczyło się zakończone tym postanowieniem postępowanie. W ocenie Kolegium, nie ma żadnych powodów, aby prawo zażalenia przysługiwało innym podmiotom niż ten, który posiada legitymację do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, a jest nim wyłącznie zobowiązany (zob. art. 33 § 1 u.p.e.a.). Co więcej, uprawnienie takie przysługuje wyłącznie zobowiązanemu wskazanemu w tytule wykonawczym. Oznacza to, że podmiot, który posiada przymiot zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., lecz w stosunku do którego nie wystawiono tytułu wykonawczego, nie może wnieść zarzutów, nawet wtedy, gdy czynności egzekucyjne podjęto już w stosunku do innego zobowiązanego, z którym ponosi solidarną odpowiedzialność, a obowiązek wynika z tej samej decyzji administracyjnej. Kolegium, przytaczając art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., stwierdziło, że niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia zażalenia przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. Kolegium stwierdziło wobec tego, że skarżąca nie ma statusu zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, w ramach którego rozpoznawany jest środek zaskarżenia, a zatem wniesione przez nią zażalenie należało uznać za niedopuszczalne. Postępowanie przed Sądem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przytoczone postanowienie Kolegium skarżąca zarzuciła organowi II instancji stosowanie interpretacji przepisów prawa niekorzystnej dla strony skarżącej w sposób całkowicie subiektywny i sprzeczny z literą i duchem przepisów, na które powołał się organ. Skarżąca odwołała się do zasad wynikających z art. 2 Konstytucji RP. Wskazała, że z chwilą rozpoczęcia egzekucji administracyjnej z jej majątku, stała się stroną postępowania. Skoro sam przepis ustawy nie określa, kto może wnieść zażalenie, to może to uczynić również osoba bezpośrednio zainteresowana. Skarżąca podkreśliła, że ma konstytucyjne prawo do sprawiedliwego i zgodnego z prawem potraktowania jej i jej ważnego interesu prawnego. Stanowisko Kolegium stoi w sprzeczności z zasadami logiki prawniczej oraz odbiera nadane skarżącej przez Konstytucję RP prawa poprzez nieuprawnione zawężanie katalogu podmiotów mających legitymację do wniesienia zażalenia. Skarżąca odniosła się również do nieprawidłowego, w jej ocenie, działania Prezydenta Wrocławia, wskazując na wadliwość wystawionych tytułów egzekucyjnych. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że - zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone, w całości albo w części, w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle przywołanych przepisów p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie miała uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy wskazać, że w ramach kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie badał sprawy pod kątem zarzutów skarżącej odnoszących się do działań Prezydenta Wrocławia, w tym co do prawidłowości wystawionego tytułu egzekucyjnego oraz innych czynności w postępowaniu egzekucyjnym. Granice sprawy wyznaczone zostały bowiem przez przedmiot zaskarżonego postanowienia Kolegium, którym było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia skarżącej na postanowienie kierowane do jej małżonka (zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Dalej trzeba powiedzieć, że przywołany w skardze art. 2 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Charakterystyka państwa polskiego jako demokratycznego, prawnego i sprawiedliwego stanowi nie tylko klauzulę, a zarazem zasadę konstytucyjną, ale jest przy tym klauzulą generalną w najściślejszym tego zwrotu znaczeniu jako niedookreślony znaczeniowo zwrot języka prawnego, odsyłający do ocennych i tylko ogólnie ukierunkowanych kryteriów pozaprawnych, którego treść ustala się w procesie stosowania prawa. Przepis ten bowiem odsyła do norm i pojęć pozaprawnych – filozoficznych, ekonomicznych, etycznych, socjologicznych, politologicznych. Pojęcia te są najczęściej precyzowane dla potrzeb realizacji prawa za pośrednictwem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (zob. M. Zubik, W. Sokolewicz [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II, red. L. Garlicki, Warszawa 2016, art. 2, pkt 20). Trybunał Konstytucyjny dostrzega związek zasady demokratycznego państwa prawnego chociażby z konstytucyjną zasadą ochrony godności człowieka powiązaną z zasadą legalizmu. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek poszanowania i ochrony godności człowieka jest związany z realizacją zasad demokratycznego państwa prawnego, w tym z realizacją zasady legalności działania władzy publicznej. Warunkiem poszanowania i ochrony godności człowieka przez organy władzy publicznej jest przestrzeganie obowiązujących norm prawnych, ustanowionych w prawidłowy sposób (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2011 r., K 35/08, pkt 3.2.8; OTK-A 2011, nr 2, poz. 10). Dodać trzeba, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Przepis ten wprowadza zasadę legalizmu i adresowany jest zarówno do wszystkich organów władzy publicznej (ustawodawczej, wykonawczej oraz sądowniczej), jak i do organów jednostek samorządu terytorialnego. W cytowanym już wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2011 r. wskazano, że legalizmem działania organów władzy publicznej jest stan, w którym organy te są tworzone w drodze prawnej oraz działają na podstawie i w granicach prawa, które określa ich zadania i kompetencje oraz tryb postępowania. Prowadzi to do wydania rozstrzygnięcia w przepisanej przez prawo formie, opartego na należytej podstawie prawnej i w zgodności z wiążącymi konkretny organ przepisami prawa materialnego. Pojęcie "działanie na podstawie prawa" oznacza wymóg legitymacji prawnej (podstawy kompetencyjnej) dla wszelkiej działalności polegającej na sprawowaniu władzy publicznej. Z kolei pojęcie "w granicach prawa" oznacza konstytucyjny obowiązek organów władzy publicznej, aby w swojej działalności ściśle przestrzegały nie tylko norm wyznaczających ich zadania i kompetencje (by nie przekraczały swych kompetencji), lecz także aby nie naruszały żadnych innych obowiązujących norm. Dodać w kontekście powyższego należy, że zgodnie z art. 78 Konstytucji RP, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Należy zaakcentować, że zakres podmiotowy art. 78 Konstytucji RP odniesiony został do "stron", powiązano je więc z podmiotami uczestniczącymi w postępowaniu, które doprowadziło do wydania orzeczenia lub decyzji. Za "stronę" należy więc uznać, po pierwsze, każdego uczestnika postępowania, w którym wydano orzeczenie lub decyzję, tzn. każdego, kto formalnie został dopuszczony do udziału w tym postępowaniu jako dotyczącym jego praw, obowiązków czy sytuacji prawnej, ale także każdego, o czyich prawach rozstrzyga dane orzeczenie lub decyzja, nawet gdyby zainteresowany nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu w pierwszej instancji. Każdej, tak rozumianej, stronie postępowania art. 78 Konstytucji RP gwarantuje prawo zaskarżania poszczególnych podejmowanych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Zarazem prawo to może przysługiwać tylko stronie, więc (poza sytuacjami szczególnymi) nie może rozciągać się na podmioty, które nie mają interesu prawnego w sprawie (zob. L. Garlicki, K. Wojtyczek [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, red. M. Zubik, Warszawa 2016, art. 78, pkt 7). Uwzględniając powyższe, trzeba powiedzieć, że zaskarżone postanowienie Kolegium zostało wydane przez właściwy do tego organ (art. 17 pkt 1 k.p.a.), a powołana w nim podstawa prawna była adekwatna do należycie ustalonych okoliczności stanu faktycznego. Należy wskazać, że zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym – rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 26 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Elementy składowe tytułu wykonawczego określają przepisy art. 27 § 1-2 u.p.e.a. W szczególności zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera dane zobowiązanego (w przypadku osób fizycznych: imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania, imię ojca i imię matki oraz datę urodzenia zobowiązanego, o ile są znane wierzycielowi, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany wierzycielowi, a także numer, za pomocą którego zobowiązany został zidentyfikowany na potrzeby podatku w innym kraju). Z powyższego wynika, że treść tytułu wykonawczego, w szczególności poprzez wskazanie danych zobowiązanego, wyznacza z formalnego punktu widzenia i co do zasady krąg stron postępowania egzekucyjnego w administracji. Dalej należy powiedzieć, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawowym celem tej instytucji jest ochrona zobowiązanego przed niezgodną z prawem egzekucją. Rozpatrzenie zarzutów następuje w drodze postanowienia. W myśl art. 34 § 3 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Zdaniem Sądu, wzajemna relacja art. 33 § 1 u.p.e.a. oraz art. 34 § 3 u.p.e.a. pozwala na przyjęcie, że skoro prawo wniesienia zarzutów służy zobowiązanemu, to również zobowiązany ma prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów. Skoro bowiem postępowanie w sprawie zarzutów może toczyć się wyłącznie na skutek zarzutów zobowiązanego, poszukującego ochrony swoich interesów, to tylko ten podmiot może kwestionować rozstrzygnięcie wierzyciela w tym przedmiocie. Zatem jedynie zobowiązany ma interes prawny (to jest taki, który ma umocowanie w przepisach prawa) do wniesienia zarzutu oraz ewentualnie do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na skutek owego zarzutu. Natomiast postanowienie wierzyciela rozstrzygające zarzuty zobowiązanego nie dotyczy praw, obowiązków czy ogólnie sytuacji prawnej skarżącej, bowiem to nie jej zarzuty zostały rozstrzygnięte. Nie można więc uznać, że skarżąca miała legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego. Nie budzi przy tym wątpliwości, że odwołanie (zażalenie) jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną danego postępowania. Prawidłowo zatem Kolegium, stwierdzając brak legitymacji skarżącej do wniesienia zażalenia, zastosowało art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Na mocy art. 144 k.p.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Oba przepisy k.p.a. stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z odesłaniem z art. 18 u.p.e.a. Podsumowując, zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu orzekło o niedopuszczalności wniesionego przez skarżącą zażalenia. W konsekwencji nie można więc uznać, że zaskarżone postanowienie narusza zasadę legalizmu, czy też zasady wynikające z art. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP. Zasygnalizować należy, że w doktrynie prezentowane było stanowisko, w myśl którego zarzut może zostać wniesiony przez małżonka zobowiązanego w przypadku prowadzenia egzekucji administracyjnej do majątku wspólnego (zob. A. Cudak, Podmioty legitymowane do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2009, nr 4, s. 29). Zdaniem Sądu, stanowisko to nie znajduje jednak oparcia w literalnym brzmieniu art. 33 § 1 u.p.e.a., jak również nie uwzględnia, że ustawa przewiduje inne środki ochrony prawnej dla współmałżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreśla bowiem, że brak legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutów zobowiązanego nie pozbawia skarżącej – jako małżonki zobowiązanego – możliwości skorzystania z innych instytucji przewidzianych w u.p.e.a. dla obrony jej praw. Nie można bowiem pominąć, że skarżąca odwołuje się do okoliczności, że egzekucja administracyjna może zostać skierowana do majątku wspólnego jej i zobowiązanego (jej małżonka). Należy wobec tego wskazać, że zgodnie z art. 27e § 1 u.p.e.a., jeżeli zgodnie z odrębnymi przepisami odpowiedzialność zobowiązanego za należność pieniężną i odsetki z tytułu niezapłacenia jej w terminie obejmuje majątek osobisty zobowiązanego i majątek wspólny, podstawą do prowadzenia egzekucji z majątku osobistego zobowiązanego i majątku wspólnego jest: 1) tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązanego; 2) kolejny tytułu wykonawczy wystawiony zgodnie z art. 26ca § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zwrócić dalej należy uwagę, że na podstawie art. 27e § 4 u.p.e.a, organ egzekucyjny, na wniosek małżonka zobowiązanego, zawiadamia go o aktualnej wysokości egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, jednocześnie pouczając o zakazie rozporządzania uprzednio zajętą rzeczą lub prawem majątkowym wchodzących w skład majątku wspólnego oraz zakazie realizacji tego prawa majątkowego poza częścią wolną od zajęcia. Dalej trzeba wskazać, że na podstawie art. 27f § 1 u.p.e.a., w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym małżonkowi zobowiązanego przysługuje prawo sprzeciwu. Podstawą sprzeciwu jest ograniczenie, zniesienie, wyłączenie lub ustanie odpowiedzialności całością albo częścią majątku wspólnego. W sprzeciwie określa się istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Natomiast w myśl art. 27g § 1 u.p.e.a., małżonkowi zobowiązanego przysługują prawa zobowiązanego w egzekucji z majątku wspólnego z chwilą wniesienia do organu egzekucyjnego sprzeciwu albo wniosku, o którym mowa w art. 27e § 4 u.p.e.a., albo doręczenia małżonkowi zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, protokołu zajęcia prawa majątkowego, protokołu zajęcia i odbioru ruchomości lub protokołu odbioru dokumentu. Mając na uwadze powyższe, należy zauważyć, że na gruncie przepisów u.p.e.a. skarżąca, jako małżonka zobowiązanego, powołując się na możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej z majątku wspólnego małżonków, dysponuje określonymi ustawowymi rozwiązaniami, dającymi jej prawo udziału w postępowaniu egzekucyjnym, z których skorzystanie pozostaje w gestii skarżącej. Wziąwszy pod rozwagę wszystkie omówione okoliczności faktyczne i prawne oraz nie dopatrując się wskazanych w skardze nieprawidłowości, jak również innych naruszeń prawa, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI