I SA/Wr 353/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi B. H. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Wrocławia z 1998 r. dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (OP) i zarzucając wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Wniosek został złożony po upływie roku od doręczenia decyzji wymiarowej. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, powołując się na art. 249 § 1 OP w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r., który przewidywał roczny termin na złożenie wniosku. Skarżąca w odwołaniu argumentowała, że powinien mieć zastosowanie art. 250 § 1 OP (5-letni termin) lub art. 249 § 1 OP w nowym brzmieniu (również 5 lat), powołując się na uchwałę NSA FPK 4/00. SKO utrzymało w mocy swoją decyzję, wyjaśniając, że przepisy przejściowe ustawy nowelizującej OP nakazują stosowanie przepisów w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 r. do decyzji ostatecznych wydanych przed tą datą. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że spór ma charakter proceduralny i dotyczy zachowania terminu. Zgodnie z art. 249 § 1 OP w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., organ odmawia wszczęcia postępowania, jeśli żądanie zostało wniesione po upływie roku od doręczenia decyzji. Przepis przejściowy (art. 24 § 1 ustawy z 12.09.2002 r.) nakazywał stosowanie przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji do decyzji ostatecznych wydanych przed 1 stycznia 2003 r. Decyzja wymiarowa z 1998 r. została doręczona w 1998 r., a wniosek o stwierdzenie nieważności złożono w 2005 r., co oznaczało upływ rocznego terminu. Sąd uznał, że uchwała NSA nie jest równoznaczna z orzeczeniem TK, a tym samym nie uzasadnia zastosowania art. 250 OP. Również powoływanie się na późniejsze brzmienie art. 249 § 1 OP było nieuzasadnione ze względu na przepisy przejściowe i zasadę niedziałania prawa wstecz. W związku z tym, że wniosek był spóźniony, pozostałe zarzuty merytoryczne stały się bez znaczenia dla oceny legalności decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Ordynację podatkową oraz stosowanie terminów do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2002 roku i specyfiki wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, złożony po upływie roku od jej doręczenia, podlega rozpatrzeniu merytorycznemu, jeśli został złożony przed wejściem w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej wydłużającej ten termin do 5 lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek złożony po upływie rocznego terminu, przewidzianego w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., podlega odrzuceniu bez merytorycznego rozpatrzenia, zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej.
Uzasadnienie
Przepisy przejściowe ustawy z dnia 12 września 2002 r. nakazują stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie nowelizacji (tj. przed 1 stycznia 2003 r.) do decyzji ostatecznych wydanych przed tą datą. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1998 r. został złożony po upływie rocznego terminu, co obligowało organ do odmowy wszczęcia postępowania.
Czy uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego może być traktowana jako podstawa do zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów, które utraciły moc lub zostały uchylone w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała NSA nie jest równoznaczna z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego i nie uzasadnia zastosowania art. 250 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Przepis art. 250 OP stosuje się wyłącznie w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów prawnych, które utraciły moc lub zostały uchylone lub zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Uchwała NSA, nawet jeśli zmienia linię orzeczniczą, nie spełnia tego kryterium.
Czy późniejsze brzmienie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, przewidujące 5-letni termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, może mieć zastosowanie do wniosku złożonego przed wejściem w życie tej zmiany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ze względu na przepisy przejściowe i zasadę niedziałania prawa wstecz, do wniosku złożonego przed 31 grudnia 2002 r. stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, czyli roczny termin.
Uzasadnienie
Ustawa zmieniająca Ordynację podatkową w art. 24 § 1 jednoznacznie wskazała, że żądania dotyczące decyzji ostatecznych wydanych przed 1 stycznia 2003 r. podlegają rozpatrzeniu w trybie i terminach określonych w przepisach ustawy nowelizowanej (czyli w brzmieniu sprzed zmiany). Dodatkowo, prawo nie działa wstecz.
Przepisy (7)
Główne
OP art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji (wydanie bez podstawy prawnej).
OP art. 249 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia (brzmienie do 31.12.2002 r.).
Ustawa o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 24 § 1
Przepis przejściowy nakazujący stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. do decyzji ostatecznych wydanych przed tą datą.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Pomocnicze
OP art. 128
Ordynacja podatkowa
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
u.p.o.l. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja podatnika podatku od nieruchomości (w kontekście uchwały NSA).
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony po upływie rocznego terminu określonego w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. • Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej Ordynację podatkową nakazują stosowanie przepisów w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 r. do decyzji ostatecznych wydanych przed tą datą.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie 5-letniego terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 250 OP, powołując się na uchwałę NSA FPK 4/00. • Zastosowanie 5-letniego terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 249 § 1 OP w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2003 r.
Godne uwagi sformułowania
Spór w sprawie ma charakter proceduralny a nie jak oczekiwała tego skarżąca - merytoryczny. • Złożenie żądania w terminie ściśle określonym w ustawie (OP) warunkuje więc uruchomienie nadzwyczajnego trybu kontroli decyzji ostatecznych i okoliczność ta jest przez organy podatkowe badana z urzędu. • Wstępna ocena żądania strony sprowadza się do ustalenia, czy wniosek o wszczęcie trybu nadzwyczajnego jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji (art. 247 i następne OP) - został wniesiony w terminie zastrzeżonym w art. 249 Ordynacji podatkowej. • Wydana w sprawie decyzja, której legalność jest przedmiotem kontroli Sądu - dotyczy tej właśnie kwestii proceduralnej. • Wykonanie na wniosku odręcznych poprawek, opatrzonych parafkami samej podatniczki, wyeliminowało wątpliwości co do intencji strony.
Skład orzekający
Jadwiga Danuta Mróz
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Łoboda
sędzia
Ewa Kamieniecka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej Ordynację podatkową oraz stosowanie terminów do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2002 roku i specyfiki wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami w postępowaniu podatkowym, co jest istotne dla prawników procesualistów i doradców podatkowych.
“Spóźniony wniosek o nieważność decyzji podatkowej – czy 5 lat to zawsze 5 lat?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.