I SA/WR 350/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-12-20
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościstwierdzenie nieważności decyzjiwznowienie postępowaniaterminyOrdynacja podatkowaSKOWSAdecyzja ostatecznaspóźniony wniosek

Podsumowanie

WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki na decyzję SKO odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości za 1995 rok, uznając wniosek za spóźniony.

Podatniczka B. H. zaskarżyła decyzję SKO odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości za 1995 rok. Skarżąca argumentowała, że wniosek o stwierdzenie nieważności powinien być rozpatrzony w dłuższym terminie, powołując się na zmiany w przepisach i uchwałę NSA. Sąd uznał jednak, że wniosek został złożony po upływie rocznego terminu przewidzianego w przepisach obowiązujących w dacie doręczenia decyzji, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Wrocławia dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 1995 rok. Skarżąca, B. H., domagała się stwierdzenia nieważności decyzji, zarzucając jej wydanie bez podstawy prawnej i naruszenie dóbr osobistych. Początkowo wnioskowała o wznowienie postępowania, następnie zmodyfikowała wniosek do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (OP). SKO odmówiło wszczęcia postępowania, powołując się na art. 249 § 1 OP, który stanowił, że organ odmawia wszczęcia postępowania, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od doręczenia decyzji. Skarżąca zarzuciła błędne zastosowanie art. 249 § 1 OP i pominięcie art. 250 § 1 OP, który miałby stosować się w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Powołała się również na uchwałę NSA FPK 4/00, która zmieniła orzecznictwo w kwestii podatników podatku od nieruchomości. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie rocznego terminu, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie doręczenia decyzji (art. 249 § 1 OP w związku z art. 24 § 1 ustawy zmieniającej). Sąd podkreślił, że uchwała NSA nie jest równoznaczna z orzeczeniem TK, a przepisy przejściowe nakazywały stosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed zmianą. W związku z tym, że wniosek był spóźniony, sąd nie badał merytorycznych zarzutów dotyczących wad decyzji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek złożony po upływie rocznego terminu, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie doręczenia decyzji, skutkuje odmową wszczęcia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy przejściowe nakazują stosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, co oznacza roczny termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności. Uchwała NSA nie jest równoznaczna z orzeczeniem TK, które mogłoby uzasadniać zastosowanie art. 250 OP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

OP art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 249 § 1

Ordynacja podatkowa

Ustawa o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 24 § 1

Pomocnicze

OP art. 128

Ordynacja podatkowa

OP art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 250 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 72 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 77

Ordynacja podatkowa

OP art. 249 § 3

Ordynacja podatkowa

OP art. 68

Ordynacja podatkowa

OP art. 70

Ordynacja podatkowa

PPSA art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.o.l. art. 2 § 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony po upływie rocznego terminu przewidzianego w art. 249 § 1 OP w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r., zgodnie z przepisami przejściowymi (art. 24 § 1 ustawy zmieniającej).

Odrzucone argumenty

Zastosowanie 5-letniego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 250 OP, gdyż uchwała NSA nie jest równoznaczna z orzeczeniem TK. Zastosowanie 5-letniego terminu na podstawie art. 249 § 1 OP w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2003 r. Naruszenie dóbr osobistych przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Przewlekłość postępowania przed SKO.

Godne uwagi sformułowania

Spór w sprawie ma charakter proceduralny a nie jak oczekiwała tego skarżąca - merytoryczny. Złożenie żądania w terminie ściśle określonym w ustawie (OP) warunkuje więc uruchomienie nadzwyczajnego trybu kontroli decyzji ostatecznych i okoliczność ta jest przez organy podatkowe badana z urzędu. Wyrok jest prawomocny. Uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2001 r. (sygn. akt FPK 4/00), w której NSA wyraził pogląd , zgodnie z którym: "Posiadacz lokalu nie wyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.)". Wyrodzenie z uchwały NSA skutków równych orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego - nie ma uzasadnienia w prawie.

Skład orzekający

Jadwiga Danuta Mróz

przewodniczący sprawozdawca

Zbigniew Łoboda

sędzia

Ewa Kamieniecka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących terminów do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w kontekście zmian w Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z podatkiem od nieruchomości za 1995 rok i wnioskiem złożonym w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą terminów w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie terminów i jak interpretowane są przepisy przejściowe.

Spóźniony wniosek o nieważność decyzji podatkowej – czy uchwała NSA ratuje sytuację?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wr 350/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ewa Kamieniecka
Jadwiga Danuta Mróz /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II FZ 431/07 - Postanowienie NSA z 2007-08-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 128, 247 par. 1 , 249 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2002 nr 169 poz 1387
art. 24 par. 1
Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda Asesor WSA - Ewa Kamieniecka Protokolant : Marta Pająkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi: B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 1995 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Pani B. H. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. (nr [...]) oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...]r. (nr [...]) odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] (nr ewid[...]) w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1995.
W stanie faktycznym sprawy, decyzją z dnia [...]r., wydaną przez Prezydenta W., stronie skarżącej został ustalony podatek od nieruchomości za lokal użytkowy, położony we W. przy ul. B. P. [...], w łącznej kwocie [...]zł. Jak wynika z materiału aktowego sprawy, przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu [...]r.
Pismem z dnia [...]r. podatniczka, powołując się na dyspozycję przepisu art. 240 § 1 pkt. 1, 2, 5, i 7 Ordynacji podatkowej początkowo domagała się wznowienia postępowania, w ostateczności zaś zmodyfikowała swój wniosek - żądając stwierdzenia nieważności powołanej wyżej decyzji na podstawie art. 247 § 1 OP. Zarzuciła, iż rozstrzygnięcie to narusza jej dobra osobiste, albowiem zostało wydane bez podstawy prawnej. W konsekwencji, wywodząc istnienie nadpłaty na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 i §3 OP -domagała się jej zwrotu na podstawie art. 77 OP.
Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., powołując się na dyspozycję przepisu art. 249 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r.) w związku z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji uznając, iż żądanie strony zostało zgłoszone po upływie roku od doręczenia decyzji wymiarowej. Wskazując na powyższe, organ podkreślił, że uchybienie terminowi obligowało organ do formalnego załatwienia wniosku, co eliminowało merytoryczne rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych przez stronę.
W odwołaniu od wskazanej decyzji, podatniczka – reprezentowana przez pełnomocnika – zarzuciła naruszenie przez organ przepisów prawa podatkowego przez błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, z pominięciem przepisu art. 250 § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych terminów wzruszania ostatecznych decyzji organów podatkowych. Zgodnie z powołaną regulacją ustawową, przepisów art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej nie stosuje się w razie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów prawnych, które utraciły moc lub zostały uchylone lub zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie strony, w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki o jakich mowa w treści powołanego przepisu, a zatem, stanowisko organu odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na upływ rocznego terminu do wystąpienia ze stosownym wnioskiem nie znajduje uzasadnienia prawnego i narusza prawa strony do skorzystania z instytucji wzruszalności ostatecznych decyzji administracyjnych. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona powołała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. (sygn. akt FPK 4/00), w której NSA wyraził pogląd , zgodnie z którym: "Posiadacz lokalu nie wyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm)". Wskazując na powyższą tezę strona podniosła, iż obciążenie jej obowiązkiem podatkowym, zgodnie z decyzją z dnia [...]r., pozostaje w sprzeczności z zaprezentowanym stanowiskiem NSA, zaś sama uchwała, podjęta już po wydaniu kwestionowanej decyzji uzasadnia zastosowanie w sprawie przepisu art. 250 § 1 OP, a nadto, stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy. W kontekście tym strona wyjaśniła, iż jej wniosek z dnia [...]r. w istocie dotyczył wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 5 OP, zaś jedynie dodatkowym zarzutem strony był fakt naruszenia przez organ przepisu art. 247 § 1 powołanej ustawy tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
Niejako na marginesie strona podniosła, iż przepis art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obecnie obowiązującym jest korzystniejszy dla podatnika – jako że przewiduje 5-letni termin wzruszalności ostatecznych decyzji administracyjnych – i z tych też powodów winien mieć zastosowanie w sprawie.
Niezależnie od przedstawionych zarzutów strona podniosła ponadto naruszenie przez organ także dyspozycji przepisu art. 247 § 2 OP, wskazując , że organ może odmówić stwierdzenia nieważności decyzji, jedynie gdy jej wydanie nastąpiłoby po upływie terminów przewidzianych w art. 68 lub w art. 70 OP.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.(działając tym razem jako organ odwoławczy) po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego sprawy, nie podzieliło zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję tego organu z dnia [...]r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej za 1995 rok.
Organ w całości przychylił się do stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji - uznając zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. W nawiązaniu do argumentów podniesionych w odwołaniu, wyjaśnił, iż powołany przez podatnika przepis art. 240 § 1 pkt 5 OP nie mógł mieć w sprawie zastosowania, albowiem brak było ustawowych przesłanek do wznowienia postępowania. W szczególności – wbrew ocenie strony –w sprawie nie wystąpiły istotne, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi. Jak podkreślił organ, za taką okoliczność nie może być wszak uznana uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2001 r. (sygn. akt FPK 4/00), albowiem jej podjecie miało jedynie ten skutek, iż zmieniło dotychczasową linię orzecznictwa w zakresie obowiązku podatkowego w podatku od nie wyodrębnionych nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
Jako równie nietrafny organ ocenił zarzut strony dotyczący naruszenia przepisu art. 247 § 2 Ordynacji podatkowej. W nawiązaniu do stanowiska strony organ podkreślił, iż zakresy zastosowania art. 249 § 1 i 247 § 2 OP różnią się zasadniczo. Przepis art. 247 § 2 OP dotyczy bowiem sytuacji gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wszczęte, a przeszkodą w wydaniu decyzji merytorycznej jest upływ terminów przedawnienia z art. 68 lub art. 70 OP. Natomiast przepis art. 249 § 1 OP – mający zastosowanie w stanie faktycznym sprawy - wyklucza w ogóle możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Nawiązując do podniesionego w odwołaniu zarzutu, jakoby w sprawie należało zastosować przepis art. 249 § 1 OP w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003 r., a więc, według stanu prawnego przewidującego dłuższy – bo 5-letni- termin do wszczęcia tego postępowania, organ odwoławczy nie zgadzając się z takim poglądem - wskazał na przepis art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) zgodnie z którym, żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i terminach określonych w przepisach ustawy nowelizowanej, czyli wedle stanu prawnego obowiązującego przed 31 grudnia 2002 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, p. B.H. – domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji SKO a nadto, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za rok 1995. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty i zarzuty podnoszone już wcześniej, wywodząc naruszenie jej dóbr materialnych oraz naruszenie prawa przez jego błędną interpretację i stronnicze działanie organów. Uzasadniając skargę -podkreśliła, iż w piśmie z dnia [...]r. "zażądała wznowienia postępowania podatkowego, które oparła na stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych przez Prezydenta W. tj. na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i faktu, iż wydane bez podstawy prawnej decyzje naruszyły jej dobra osobiste." Podnosiła, że na podstawie art. 250 § 1 OP w sprawie ma zastosowanie 5-letni okres wzruszenia decyzji ostatecznych. Taki termin wywodziła też z art. 247 § 2 OP tj. z terminów przedawnienia zobowiązań określonych w art. 68 i art. 70 OP, w tym zakresie odwołała się do uchwały NSA - FPK 4/00 z 25.06.2001r. Wskazała też na przewlekłość prowadzonego przez SKO postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W nawiązaniu do stanowiska strony przedstawionego w skardze podniósł, iż w jego ocenie wniosek strony z dnia [...] został prawidłowo zakwalifikowany jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r. W kontekście tym organ podkreślił, iż wprawdzie strona istotnie powołała się na przepis art. 240 Ordynacji podatkowej - który dotyczy wznowienia postępowania – niemniej, z uzasadnienia wniosku wynikało, iż intencją strony było wszczęcie postępowania w/s stwierdzenia nieważności decyzji. Organ podkreślił, że p. B.H. naniosła na wniosku odręczne poprawki – opatrzone swoją parafką – które nie pozostawiały wątpliwości co do tego, że wolą strony było stwierdzenie nieważności decyzji ustalających wymiar podatku od nieruchomości. Z powyższych względów – jak podkreślono w odpowiedzi na skargę - organy podatkowe zobligowane były rozpatrzyć wniosek jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, co w pierwszej kolejności wymagało ustalenia, czy strona dochowała ustawowych terminów do skorzystania z tego nadzwyczajnego środka wzruszenia decyzji ostatecznych. Uchybienie rocznemu terminowi określonemu w art. 249 § 1 OP w związku z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) uzasadniało w ocenie organu - odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 1995 r. W konkluzji organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga, nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpatrując według powyższych kryteriów zarzuty skargi - nie stwierdził naruszenia prawa, które w świetle art.145 § 1 pkt.1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270 ze zm.) uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Spór w sprawie ma charakter proceduralny a nie jak oczekiwała tego skarżąca - merytoryczny. Sprowadza się do oceny zachowania terminu - jako przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w postępowaniu podatkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. twierdzi, iż w sprawie niniejszej ma zastosowanie termin roczny określony w art. 249 § 1 OP, natomiast skarżąca stoi na stanowisku, że termin ten wynosi 5 lat od daty doręczenia decyzji podatnikowi, z tym, że podstawę prawną swoich twierdzeń wywodzi zarówno z art. 249 § 1 OP w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. jak i z art. 250 OP w brzmieniu sprzed tej daty.
Odnosząc się do przedmiotu sporu w sprawie, należy wskazać, iż zasada trwałości decyzji ostatecznych wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej warunkuje wzruszenie decyzji w trybach nadzwyczajnych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji,...) nie tylko zaistnieniem szczególnie istotnych, kwalifikowanych wad, ale też zachowaniem terminów w jakich można kwestionować wadliwość decyzji ostatecznych. Złożenie żądania w terminie ściśle określonym w ustawie (OP) warunkuje więc uruchomienie nadzwyczajnego trybu kontroli decyzji ostatecznych i okoliczność ta jest przez organy podatkowe badana z urzędu.
W kontekście żądania strony z dnia [...]r., w którym podatniczka podnosiła zarzuty dotyczące zarówno wznowienia postępowania jak i stwierdzenia nieważności decyzji, słusznie w ocenie Sądu organ uznał za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. Wątpliwości w tym zakresie wyeliminowały bowiem - odręcznie naniesione na wniosku poprawki, opatrzone parafkami samej podatniczki.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji - odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 1995r., stanowił przepis art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (zwanej dalej ustawą zmieniającą - Dz. U. Nr 169, poz. 1387).
Pierwszy z powołanych przepisów (art. 249 § 1OP), w brzmieniu przyjętym w decyzji a obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. stanowił, że "organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia". Zakreślony tym przepisem termin jest terminem zawitym i jego przekroczenie ma ten skutek, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Z uwagi na zmianę od dnia 1 stycznia 2003 r. tej regulacji i wydłużenie w art. 249 § 1 pkt 1OP terminu do 5 lat, istotne znaczenie ma przepis przejściowy zawarty w ustawie wprowadzającej zmianę. Materię tę reguluje art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (zwanej dalej ustawą zmieniającą - Dz. U. Nr 169, poz. 1387) do treści którego odwołał się organ orzekający w sprawie. Wynika z niego, że żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, które stały się decyzjami ostatecznymi przed dniem wejścia w życie zmian (tj. przed 1.01.2003 r. - art. 30 ww. ustawy), podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Regulacja ta przesądza o zastosowaniu do stanu faktycznego spornej sprawy - art. 249 § 1 w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku, a zdarzeniem wyznaczającym bieg rocznego terminu do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - jest dzień doręczenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 1995 r.
W świetle art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 24 ustawy zmieniającej, w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie (tj. przed zmianą), organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Wynika z przytoczonej regulacji, że wniesienie żądania po upływie rocznego terminu, liczonego od dnia doręczenia decyzji, uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji i obliguje organ podatkowy do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W tych okolicznościach organ podatkowy nie jest więc uprawniony do badania przesłanek (podstaw) stwierdzenia nieważności decyzji z art. 247 § 1 OP, które mogłyby mieć znaczenie dla stwierdzenia nieważności decyzji, gdyby doszło do merytorycznego rozpatrzenia żądania. W konsekwencji, nie jest w tym zakresie istotna argumentacja dotycząca wad decyzji administracyjnej ani przyczyn tej wadliwości. Wstępna ocena żądania strony sprowadza się do ustalenia, czy wniosek o wszczęcie trybu nadzwyczajnego jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji (art. 247 i następne OP) - został wniesiony w terminie zastrzeżonym w art. 249 Ordynacji podatkowej. Wydana w sprawie decyzja, której legalność jest przedmiotem kontroli Sądu - dotyczy tej właśnie kwestii proceduralnej.
Decyzja Prezydenta W. (z dnia [...].) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 1995 rok od użytkowanego przez Panią B. H. lokalu, położonego we W.przy ul. B. P. [...] (której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca) została doręczona skarżącej osobiście w dniu [...]r. i jak wynika z akt sprawy nie była przedmiotem zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, stała się więc decyzją ostateczną . Z treści art. 249 § 1 OP, który stanowił podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia - wynika jednoznacznie, że roczny termin dla złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. W sprawie niespornym było, że decyzja ta została skarżącej doręczona [...]r., zatem określony ustawą - zawity termin upłynął [...]r. Stąd żądanie - wniesione [...]roku - było niewątpliwie spóźnione, nie mogło więc wywołać oczekiwanych przez skarżącą skutków prawnych. Jedynym możliwym rozstrzygnięciem było w tej sytuacji - wydanie przez organ na podstawie art. 249 § 1 OP w związku z art. 24 ustawy zmieniającej - decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Bezpodstawne są więc zarzuty skargi kwestionujące przyjęte przez SKO rozstrzygnięcie oparte na prawidłowo powołanych i zastosowanych przepisach prawa.
Odnosząc się do zarzutu skargi wywodzącego 5-letni termin złożenia wniosku z (obowiązującego do 31.12.2002 r.) art. 250 § 1 OP, który stanowił, że przepisów art. 249 OP nie stosuje się w razie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów prawnych, które utraciły moc lub zostały uchylone bądź zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 1). W takim przypadku organ podatkowy odmawia stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych jeżeli:
1) od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym doręczono decyzję, upłynęło 5 lat
2) wydanie decyzji w tej sprawie nastąpiłoby po upływie terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 OP.
Z porównania brzmienia tych dwóch przepisów wynika, że art. 249 określa termin przedawnienia do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych, którego niedotrzymanie przez stronę zobowiązuje organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, natomiast art. 250 OP reguluje termin przedawnienia stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana na podstawie przepisów prawa, które w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego utraciły moc, zostały uchylone lub zmienione. Strona skarżąca, jako przesłankę zastosowania terminu z art. 250 OP nie wskazała orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, ale uchwałę NSA - FPK 4/00 z dnia 25.06. 2001 r. która nadała jednolity kierunek orzecznictwu, przyjmując stanowisko, że "posiadacz lokalu niewyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych". Wywodzenie z uchwały NSA skutków równych orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego - nie ma uzasadnienia w prawie, stąd przyjęcie skutków opartych na takim poglądzie skarżącej - Sąd uznał za niedopuszczalne.
Samo zatem przekonanie podatnika o niekonstytucyjności przepisu prawa, na podstawie którego wydana został ostateczna decyzja w sprawie, nie może stanowić podstawy do zastosowania terminu przedawnienia do stwierdzenia nieważności decyzji określonego w art. 250 OP. Podobnie należy ocenić żądanie strony - domagającej się zastosowania w sprawie 5-letniego terminu - wynikającego z brzmienia art. 249 § 1 OP po dniu 1 stycznia 2003 r. W odniesieniu do tego zarzutu skarżącej - jak to wykazano wyżej - ustawa zmieniająca w art. 24 jednoznacznie wskazała na stosowanie uregulowania sprzed zmiany tj. w brzmieniu określającym roczny termin wzruszenia decyzji ostatecznej. Dodatkowym argumentem jest również ogólna zasada, że prawo nie działa wstecz. W spornej sprawie nie tylko decyzje zostały doręczone i stały się ostateczne przed zmianą przepisu, ale też wniosek strony został złożony przed 31.12.2002 r. - nie ma więc podstaw do zastosowania przepisu art. 249 § 1 OP w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2003 r.
W sytuacji, gdy ze względu na spóźniony termin złożenia przez stronę żądania - niedopuszczalne było wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 1995 r. - bez znaczenia są pozostałe zarzuty skargi mające charakter merytoryczny. Organ wprawdzie odnosił się do nich w swoich decyzjach chcąc przekonać stronę do bezzasadności jej żądania, jednak wywody organu w tym zakresie nie mają znaczenia dla oceny legalności decyzji opartej na normie proceduralnej z art. 249 § 1 OP, należy je więc potraktować, jako realizację zasady przekonywania wynikającej z art. 124 Ordynacji podatkowej.
Tak więc, żaden z podnoszonych zarzutów merytorycznych, nie ma znaczenia dla odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdzie istotne jest tylko, czy upłynął określony prawem termin do złożenia wniosku w tym zakresie. Jak już powyżej zaznaczono, podjęcie na podstawie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej odmownego rozstrzygnięcia nie pozwala na roztrząsanie okoliczności rzutujących na poprawność decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości.
Także okoliczność długotrwałego załatwiania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogła doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnia jedynie takie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszym przypadku wynikiem sprawy była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, co zależało od dochowania terminu do wystąpienia z wnioskiem.
Mając na uwadze przedstawione powyżej powody, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 wskazanej wyżej ustawy procesowej.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę