I SA/Gd 487/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2021-06-09
NSApodatkoweŚredniawsa
doręczeniaOrdynacja podatkowarygor natychmiastowej wykonalnościpostanowienieskarżącyorgan podatkowysąd administracyjnyVATpostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej z powodu wadliwego doręczenia pisma skarżącemu.

Skarżący zakwestionował postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, zarzucając wadliwe doręczenie pisma. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń. W szczególności wskazano na doręczenie pisma osobie nieupoważnionej pod niewłaściwym adresem oraz brak próby ustalenia miejsca pobytu adresata. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie zostało uchylone.

Sprawa dotyczyła skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za lipiec 2015 r. na kwotę 345.703,00 zł. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (O.p.), w tym art. 148 § 1, § 2 pkt 2, § 3 oraz art. 150 § 1 pkt 1 i § 2, wskazując na wadliwe doręczenie postanowienia Naczelnika. Twierdził, że pismo zostało doręczone pod niewłaściwy adres, osobie nieupoważnionej, a organ nie podjął próby ustalenia jego miejsca pobytu ani nie zastosował procedury przewidzianej dla niemożności doręczenia. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 239b § 1 pkt 4 O.p. poprzez nieuprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że postanowienie zostało doręczone w sposób wadliwy, naruszając przepisy dotyczące doręczeń (art. 148 § 2 pkt 2 O.p. poprzez doręczenie innej osobie niż adresatowi i osobie nieupoważnionej) oraz procedury przechowywania i zawiadamiania o pozostawieniu pisma (art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 O.p.). Sąd podkreślił, że w przypadku niemożności doręczenia, organ powinien podjąć próbę ustalenia miejsca pobytu adresata (art. 148 § 3 O.p.) lub zastosować procedurę przewidzianą w art. 149 O.p. Wobec stwierdzonych naruszeń, sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, takie doręczenie stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 148 § 2 pkt 2, art. 148 § 3 oraz art. 150 § 1 pkt 1 i § 2.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że doręczenie pisma osobie niebędącej adresatem ani osobą upoważnioną, pod niewłaściwym adresem, bez podjęcia próby ustalenia miejsca pobytu adresata, jest wadliwe. Brak zastosowania procedury przewidzianej dla niemożności doręczenia (przechowywanie pisma, pozostawienie zawiadomienia) również stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

O.p. art. 148 § § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Doręczenie postanowienia innej osobie niż adresatowi (podatnikowi) oraz osobie niebędącej osobą upoważnioną przez podatnika do odbioru korespondencji jest wadliwe.

O.p. art. 148 § § 3

Ordynacja podatkowa

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Organ powinien podjąć próbę ustalenia miejsca pobytu adresata.

O.p. art. 150 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej.

O.p. art. 150 § § 2

Ordynacja podatkowa

Operator pocztowy powinien pozostawić zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, biura lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję.

Pomocnicze

O.p. art. 148 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 149

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239b § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239b § § 2

Ordynacja podatkowa

Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 art. 148

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 art. 149

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 art. 150

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 art. 239b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 200

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, naruszające przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące doręczeń. Doręczenie pisma osobie nieupoważnionej pod niewłaściwym adresem. Brak próby ustalenia miejsca pobytu adresata. Naruszenie procedury przechowywania pisma i pozostawienia zawiadomienia o jego odbiorze.

Godne uwagi sformułowania

organ powinien podjąć próbę ustalenia miejsca gdzie podatnik przebywa w celu doręczenia mu wezwania nie zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy operator pocztowy nie pozostawił zawiadomienia

Skład orzekający

Irena Wesołowska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Gorzeń

członek

Elżbieta Rischka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prawidłowego doręczania pism procesowych, w szczególności postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z doręczeniem i może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy doręczenie było prawidłowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowości postępowania podatkowego są formalne aspekty doręczeń. Pokazuje, że błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia nawet istotnych dla budżetu państwa rozstrzygnięć.

Błąd w adresie i nie ten odbiorca? Sąd uchyla rygor natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej!

Dane finansowe

WPS: 345 703 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 487/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-06-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Irena Wesołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1820/21 - Wyrok NSA z 2025-02-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 148, art. 149, art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w u na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik) decyzją z dnia 29 lipca 2020 r. określił M.S. (dalej: Skarżący) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. w kwocie 345.703,00 zł.
Postanowieniem z dnia 9 listopada 2020 r. Naczelnik nadał w/w decyzji nieostatecznej z dnia 29 lipca 2020 r. rygor natychmiastowej wykonalności.
Pismem z dnia 19 listopada 2020 r., nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego w ustawowo przewidzianym terminie, Skarżący złożył zażalenie na w/w postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości.
Wskazując na naruszenie przepisów art. 148 § 1, art. 148 § 2 pkt 2, art. 148 § 3, art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.), Skarżący podniósł, że postanowienie z dnia 9 listopada 2020 r. zostało doręczone w sposób wadliwy. Zdaniem Skarżącego organ pierwszej instancji dopuścił się także naruszenia art. 239b § 1 pkt 4 O.p, poprzez nieuprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika nadające rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik prawidłowo dokonał oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i w konsekwencji zasadnie zastosował dyspozycję normy prawnej określonej w art. 239b § 1 pkt 4 oraz art. 239b § 2 O.p.
Odnosząc się do kwestii nieprawidłowego doręczenia postanowienia Naczelnika Dyrektor zauważył, że zostało ono skierowane na adres J., [...] K., którym również posługuje się Strona. Z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez "A" S.A. (U. w S.) wynika, że na prośbę małżonki Skarżącego (zamieszkującej pod w/w adresem) wszelka korespondencja ma być doręczana na ul. L., K., zaś odbiór przedmiotowego postanowienia w dniu 13 listopada 2020 r. pokwitował upoważniony pracownik M.S.
Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 lutego 2020 r.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.:
• art. 148 OP § 1, poprzez doręczenie postanowienia pod inny adres niż adres zamieszkania Podatnika / do doręczeń w kraju.
• art. 148 § 2 pkt 2 OP poprzez doręczenie postanowienia innej osobie niż adresatowi (Podatnikowi) oraz poprzez doręczenie postanowienia osobie niebędącej osobą upoważnioną przez Podatnika do odbioru korespondencji.
• art. 148 § 3 OP, przejawiające się tym, że w razie niemożności doręczenia postanowienia w sposób określony w art. 148 § 1 i 2 OP, postanowienie doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie, tymczasem postanowienie doręczono, w miejscu w którym nie było Podatnika, nie podjęto w ogóle próby ustalania miejsca przebywania Podatnika, zamiast tego postanowienie doręczono osobie niebędącej do tego upoważnionej.
• art. 150 § 1 pkt 1 OP, przejawiające się tym, że w sytuacji gdy nie było możliwości doręczenia postanowienia Podatnikowi w miejscu jego zamieszkania, w miejscu wykonywania przez niego działalności bądź pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy, postanowienie powinno zostać przez operatora pocztowego (w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe) przechowywane przez okres 14 dni w placówce pocztowej, co nie zostało wykonane.
• tym samym doszło do naruszenia art. 150 § 2 OP, ponieważ nie pozostawiono zawiadomienia o pozostawaniu postanowienia w placówce pocztowej, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia -w miejscach wskazanych w art. 150 § 2 OP.;
• art. 239b § 1 pkt 4 w związku z art. 239b § 2 OP, poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdy tymczasem Organ podatkowy nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie przez Podatnika wykonane
• naruszenie art. 121 § 1 OP, gdyż prowadzone przez Organ podatkowy postępowanie, z uwagi na opisane w niniejszej skardze naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
• naruszenie art. 120 OP, zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, natomiast w przedmiotowej sprawie doręczenie pisma odbyło się z całkowitym pominięciem przepisów prawa (nieodpowiedniej osobie, pod złym adresem, w oparciu o argumenty niemające potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym),
W związku z powyższym skarżący wniósł o: uchylenie w całości postanowienia Dyrektora z dnia 10 lutego 2020 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika z 9 listopada 2020 r. oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów wedle norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art 148 § 1, § 2 pkt 2, § 3 O.p.:
§ 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.
§ 2 pkt 2. Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji;
§ 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
Stosownie do treści art. 149 O.p., w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń.
Zgodnie natomiast z art 150 § 1 pkt 1 i § 2 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art 148 § 1 lub art 149, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.
Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.).
Przechodząc do sprawy Sąd zauważa, że nie ulega wątpliwości, że M.S. w momencie doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie był pracownikiem podatnika, osobą upoważnioną przez podatnika do odbioru korespondencji, domownikiem lub sąsiadem podatnika, czy też zarządcą domu lub dozorcą domu podatnika, nie przebywał także pod adresem J., [...] K., na który została wysłana przesyłka zawierająca postanowienie. Z uzyskanych przez organy podatkowe wyjaśnień operatora pocztowego nie wynika także, aby Skarżący wniósł o doręczanie korespondencji skierowanej do niego na adres ul. L. K.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że naruszony został art. 148 § 2 pkt 2 O.p. poprzez doręczenie innej osobie niż adresatowi (podatnikowi) oraz osobie niebędącej osobą upoważnioną przez podatnika do odbioru korespondencji.
Na uwadze należy mieć również art. 148 § 3 O.p., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w art. 148 § 1 i 2 O.p., a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
Skoro więc nie było możliwości, aby doręczyć wezwanie podatnikowi w sposób określony w art. 148 § 1 i 2 O.p., to zgodnie z art. 148 § 3 O.p., należało podjąć próbę ustalenia miejsca gdzie podatnik przebywa w celu doręczenia mu wezwania. Czynności takie nie zostały jednak podjęte. Zamiast nich wezwanie zostało doręczone osobie, która nie była do tego upoważniona przez podatnika (nie była pracownikiem podatnika), która nie przebywała pod adresem J., K.
Należy zwrócić uwagę, że jeżeli w dniu 13 listopada 2020 r. - podatnika nie było w miejscu zamieszkania (pod adresem do doręczeń w kraju) wezwanie, zgodnie z art. 149 O.p., powinno zostać doręczone za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domy lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń.
Jak jednak wynika z akt sprawy, przedmiotowe wezwanie nie zostało jednak doręczone pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy.
W niniejszej sprawie naruszony został także art. 150 § 1 pkt 1 § 2 O.p., ponieważ jeżeli nie było możliwości doręczenia wezwania: podatnikowi w miejscu jego zamieszkania lub w miejscu wykonywania przez niego działalności lub pełnoletniemu domownikowi podatnika, sąsiadowi podatnika, zarządcy domu lub dozorcy domu podatnika, wezwanie powinno zostać przechowywane przez operatora pocztowego przez okres 14 dni w placówce pocztowej.
Operator pocztowy, zgodnie z art 150 § 2 O.p., powinien również pozostawić zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to powinno zostać umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
Jak wynika z przedstawionego wyżej opisu stanu faktycznego, operator pocztowy nie pozostawił zawiadomienia, o którym mowa w art. 150 § 2 O.p. w powyższych miejscach, tym samym naruszony został wskazany przepis.
Mając więc to na uwadze należy stwierdzić, że rację ma skarżący, iż postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało doręczone prawidłowo.
Przy ponownym rozpoznaniu wniesionego zażalenia, Dyrektor uwzględni stanowisko Sądu.
Powyższe oznacza, że wydane w niniejszej sprawie postanowieni narusza wskazane przepisy i powinno zostać uchylone. W tej sytuacji orzeczono w myśl art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI