I SA/WR 3455/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-10-14
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościumorzenie zaległościulga podatkowaOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowesytuacja finansowakoszty leczeniadwie instancjepostępowanie dowodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy o częściowym umorzeniu zaległości podatkowej i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niepełnego materiału dowodowego.

Podatniczka M. F. wniosła o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 rok. Wójt Gminy umorzył pierwszą ratę, ale odmówił umorzenia drugiej, uznając sytuację finansową podatniczki za wystarczającą do zapłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na brak wystarczającego materiału dowodowego dotyczącego sytuacji finansowej i rodzinnej podatniczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Kolegium, podzielając stanowisko o konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego.

Sprawa dotyczyła wniosku podatniczki M. F. o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 rok. Wójt Gminy G. decyzją umorzył zaległość z tytułu pierwszej raty podatku wraz z odsetkami, ale odmówił umorzenia drugiej raty. Organ pierwszej instancji uznał, że mimo otrzymywanej emerytury i wydatków na leczenie, podatniczka jest w stanie zapłacić drugą ratę, a sytuacja finansowa gminy wymaga systematycznych wpływów podatkowych. Podatniczka odwołała się, podnosząc trudną sytuację finansową związaną z kosztami utrzymania córki i leczeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta, stwierdzając, że organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczających dowodów na temat sytuacji finansowej i rodzinnej podatniczki, co uniemożliwiło prawidłową ocenę wniosku o umorzenie. Kolegium podkreśliło, że ocena sytuacji finansowej nie może opierać się jedynie na wysokości emerytury, a koszty leczenia wymagały dokładniejszego zbadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki na decyzję Kolegium. Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że materiał dowodowy był niepełny, a organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wystarczająco sytuacji majątkowej i rodzinnej podatniczki, w tym dochodów, oszczędności, kosztów utrzymania mieszkania i wydatków związanych z leczeniem. Sąd uznał, że dopiero uzupełnienie materiału dowodowego pozwoli na zajęcie stanowiska w sprawie wniosku o umorzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, co uzasadniało uchylenie jego decyzji przez organ odwoławczy.

Uzasadnienie

Organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczających dowodów na temat dochodów, oszczędności, kosztów utrzymania i leczenia podatniczki, co uniemożliwiło prawidłową ocenę jej sytuacji finansowej i zasadności wniosku o umorzenie zaległości podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

o.p. art. 67 § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi podstawę do umorzenia zaległości podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Wymaga to jednak wyjaśnienia sytuacji majątkowej i rodzinnej podatnika.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny, w tym naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie sądu administracyjnego w przypadku oddalenia skargi.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

o.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przypadki, w których organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną.

o.p. art. 139 § 2

Ordynacja podatkowa

Dotyczy uproszczonego postępowania dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji z powodu nieprzeprowadzenia wystarczającego postępowania dowodowego dotyczącego sytuacji finansowej i rodzinnej podatniczki.

Godne uwagi sformułowania

Sytuacja finansowa strony nie może być oceniona jedynie w oparciu o wysokość otrzymanej emerytury. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania w zakresie poniesionych przez stronę kosztów leczenia. Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeżeli nie było podstaw do zastosowania uproszczonego postępowania dowodowego (art. 139 § 2) nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, naruszałoby to bowiem zasadę dwuinstancyjności.

Skład orzekający

Halina Betta

przewodniczący-sprawozdawca

Ireneusz Dukiel

członek

Jadwiga Danuta Mróz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące postępowania dowodowego przy rozpatrywaniu wniosków o umorzenie zaległości podatkowych oraz kompetencje organów odwoławczych w przypadku wadliwego postępowania pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2003 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania podatkowego, w tym znaczenie pełnego materiału dowodowego i prawa do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy. Jest to typowy przykład, ale ważny dla praktyków.

Niewystarczające dowody w sprawie umorzenia podatku – sąd wyjaśnia, jak powinien wyglądać proces decyzyjny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 3455/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Betta /przewodniczący sprawozdawca/
Ireneusz Dukiel
Jadwiga Danuta Mróz
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 67 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Danuta Zawiślińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej I i II raty podatku od nieruchomości za 2003 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]Nr [...]Wójt Gminy G. umorzył podatniczce M. F. zaległość podatkową z tytułu I raty podatku od nieruchomości za 2003r. w kwocie [...]wraz z odsetkami w kwocie [...]oraz odmówił umorzenia zaległości podatkowej stanowiącej II ratę podatku od nieruchomości w kwocie [...].
Z poczynionych przez organ I instancji ustaleń wynika, iż skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie netto [...]miesięcznie. W ostatnim okresie przebywała dwukrotnie w szpitalu, ponosiła wydatki na leczenie w wysokości [...]za okres od [...] do [...] (faktury na zakup leków przedłożone przez podatniczkę). Powyższe okoliczności zdaniem organu I instancji uzasadniają umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości odnośnie I raty podatku. Odmowa umorzenia zaś II raty zaległości podatkowej w tymże podatku wynika z faktu jak wywodzi organ I instancji, iż większość podatników znajduje się w podobnej sytuacji jak strona skarżąca. Zdaniem organu sytuacja finansowa podatniczki jest na tyle korzystna, że stać ją na zapłatę kwoty podatku od nieruchomości II raty w kwocie [...]miesięcznie. Przedstawiane przez stronę faktury za okres od [...] do [...]organ I instancji nie wziął pod uwagę uznając, że zostały uregulowane w odległym okresie czasowym. W podsumowaniu rozważań uznał, że kwota zaległości może być uregulowana przez stronę bez uszczerbku w jej budżecie a sytuacja finansowa gminy jest trudna ze względu na realizację rozpoczętych zadań inwestycyjnych, na wykonanie których są niezbędne systematyczne wpływy z tytułu podatków i opłat.
Od powyższej decyzji podatniczka wniosła odwołanie w którym zarzuciła iż trudna sytuacja finansowa w jakiej znajduje się uzasadnia jej zdaniem umorzenie również II raty podatku od nieruchomości. Podniosła iż ponosi koszty utrzymania uczącej się córki, zaś na leczenie w samym miesiącu sierpniu 2003r. wydała ponad [...].
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] Nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie zastosował się do przesłanek przewidzianych w art. 67 § 1 ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, iż zaniechał zgromadzenia dowodów pozwalających ustalić sytuację finansową i rodzinną podatniczki. Podkreślił, ze wniosek strony o umorzenie zaległości podatkowej oparty na pogorszeniu się sytuacji finansowej strony w związku z chorobą wymagał z jednej strony zgromadzenia dowodów świadczących o dochodach strony oraz z drugiej strony wymagał zgromadzenia dowodów świadczących o kosztach jakie strona musiała ponieść w związku z chorobą jak i innych ponoszonych kosztach utrzymania. Zaznaczył organ odwoławczy, iż sytuacji finansowej strony nie można ocenić jedynie w oparciu o wysokość otrzymanej emerytury a kosztów leczenia w oparciu o potwierdzony pobyt w szpitalach.
Z rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji nie wynika, z jakich powodów organ ten odmówił umorzenia II raty podatku. Za nielogiczne uznał organ II instancji stanowisko wójta gminy, że strona jest w stanie uregulować miesięczne obciążenie z tytułu podatku od nieruchomości (II raty) w sytuacji, gdy w tej samej decyzji za okres obejmującej I ratę podatku od nieruchomości organ podatkowy umarza zobowiązanie podatkowe. Ponadto uzasadnia jako przesłankę umorzenia części zaległości podatkowej dwukrotny pobyt podatniczki w szpitalu, który teoretycznie nie powoduje sam w sobie kosztów. Organ I instancji zaś nie przeprowadził postępowania w zakresie poniesionych przez stronę kosztów leczenia. Powyższe zaś zdaniem organu odwoławczego wymaga uzupełnienia materiału dowodowego, zaś w oparciu o dotychczas zebrane w sprawie dowody należało uznać stanowisko organu I instancji za co najmniej przedwczesne.
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. podatniczka zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze nie przedstawiła konkretnych zarzutów w stosunku do decyzji organu II instancji. Podniosła jedynie, iż skarży przedmiotową decyzję, ponieważ do chwili złożenia skargi nie zapadła decyzja organu I instancji w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości podatkowej objętej wnioskiem z dnia [...].
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w trybie art. 233 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926) tzw. decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy może wydać taką decyzję w sytuacji kiedy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego. Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeżeli nie było podstaw do zastosowania uproszczonego postępowania dowodowego (art. 139 § 2) nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, naruszałoby to bowiem zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne.
Zdaniem Sądu należy podzielić stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niepełny. Niewątpliwie dla zastosowania ulgi podatkowej jaką jest umorzenie zaległości podatkowej w oparciu o przepis art. 67 § 1 ordynacji podatkowej jest wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej podatnika. Takiej zaś sytuacji organ I instancji nie wyjaśnił. W szczególności nie wiadomo czy skarżąca poza emeryturą ma jeszcze inne źródła dochodu, jeżeli tak to w jakiej wysokości, czy posiada jakieś oszczędności. Nie znana jest sytuacja rodzinna podatniczki, w niepełny sposób zostały wyjaśnione wydatki a to ich wysokość związana z kosztami leczenia skarżącej. Nie ustalił organ podatkowy I instancji wysokości opłat jakie obciążają skarżącą w związku z utrzymaniem mieszkania.
W tej sytuacji zasadnie organ odwoławczy uznał iż dopiero uzupełnienie materiału dowodowego w powyższym zakresie pozwoli na ostateczne zajęcie stanowiska w sprawie wniosku podatniczki o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości odnośnie I i II raty za 2003r. Konieczność zaś uzupełnienia w znacznym zakresie materiału dowodowego sprawy uzasadniła uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Marginesowo Sąd podkreśla, iż decyzja Wójta Gminy w G. dotycząca rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości będzie mogła stanowić przedmiot zaskarżenia w sytuacji kiedy skarżąca uzna decyzję tę za wydaną niezgodnie z prawem.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI