I SA/Wr 335/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2026-09-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2026-04-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Dagmara Stankiewicz-Rajchman /przewodniczący/ Marta Semiczek Tomasz Trybuszewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku *Oddalono skargę w całości Powołane przepisy Dz.U. 2026 poz 143 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 2025 poz 132 art. 33 par. 2 pkt 5 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek Asesor WSA Tomasz Trybuszewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2026 r., sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2026 r. nr 0201-IEW2.7113.2.2026 w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi R. S. (dalej: Skarżący, Strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 13 lutego 2026 r. nr 0201-IEW2.7113.2.2026 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki (dalej: NUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia 15 grudnia 2025 r. nr 0225-SEW-2.7113.38.2025.4 w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie przed organami podatkowymi. Z akt administracyjnych i z zaskarżonego postanowienia wynika, że Strona w dniu 24 października 2025 r. złożyła do NUS deklarację VAT 7 za wrzesień 2025 r., w której wykazała podatek od towarów i usług w kwocie 984 zł. W dniu 25 października 2025 r. Strona wpłaciła kwotę 984 zł, z oznaczeniem na dowodzie wpłaty: symbol formularza "VAT-7", okres "25/9/M". Ponieważ na dzień 25 października 2025 r. Skarżący posiadał zaległości podatkowe (inne niż podatek od towarów i usług za wrzesień 2025 r.), wpłata została zaliczona na poczet innej zaległości (we wskazanym podatku) o najwcześniejszym terminie płatności, tj. w podatku od towarów i usług za kwiecień 2021 r. NUS wyjaśnił, iż wskutek tego zaliczenia Skarżący zalegał z zapłatą podatku od towarów i usług za wrzesień 2025 r. Dlatego upomnieniem z 30 października 2025 r. o nr [...] organ I instancji wezwał Stronę do zapłaty podatku od towarów i usług za wrzesień 2025 r. Upomnienie doręczono 6 listopada 2025 r. Z uwagi na brak zapłaty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2025 r. organ I instancji w dniu 18 listopada 2025 r. wystawił tytuł wykonawczy o nr [...] i skierował sprawę od egzekucji administracyjnej. Następnie na podstawie ww. tytułu wykonawczego zawiadomieniem z 21 listopada 2025 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelność z rachunku bankowego. Pismem z 28 listopada 2025r. pełnomocnik Strony wniósł zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] podnosząc, wygaśnięcie obowiązku w całości w wyniku spłaty zobowiązania, na dowód czego przedłożył potwierdzenie wpłaty z 25 października 2025r. w kwocie 984,00zł. Uzasadniając żądanie Strona wyjaśniła, że w dniu 25 października 2025 r. uregulował podatek od towarów i usług za wrzesień 2025 r. w całości, dlatego obowiązek podatkowy objęty tytułem z 18 listopada 2025 r. nie istniał. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2025 r. NUS oddalił zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości. Organ I instancji stwierdził, że zaległość w podatku od towarów i usług za wrzesień 2025 r. nie wygasła wskutek wpłaty z 25 października 2025 r., ponieważ wpłata ta została zaliczona na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za kwiecień 2021 r. zgodnie z art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej: O.p.). Zatem na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr [...], tj. 18 listopada 2025r. Skarżący posiadał zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2025r. w kwocie należności głównej 984,00 zł plus należne odsetki za zwłokę i koszty upomnienia. W związku z powyższym organ egzekucyjny uznał zarzut oparty na treści art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132, dalej: u.p.e.a., ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) za nieuzasadniony. Na postanowienie to Strona wniosła zażalenie. DIAS, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 13 lutego 2026 r. utrzymał w mocy postanowienie NUS. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, iż zobowiązanie podatkowe w VAT za wrzesień 2025 r. nie wygasło w całości ani w części, uznając je za prawidłowe. DIAS wyjaśnił, że zarzut wygaśnięcia obowiązku jest niezasadny. Wskazał, iż – wbrew zarzutowi Strony -zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień 2025 r. nie wygasło wskutek zapłaty w dniu 25 października 2025 r. (kwota 984 zł). Zdaniem organu odwoławczego ww. wpłata została prawidłowo zaliczona przez organ I instancji na poczet zaległości podatkowej (zobowiązania podatkowego, którego termin płatności upłynął) o najwcześniejszym terminie płatności, tj. w podatku od towarów i usług za kwiecień 2021 r. Organ I instancji zaliczenia dokonał na podstawie przepisu prawa, tj. art. 62 § 1 O.p. DIAS zaznaczył, że w przypadku wpłaty z 25 października 2025 r., nie mogło nastąpić zaliczenie zgodne ze wskazaniem i opisem dowodu wpłaty, tj. na podatek od towarów i usług za wrzesień 2025 r. (zgodnie z art. 62 § 1 O.p. - zdanie pierwsze). Na dzień wpłaty ciążyły bowiem na Stronie zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług, których termin płatności upłynął (zaległości podatkowe). Były to zaległości w podatku od towarów i usług za: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2021 r. oraz styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2022 r. Ich podstawą prawną była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sochaczewie (organ podatkowy właściwy dla Strony do 28 sierpnia 2025 r.) z 14 marca 2025 r. nr 1428-SPV[1].4103.9.2024. Decyzją z 8 sierpnia 2025 r. nr 1401-IOV-2.4103.57.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy tę decyzję. Dlatego, jak wyjaśnił DIAS, w przypadku zaliczenia wpłaty z 25 października 2025 r. zastosowanie miał art. 62 § 1 O.p. zdanie drugie – jak trafnie przyjął organ I instancji. Dlatego organ I instancji zaliczył wpłatę na najstarszą zaległość podatkową w podatku od towarów i usług, tj. za kwiecień 2021 r. Postępowanie przed Sądem. W skardze do Sądu Podatnik zaskarżył postanowienie organu II instancji w całości, zarzucając: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.) oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, mimo że obowiązek objęty tytułem wykonawczym wygasł na skutek zapłaty, 2. Naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu wygaśnięcia obowiązku, w sytuacji gdy Skarżący dokonał wpłaty kwoty 984,00 zł w dniu 25 października 2025 r., precyzyjnie wskazując cel wpłaty (VAT-7 za 09/2025), co powinno skutkować wygaśnięciem zobowiązania przed wszczęciem egzekucji, 3. Naruszenie art. 62 § 1 O.p., polegające na zignorowaniu przez organ dyspozycji wpłaty dokonanej przez podatnika i bezprawnym zaliczeniu jej na poczet zaległości z roku 2021, co doprowadziło do sztucznego utrzymania zaległości objętej niniejszą egzekucją, 4. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że kwoty wpływające na rachunek Skarżącego tytułem zasiłków pogrzebowych stanowią w całości przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT, podczas gdy są to środki celowe, przekazywane osobom uprawnionym lub podmiotom trzecim (kremacje, oprawa muzyczna), co ma bezpośredni wpływ na wysokość rzekomych zaległości podatkowych stanowiących podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W oparciu o ww. zarzuty Strona wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, - umorzenia postępowania egzekucyjnego, - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepianych od organu na rzecz skarżącego. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie odniesie się do zarzutu wymienionego w punkcie 4 skargi. Zarzut ten dotyczy opodatkowania zasiłków pogrzebowych. Nie jest to zatem podstawa zarzutu egzekucyjnego wymienionego w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zarzut ten dotyczy decyzji: Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sochaczewie oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Postępowania administracyjne nie są konkurencyjne względem siebie. Każde z postępowań ma własne środki zaskarżenia, w których ocenia się zgłoszone zarzuty, w tym np. opodatkowanie zasiłków pogrzebowych. DIAS ustalił, że Skarżący złożył skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym uzyska zatem odpowiedź na podnoszony zarzut. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie DIAS oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa, a zarzuty Skarżącego okazały są bezzasadne. Stosownie do treści art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. (art. 33 § 2 u.p.e.a.): wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (pkt 5). W orzecznictwie przyjmuje się, że "zarzut wygaśnięcia w całości lub części zobowiązania może dotyczyć sytuacji, gdy dojdzie do jego wykonania w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a wniesieniem zarzutów, tj. w toku postępowania egzekucyjnego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2025 r., I GSK 1107/21). "Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. Podstawa tego zarzutu wystąpi, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy, gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia (np. wyeliminowane ze skutkiem ex nunc zostanie orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis z którego bezpośrednio wynikał obowiązek). Przede wszystkim jednak gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek wykonania, umorzenia, przedawnienia. Zarzut wygaśnięcia w całości lub części zobowiązania może dotyczyć sytuacji, gdy dojdzie do jego wykonania w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego a wniesieniu zarzutów." (wyrok NSA z 5 lipca 2024 r., III FSK 1047/23). W ocenie Sądu, DIAS zasadnie przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że zobowiązanie podatkowe w VAT za wrzesień 2025 r. nie wygasło w całości ani w części. W związku z tym DIAS prawidłowo wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu, że zarzut wygaśnięcia obowiązku jest niezasadny. Organ odwoławczy trafnie ustalił, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień 2025 r. nie wygasło wskutek zapłaty w dniu 25 października 2025 r. kwoty 984 zł. Zdaniem Sądu zgodne z prawem jest stanowisko DIAS, iż wpłata ww. kwoty została prawidłowo zaliczona przez organ I instancji na poczet zaległości podatkowej - wraz z odsetkami za zwłokę - w podatku od towarów i usług o najwcześniejszym terminie płatności, tj. za kwiecień 2021 r. Nie jest sporne w sprawie, że na dzień wpłaty posiadała zobowiązanie podatkowe (podatek od towarów i usług za wrzesień 2025 r.) oraz zaległości podatkowe (podatek od towarów i usług za okres kwiecień 2021 r. - grudzień 2022 r.), wynikające z decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Dlatego organ I instancji zasadnie zaliczył wpłatę Strony z dnia 25 października 2025 r. w kwocie 984 zł na najstarszą zaległość podatkową w podatku od towarów i usług, tj. za kwiecień 2021 r. W ocenie Sądu organ podatkowy dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania art. 62 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Zdaniem Sądu art. 62 § 1 O.p. wskazuje sposób (kolejność) zaliczania wpłat i jest to przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 68/10). Sąd podkreśla, że zdanie pierwsze art. 62 § 1 O.p. odnosi się do zobowiązań podatkowych, których termin płatności jeszcze nie upłynął, natomiast zdanie drugie - do kolejności zaliczania wpłat w razie wystąpienia równolegle zaległości podatkowych lub zobowiązań podatkowych, albo samych zaległości podatkowych. Taka regulacja ma na celu wyeliminowanie sytuacji, w których podatnik reguluje bieżące zobowiązania podatkowe, przy jednoczesnym posiadaniu zaległości podatkowych, powodując tym samym realne zagrożenie ich przedawnienia. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że dyspozycja zawarta na dowodzie wpłaty (wskazująca przeznaczenie dokonanej płatności w zakresie tytułu i okresu zobowiązania podatkowego) jest wiążąca dla organu podatkowego tylko w sytuacji, w której podatnik nie posiada zobowiązań podatkowych, dla których termin płatności upłynął. Sytuacja taka w sprawie nie zaistniała, bowiem w dacie 25 października 2025 r. na Stronie ciążyły zaległości podatkowe w VAT za okres kwiecień 2021 r. - grudzień 2022 r. Rację ma więc DIAS, że w oparciu o powołane przepisy, prawidłowe było w okolicznościach sprawy działanie organu I instancji, który wpłatę dokonaną przez Skarżącego w dniu 25 października 2025 r. zaliczył na poczet najstarszej istniejącej zaległości, w tym samym podatku, tj. w podatku od towarów i usług za kwiecień 2021 r. Podsumowując w wyniku ww. zaliczenia wpłaty na zaległość podatkową nie wygasł obowiązek w podatku od towarów i usług za wrzesień 2025 r. i wystąpiła zaległość podatkowa wymieniona w upomnieniu i w tytule wykonawczym. Stąd też zarzuty podniesione przez Stronę w punktach 1-3 skargi nie zasługują na uwzględnienie, jako bezzasadne. Jako chybiony Sąd ocenia punkt 4 zarzutów Strony kwestionujący opodatkowanie VAT kwot wpływających na rachunek Skarżącego tytułem zasiłków pogrzebowych. Wskazać bowiem należy, że podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w ustawie, to jest obecnie w art. 33 § 2 u.p.e.a. (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 20.09.1995 r., SA/Lu 2104/94, LEX nr 26956; wyrok NSA z 27.10.1999 r., IV SA 1104/96, LEX nr 47780). Natomiast wskazana kwestia dotycząca opodatkowania VAT ww. zasiłków pogrzebowych będzie przedmiotem kontroli WSA w Warszawie w związku ze skargą Strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Zarzut ten wykracza poza ramy postępowania egzekucyjnego opartego o art. 33 u.p.e.a. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wr 335/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.