I SA/WR 335/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi R S.A. była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego, określającą spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2009 w wysokości ponad 5 mln zł. Spółka zawarła umowę kredytową w złotych, która obejmowała również zobowiązanie do zawarcia transakcji terminowych walutowych i zabezpieczenia ryzyka stopy procentowej. Spółka argumentowała, że doszło do zaciągnięcia nowego kredytu w EUR, sprzedaży waluty EUR na rzecz banku w ramach transakcji terminowych i spłaty kredytu w PLN ze środków uzyskanych ze sprzedaży EUR, co skutkowało powstaniem ujemnych różnic kursowych zaliczonych do kosztów uzyskania przychodu. Organy podatkowe stały na stanowisku, że istniał tylko jeden kredyt w złotych, a transakcje walutowe miały charakter zabezpieczający i były neutralne podatkowo. Po dwukrotnym uchyleniu decyzji przez WSA, organ odwoławczy ponownie wydał decyzję utrzymującą w mocy poprzednie rozstrzygnięcie, powołując się m.in. na nowe wyjaśnienia banku. Sąd, analizując sprawę po raz trzeci, stwierdził, że mimo uzupełnienia materiału dowodowego, wątpliwości dotyczące charakteru prawnego transakcji terminowych i kredytu walutowego nie zostały jednoznacznie wyjaśnione. Sąd podkreślił, że organy podatkowe nadal nie wyjaśniły pojęcia "przewalutowania" w rozumieniu stron umowy i nie przedstawiły jednoznacznych dowodów na brak sprzedaży EUR na rzecz banku. W związku z tym, Sąd uznał, że sprawa wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powszechny w trybie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, co do charakteru prawnego stosunku łączącego spółkę z bankiem. Z tego względu, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na konieczność dokładnego wyjaśniania przez organy podatkowe skomplikowanych stanów faktycznych i prawnych, zwłaszcza w kontekście transakcji finansowych i kredytowych, oraz na obowiązek stosowania się do ocen prawnych sądów administracyjnych. Podkreśla znaczenie instytucji wystąpienia do sądu powszechnego w przypadku wątpliwości co do stosunków cywilnoprawnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z umową kredytową i transakcjami terminowymi. Kluczowe znaczenie ma interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy transakcje terminowe walutowe zawarte w związku z umową kredytową w złotych, a dotyczące zabezpieczenia kursu EUR/PLN, mogą stanowić podstawę do rozpoznania różnic kursowych jako kosztów uzyskania przychodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uchylił decyzję organu, wskazując na konieczność wyjaśnienia przez sąd powszechny charakteru prawnego transakcji i kredytu, co może wpłynąć na możliwość rozpoznania różnic kursowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wyjaśniły jednoznacznie charakteru prawnego transakcji terminowych i kredytu walutowego, co uniemożliwia prawidłową ocenę skutków podatkowych. Wątpliwości dotyczą tego, czy doszło do faktycznej sprzedaży waluty EUR na rzecz banku, czy jedynie do zabezpieczenia kursu.
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego, uwzględniając wcześniejsze oceny prawne sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wcześniejszych ocen prawnych sądu i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w dalszym ciągu powielał argumentację z poprzednich decyzji, nie wyjaśniając jednoznacznie spornych kwestii i nie uwzględniając w pełni wskazań sądu z poprzednich wyroków, co stanowi naruszenie zasady związania oceną prawną.
Czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego?
Odpowiedź sądu
Sąd w poprzednim wyroku uznał, że przedawnienie nie nastąpiło, a organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko. Sąd w obecnym wyroku nie kwestionował tej kwestii, skupiając się na meritum sprawy.
Uzasadnienie
Sąd w poprzednim postępowaniu analizował kwestię przedawnienia i uznał, że bieg terminu został skutecznie zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Obecny sąd uznał, że ta kwestia jest już prawomocnie rozstrzygnięta.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
O.p. art. 199a § § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ma obowiązek wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy z dowodów wynikają niedające się usunąć w postępowaniu wyjaśniającym wątpliwości.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu, w tym w przypadku wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe obowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy dokonuje oceny dowodów według własnego przekonania, na podstawie ujawnionych okoliczności.
O.p. art. 194 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
Prawo bankowe art. 95 § ust. 1
Ustawa - Prawo bankowe
Banki są obowiązane do prowadzenia rachunków bankowych zgodnie z przepisami prawa i umową.
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa - Podatek dochodowy od osób prawnych
Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i udokumentowane nakłady poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 8b
Ustawa - Podatek dochodowy od osób prawnych
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych, chyba że są one związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i stanowią zabezpieczenie ryzyka.
u.p.d.o.p. art. 15a § ust. 4
Ustawa - Podatek dochodowy od osób prawnych
Różnice kursowe powstają w wyniku zapłaty w walucie obcej lub w wyniku innych zdarzeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wcześniejszych ocen prawnych sądu. • Niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy przez organ podatkowy, w szczególności w zakresie charakteru transakcji walutowych i kredytowych. • Konieczność wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie stosunku prawnego łączącego spółkę z bankiem.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu podatkowego dotycząca neutralności podatkowej transakcji walutowych i braku powstania różnic kursowych. • Argumentacja organu podatkowego dotycząca skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
"w ponownym postępowaniu organ drugiej instancji był związany wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 czerwca 2019 r." • "wątpliwości dotyczące charakteru prawnego transakcji terminowych i kredytu walutowego nie zostały jednoznacznie wyjaśnione" • "organ podatkowy ma obowiązek wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy z dowodów wynikają niedające się usunąć w postępowaniu wyjaśniającym wątpliwości" • "organ wybiórczo przytacza i ocenia materiał dowodowy w postaci wyjaśnień Banku i dokumentów bankowych, nadając kluczowe znaczenie w sprawie jedynie wybranym fragmentom materiału dowodowego."
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Cichoń
sędzia
Iwona Solatycka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność dokładnego wyjaśniania przez organy podatkowe skomplikowanych stanów faktycznych i prawnych, zwłaszcza w kontekście transakcji finansowych i kredytowych, oraz na obowiązek stosowania się do ocen prawnych sądów administracyjnych. Podkreśla znaczenie instytucji wystąpienia do sądu powszechnego w przypadku wątpliwości co do stosunków cywilnoprawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z umową kredytową i transakcjami terminowymi. Kluczowe znaczenie ma interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii podatkowych związanych z transakcjami finansowymi i kredytowymi, które są częste w praktyce gospodarczej. Wieloletni spór sądowy i uchylanie decyzji przez sąd podkreślają trudności w interpretacji przepisów i dowodów.
“Sąd administracyjny po raz kolejny uchyla decyzję podatkową ws. miliona złotych. Klucz do rozstrzygnięcia leży w sądzie cywilnym?”
Dane finansowe
WPS: 5 021 438 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.