I SA/WR 3344/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-03-12
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek od towarów i usługfakturyfikcyjne transakcjeobrót złomemprawo do odliczeniapodatek naliczonyuzasadnieniedowody

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej, uznając, że faktury dokumentujące obrót złomem stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane, co wykluczało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Skarżący M. H. kwestionował decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję o określeniu zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2000r. Organ kontroli skarbowej ustalił, że transakcje zakupu złomu, udokumentowane fakturami, nigdy nie zostały faktycznie dokonane, a firma wystawiająca faktury nie mogła sprzedawać towaru, którego nie nabyła. Sąd uznał, że podatnik nie przedstawił dowodów przeciwnych i podzielił stanowisko organów, że zastosowanie ma przepis wyłączający prawo do odliczenia podatku naliczonego w przypadku faktur dokumentujących czynności nieistniejące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. H. na decyzję Izby Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2000r. Organy ustaliły, że transakcje zakupu złomu, udokumentowane 22 fakturami, nigdy nie zostały faktycznie dokonane. Firma wystawiająca faktury nie posiadała możliwości technicznych ani finansowych do obrotu złomem, a jej dostawca również nie prowadził takiej działalności. Sąd podkreślił, że podatnik ma obowiązek przedstawić dowody przeciwnych twierdzeń, a w tym przypadku skarżący nie wykazał, że obrót złomem faktycznie miał miejsce. Sąd powołał się na § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów, który wyłącza prawo do obniżenia podatku należnego, gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane. Sąd odrzucił argumentację skarżącego dotyczącą art. 5 ust. 4 ustawy o VAT, wskazując na niewłaściwą interpretację tego przepisu i podkreślając, że dotyczy on sprzedaży faktycznie dokonanej. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie pozwalają na obniżenie podatku należnego ani zwrot różnicy podatku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepis § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów, który wyłącza możliwość odliczenia podatku naliczonego w przypadku faktur dokumentujących nieistniejące transakcje. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywa na podatniku, który musi wykazać faktyczne dokonanie obrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

rozp. MF art. 50 § ust. 4 pkt 5 lit. a

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Nie pozwala na obniżenie podatku należnego, zwrot różnicy podatku oraz zwrot podatku naliczonego, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne, stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 19 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 25

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 5 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis ten kształtuje jedynie sferę podmiotową w trybie sprzedaży i odnosi się do sprzedaży faktycznie dokonanej. Nie stanowi przepisu uzasadniającego przyznanie przywilejów podatkowych stronie, która naruszyła przepisy.

o.p. art. 193 § § 4 i 6

Ordynacja podatkowa

przepisy wprowadzające art. 97 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury dokumentujące obrót złomem stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane. Podatnik nie przedstawił dowodów przeciwnych, które obaliłyby ustalenia organów kontroli skarbowej. Zastosowanie ma przepis § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów wyłączający prawo do odliczenia podatku naliczonego. Skarżący niewłaściwie interpretuje przepis art. 5 ust. 4 ustawy o VAT.

Odrzucone argumenty

Prowadzenie działalności rzetelnie i prawidłowe rozliczanie podatków. Brak środków transportu do przewozu złomu oraz niezatrudnianie pracowników nie stanowi podstawy do uniemożliwienia odliczenia podatku naliczonego. Organ kontroli skarbowej nie udowodnił, że czynności sprzedaży nie były dokonywane. Rozstrzygnięcie oparte jest na domniemaniach i protokole przesłuchania M. K., który nie miał znaczenia, skoro nie został oskarżony. Działanie skarżącego odpowiadało przepisowi art. 5 ust. 4 ustawy o VAT.

Godne uwagi sformułowania

faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne, stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane podatnik ma uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług to skarżący, jako podatnik zmierzający do osiągnięcia skutku prawnego w postaci skorzystania z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego, miał obowiązek przedstawić w postępowaniu wszelkie dowody, które uzasadniałyby jego twierdzenia obrót ten dotyczył wyłącznie obrotu fakturami

Skład orzekający

Barbara Hnatiuk

przewodniczący sprawozdawca

Jadwiga Danuta Mróz

członek

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie faktycznego dokonania transakcji gospodarczych jako warunku prawa do odliczenia VAT, ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, interpretacja przepisów dotyczących fikcyjnych faktur."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem złomem i fikcyjnymi fakturami. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami w prawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu fikcyjnych faktur i wyłudzeń VAT, co jest zawsze aktualne dla przedsiębiorców i prawników. Pokazuje, jak sąd podchodzi do dowodzenia faktycznego dokonania transakcji.

Fikcyjne faktury za złom: Sąd potwierdza – brak faktycznej transakcji to brak prawa do odliczenia VAT!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 3344/01 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Barbara Hnatiuk /przewodniczący sprawozdawca/
Jadwiga Danuta Mróz
Zbigniew Łoboda
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 670/05 - Wyrok NSA z 2006-03-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 109 poz 1245
par. 50 ust. 4 pkt 5 lit. a
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Hnatiuk (sprawozdawca), Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz, Asesor WSA - Zbigniew Łoboda, Protokolant - Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. H. na decyzję Izby Skarbowej we W. - Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2000r. oddala skargę
Uzasadnienie
Izba Skarbowa we W. - Ośrodek Zamiejscowy w L., decyzją z dnia [...] (Nr [...]) utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. - Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] (Nr [...]), którą określono M. H., prowadzącemu firmę A w L., zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2000r. w kwocie [...], zaległość podatkową w kwocie [...] oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...]. Organ kontroli skarbowej ustalił, że transakcje dotyczące kupna złomu, udokumentowane 22 fakturami, w rzeczywistości nigdy nie zostały dokonane. Przedsiębiorstwo B M. K. w D., które wystawiło przedmiotowe faktury, nie dokonało fizycznego kupna złomu. Według dokumentów źródłowych, jedynym dostawcą złomu dla firmy M. K. była firma C W. K. z L., która jednakże istniała jedynie w okresie od [...] do [...], nigdy nie była podatnikiem podatku VAT i nigdy nie prowadziła obrotu złomem. Stąd też nie mogła wystawiać faktur VAT dla firmy B, która z kolei nie mogła sprzedawać towaru, który nie został przez nią nabyty. Organ kontroli skarbowej powołał ponadto na poparcie twierdzenia, że przedmiotowe transakcje między firmą B a firmą M. H. nie zostały dokonane, treść oświadczenia M. K. z dnia [...] złożonego w Wojewódzkiej Komendzie Policji we W., z którego wynika, że z firmy C otrzymywał fikcyjne dokumenty zakupu, na podstawie których sam wystawiał fikcyjne dokumenty sprzedaży złomu firmie A. Fikcyjność transakcji potwierdzają również zeznania złożone w Komendzie Policji przez W. K. oraz M. K.
Izba Skarbowa, utrzymując w mocy decyzję organu kontroli skarbowej, podzieliła zajęte w niej stanowisko. Organ odwoławczy omówił dokładnie stan faktyczny sprawy oraz dowody, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Wskazano, że podatnika obciąża obowiązek przedstawienia dowodów przeciwnych i wykazania, że obrót złomem w rzeczywistości miał miejsce; jednakże M. H. nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby to twierdzenie uzasadnić. Izba Skarbowa wykazała ponadto sprzeczność w składanych przez podatnika wyjaśnieniach na temat technicznego sposobu realizacji dostaw złomu, jak również wskazała na niewiarygodność wyjaśnień odnośnie źródeł finansowania zakupów towarów o tak wielkich wartościach.
Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organy powołały przepis art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 3 i art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), jak również przepisy art. 193 § 4 i 6 Ordynacji podatkowej.
Decyzja ostateczna Izby Skarbowej stała się przedmiotem skargi, wniesionej przez M. H. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa. W szczególności skarżący wywodził, że prowadził działalność rzetelnie i rozliczał się z podatków prawidłowo. Ponadto zarzucał, że nie stanowi podstawy uniemożliwiającej odliczenie podatku naliczonego brak środków transportu do przewozu złomu oraz fakt niezatrudniania pracowników poza firmy, które mu złom dostarczały. Skarżący podnosił, że organ kontroli skarbowej nie udowodnił mu na żadnym etapie postępowania, że czynności sprzedaży nie były dokonywane. Rozstrzygnięcie oparte jest na domniemaniach oraz na protokole przesłuchania M. K., który nie ma znaczenia, skoro M.K. nie został oskarżony o popełnienie przestępstwa. Skarżący podkreślał, że jego działanie odpowiadało przepisowi art. 5 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, wobec czego dokonane rozliczenie podatku VAT było prawidłowe. Jako bezczelność określał skarżący pogląd Izby Skarbowej o konieczności przedstawienia przez skarżącego wiarygodnych dowodów w postępowaniu i twierdził, że to organ kontroli skarbowej powinien przedstawić niezbite dowody, że transakcje nie zostały przeprowadzone.
Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, z podtrzymaniem zajętego w sprawie stanowiska. Ponadto wskazano, że powołany w skardze przepis art. 5 ust. 4 stanowi jedynie o posiadaniu przymiotu podatnika VAT przez każdy ze szczebli obrotu w nim wymienionych. Podkreślono, że ciężar dowodu w tej sprawie spoczywa na skarżącym, jako osobie wywodzącej skutki prawne z twierdzenia, że obrót złomem w rzeczywistości istniał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy niniejszej zgodnie z przepisem art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego prawy zważył:
Przepis art. 19 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) formułuje zasadę, w myśl której podatnik ma uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług.
Wskazana zasada generalna nie obowiązuje jednak bez wyłączeń; grupę przypadków, w których obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się, zawiera przepis art. 25 powołanej ustawy. Ponadto wyłączenia od wskazanej zasady ustawowej z art. 19 ust. 1 wymienia przepis § 50 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245). W szczególności zaś, przepis § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) powołanego rozporządzenia nie pozwala na obniżenie podatku należnego, na zwrot różnicy podatku oraz na zwrot podatku naliczonego, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne, stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane.
W ocenie Sądu taki przypadek wystąpił w sprawie niniejszej, zaś materiał dowodowy zebrany w toku postępowania kontrolnego w pełni uzasadnia twierdzenie, iż faktury wystawione skarżącemu przez M. K. jako właściciela firmy B w D., stwierdzają czynności, które nigdy nie zostały dokonane.
Wbrew twierdzeniom skargi, organ kontroli skarbowej udowodnił, że żaden ze szczebli obrotu w sprawie niniejszej, poczynając od firmy C, przez firmę B aż do firmy A, nie posiadał w ogóle możliwości technicznych ani finansowych do dokonywania obrotu złomem a w szczególności w tak wielkich ilościach, jak to wynika z faktur wystawionych przez firmę C i B. Jak to słusznie podnosi Izba Skarbowa, z przedmiotowych faktur wynika, że firma B dostarczyła skarżącemu, nie dysponując żadnym zapleczem technicznym i siłą roboczą, kilkadziesiąt transportów wielkich ilości złomu, po kilkadziesiąt ton w każdej dostawie, zaś dostawy odbywać się miały niemal codziennie. Te ustalenia, w powiązaniu z innymi dowodami zebranymi w sprawie, a dokładnie opisanymi i ocenionymi w uzasadnieniach decyzji obu instancji, dają niepodważalną podstawę do zastosowania w tej sprawie powołanych przepisów § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a).
Ustalenia powyższe nie mogą być podważane przez ogólnikowe, pozbawione konkretów i nie poparte dowodami twierdzenia skargi. Trzeba się przy tym zgodzić ze stanowiskiem Izby Skarbowej, że to skarżący, jako podatnik zmierzający do osiągnięcia skutku prawnego w postaci skorzystania z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego, miał obowiązek przedstawić w postępowaniu wszelkie dowody, które uzasadniałyby jego twierdzenia. Tymczasem skarżący żadnych dowodów obalających zebrany przez organ kontroli skarbowej materiał dowodowy nie tylko nie przedstawił, lecz popadł również w sprzeczności, wyjaśniając własną rolę w rzekomym obrocie złomem. Stąd też konstatacja organów, że obrót ten dotyczył wyłącznie obrotu fakturami, w żaden sposób nie została przez skarżącego podważona.
Z akt sprawy niniejszej istotnie nie wynika, by przeciwko M. K. skierowany został do sądu akt oskarżenia. Nie ma to jednak znaczenia o tyle, że rola M. K. w omawianej sprawie, polegająca jedynie na potwierdzeniu za wynagrodzeniem faktur niedokumentujących żadnych faktycznych czynności, zdaje się nie budzić żadnych wątpliwości, a to w świetle całokształtu materiału dowodowego.
Zarzut skargi, dotyczący zgodności działania skarżącego z przepisem art. 5 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, wynika w ocenie Sądu z niewłaściwej interpretacji powołanego przepisu. Jest to bowiem norma ustawowa, przydająca status podatnika w podatku VAT osobom, dokonującym sprzedaży tego samego towaru w sposób w tym przepisie określony. Stanowi zatem o nałożeniu tak obowiązków, jak i przyznaniu praw wynikających z przepisów ustawy - wszystkim podmiotom biorącym udział w sprzedaży towaru w trybie powołanego przepisu. Jednakże przepis ten kształtuje jedynie sferę podmiotowa w tak zastosowanym trybie sprzedaży, a odnosi się do sprzedaży faktycznie dokonanej. Nie stanowi natomiast przepisu, uzasadniającego przyznanie przywilejów podatkowych stronie, która działaniem swoim naruszyła przepisy, co skutkowało pozbawieniem ją możliwości skorzystania z ustawowych uprawnień, zgodnie z wyraźnie skonstruowanym zakazem wynikającym m. in. z powołanego § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia.
Z powyższych wywodów wynika, że skarga M. H. jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zatem skargę tę oddalił, po myśli przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).