I SA/WR 334/05

I SA/Wr 334/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Betta
Maria Tkacz-Rutkowska
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 233 par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Dnia 19 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta Sędzia WSA Maria Tkacz- Rutkowska Protokolant: Edyta Luniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006 roku sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za VII 2004 r na poczet zaległości za tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek od osób fizycznych za 2001 r; I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że postanowienie wymienione w pkt I nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
W dniu [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. Ś. wydał decyzję, nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 w kwocie [...]zł oraz odsetki za zwłokę przypadające od niewpłaconych w terminie płatności zaliczek za okres od kwietnia do sierpnia 2001 r. oraz od października do listopada 2001 r.
W dniu [...]r. J. G. złożył w Urzędzie Skarbowym w Ś. Ś. deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc lipiec 2004 r., wykazując w poz. 53 zatytułowanej ,,kwota do zwrotu na rachunek bankowy" - kwotę [...]zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. Ś., postanowieniem z dnia [...]r., nr [...]dokonał zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie [...]zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące: maj 2001 r. w wysokości [...]zł, czerwiec 2001 r. w wysokości [...]zł, październik 2001 r. w wysokości [...] zł, listopad 2001 r. w wysokości [...]zł oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 na należność główną [...]zł i odsetki [...]zł. Postanowienie doręczono Stronie dnia [...]r.
Podatnik złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając, że postanowienie w sprawie zaliczenia zwrotu zostało wydane po skierowaniu do Urzędu Skarbowego w Ś.Ś. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i wstrzymania jej wykonania. Ponadto podatnik żądał przekazania mu przedmiotowego zwrotu, wykazanego w deklaracji VAT-7.
Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania w znacznej części.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji w sposób nie prawidłowy określił odsadki od nieuregulowanych w terminie zaliczek w części przekraczającej wysokość podatku należnego za rok podatkowy.
Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na brzmienie art. 53 § 1 w związku z art. 53 § 2, zgodnie z którym odsetki za zwłokę nalicza się również od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek w części przekraczającej wysokość podatku należnego za rok podatkowy. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 cyt. Rozporządzenia Ministra Finansów odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy naliczane są do dnia ich wpłacenia (włącznie z tym dniem). W tym przypadku art. 55 § 2 cyt. ustawy nie będzie miał zastosowania, gdyż odsetki za zwłokę od zaliczek, które nie stały się elementem podatku należnego, określone na podstawie art. 53a cyt. ustawy, stanowią swoistą należność, od której nie są już naliczane dalsze odsetki za zwłokę.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik podnosił zarzut wydania niewłaściwego rozstrzygnięcia przez organ II instancji w postępowaniu, w którym Dyrektor Izby Skarbowej we W. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,
- zarzut nie wzięcia pod uwagę przez Dyrektora Izby Skarbowej okoliczności konfliktu podatnika z organem podatkowym I instancji,
- zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, przed organem II instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o je oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, jakkolwiek z innych względów niż podniesione przez podatnika. W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ) uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności gdy organy administracyjne naruszyły przepisy o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna, uchylająca decyzje organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzja taka nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a stanowi rozstrzygnięcie o charakterze wyłącznie procesowym toteż dla oceny jej prawidłowości najistotniejsza jest jej zgodność z przepisami Ordynacji Podatkowej
Istotą postępowania i rozpoznania sprawy przez organ II instancji jest po pierwsze ustalenie, czy organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w całości, czy też tylko w części i po stwierdzeniu, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził to postępowanie organ odwoławczy zajmuje się meritum sprawy i orzeka zgodnie z art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit. a ordynacji podatkowej. Natomiast w wypadku, gdy organ II instancji stwierdza, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości, a dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i uprzednie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, powinien szczegółowo wskazać i opisać uchybienia organu I instancji i uchylając orzeczenie do ponownego rozpoznania, dokładnie wskazać wszystkie kwestie, których wyjaśnienie jego zdaniem jest konieczne. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika wyjątkowość stosowania kasacji przez organa odwoławcze i niedopuszczalność wykładni rozszerzającej w tej kwestii. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym instytucji postępowania dodatkowego. Zatem decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w przepisie art. 233 § 2 ordynacji podatkowej, a więc wtedy gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone przez tenże organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Dopuszczalne jest wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przeprowadzone w I instancji wymaga znacznego poszerzenia materiału dowodowego w sprawie. Ma to miejsce wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W takich wypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji, gdyż na przeszkodzie temu stoi powołany już przepis art. 229 Ordynacji podatkowej (wyrok wsa w Szczecinie z 12.01.2005 sygn. akt. SA/Sz 2273/03 Biul.Skarb. 2005/4/30)
W niniejszej sprawie w ogóle nie zaistniała potrzeba prowadzeni a postępowania wyjaśniającego, albowiem wskazane przez Dyrektora Izby Skarbowej braki sprowadzały się do konieczności wyliczenia odsetek za inne okresy niż w postanowieniu organu I instancji. Wyliczenia odsetek od znanych wartości i według znanego wzoru nie sposób uznać za prowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie jest to bowiem ustalenie faktów- te są w sprawie niesporne i niezmienne- a jedynie wykonanie operacji rachunkowej. Operację taką mógł organ II instancji przeprowadzić samodzielnie, bez zbędnego przedłużania toku postępowania
Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie może być podjęta bez wskazania spełnienia przesłanki określonej w art. 233 § 2 ordynacji podatkowej i prawidłowego jej uzasadnienia i nie może jedynie ograniczać się do lakonicznego stwierdzenia, "że decyzja organu I instancji zawiera wady formalne i merytoryczne". W przeciwnym razie, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, decyzja taka w istotny sposób narusza ten przepis i w konsekwencji art. 122, 125 § 1 i 127 ordynacji podatkowej, które zobowiązują organ odwoławczy do ustalenia prawdy obiektywnej w sposób wnikliwy i szybki.
Reasumując, na skutek naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wypadku uchylenia decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka czy i w jakim zakresie może ona być wykonywana.