I SA/Wr 3299/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-11-16
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITpłatnikprzychód pracownikadopłaty do przejazdówkoszty uzyskania przychoduinterpretacja podatkowazasada zaufaniazasada praworządnościodsetki za zwłokę

WSA we Wrocławiu uchylił decyzję organów podatkowych w części dotyczącej odsetek od zaległości podatkowej, uznając, że ich naliczenie było wynikiem błędnej interpretacji przepisów udzielonej przez urząd skarbowy, jednocześnie oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Spółka zaskarżyła decyzję organów podatkowych dotyczącą odpowiedzialności płatnika za niepobrany podatek dochodowy od osób fizycznych od dopłat do przewozów pracowniczych. Spółka argumentowała, że dopłaty te nie powinny być traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu, powołując się m.in. na wcześniejsze interpretacje urzędu skarbowego. Sąd uznał, że dopłaty te stanowią przychód ze stosunku pracy, podlegający opodatkowaniu, jednak uchylił decyzję w części dotyczącej odsetek od zaległości podatkowej, uznając, że ich naliczenie było konsekwencją błędnej informacji udzielonej przez urząd skarbowy.

Spółka A sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej orzekającą odpowiedzialność podatkową płatnika z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od dopłat do przewozów pracowniczych za 1999 r. Spółka kwestionowała kwalifikację prawną tych dopłat, argumentując, że stanowią one realizację postanowień układu zbiorowego pracy i regulaminu pracy, a nie przychód pracownika. Podnosiła również zarzut naruszenia przepisów Konstytucji i Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy błędnej wykładni prawa dokonanej przez organ podatkowy, a także powoływała się na wcześniejsze interpretacje urzędu skarbowego, które potwierdzały zasadność niezaliczania kosztów transportu do przychodów pracowników. Organ odwoławczy nie podzielił tych argumentów, uznając dopłaty za przychód podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, uznał ją za zasadną jedynie w części dotyczącej odsetek od zaległości podatkowej. Sąd stwierdził, że dopłaty do przewozów pracowniczych stanowią przychód ze stosunku pracy, podlegający opodatkowaniu. Jednakże, w odniesieniu do odsetek, sąd uznał, że ich naliczenie było wynikiem błędnej informacji udzielonej przez urząd skarbowy, co naruszało zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie określenia odsetek od zaległości podatkowej, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dopłaty te stanowią częściowo nieodpłatne świadczenia na rzecz pracowników, które zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowią przychód pracownika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dopłaty pracodawcy do kosztów dojazdu pracowników do pracy stanowią przychód ze stosunku pracy, ponieważ są to świadczenia częściowo odpłatne, przynoszące przysporzenie majątkowe pracownikom. Pracodawca pokrywa część kosztów, które w przeciwnym razie ponosiliby pracownicy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.p.d.o.f. art. 12 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

u.p.d.o.f. art. 12 § 3a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 3 pkt 2, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 21

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 31

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 38

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 52

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 9

o.p. art. 14 § 4

Ordynacja podatkowa

Informacja o zakresie stosowania prawa podatkowego.

o.p. art. 14 § 1

Ordynacja podatkowa

Charakter urzędowej interpretacji.

o.p. art. 14 § 6

Ordynacja podatkowa

Skutek zastosowania się podatnika do błędnej interpretacji urzędowej.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naliczenie odsetek od zaległości podatkowej było wynikiem błędnej informacji udzielonej przez urząd skarbowy, co narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych.

Odrzucone argumenty

Dopłaty pracodawcy do kosztów dojazdu pracowników do pracy nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu. Naruszenie przepisów Konstytucji i Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy błędnej wykładni prawa dokonanej przez organ podatkowy. Zastosowanie się do wcześniejszych interpretacji urzędu skarbowego, które potwierdzały zasadność niezaliczania kosztów transportu do przychodów pracowników.

Godne uwagi sformułowania

nie może ponosić tego negatywnych skutków nie może być rozumiane jako konieczność wydania decyzji sprzecznej z obowiązującym prawem nie może doprowadzić, ani do wykreowania, ani skonkretyzowania obowiązku podatkowego, obowiązku obliczenia, pobrania i wpłacenia ani też do jego zniesienia bądź ograniczenia decyzja organu podatkowego w tym przypadku ma charakter deklaratoryjny, a więc jedynie potwierdzający a nie konstytuujący zobowiązanie podatkowe nie może ponosić konsekwencji zastosowania się do błędnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego, udzielonej mu przez organ podatkowy

Skład orzekający

Andrzej Cisek

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Kremis

sędzia

Anetta Chołuj

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przychodu ze stosunku pracy w kontekście dopłat do dojazdów pracowniczych oraz ochrona podatnika w przypadku błędnych informacji udzielonych przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku i może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian przepisów. Kwestia odsetek jest rozpatrywana w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia dopłat do dojazdów pracowniczych i ich opodatkowania, a także ważnej zasady ochrony podatnika przed negatywnymi skutkami błędnych interpretacji organów podatkowych.

Błędna interpretacja urzędu skarbowego kosztowała firmę odsetki. Sąd stanął po stronie podatnika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 3299/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-11-16
Data wpływu
2002-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 586/05 - Wyrok NSA z 2006-04-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 12 ust. 1, 21
Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 31 stycznia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sentencja
I SA/ Wr 3299/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek -sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Józef Kremis Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A sp. z o.o. z/s w L. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu nie pobranego i nie wpłaconego podatku od osób fizycznych za 1999 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej we W. - Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] (nr [...]) w zakresie określenia odsetek od zaległości podatkowej, II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. orzeka, że decyzję wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu w takim zakresie w jakim uchylono zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; IV. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzec skarżącej spółki kwotę 3600 zł (słownie trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Sygnatura akt I S.A./Wr 3299/02
Uzasadnienie
Skarżąca A sp. z o.o. z/s w L. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] o nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]o nr [...]orzekającą odpowiedzialność podatkową płatnika z tytułu nie pobranego i nie wpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych w 1999 r. wynagrodzeń z tytułu umowy o pracę i określającą wysokość nie pobranego i nie wpłaconego podatku dochodowego w kwocie [...]oraz odsetki za zwłokę od w/w zaległości podatkowej w wysokości [...].
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że przeprowadzone postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości rozliczeń należności budżetowych za rok 1999, w tym podatku dochodowego od osób fizycznych wykazało, że skarżąca jako płatnik nie obliczyła, nie pobrała i nie odprowadziła do urzędu skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od przychodów pracowników z tytułu częściowego finansowania kosztów przejazdów pracowników z miejsca zamieszkania do pracy i z powrotem.
Podstawą dokonanych dopłat był § 3 rozdziału IX Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników skarżącej, a także zakładowy regulamin pracy. Dopłacona kwota w wysokości [...], stanowiła różnicę między faktycznie poniesionymi wydatkami związanymi z zakupem usług transportowych a dokonaną odpłatnością przez pracowników.
Powyższe ustalenia znalazły wyraz w decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej, od której Spółka złożyła odwołanie, w którym zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
* przepisów art. 12 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. z 2000 r. Dz.U. Nr 14, poz. 176 ze zm. - zwanej dalej ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych), polegające na niezasadnym rozszerzeniu dyspozycji przepisu poprzez błędną jego wykładnie,
* przepisów art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze
Sygnatura akt I SA/Wr 3299/02
zm.- zwanej dalej Ordynacją podatkową) poprzez utrzymanie w mocy błędnej wykładni prawa dokonanej przez organ podatkowy w trybie art. 14 § 4 Ordynacji podatkowej.
Spółka zakwestionowała również ustalenie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od nie zindywidualizowanych dopłat do przewozów pracowniczych i na poparcie swego stanowiska przywołała wyjaśnienie Ministerstwa Finansów z dnia 29 czerwca 2001 r. nr PB5/MC-033-48-390/01, stwierdzając jednocześnie , że interpretacja Ministerstwa Finansów z dnia 29 czerwca 2001 r., nr PB5/MC-033-70/01 nie może mieć w sprawie zastosowania.
W konkluzji odwołania Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Przechodząc do szczegółowego uzasadnienia swego żądania strona skarżąca podniosła, iż w wykonaniu obowiązku nałożonego postanowieniami Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy organizowała dojazdy pracowników do miejsca świadczenia pracy na terenie zakładów produkcyjnych, położonych w dużych odległościach od miast, nie posiadających regularnych połączeń realizowanych środkami komunikacji publicznej. W związku z tym skarżąca nabywała (w oparciu o kwartalne zapotrzebowania) w przedsiębiorstwach przewozowych usługi transportowe, w zakresie dowozu pracowników do pracy. Wysokość świadczenia ponoszonego przez skarżącą na rzecz przewoźnika, uzależnione było od długości trasy, na którą prowadzone były przewozy oraz liczby uprawnionych. Wysokość należności nie była zależna od liczby faktycznie korzystających z tego rodzaju dowozu. Przewoźnik wydawał bowiem skarżącej karty podróżne w ilości odpowiadającej liczbie pracowników zatrudnionych w określonym zakładzie pracy. Karty podróżne były znakami legitymacyjnymi, uprawniającymi pracowników do korzystania ze środków transportu zbiorowego opłacanego przez pracodawcę. Skarżąca stwierdziła, iż w istocie wartości ujawnione w zaskarżonej decyzji są ilorazem wartości pieniężnego świadczenia wzajemnego wypłaconego przewoźnikowi i liczby pracowników uprawnionych do bezpłatnych przewozów, nie zaś wartością realnie uzyskanego przychodu uzyskanego przez pracownika w okresie rozliczeniowym. Oznacza to, zdaniem skarżącej, że w tym wypadku mamy do czynienia z uprawnieniem do korzystania z transportu wynajętego, a nie ze świadczeniem niepieniężnym uzyskiwanym przez pracownika.
Ponadto skarżąca wskazała, iż stosownymi pismami wystąpiła z zapytaniami do Urzędu Skarbowego, w kwestii opodatkowania dopłat do przewozów pracowników . Urząd Skarbowy w pismach: z dnia [...]o nr [...]oraz z dnia [...]o nr [...]potwierdził zasadność nie zaliczania kosztów transportu (do miejsca pracy i z powrotem) do przychodów pracowników. Wprawdzie powyższe
Sygnatura akt I SA/Wr 3299/02
interpretacje zostały sprostowane przez Urząd Skarbowy ale nie ulega wątpliwości, że do czasu otrzymania poprawnych odpowiedzi Spółka działała w przekonaniu o prawidłowości swego postępowania i nie może ponosić tego negatywnych skutków.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania w zakresie naruszenia art. 12 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z zakwalifikowaniem dokonanych dopłat do przychodu podlegającego opodatkowaniu. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało bowiem, iż skarżąca zapewniała pracownikom dojazd z miejsca zamieszkania do pracy i z pracy do miejsca zamieszkania. Usługi dowozu zlecane były przez skarżącą przewoźnikom. Rozliczanie kosztów przewozów pracowniczych organizowanych przez stronę skarżącą następowało na podstawie złożonych przez poszczególne wydziały zamówienia ilościowe oraz o średnie koszty dowozu przeliczane na jednego pracownika.
Pracownikom wydawano bilety, w których nie była określona ich wartość. W celu ustalenia odpłatności pracownika za przewozy, w każdym miesiącu wydziały sporządzały wykazy pracowników korzystających z przewozów, z wyszczególnieniem imienia i nazwiska, numeru linii, miejsca powstawania kosztów, ceny rynkowej biletu brutto, kwoty dopłaty zakładu pracy i odpłatności pracownika. Za świadczone przez innego pracownika usługi skarżąca dokonywała opłat ryczałtowych bez podawania należności przypadających na konkretnych pracowników. Pracownicy korzystający z przewozów pracowniczych obciążani byli częściową odpłatnością, w zależności od odległości przewozowej, zaś pozostałą część kosztów za dowozy ponosił pracodawca. W świetle poczynionych ustaleń organ odwoławczy uznał, że dokonane dopłaty podlegają opodatkowaniu na podstawie zacytowanego przepisu i jako nie wymienione w art.21 i art. 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych {Dz.U. Nr 35, poz. 173 ze zm.) nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego. Organ wskazał również, że przychodu do opodatkowania nie ustala się jedynie w sytuacji, gdy nie jest możliwe dokonanie indywidualizacji świadczenia, tj. gdy pracodawca ponosi świadczenia ogólnie bez względu na liczbę korzystających z nich osób, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Dodatkowo organ odwoławczy ustosunkowując się do podnoszonych przez skarżącą faktów ( np. braku możliwości określenia zakresu wykorzystania uprawnienia do przejazdu) stwierdził, iż nie zmieniają one stanu faktycznego, co do tego, że skarżąca wykupywała dla pracowników karty przewozów, które następnie przekazywała pracownikom. Wobec powyższego organ
4
Sygnatura akt I SA/Wr 3299/02
odwoławczy uznał, że na skarżącej ciążył obowiązek obliczenia, potrącenia i odprowadzenia na rachunek właściwego urzędu skarbowego zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
W odniesieniu do zarzutu strony co do zajęcia przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji sprzecznego stanowiska z udzieloną wcześniej przez urząd skarbowy interpretacją, organ odwoławczy przyznał, iż udzielono błędnej interpretacji. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że informacje udzielone w trybie art. 14 § 4 Ordynacji podatkowej nie mają przymiotu określonego w art. 14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. charakteru urzędowej interpretacji. Natomiast ustawodawca w § 6 art. 14 Ordynacji podatkowej przewidział jedynie skutek zastosowania się podatnika do błędnej interpretacji urzędowej.
Skarżąca stwierdziła, powołując się na orzecznictwo, iż w sytuacji zastosowania się do błędnej informacji udzielonej przez urząd skarbowy, podatnik nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji w przypadku jej zmiany. Potwierdziła to Izba Skarbowa, która w odpowiedzi na skargę wskazała na konieczność usunięcia negatywnych dla Spółki konsekwencji udzielenia niepoprawnych informacji w zakresie stosowania prawa podatkowego. Może to mieć miejsce w odrębnym postępowaniu przeprowadzonym na wniosek podatnika w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę, czy nawet całości bądź części zaległości podatkowej.
Ponadto zauważono, iż nie stoi to także w sprzeczności z zasadą zawartą w art. 121 Ordynacji podatkowej, bowiem prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego nie może być rozumiane jako konieczność wydania decyzji sprzecznej z obowiązującym prawem. Jakakolwiek czynność organu podatkowego, polegająca na informowaniu o zakresie stosowania prawa nie może doprowadzić, ani do wykreowania , ani skonkretyzowania obowiązku podatkowego, obowiązku obliczenia, pobrania i wpłacenia ani też do jego zniesienia bądź ograniczenia.
Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego, nie zostały naruszone wymienione w zarzutach odwołania przepisy Ordynacji podatkowej.
W skardze z dnia [...]Spółka wniosła o uchylenie decyzji w części określającej odpowiedzialność płatnika, wskazują na te same, jak w odwołaniu zarzuty, a także ich argumentację. Ponadto Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu odwoławczego w zakresie skutków, jakie rodzi wydanie przez organ podatkowy błędnej informacji o zakresie stosowania prawa podatkowego. Zdaniem skarżącej spółki szkodą jest również nie pobranie i nie wpłacenie przez podatnika ( na skutek błędnej interpretacji organu ) zaliczek na podatek
5
Sygnatura akt I SA/Wr 3299/02
dochodowy od pracowników. Stanowi to również naruszenie zasady z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.
Organ podatkowy w konkluzji odpowiedzi na skargę wniósł o uznanie jej zasadności wyłącznie w części dotyczącej wysokości odsetek za zwłokę, traktując je jako szkodę Spółki powstała w wyniku zastosowania się przez stronę skarżącą do błędnych informacji w zakresie stosowania prawa podatkowego, udzielonych przez Urząd Skarbowy w L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Powyższa skarga została wniesiona przez A sp. z o.o. w dniu [...]do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.- dalej ppsa) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie tylko w części.
Na wstępnie należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych {Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji
nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogły mieć
wpływ na wynik sprawy.
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że Spółka pokrywała część kosztów dojazdu do pracy swoich pracowników. Kwestią sporną jest jedynie kwalifikacja prawna tych świadczeń. Zdaniem organów podatkowych owe dopłaty stanowią częściowo nieodpłatne świadczenia na rzecz pracowników, które zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowią przychód pracownika. Natomiast skarżąca
6
Sygnatura akt I SA/Wr 3299/02
kwalifikuje owe dopłaty do wydatków z tytułu organizowania przez nią transportu na rzecz pracowników.
Skarżąca, kwestionując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, podkreśla, że
pokrywanie kosztów dojazdu do pracy jest realizacją postanowień układu zbiorowego pracy
oraz regulaminu pracy. Okoliczność ta nie ma żadnego istotnego znaczenia dla zasadności
rozpoznawanej skargi. Układ zbiorowy pracy wyznacza bowiem wzajemne prawa i obowiązki w
zakresie stosunku pracy. Unormowania zawarte w tym układzie są wiążące dla stron, a więc
dla pracodawcy i pracowników. Podobnie należy potraktować regulamin pracy, który również
zaliczany jest do kategorii aktów wewnątrzzakładowych W związku z tym należy stwierdzić, że
unormowania zawarte w układzie zbiorowym pracy nie mogą w żadnym zakresie oddziaływać i
wywierać skutków w sferze obowiązków publicznoprawnych.
Zgodnie bowiem z art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody
ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną
świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i
świadczeń, takie jak: wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe,
różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty
niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia
pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub
świadczeń częściowo odpłatnych.
W judykaturze powszechnie przyjęto, że o zakwalifikowaniu świadczenia jako przychodu ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych decyduje to, czy określone świadczenie może otrzymać wyłącznie pracownik w rozumieniu ust. 4 tego przepisu, czy również inna osoba nie związana tego rodzaju stosunkiem prawnym. Istotne jest więc to, czy istnieje związek prawny lub też faktyczny danego świadczenia z istniejącym stosunkiem pracy. Dlatego też świadczenia polegające na ponoszeniu częściowych kosztów dowozu pracowników skarżącego do miejsca pracy i z powrotem należy uznać za przychód ze stosunku pracy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Są to bowiem świadczenia częściowo odpłatne, mieszczące się w hipotezie przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pracodawca pokrywa odpowiednią część kosztów dojazdu do pracy, które w przeciwnym razie ponoszone byłyby przez poszczególnych pracowników. Następuje więc
przysporzenie na rzecz pracowników.
7
Sygnatura akt I SA/Wr 3299/02
Słusznie skarżąca zauważa, że zaliczka na podatek dochodowy jest, co do zasady, świadczeniem wymagającym odniesienia jej do konkretnego podatnika będącego osobą fizyczną, lecz powinien dokonać tego płatnik, na etapie rozliczenia podatnika z urzędem skarbowym. Natomiast w przypadku, gdy przedmiotem postępowania jest odpowiedzialność płatnika wystarczy wykazać, łączną sumą wypłat i łączną kwotą podatku dochodowego (zaliczki), podlegającego potrąceniu i wpłaceniu według miejsca siedziby płatnika. Skoro tak, to określenie w decyzji adresowanej do płatnika łącznej sumy zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, do odprowadzenia której był on zobowiązany jako płatnik jest prawidłowe i nie stanowiło naruszenia prawa. Tym niemniej przedstawiony stan faktyczny potwierdza, że jednostka miała możliwość ustalenia kwoty dopłaty do przewozów pracowniczych przypadających na poszczególnych pracowników, gdyż z faktur za usługi przewozowe wynikały koszty jednostkowe płacone za te usługi. W trakcie kontroli skarbowej skarżąca sporządziła imienny wykaz pracowników korzystających z przewozów pracowniczych z wyliczeniem wartości dopłat przyznanych poszczególnym pracownikom oraz należnego podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanych świadczeń. Wyliczenie wartości dopłat przypadających na każdego pracownika korzystającego dojazdów zostało przeprowadzone na podstawie ewidencji księgowej oraz na podstawie faktur zakupu usług transportowych wystawionych przez przewoźnika A Spółka z o.o. w L. Wartość dopłat stanowiła różnica pomiędzy kosztami ponoszonymi przez Spółkę a częściową odpłatnością poszczególnych pracowników. Wyliczenie wartości częściowo nieodpłatnych świadczeń w zaskarżonej decyzji nastąpiło zgodnie z art. 12 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, według którego, jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 3 pkt 2, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. W świetle dotychczasowych uwag zasadne było zatem, w ocenie Sądu, przyjęcie przez organy podatkowe, iż świadczenie skarżącej polegające na ponoszeniu kosztów dowozu zatrudnionych u niej pracowników do miejsca pracy i z powrotem, było przychodem ze stosunku pracy, podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Obowiązkiem płatnika wynikającym z art. 31 i 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, było zatem obliczenie i pobranie zaliczek od uzyskanego w ten sposób dochodu oraz przekazanie ich na rachunek urzędu skarbowego.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia przez organy podatkowe zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej i zasady praworządności ustanowionej w art. 7 Konstytucji przez podjęcie rozstrzygnięcia
8
Sygnatura akt I SA/Wr 3299/02
sprzecznego z wcześniej wydanymi interpretacjami, na wstępie należy zauważyć, że w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. art. 14 Ordynacji podatkowej przewidywał jedynie skutki zastosowania się do wadliwej interpretacji urzędowej. Natomiast przepis ten nie określał skutków zastosowania się przez podatnika do treści pisemnej informacji o zakresie stosowania prawa podatkowego, udzielonej przez właściwy organ podatkowy I instancji w trybie art. 14 ust.4 Ordynacji podatkowej. Wobec tego ocena poprawności podjętego rozstrzygnięcia powinna być dokonana w oparciu o art. 121 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych. Zasada ta w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego realizuje się w ten sposób, iż organ podatkowy nie może rozstrzygać na niekorzyść strony wszelkich niejasności przepisów. Natomiast w zakresie przepisów procesowych zasada ta realizuje się np. wówczas, jeżeli strona postępowania może stwierdzić, że organ ustalając zakres postępowania dowodowego, dopuścił dowody, które przemawiają za pozytywnym załatwieniem sprawy. Dlatego też należy zgodzić się z poglądem, że podatnik nie może ponosić konsekwencji zastosowania się do błędnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego, udzielonej mu przez organ podatkowy na podstawie art. 14 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Stąd też, jeżeli podatnik w wyniku błędnej informacji udzielonej mu przez ten organ -popadł w zwłokę w zapłacie należnego podatku, to ewentualne usunięcie negatywnych dla podatnika skutków takiego zdarzenia powinno polegać na odstąpieniu naliczania odsetek za zwłokę, braku odpowiedzialności karnoskarbowej, czy też rozważeniu - w odrębnym postępowaniu - umorzenia powstałej zaległości podatkowej. Podatnikowi pozostaje jeszcze ewentualnie cywilnoprawne roszczenie odszkodowawcze w stosunku do Skarbu Państwa. Natomiast brak jest podstaw prawnych do odstąpienia określenia zobowiązania podatkowego, powstałego z mocy prawa. Decyzja organu podatkowego w tym przypadku ma charakter deklaratoryjny, a więc jedynie potwierdzający a nie konstytuujący zobowiązanie podatkowe. Zasady pogłębiania zaufania do organów państwa jest jedną z podstawowych reguł postępowania, lecz nie jedyną. Inną bardzo ważną jest zasada praworządności wyrażona w art. 120 Ordynacji podatkowej. Zasada ta jest powtórzeniem konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji. W myśl którego organ władzy publicznej działa na podstawie i w granicach prawa. Przepis ten ustanawia fundamentalną w państwie prawa zasadę legalizmu. Aby decyzja podjęta przez organ, w tym wypadku organ podatkowy, odpowiadała wymogom legalizmu, musi on posiadać ustawowo określoną kompetencję do działania w danym zakresie, musi działać zgodnie z odpowiednimi procedurami decyzyjnymi, a treść jego postanowień musi być zgodna z przepisami prawa materialnego zawartego w ustawach i wydanych na ich podstawie aktach wykonawczych. Tak więc organ nie może podejmować żadnych decyzji, z jednej strony, bez podstawy prawnej, z drugiej strony, nie może unikać podejmowania decyzji, jeśli wiążące normy prawne nakładają na niego taki obowiązek. Organ podatkowy, tylko w sytuacjach wyraźnie przewidzianych przez prawo , może podejmować decyzje zgodnie z potrzebami i własną oceną sytuacji. Przechodząc na grunt prawa podatkowego organ podatkowy może jedynie podejmować decyzje w granicach uznania administracyjnego w zakresie tzw. decyzji ulgowych dot. np. rozkładania , odraczania, czy też umarzania zaległości podatkowych. W tek kategorii nie mieszczą się decyzje wymiarowe. Należy również stwierdzić, że organy podatkowe nie naruszyły art. 8 Konstytucji. W wyniku podjętej decyzji nie nastąpiło bowiem naruszenie przepisów Konstytucji poprzez niewłaściwą interpretację i stosowanie przepisów prawa podatkowego.
Skarżąca zarzuciła również przeprowadzenie postępowania dowodowego bez uwzględnienia treści wszystkich materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniu kontrolnym, a zwłaszcza braku uwzględnienia szczególnej mocy dowodowej dokumentów urzędowych sporządzonych przez organy administracyjne w granicach ich właściwości, tj. wyników kontroli dotyczących innych okresów rozliczeniowych. Sąd oceniając materiał dowodowy pod kątem zasadności zarzutu nie podziela stanowiska skarżącej w tym zakresie. Organ podatkowy wziął pod uwagę materiały na które wskazywała skarżąca, lecz z uwagi na brak związku z przedmiotem postępowania nie mogły one wpłynąć na treść podjętego rozstrzygnięcia. Materiały te mógłby mieć znaczenie w sprawie dotyczącej okresów rozliczeniowych, których dotyczą. Ponieważ organ podatkowy nie odmówił mocy dowodowej dokumentom na które powołuję się skarżąca, a jedynie odmiennie niż strona ocenił ich wpływ na treść rozstrzygnięcie, nie było więc potrzeby przeprowadzenia przeciwdowodu. Należy także zauważyć, że formalna moc dowodowa dokumentu nie przesądza o znaczeniu dokumentu dla wyniku procesu, co z kolei wiąże się z materialną moc dowodową dokumentu.
Tak więc przeprowadzenie postępowanie podatkowe zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego było zgodne z zasadą pogłębiania zaufania do organów podatkowych, a także z zasadą praworządności.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji winna zostać uchylona tylko w zakresie określenia zaległości podatkowej, gdyż zwłoka podatnika w wykonaniu zobowiązania podatkowego została wywołana przez wadliwą informację udzieloną stronie skarżącej przez Urząd Skarbowy.
Wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi w pozostałym zakresie Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił ją.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI