I SA/Wr 328/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-10-30
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek leśnypostępowanie podatkowestrona postępowaniainteres prawnyniedopuszczalność odwołaniaorgan podatkowyskarżącyWSAOrdynacja podatkowa

Podsumowanie

WSA we Wrocławiu oddalił skargę Gminy na postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania, uznając, że Gmina nie była stroną w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku leśnego.

Gmina Ząbkowice Śląskie wniosła skargę na postanowienie SKO w Wałbrzychu, które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha. Prezydent umorzył postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku leśnym dla spółki M. S.A. na 2020 rok, uznając je za bezprzedmiotowe. Gmina twierdziła, że jest stroną postępowania ze względu na swój interes prawny. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że Gmina nie posiadała statusu strony w postępowaniu podatkowym dotyczącym spółki, a jej interes prawny mógłby być rozpatrywany w odrębnym postępowaniu wszczętym wobec niej.

Przedmiotem skargi Gminy Ząbkowice Śląskie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu o niedopuszczalności odwołania Gminy od decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha. Prezydent umorzył postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2020 rok dla spółki M. S.A., uznając je za bezprzedmiotowe. Gmina wniosła odwołanie, domagając się dopuszczenia do udziału w postępowaniu jako strona i zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku leśnym. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania, wskazując, że Gmina nie była stroną postępowania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Gminy. Sąd uznał, że postępowanie podatkowe zostało wszczęte wobec spółki jako podatnika, a Gmina nie posiadała statusu strony w rozumieniu art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że interes prawny Gminy mógłby być rozpatrywany jedynie w odrębnym postępowaniu podatkowym wszczętym bezpośrednio wobec niej. WSA nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa, w tym art. 132 O.p. i art. 228 § 1 pkt 1 O.p., uznając, że postanowienie SKO było zasadne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie posiadała statusu strony w postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego w podatku leśnym dla spółki, nawet jeśli mogłaby potencjalnie być podatnikiem w innym, odrębnym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie zostało wszczęte wobec spółki jako podatnika. Gmina nie wykazała swojego interesu prawnego w tym konkretnym postępowaniu, a jej status jako potencjalnego podatnika mógłby być rozpatrywany jedynie w odrębnym postępowaniu podatkowym wszczętym wobec niej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 133 § 1

Ordynacja podatkowa

Stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Status strony wynika z przepisów prawa materialnego i zakreślany jest przez organ wszczynający sprawę.

O.p. art. 228 § 1

Ordynacja podatkowa

Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych zachodzi, gdy np. środek ten wniósł podmiot niemający legitymacji do jego wniesienia.

Pomocnicze

O.p. art. 165 § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe wszczynane jest z urzędu albo na żądanie strony.

u.p.l. art. 2 § 1

Ustawa o podatku leśnym

Określa kto jest podatnikiem podatku leśnego (użytkownik wieczysty, posiadacz samoistny).

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina nie była stroną postępowania podatkowego, ponieważ postępowanie zostało wszczęte wobec spółki, a Gmina nie wykazała swojego interesu prawnego w tym konkretnym postępowaniu. SKO prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez podmiot nieposiadający legitymacji procesowej.

Odrzucone argumenty

Gmina posiadała interes prawny w postępowaniu podatkowym i powinna być dopuszczona do udziału w charakterze strony. Postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania naruszało przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku leśnym.

Godne uwagi sformułowania

Status strony wynika z przepisów prawa materialnego i zakreślany jest przez organ wszczynający sprawę. Gmina złożyła swój wniosek nie z uwagi na to, że posiada swój interes prawny w prowadzonym postępowaniu – jest stroną w rozumieniu art. 133 § 1 O.p. To, że Gmina może mieć status podatnika podatku leśnego, nie przesądza o tym, że będzie posiadała przymiot strony w rozumieniu art. 133 § 1 O.p., w postępowaniu podatkowym, które dotyczy potencjalnego wymiaru podatku innemu niż Gmina podmiotowi.

Skład orzekający

Marta Semiczek

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Kieres

członek

Tadeusz Haberka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania podatkowego i przesłanek dopuszczenia do udziału w postępowaniu podmiotów trzecich, a także kwestii niedopuszczalności odwołania wniesionego przez podmiot niebędący stroną."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i procesowej, gdzie spór dotyczył ustalenia podatnika podatku leśnego, a gmina próbowała uzyskać status strony w postępowaniu dotyczącym innego podmiotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – kto jest stroną postępowania i jakie są konsekwencje wniesienia odwołania przez podmiot nieuprawniony. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Kto jest stroną w postępowaniu podatkowym? Gmina przegrywa walkę o status strony w sprawie podatku leśnego.

Sektor

podatki

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wr 328/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-10-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Semiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Kieres
Tadeusz Haberka
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 133 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędzia WSA Piotr Kieres, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 30 października 2025 r. przy udziale M. "G." S.A. zs. w G. sprawy ze skargi Gminy Ząbkowice Śląskie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 17 grudnia 2024 r. znak SKO 4121/346/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Gminy Z. (dalej: Strona, Skarżąca, Gmina) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy, organ drugiej instancji) z dnia 17 grudnia 2024 r. nr SKO 4121/346/2024 stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Gminę od decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej: Prezydent, organ I instancji, organ podatkowy) z dnia 17 października 2024 r. Nr BWP.3122.2.11.2022.JS umarzającej jako bezprzedmiotowe, wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatnikowi M. S.A. (dalej: spółka) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2020 rok.
Postanowieniem z dnia 4 listopada 2021 r. nr FP.3122.1.23.2021.WM-D Burmistrz Z. (dalej: Burmistrz) wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2020 rok.
W odpowiedzi na wezwanie Burmistrza, spółka pismem z dnia 25 listopada 2021 r. wyraziła swoje stanowisko w sprawie oraz złożyła wnioski dowodowe. W uzasadnieniu wskazano, że zobowiązanie podatkowe w podatku leśnym za 2020 rok miałoby wynikać z relacji prawnej odnoszącej się do nieruchomości położonej w B., działka [...], dla której Sąd Rejonowy w Z. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod nr [...], której właścicielem jest Skarb Państwa. Umową darowizny z 26 czerwca 2001 r. Rep. [...] nr [...] poprzednik prawny spółki – tj. Z. Sp. z o. o. przeniósł na gminę prawo użytkowania wieczystego wyżej opisanej nieruchomości. Pozwem z dnia 21 listopada 2017 r. spółka wystąpiła do Sądu Rejonowego w Z. o uzgodnienie treści księgi wieczystej ww. nieruchomości. Sąd I instancji oddalił powództwo, jednakże w wyniku apelacji Sąd Okręgowy w Ś. wyrokiem z 24 stycznia 2019 r. o sygn. akt [...] uwzględnił powództwo i uzgodnił treść księgi wieczystej ww. nieruchomości w sposób zgodny z pismem spółki. Wyrokiem z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt [...] wskutek skargi kasacyjnej Gminy Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu II instancji wskazując, że spółka była należycie reprezentowana, a zatem umowa darowizny była ważna. Dalej spółka podniosła, że gmina jest obecnie posiadaczem przedmiotowej nieruchomości oraz była nim przed wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy w Ś., a w szczególności pobierała pożytki z nieruchomości i udostępniała ją odpłatnie innym podmiotom na podstawie umów najmu i dzierżawy.
Wskutek pisma pełnomocnika spółki z dnia 17 listopada 2021 r. SKO postanowieniem z dnia 9 grudnia 2021 r. nr 4121/372/2021 wyznaczyło Prezydenta Miasta Wałbrzycha jako organ podatkowy właściwy do załatwienia sprawy podatkowej objętej postanowieniem Burmistrza z dnia 4 listopada 2021 r.
Następnie w odpowiedzi na wezwanie Prezydenta, pismem z dnia 21 grudnia 2023 r. spółka podtrzymała swoje stanowisko w sprawie wskazując, że w 2020 r. nie dysponowała tytułem prawnym w postaci umowy zawartej z właścicielem nieruchomości – tj. Skarbem Państwa co do ww. nieruchomości.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Prezydent decyzją z 17 października 2024 r. umorzył postępowanie podatkowe w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2020 rok z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że od dnia 26 czerwca 2001 r. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] istnieje nieprzerwanie po stronie Gminy, co potwierdza przytoczony powyżej wyrok SN. Użytkownik wieczysty jest natomiast podatnikiem podatku leśnego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 176; dalej jako: u.p.l.) Podkreślono, że sprawa dotyczy sporu między gminą a spółką o prawo użytkowania wieczystego. Spółka domagała się uchylenia umowy darowizny, a zatem chciała osiągnąć skutek w postaci możliwości legitymowania się tytułem prawnym do nieruchomości w postaci prawa użytkowania wieczystego, natomiast gmina dążyła do oddalenia tego powództwa i zachowania statusu użytkownika wieczystego. Również działania spółki (złożenie deklaracji po uzyskaniu korzystnego dla siebie wyroku, a następnie wycofanie jej po wyroku SN) wskazują, że ewentualny status podatnika spółka wiązała z rozstrzygnięciem sądowym w przedmiocie posiadania prawa użytkowania wieczystego. W ocenie prezydenta spółce nie można również było przypisać statusu posiadacza samoistnego lasów, ponieważ w świetle definicji cywilnoprawnych dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby sposób władztwa. Zatem oprócz faktycznego władania rzeczą, niezbędna jest również wola posiadania jako właściciel. Zdaniem prezydenta, spółka nie przejawiała zachowań przeciwko właścicielowi gruntów; zdawała sobie sprawę z tego, że właścicielem nigdy nie była i nie rościła sobie do tego praw. Podkreślono, że wejście osoby trzeciej w samoistne posiadanie nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, byłoby możliwe tylko wtedy gdy użytkownik wieczysty dopuścił tę osobą do władania w szerszym zakresie, niż przysługuje jemu samemu. Gmina wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego, a zatem w bezsprzeczny sposób dążyła do oddalenia powództwa spółki i utrzymania użytkowania wieczystego. Także spółka nie przejawiała bezwzględnych zachowań świadczących o pewności jej przekonania o przysługującym prawie. Dalej Prezydent wskazał, że spółka w 2020 r. z ostrożności złożyła deklarację podatkową, jednakże wycofała ją po zapadnięciu wyroku SN. Ponadto spółce nie można było przypisać statusu podatnika podatku leśnego za 2020 r. za działkę nr [...], ponieważ w 2020 r. nie ciążył na niej obowiązek podatkowy za te lasy – tylko na Gminie. Dodatkowo prezydent nie stwierdził, aby na spółce ciążył obowiązek podatkowy za inne lasy.
Od ww. decyzji odwołanie złożyła gmina wnosząc jednocześnie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Gmina zarzuciła naruszenie: 1) art. 133 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej jako: O.p.) przez pozbawienie jej udziału w postępowaniu w charakterze strony i czynnego udziału w postępowaniu, co spowodowało naruszenie art. 123 §1, art. 165 §4 i art. 200 §1 O.p., 2) art. 122 i art. 187 §1 O.p. przez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy oraz braku przeprowadzenia niezbędnych dowodów, 3) naruszenie prawa materialnego – tj. art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.l. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że spółka nie posiada statusu podatnika podatku leśnego, podczas gdy w badanym okresie była wpisana do ksiąg wieczystych, jako użytkownik wieczysty i dokonywała opłat z tego tyłu, a także korzystała z tej nieruchomości, 4) naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.l. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że spółka nie posiadała statusu podatnika leśnego, jako posiadacz samoistny lasów, podczas gdy dysponowała ona lasem, korzystała z niego i wydzierżawiała na rzecz podmiotów trzecich, a także pobierała z tego tytułu pożytki. Zdaniem gminy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ gmina, jako podmiot posiadający interes prawny, powinna być stroną postępowania.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2024 r. nr SKO 4121/346/2024 SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że SKO postanowieniem z dnia 9 grudnia 2021 r wyznaczył Prezydenta Miasta Wałbrzycha, jako właściwy organ do rozpoznania sprawy wszczętej przez Burmistrza. Podkreślono, że wyłączenie organu wymienionego w art. 132 O.p. od załatwienia sprawy skutkuje pozbawieniem tego organu zdolności do rozpatrzenia sprawy. Z treści przepisu wynika, że wyłączony organ traci możliwość jakiegokolwiek udziału w dalszych czynnościach procesowych w danej sprawie. Wyłączenie organu nie powoduje, że organ ten staje się stroną w sprawie. Wyznaczenie innego organu w miejsce organu podatkowego właściwego miejscowo nie oznacza, że organ ten pozbawiony przymiotu organu podatkowego staje się stroną postepowania podatkowego. Organ wyłączony z postępowania nie występuje w tym postępowaniu w jakiejkolwiek roli z chwilą wyłączenia. Zawarte w odwołaniu twierdzenie, że postępowanie może dotyczyć zobowiązania podatkowego gminy, zdaniem SKO nie uzasadnia dopuszczenia gminy do postępowania, w którym nie jest stroną, ponieważ w postępowaniu podatkowym biorą udział organ podatkowy i podatnik. Udział gminy w postępowaniu byłby możliwy tylko wtedy gdyby zostało ono wszczęte wobec niej, wówczas posiadałaby ona przymiot strony. Następnie organ II instancji przywołał treść art. 228 §1 pkt 1 O.p. i wskazał, że niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych zachodzi, gdy np. środek ten wniósł podmiot niemający legitymacji do jego wniesienia. Zatem skoro odwołanie wniósł podmiot niebędący stroną w sprawie, to zdaniem organu II instancji był on zobligowany do stwierdzenia jego niedopuszczalności. W takim przypadku wykluczone jest nie tylko rozpoznanie niedopuszczalnego odwołania, ale jakiekolwiek odniesienie się merytorycznie w przedmiocie prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, a tym bardziej zasadności prowadzenia postępowania głównego.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu II instancji, gmina wniosła skargę na postanowienie SKO w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W złożonej skardze zażądano uchylenia zaskarżonego postanowienia, dopuszczenia gminy do udziału w postępowaniu w charakterze strony, a także rozpoznania odwołania oraz zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 228 §1 pkt 1 O.p. przez jego błędne zastosowanie – organ II instancji powinien rozpatrzyć merytorycznie odwołanie, a w razie stwierdzeniu braku interesu prawnego – postępowanie umorzyć, 2) art. 132 §1 O.p. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wyłączenie organu podatkowego z przyczyn wskazanych w art. 132 O.p. pozbawia ten organ udziału w charakterze strony, podczas gdy zdarzyć się mogą sytuacje, w których burmistrz, jako organ podatkowy występuje w podwójnej roli, tj. zarówno organu jak i podatnika, 3) naruszenie art. 228 §1 pkt 1 w zw. z art.133 §1 O.p. w zw. z art. 2 u.p.l. przez ich błędną wykładnię i stwierdzenie, że gmina nie ma statusu strony w toczącym się postępowaniu, a złożony przez nią wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz z odwołaniem jest nieuzasadniony, 4) art. 122 O.p. przez zaniechanie działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustalenie czy gmina ma interes prawny w byciu stroną postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2020 r. w zw. z art. 133 §1 O.p. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w doktrynie przyjęto, iż szczególna sytuacja ma miejsce wtedy, gdy wnoszący odwołanie nie jest adresatem decyzji, ale twierdzi, że jest stroną w niniejszym postępowaniu. Przywołano również uchwałę NSA z 5 lipca 1999 r. OPS 16/98, w której wyjaśniono, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż odwołujący się nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. Zdaniem strony ww. uchwała znajduje zastosowanie w postępowaniu podatkowym. Ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ I instancji wraz z ich ewentualnym uzupełnieniem zgodnie z art. 229 O.p. Gmina wysunęła twierdzenie, że legitymację do wniesienia odwołania należy oceniać na podstawie art. 133 O.p. Dalej wskazano, że skoro burmistrz został wyłączony na podstawie art. 132 O.p. to istniało podejrzenie, że przedmiotowe postępowanie może dotyczyć zobowiązania podatkowego gminy, a tym samym w związku z art. 133 §1 O.p. skarżąca powinna brać udział w postępowaniu podatkowym jako strona. Następnie podniesiono, że o posiadaniu przymiotu strony w postępowaniu podatkowym decyduje posiadanie przez dany podmiot interesu prawnego. Zgodnie z art. 133 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest m.in. podatnik, który z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu, do którego czynność organu się odnosi lub którego interesu prawnego działanie organu dotyczy. To na organie podatkowym z uwagi na zapisy art. 2 ust.1 u.p.l. ciąży obowiązek ustalania podatników podatku leśnego. Okoliczności te, dotyczące osób nawet potencjalnie mogących być podatnikami podatku leśnego nie zostały w ogóle ustalone przez organy. W ocenie Skarżącej ustalenie, czy lasy znajdowały się w posiadaniu samoistnym, czy też były zarządzane przez inne podmioty wymaga dokonania ustaleń faktycznych z udziałem wszystkich potencjalnych podatników, będących w rozumieniu art. 133 § 1 O.p. Końcowo wskazano, że wątpliwości nie budził przedmiot opodatkowania (lasy) i podstawa opodatkowania. Jednakże spór dotyczył podmiotu podlegającego obowiązkowi podatkowemu – a konkretnie tego kto w 2020 r. był użytkownikiem wieczystym tych lasów, ewentualnie posiadaczem samoistnym, a w konsekwencji podatnikiem podatku leśnego. Zdaniem Strony organ odwoławczy nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Pismem z dnia 12 czerwca 2025 r. pełnomocnik spółki wniósł o oddalenie skargi gminy w całości oraz o zasądzenie od gminy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych oraz wyraził swoje stanowisko w sprawie wskazując, że podziela argumentację SKO wyrażoną w odpowiedzi na skargę gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935. ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej są wyłącznie kwestie procesowe – po pierwsze odmowa dopuszczenia na podstawie art. 133 § 1 O.p. Gminy w charakterze strony do udziału w postępowaniu wszczętym z urzędu postanowieniem Burmistrza z 4 listopada 2021 r. wobec Spółki, w przedmiocie określenia Spółce zobowiązania podatkowego w podatku leśnego oraz niedopuszczalność odwołania (art. 228 § 1 pkt 1 O.p.) złożonego przez Gminę od decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej w postępowaniu wszczętym ww. postanowieniem Burmistrza. Zgodnie z art. 133 § 1 O.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Natomiast zgodnie z art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczynane jest z urzędu albo na żądanie strony. W przypadku postępowania w przedmiocie określenia podatku podatnikowi, który nie jest osobą fizyczną organ podatkowy wszczyna takie postępowanie z urzędu identyfikując w stosownym postępowaniu z art. 165 § 1 O.p. krąg podmiotowy – stronę postępowania, doręczając stronie/stronom postanowienie o wszczęciu postępowania. W postanowieniu Burmistrza Gminy z 4 listopada 2021 r. wszczynającym postępowanie podatkowe wobec Spółki w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku leśnym jednoznacznie została zidentyfikowana w oparciu o art. 133 § 1 O.p. strona tegoż postępowania – Spółka, jako podatnik tego podatku. Krąg podmiotów, będących stronami postępowania wynika z przepisów prawa materialnego i zakreślany jest przez organ rozpoznający (wszczynający) sprawę. Równocześnie, zdaniem Sądu, Gmina złożyła swój wniosek nie z uwagi na to, że posiada swój interes prawny w prowadzonym postępowaniu – jest stroną w rozumieniu art. 133 § 1 O.p. W takim przypadku żądałaby traktowania, jako strona niezwłocznie po wydaniu postanowienia SKO z 9 grudnia 2021 r. o wyłączeniu (na wniosek Spółki) Burmistrza Gminy od załatwienia sprawy. Tymczasem, w niniejszej sprawie, Gmina złożyła wniosek opierający się o art. 133 § 1 O.p., gdy- w efekcie przeprowadzonego postępowania - wyznaczony do załatwienia sprawy organ uznał, że Spółka nie posiada statusu podatnika podatku od spornej nieruchomości. Jakkolwiek Gmina uznała decyzję Prezydenta z 17 października 2024 r. dla siebie za niekorzystną (z uwagi na interes fiskalny gminy, jako jednostki samorządu terytorialnego), to zarówno ta decyzja jak i poprzedzające ją postępowanie nie dotyczyło interesu prawnego Gminy w postępowaniu podatkowym, lecz Spółki jako podatnika podatku leśnego, a w konsekwencji strony postępowania podatkowego. Wspomniane postępowanie (sprawa podatkowa), nie dotyczyło statusu podatkowego samej Gminy, lecz wykluczyło ten status wobec Spółki (niezależnie od treści uzasadnienia zawartego w decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha z 17 października 2024 r.).
"Po przeanalizowaniu materiału dowodowego Prezydent Miasta Wałbrzycha, jako organ podatkowy wyznaczony do rozpoznania sprawy stwierdza, iż brak jest podstaw do przypisania statusu podatnika podatku leśnego za działkę nr [...] za 2020 rok M. Spółce Akcyjnej." - str. 2 decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha.
Jeszcze raz należy podkreślić, że sprawą wszczętą postanowieniem Burmistrza Gminy z 4 listopada 2021 r. był wymiar podatku leśnego (w tym status podatkowy) Spółki, co do działki nr [...], a nie Gminy. Stosownie więc do art. 212 O.p. organ podatkowy, z chwilą doręczenia decyzji Prezydenta Miasta Wałbrzycha, związany jest wyłącznie w zakresie uznania, że podatnikiem podatku leśnego względem działki nr [...] nie jest Spółka. O statusie podatkowym samej Gminy, jako podatnika podatku leśnego odnośnie działki nr [...] mogłoby przesądzić odrębne postępowanie podatkowe wszczęte wobec Gminy, w którym niewątpliwe z kolei ona posiadałaby status Strony w rozumieniu art. 133 § 1 O.p.
Co istotne Burmistrz Gminy po postanowieniu o Jego wyłączeniu od sprawy Spółki, winien przekazać całość akt administracyjnych sprawy organowi wyznaczonemu do jej załatwienia i nie podejmować żadnej aktywności, natomiast sama Gmina mogłaby posiadać swój interes prawny, jeśli zostałoby wobec niej wszczęte postępowanie podatkowe w przedmiocie wymiaru podatku leśnego.
Niezależnie od powyższego w literaturze przyjmuje się (a Sąd pogląd ten podziela), że przepis art., 133 § 1 O.p. nie daje podstaw do złożenia wniosku o przystąpienie do udziału w sprawie w charakterze strony (jako strona) - P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 133. Jak wskazano w wyroku tut. Sądu: "... przepisy prawa podatkowego nie przewidują wydawania odrębnego rozstrzygnięcia, w którym przyznaje się określonemu podmiotowi status strony. W szczególności podstawą do rozstrzygania statusu skarżącej nie mógł być art. 216 O.p., który stanowi, że w toku postępowania organ podatkowy wydaje postanowienia (§ 1). Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (§ 2). Przepis ten odnosi się bowiem poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, w którym udział biorą strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej. Zatem w drodze postanowienia organ podatkowy nie może regulować tego, kto jest stroną postępowania, ponieważ – jak już wskazano – wynika to z przepisów prawa materialnego." (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z 26 czerwca 2025 r. o sygn. akt I SA/Wr 4/23 – orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w CBOSA, tj. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji powyższego zasadnym było wydanie przez SKO zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 228 § 1 pkt 1 O.p., albowiem Gminie nie przysługiwał status strony. Sąd nie podzielił zarzutów skargi o naruszeniu wskazanych w niej przepisów prawa. To, że Gmina może mieć status podatnika podatku leśnego, nie przesądza o tym, że będzie posiadała przymiot strony w rozumieniu art. 133 § 1 O.p., w postępowaniu podatkowym, które dotyczy potencjalnego wymiaru podatku innemu niż Gmina podmiotowi, co do gruntów położonych na terytorium Gminy. Powołany w skardze przepis art. 132 § 1 O.p. dotyczyłby postępowania, w którym to wobec Gminy byłoby prowadzone postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku, a Burmistrz Gminy podlegałby wyłączeniu od załatwienia tej sprawy.
Nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę