II SA/Po 89/21

II SA/Po 89/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Jan Szuma
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku
Sentencja
Dnia 29 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2021 roku sprawy ze skargi I. C. o wymierzenie grzywny Wojewodzie za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2020 r. o sygn. akt II SAB/Po [...] I. wymierza Wojewodzie grzywnę w wysokości [...] zł z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt II SAB/Po [...]; II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia [...] maja 2020 r. o sygn. akt II SAB/Po [...] (zwanym dalej "wyrokiem II SAB/Po [...]") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu:
1) zobowiązał Wojewodę (zwanego dalej "Wojewodą") do załatwienia wniosku I. C. (zwanej dalej "Skarżącą") o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
2) stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności;
3) stwierdził, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4) wymierzył Wojewodzie grzywnę w wysokości [...] zł;
5) przyznał od Wojewody na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w wysokości [...] zł;
6) zasądził od Wojewody zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]zł.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Wojewody, w której zaskarżył wyrok II SAB/Po [...] w zakresie pkt III., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] października 2020 r. o sygn. akt II OSK [...] oddalił ją.
Po zwróceniu akt sprawy do tut. Sądu wydano postanowienie o stwierdzeniu prawomocności wyroku II SAB/Po [...] z dniem [...] października 2020 r. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony Wojewodzie dnia [...] grudnia 2020 r. (k. 150 akt sądowych).
Dnia [...] grudnia 2020 r. wystosowano zapytanie do Oddziału Finansowo-Budżetowego, czy wpłynęła zasądzona grzywna w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na zapytanie stwierdzono, że do dnia [...] grudnia 2020 r. grzywna nie wpłynęła.
Dnia [...] stycznia 2021 r. Wojewoda przekazał, że polecił wykonanie przelewu, jednakże przyporządkowanie właściwych wydatków i uruchomienie ich może spowodować opóźnienie kilkudniowe. Ostatecznie grzywna została uiszczona na kontro Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu [...] stycznia 2021 r.
Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Skarżąca wezwała Wojewodę do wykonania wyroku II SAB/Po [...]. Jak stwierdzono w piśmie, odpis prawomocnego wyroku został wysłany [...] grudnia 2020 r., a więc termin do wykonania już minął.
Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Wojewoda poinformował Skarżącą, że zakończenie sprawy przez wydanie decyzji w wyznaczonym przez Sąd terminie nie jest możliwe z uwagi na trwające postępowanie wyjaśniające, a okoliczności faktyczne i prawne nie pozwalają na wydanie decyzji w wyznaczonym terminie. Wpływ mają na to również okoliczności niezależne od Wojewody – oczekiwanie na opinię ze strony Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Straży Granicznej oraz Komendy Wojewódzkiej Policji w P.. Wniosek Skarżącej został przekazany odpowiednim służbom do zaopiniowania w dniu [...] grudnia 2021 r. Organy te mają termin 30 dni na wyrażenie opinii, które jest niezbędne do załatwienia sprawy.
Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika – adw. P. L.-M. złożyła wniosek [powinno być "skarga" – uw. Sądu] o ukaranie grzywną wraz z wnioskiem o zasądzenie sumy pieniężnej. Skarżąca wniosła o wymierzenie Wojewodzie grzywny za niewykonanie wyroku, który miał być wykonany w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarga kasacyjna została wniesiona zaskarżając wyrok II SAB/Po [...] w części. Część, w której zobowiązano do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni nie została zaskarżona, stąd Wojewoda mógł mimo złożonej kasacji przystąpić do rozpoznania wniosku Skarżącej. Sprawa mogła zatem zostać rozpoznana już w lipcu 2020 r. czego Wojewoda nie uczynił.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Wojewoda udzielił Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] stycznia 2024 r. i stwierdził, że jest uprawniona do wykonywania pracy bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku wszczęcia postępowania sądowego – jej oddalenie. Wojewoda uznał, że w możliwie najszybszym terminie uzyskano wymagane prawem opinie i w dniu [...] stycznia 2021 r. wydano decyzję. W jego ocenie nie zachodziły przesłanki do wniesienia rzeczonej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie twierdzenia uznano za należycie umotywowane.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy". Składając skargę pełnomocnik Skarżącej zaznaczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym tj. bez przeprowadzania rozprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda nie zanegował tego wniosku. Z tych względów zarządzeniem z dnia [...] września 2021 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] października 2021 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem skargi jest żądanie wymierzenia Wojewodzie grzywny z tytułu niewykonania wyroku II SAB/Po [...] oraz zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz Skarżącej. W wyniku rozpoznania skargi Sąd stwierdza, że istotnie Wojewoda nie wykonał wyroku II SAB/Po [...], do czego był zobowiązany przez tut. Sąd. Mimo to, Sąd nie zgodził się z wnioskiem o przyznanie sumy pieniężnej, gdyż jej żądanie było niezasadne. Twierdzenie Sądu wynika z następującej argumentacji.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wyłącznie p.p.s.a. Skarżąca sformułowała swoje żądanie w skardze inicjującej niniejsze postępowanie na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., który stanowi: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Zasadność wniesienia skargi z art. 154 § 1 p.p.s.a. wymaga zatem uprzedniego zrekonstruowania tego środka dyscyplinowania administracji publicznej.
Stan bezczynności lub stan przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Wobec tego, w postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., należy ustalić, jak przebiegało postępowanie organu, i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie (wyrok NSA z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 694/21, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Jednocześnie należy uwzględnić fakt, że na podstawie art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku po wniesieniu skargi nie czyni niniejszego postępowania bezprzedmiotowym. Ostateczne wykonanie wyroku może mieć jedynie wpływ na kwestie, które z woli ustawodawcy pozostały przedmiotem uznania Sądu.
Treść przepisu art. 154 p.p.s.a. oraz powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi do wniosku, że zastosowanie instytucji z art. 154 § 1 p.p.s.a. może mieć miejsce wyłącznie, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki. Pierwszym z nich jest wydanie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego, w którym stwierdza się fakt wystąpienia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Drugą przesłanką jest upływ czasu wskazanego przez sąd administracyjny, w którym organ administracji publicznej powinien podjąć działanie, jakie polecił mu tenże sąd i pozostawanie mimo to w stanie bezczynności lub dalsze prowadzenie postępowania w sposób przewlekły. Trzecią przesłanką jest wezwanie organu administracji publicznej zobowiązanego do działania, przez stronę skarżącą, aby ten wykonał zobowiązanie nałożone na niego przez sąd administracyjny (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 128-131, por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 409/21, dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu w składzie orzekającym, wszystkie powyższe przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie.
Znamienna jest okoliczność, że wyrok II SAB/Po [...] został zaskarżony w części tj. w zakresie, w jakim orzeczono o tym, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt III. sentencji wyroku II SAB/Po [...]). Pozostała część nie została zaskarżona. W tym miejscu należy przywołać treść art. 168 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi: "Jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w części pozostałej z upływem terminu do zaskarżenia, chyba że Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku oddalającym skargę kasacyjną (II OSK [...]) nie stwierdził nieważności niezaskarżonych części wyroku (do czego miał prawo), a więc zakres rozpoznania skargi kasacyjnej sprowadzał się już tylko, co do zasadności rozstrzygnięcia pkt III. wyroku II SAB/Po [...]. Jednocześnie nie spełnił się warunek, o którym mowa w art. 168 § 3 p.p.s.a. Ten fakt ma fundamentalne znaczenie dla istoty niniejszej sprawy, co podkreśla także orzecznictwo. "Dominująca w postępowaniu kasacyjnym zasada dyspozycyjności przejawia się bowiem tym, że NSA może uchylić wyrok w części niezaskarżonej, tylko jeśli zachodzi nieważność postępowania (art. 186 p.p.s.a.). W przypadku gdy Sąd odwoławczy nie stwierdzi nieważności postępowania, to nie dość, że nie może uchylić niezaskarżonej części orzeczenia, to nie jest nawet uprawniony, by w tym zakresie dokonywać kontroli jego legalności. Wynika to wprost z art. 183 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że NSA, poza przypadkami nieważności postępowania, rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej. Niezaskarżona część orzeczenia staje się w związku z tym prawomocna z upływem terminu zaskarżenia, chyba że NSA może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części (art. 168 § 3 p.p.s.a.). Orzeczenie prawomocne wiąże natomiast nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.)" [wyrok NSA z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 8/15, dostępny w CBOSA].
Wniesienie skargi kasacyjnej w zakresie pkt III. przedmiotowego wyroku oraz upływ czasu sprawił, w myśl art. 168 § 3 p.p.s.a., że w zakresie, w jakim nie zaskarżono tego wyroku nastąpiło uprawomocnienie się rzeczonego orzeczenia. Pozostałe części wyroku II SAB/Po [...] uprawomocniły się z dniem [...] lipca 2020 r. Jest to bowiem prawomocność materialna, która prowadzi do wykonalności zapadłego wyroku. Wyrok, który prawomocnie rozstrzyga sprawę sądowoadministracyjną korzysta z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Rzeczony przymiot wyroku sądowego jest wyrazem zasady pewności oraz skuteczności prawa, które stanowią rudymentarny składnik zasady demokratycznego państwa prawnego. "Organ administracji publicznej, nie mogąc w dalszym zakresie kwestionować wydanego orzeczenia również uzyskuje jednoznaczność sytuacji prawnej, z której wynika obowiązek podjęcia działań mających na celu wykonanie zapadłego wyroku". (W. Piątek, Powaga rzeczy osądzonej wyroku sądu administracyjnego, Warszawa 2015, s. 148).
Sąd w składzie orzekającym wyraża więc przekonanie, że po dniu [...] lipca 2020 r. powinno nastąpić wykonanie wyroku II SAB/Po [...] w tych częściach, w których nie zaskarżono go do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny tj. [...] października 2020 r. Wojewoda nie mógł mieć żadnych wątpliwości, że jest zobowiązany do działania, tak jak polecił mu tut. Sąd w sprawie II SAB/Po [...]. Zgodnie z pkt I. tego wyroku, Wojewoda został zobowiązany do rozpoznania wniosku Skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy. Nie jest przy tym istotne, że odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy nie został doręczony Wojewodzie, ponieważ na stronie internetowej CBOSA, a także w Wydziale Informacji Sądowej Naczelnego Sądu Administracyjnego można uzyskać wiadomość o wyniku postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art. 168 § 3 p.p.s.a. stwierdza obiektywnie moment, w którym następuje uprawomocnienie orzeczenia sądowego. Okoliczność powzięcia wiedzy o fakcie uprawomocnienia (w wyniku orzeczenia NSA, czy też w drodze doręczenia odpisu wyroku WSA) nie wprowadza gradacji prawomocności materialnej. Ma ona charakter obiektywny. Należy zatem stwierdzić, że spełniła się pierwsza przesłanka do zastosowania instytucji z art. 154 § 1 p.p.s.a. – wydano prawomocny wyrok stwierdzający bezczynność Wojewody. "Obowiązek związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego jest absolutny w przypadku wniesienia skargi, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., gdyż w takiej sytuacji przedmiotem skargi jest niewykonanie wcześniejszego wyroku sądu administracyjnego, a w sprawie nie doszło do zmiany stanu faktycznego i prawnego istotnego z punktu widzenia przedmiotu rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, w porównaniu do stanu istniejącego w dniu wydania wyroku podlegającego wykonaniu" (wyrok NSA z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt III OSK 3768/21, dostępny w CBOSA).
Bezspornym jest fakt, że działanie Wojewody nastąpiło dopiero po reakcji ze strony Skarżącej, która wezwała go do wykonania wyroku II SAB/Po [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Skarżąca wezwała Wojewodę do wykonania wyroku II SAB/Po [...], gdyż nastąpił upływ terminu wskazany w pkt I. jego sentencji. Spełniła się zatem przesłanka druga oraz trzecia. Dopiero w dniu [...] stycznia 2021 r. Wojewoda podjął działania mające na celu załatwienie wniosku Skarżącej tj. przekazał wniosek właściwym organom opiniującym – Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Straży Granicznej oraz Komendzie Wojewódzkiej Policji w P.. Jednocześnie powiadomił Skarżącą, że z uwagi na specyfikę sprawy administracyjnej załatwienie jej w terminie 14 dni będzie niemożliwe. Ta okoliczność istotnie ma znaczenie w niniejszej sprawie, jednakże zostanie omówiona poniżej.
Na marginesie, warto zwrócić uwagę, że tut. Sąd także musiał upomnieć się o wpłacenie grzywny zasądzonej w pkt IV. sentencji wyroku II SAB/Po [...]. Ta okoliczność także podkreśla opieszałość Wojewody w wykonywaniu przedmiotowego wyroku.
Wniesienie skargi o wymierzenie grzywny z tytułu niewykonania wyroku II SAB/Po [...] było zatem uprawnione i zasadne. "Istotą skargi na niewykonanie wyroku stwierdzającego bezczynność lub przewlekłość postępowania jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie" (wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 2929/20, dostępny w CBOSA).
Wobec stwierdzenia, że Wojewoda nie wykonał wyroku II SAB/Po [...], a wszystkie przesłanki zastosowania art. 154 § 1 p.p.s.a. zostały spełnione łącznie, Sąd, na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył Wojewodzie grzywnę w wysokości [...] zł (pkt I. sentencji wyroku). Wysokość grzywny z art. 154 § 6 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy, byleby nie została przekroczona górna granica, o której mowa w powołanym przepisie. W wyroku II SAB/Po [...] tut. Sąd wymierzył grzywnę w wysokości [...] zł. Skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że ponowne wymierzenie grzywny musi być jeszcze bardziej dotkliwe, gdyż instytucja z art. 154 p.p.s.a. ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący, ale także prewencyjny. Zamysłem Sądu jest także to, aby bezczynność nie miała miejsca, szczególnie, gdy dotyczy to wykonania orzeczeń sądowych. Dalsza bezczynność Wojewody mimo nakazu podjęcia działania nie może być ukarana tą samą karą. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że grzywna z art. 154 § 6 p.p.s.a. musi być bardziej dotkliwa niż grzywna zasądzona na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
Wymierzenie grzywny jest skorelowane z faktem, iż organ administracji publicznej mimo obowiązku działania nadal pozostaje w bezczynności. Z tego względu Sąd stwierdził na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., że Wojewoda dopuścił się jej (pkt II. sentencji wyroku). Pomimo obowiązku działania, o którym Wojewoda wiedział, nie podjął działania, aż do dnia, w którym Skarżąca wezwała go do wykonania wyroku II SAB/Po [...]. Świadomość obowiązku i zaniechanie działania mimo to świadczy o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd przesądził na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. (pkt. III sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować jakieś wyjątkowo dolegliwe dla strony skutki. "Rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. Ma ona miejsce, gdy brak jest oczywistego podejmowania czynności lub gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony. Taka sytuacja występuje też, gdy organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy lub gdy ewidentnie nie stosuje się do przepisów." (wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK [...], dostępny w CBOSA).
Okoliczności niniejszej sprawy nie pozostawiają wątpliwości, że Wojewoda wiedział o obowiązku załatwienia sprawy Skarżącej. Wojewoda wiedział, że dopuścił się bezczynności, a także, że został zobowiązany do załatwienia sprawy w określonym terminie. Wnosząc skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie pkt III. wyroku II SAB/Po [...] Wojewoda wiedział, że niezaskarżone części ulegają uprawomocnieniu, a to z kolei oznaczało, że Wojewoda miał obowiązek niezwłocznie urzeczywistnić wolę Sądu. Ta wiedza nie sprawiła, że podjęto działania. Bezczynność Wojewody trwała, aż do momentu, kiedy Skarżąca wezwała go do wykonania zobowiązań.
Sąd nie znajduje uzasadnienia dla takiej postawy organu administracji publicznej. W demokratycznym państwie prawa niedopuszczalne jest, aby pomimo świadomości obowiązku działania, co stwierdzono w orzeczeniu sądowym (wyrok II SAB/Po [...]) organ nadal lekceważył ten obowiązek. Prawomocny wyrok sądu nie pozostawia żadnej możliwości postępowania w sposób odmienny niż wskazano w tym orzeczeniu.
Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt IV. sentencji wyroku). Sąd w składzie orzekającym uznał, że wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej nie zasługuje na uwzględnienie. W wyniku wezwania Wojewody do podjęcia działań zmierzających do wykonania wyroku II SAB/Po [...] Wojewoda począwszy od [...] stycznia 2021 r. w terminie dziewięciu dni załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji z dnia z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Suma pieniężna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Przyznanie skarżącemu od organu określonej sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 2930/20, dostępny w CBOSA). Skarżąca do momentu wydania decyzji mogła legalnie przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także pracować. Sąd w składzie orzekającym doszedł do wniosku, że nie wystąpiły po stronie Skarżącej dolegliwości, które uzasadniałyby przyznanie sumy pieniężnej.
Przyznanie stronie sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez Stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia - ma ono, bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 425/21, dostnępny w CBOSA). Cel, jakiemu ma służyć instytucja z art. 154 § 1 p.p.s.a. został osiągnięty. Sąd wziął pod uwagę z jednej strony, że Wojewoda pozostał bezczynny wobec obowiązku załatwienia wniosku Skarżącej, ale zarazem uwzględnił, że finalnie decyzja została wydana po wniesieniu skargi z art. 154 § 1 p.p.s.a. Sąd wziął także pod uwagę fakt, że specyfika postępowania przed Wojewodą faktycznie utrudniała wykonanie wyroku II SAB/Po [...] w terminie 14 dni, ponieważ organy opiniujące miały termin 30 dni na zajęcie stanowiska. Ten fakt oczywiście nie tłumaczy zaniechania Wojewody, które niewątpliwie miało miejsce, jednakże wykonanie wyroku w zakreślonym terminie mogło z przyczyn niezależnych być znacznie utrudnione. Skarga o wymierzenie grzywny doprowadziła tym samym do tego podstawowego skutku, jakim jest wykonanie prawomocnego wyroku. W takiej sytuacji danie pierwszeństwa jedynie funkcji podwójnie represyjnej i zasądzenie sumy pieniężnej nie byłoby zasadne. Dodać należy, że w zasadzie już sama skarga o wymierzenie organowi grzywny odniosła skutek dyscyplinujący, zatem Sąd przy ustalaniu orzekaniu o zasądzeniu sumy pieniężnej kierował się przede wszystkim względami prewencyjności. Powyższe prowadzi więc do wniosku o niezasadności przyznania sumy pieniężnej z art. 154 § 7 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 535) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Sąd zasądził zwrot kosztów w wysokości [...] zł, co stanowi: [...] zł – wpis od skargi, [...] zł – opłata za czynności adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym w I instancji oraz [...] zł – opłata od pełnomocnictwa (pkt V. sentencji wyroku).