I SA/PO 1167/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, wskazując na niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego dotyczącego charakteru budynku.
Podatnicy S. i W. W. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej dotyczącej podatku dochodowego za 2000 rok, twierdząc, że przysługuje im ulga budowlana. Organy podatkowe odmawiały, uznając budynek za letniskowy. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo. WSA w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora, uznając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności charakteru budynku, co mogło prowadzić do rażącego naruszenia prawa materialnego.
Sprawa dotyczyła wniosku małżonków S. i W. W. o stwierdzenie nieważności decyzji określającej im podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok. Podatnicy twierdzili, że przysługuje im ulga budowlana z tytułu budowy domu jednorodzinnego. Urząd Skarbowy odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i pozwoleniem na budowę, budynek jest przeznaczony na cele letniskowe, co wyklucza ulgę. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a następnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, powołując się na podobną sprawę dotyczącą roku 1999. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Sąd uznał, że organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, w szczególności charakteru budynku budowanego przez skarżących. Zauważono niespójności między decyzjami organów urbanistycznych a pozwoleniem na budowę, a także brak wystarczających ustaleń co do przeznaczenia budynku i jego faktycznego wykorzystania przez podatników. Sąd podkreślił, że brak tych ustaleń uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co mogło stanowić rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego, co mogło prowadzić do rażącego naruszenia prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe nie podjęły wszystkich niezbędnych działań w celu zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności charakteru budynku budowanego przez skarżących. Niespójności między decyzjami organów urbanistycznych a pozwoleniem na budowę oraz brak ustaleń co do faktycznego przeznaczenia budynku uniemożliwiły prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku rażącego naruszenia prawa.
u.p.d.o.f. art. 27a § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis określający warunki przyznania ulgi budowlanej.
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § § 1 i § 2 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania materiału dowodowego.
Ordynacja podatkowa art. 194 § § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciw dokumentom.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" i "c"
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego sprawy, co mogło prowadzić do rażącego naruszenia prawa materialnego. Budowa budynku letniskowego nie wyklucza automatycznie prawa do ulgi budowlanej.
Odrzucone argumenty
Budynek skarżących ma charakter letniskowy i nie przysługuje im ulga budowlana. Wcześniejsze orzecznictwo NSA w podobnej sprawie (dotyczącej roku 1999) jest wiążące dla oceny sytuacji w roku 2000.
Godne uwagi sformułowania
nie wyjaśnił w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy nie mógł stanowczo stwierdzić, czy decyzja I instancji nie jest dotknięta wadą nieważności pojęcie "budynek mieszkalny" w prawie budowlanym, obejmuje również dom letniskowy niespójność stanowiska Starosty C. ze stanowiskiem Burmistrza Gminy M. brak wskazanych wyżej ustaleń świadczy o naruszeniu przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej budowa domu letniskowego automatycznie nie wyklucza możliwości skorzystania przez jego właściciela z prawa do ulgi budowlanej
Skład orzekający
Maria Skwierzyńska
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Gorzan
sędzia
Katarzyna Nikodem
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi budowlanej, obowiązek wyjaśniania stanu faktycznego przez organy podatkowe, możliwość stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku, którego charakter był sporny między organami administracji i podatkowymi. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów ulg czy spraw podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy podatkowe i jak niekonsekwencja w dokumentacji może prowadzić do uchylenia decyzji. Pokazuje też ewolucję orzecznictwa w kwestii ulg budowlanych.
“Niespójne decyzje urzędników kosztowały podatników ulgę budowlaną – sąd wskazuje na błędy organów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 1167/06 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2007-01-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2006-10-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Gabriela Gorzan Katarzyna Nikodem. Maria Skwierzyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Sygn. powiązane II FSK 636/07 - Wyrok NSA z 2008-07-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska /spr./ Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. i W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...], /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan Uzasadnienie Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]. określił małżonkom S. i W. W. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok w wysokości [...].zł, zaległość podatkową w wysokości [...].oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...].. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że podatnicy [...].. wystąpili o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2000 w związku z poniesieniem w tymże roku wydatków na cele mieszkaniowe, tj. budowę domu jednorodzinnego w miejscowości S . Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy M. działka, na której podatnicy podjęli budowę domu przeznaczona jest pod budownictwo letniskowe. Z dokumentacji opisu technicznego projektu budynku oraz z pozwolenia na budowę wynika, że jest on przeznaczony na dom wypoczynkowy dla 3 osób. Mając na względzie powyższe ustalenia organ podatkowy stwierdził, że w myśl przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnikom nie przysługuje ulga z tytułu budynku letniskowego, wobec czego brak podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Od decyzji powyższej nie wniesiono odwołania wobec czego po upływie terminu do jego wniesienia – przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Pismem z dnia [...].., działając na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacji podatkowej, podatnicy wystąpili do Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji określającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok. W uzasadnieniu wniosku małżonkowie W. podali, że od dnia [...].roku zamieszkują na stałe w S. są tam zameldowani na pobyt stały, co według podatników oznacza, że zrealizowane zostały własne potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem stron organ podatkowy I instancji źle zinterpretował przepisy ustawy podatkowej, które uprawniały do zmniejszenia podatku dochodowego. W związku z tym podatnicy zarzucili decyzji Urzędu Skarbowego rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 27a ust. 1 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) po przez błędną jego interpretację i zastosowanie. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].. Nr [...]. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego z dnia [...].. Nr [...].określającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok oraz zaległość podatkową w tym podatku, nie znalazł bowiem przesłanek uzasadniających zastosowanie tej instytucji prawa. Organ podatkowy II instancji rozpatrując przedmiotową sprawę powołał się na prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003 roku sygn. akt I S.A./Po 155/02, w którym Sąd oddalił skargę małżonków W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...].. nr [...]., utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...].. nr [...]. w tej samej kwestii tylko dotyczącą 1999 roku. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej ocena prawna w sprawie ulgi budowlanej zawarta w cytowanym orzeczeniu odnosi się do całej inwestycji, a zatem wywiera również skutek w 2000 roku, w którym strona chciała skorzystać z odliczenia z tytułu dużej ulgi budowlanej, w zakresie poniesionych wydatków mieszkaniowych dotyczących budowy budynku mieszkalnego w S., a które to odliczenie jej nie przysługuje. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie wskazując ponownie argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego Ponadto małżonkowie W. podnieśli lekceważenie przez organ podatkowy stanu faktycznego oraz orzeczenia Sądu Najwyższego o sygn. akt III RN207/2000 z dnia 12 lipca 2000 roku. Zdaniem strony, cytowany wyrok jest istotny dla sprawy, gdyż dotyczy identycznej sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej , na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit c ustawy Ordynacji podatkowej decyzją z dnia [...].. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego . Na powyższą decyzję, małżonkowie W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie oraz uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].. Skarżący w uzasadnieniu zawartym w skardze podnoszą zarzut naruszenia art. 247 § 1 punkt 3 Ordynacji podatkowej i wskazują na błędna wykładnię i zastosowanie, przez organy podatkowe, przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej , przedstawione przez stronę zarzuty i fakty nie stanowią podstawy dla uznania, że decyzja z dnia [...].. nr [...].zawiera wadę, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej Stan faktyczny sprawy i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa wyraźnie, jego zdaniem, wskazują na zasadność rozstrzygnięcia i zastosowania przepisów prawa w ostatecznej decyzji Urzędu Skarbowego Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, do czego zobowiązuje sąd administracyjny przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze m.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwrócić należy uwagę na regulację prawną zawartą w art. 120, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które obligują organy podatkowe do działania na podstawie przepisów prawa, a także do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego warunkuje bowiem prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie składu orzekającego organ podatkowy rozpatrując wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji określającej im zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. nie wyjaśnił w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, wobec czego nie mógł stanowczo stwierdzić, czy decyzja I instancji nie jest dotknięta wadą nieważności . Istotna w rozpatrywanej sprawie w aspekcie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest okoliczność dotycząca oceny w roku 2000 charakteru budynku budowanego przez skarżących. Nie budzi wątpliwości fakt, że małżonkowie W. uzyskali od Burmistrza Gminy M. decyzję z dnia [...].. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, z treści której wynika, że zgodnie z wnioskiem W.W. w sprawie budowy budynku letniskowego w S. w. w. organ ustalił, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu pod budownictwo letniskowe, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie budowy budynku letniskowego. Decyzja ta stanowiła podstawę do uzyskania pozwolenia na budowę, które Starosta C. wydał w dniu [...].. Pozwolenie to obejmowało budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w S. Zauważyć należy ,że pojęcie "budynek mieszkalny" w prawie budowlanym, obejmuje również dom letniskowy. Przed wydaniem decyzji z dnia [...].. Urząd Skarbowy uzyskał od Starosty C. wyjaśnienia (pismo z dnia [...].. k. 25 akt podatkowych), z którego m. in. wynika, że plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy M. dla miejscowości S. przewidywał możliwość budowy budynków mieszkalno – letniskowych bez jakichkolwiek ograniczeń do całorocznego zamieszkania, oraz, że W.W. złożył wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego do całorocznego zamieszkania i pozwolenie takie otrzymał. W świetle powyższego daje się zauważyć niespójność stanowiska Starosty C. ze stanowiskiem Burmistrza Gminy M.. Sprzeczności tych stanowisk nie wyjaśniono w sposób wystarczający, mimo uzyskania pisma od Burmistrza Gminy M. z dnia [...]. 2001r. o przeznaczeniu działki małżonków W. pod budownictwo letniskowe. Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z postanowieniem przepisu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej w uzasadnionym przypadku, tak jak w niniejszej sprawie, organ podatkowy mając wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy mógł również przeprowadzić dowód przeciw dokumentom Burmistrza Gminy M. bądź Starosty C.. Uzasadnione było również uzyskanie stanowiska organu nadzoru budowlanego co do charakteru budynku skarżących (mieszkalny lub letniskowy). Brak wskazanych wyżej ustaleń świadczy o naruszeniu przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, co z kolei może rzutować na rażące naruszenie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 27 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Innymi słowy bez dokonania koniecznych ustaleń organ podatkowy nie mógł rozstrzygnąć, czy w sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa materialnego. Wskazać także należy, że z oświadczenia małżonków i dokumentów potwierdzających zameldowanie, dołączonych do wniosku z [...].. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji I instancji, których jednak brak w aktach podatkowych niniejszej sprawy wynika, że zamieszkują oni w wybudowanym domu w S., gdzie są zameldowaniu na pobyt stały. W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej winien przed rozstrzygnięciem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego ustalić rzeczywisty stan faktyczny sprawy i tym samym ustalić, czy budynek skarżących w S. ma charakter budynku letniskowego, czy budynku zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe małżonków W., bowiem kwestia ta przesądza o prawidłowym stosowaniu przez organ podatkowy prawa materialnego tj. powołanego przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 27 lipca 1991r. Istotna w sprawie jest także w kwestii oceny charakteru budynku, również w trakcie jego budowy w 2000r., treść zaświadczenia dotyczącego zakończenia budowy w. budynku i stwierdzenia gotowości obiektu budowlanego do użytkowania. W tej sytuacji odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego była co najmniej przedwczesna skoro wcześniej nie wyjaśniono, czy decyzja ta nie narusza w sposób rażący powołanego przepisu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b". Istotne w sprawie jest bowiem wyjaśnienie, czy w sprawie zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej tj. rażące naruszenie prawa nie na skutek interpretacji tego przepisu, co nie uzasadniłoby wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w nadzwyczajnym trybie, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, lecz wobec nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przez to nieuwzględnienie prawa skarżących do tzw. ulgi budowlanej. Nadmienić także należy, że – zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych – przyjmuje się, że budowa domu letniskowego automatycznie nie wyklucza możliwości skorzystania przez jego właściciela z prawa do ulgi budowlanej (vide np. wyrok sygn. akt I SA/Po 4192/01 i 4193/01). Z wyżej powołanych względów uznając, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, Sąd jako nie związany zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" powołanej ustawy orzekł jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ G. Gorzan AR