I SA/Wr 3011/02

I SA/Wr 3011/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała /przewodniczący/
Barbara Adamiak
Bogumiła Kalinowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Moskała Sędzia NSA - Barbara Adamiak Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant - Halina Rosłan po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi 0. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia na zniszczenie towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego we W. z dnia [...] Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej 25 zł (słownie : dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. IV.
Uzasadnienie
1
UZASADNIENIE
Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] - na podstawie art.233 §1 pkt 1, art.146 i art.169 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz.926 ze zm.), art.262 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. nr 75 poz.802 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania 0. L. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego we W. Nr [...] z dnia [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W motywach rozstrzygnięcia - w części odnoszącej się do ustaleń faktycznych w sprawie - organ odwoławczy przytoczył , iż w dniu 26 listopada 1998 r. pojazd marki Volkswagen Passat 1,6D o nr nadwozia [...] został objęty procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła w Urzędzie Celnym w K. na podstawie dokumentu JDA SAD [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego w K. przedłużył termin do dokonania powrotnego wywozu pojazdu lub nadania innego przeznaczenia celnego do dnia 31 października 2001 r. Wnioskiem z dnia 6 października 2001 r. strona zwróciła się o wydanie pozwolenia na zniszczenie przedmiotowego pojazdu z uwagi na jego wyeksploatowanie uniemożliwiające dalsze użytkowanie. Do wniosku zostały dołączone kopie dokumentów w postaci dowodu rejestracyjnego, dokumentu SAD oraz wymienionej wyżej decyzji Urzędu Celnego w K. z dnia [...]. W dniu 16 listopada 200Ir. działający w sprawie zgodnie z właściwością miejscową Urząd Celny we W. zwrócił się do strony z wezwaniem do usunięcia braków formalnych wniesionego pisma poprzez nadesłanie w oryginale dokumentów dotyczących samochodu m.in.: JDA SAD [...], dowodu rejestracyjnego, umowy kupna sprzedaży. W powyższym piśmie zawarto ponadto pouczenie, iż brak nadesłania wymienionych dokumentów w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W odpowiedzi żona O. L. – E. M.- L. nadesłała informację, iż żądane dokumenty zostały złożone w dniu 17 października 2001 r. w Urzędzie Celnym w K. Jednocześnie wystąpiła o przedłużenie terminu na złożenie wymaganych dokumentów. Decyzją z dnia [...] o numerze wyżej podanym Dyrektor Urzędu Celnego we W. pozostawił bez rozpatrzenia przedmiotowy wniosek.
Rozpatrując niniejszą sprawę organ drugiej instancji wskazał, że stosownie do postanowień art.262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.), z uwzględnieniem zmian wynikających z Kodeksu celnego. W myśl art.169 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ celny
Sygn. akt 3 I SA/Wr 3011/02
2
wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Zgodnie zaś z art. 146 Ordynacji podatkowej toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel ma obowiązek zawiadomić organ celny o każdej zmianie swego adresu W razie zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy.
Jak dalej zauważył organ odwoławczy - strona nie dopełniła obowiązku poinformowania organu celnego o zmianie adresu. Wezwanie organu do usunięcia braków formalnych z dnia 16 listopada 2001 r. zostało odesłane przez urząd pocztowy z adnotacją na kopercie, że strona aktualnie przebywa pod adresem ul. K. [...] w P. Zgodnie z powołanymi przepisami należało zatem uznać w ocenie organu odwoławczego, że wezwanie zostało doręczone pod podanym adresem w dniu widniejącym na kopercie tj. 13 grudnia 2001 r. Odpowiedź na wezwanie złożyła drogą pocztową E. M. – L. w dniu 22 grudnia 2001 r. (zgodnie z datą stempla pocztowego na kopercie), a więc z uchybieniem 7 - dniowego terminu określonego w cyt. art.169 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, wobec czego utrzymała ją w mocy.
Nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem O. L. złożył skargę na do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając, że oryginały koniecznych do złożenia wniosku dokumentów zostały złożone przez stronę skarżącą do Urzędu Celnego w K., który winien był je przesłać wraz z wnioskiem zgodnie z właściwością do Urzędu Celnego we W. Pomimo tego Urząd Celny we W. pismem z [...] poinformował o ich braku wzywając do jego usunięcia w terminie 7 dni zgodnie z art.169 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Pismo to zostało doręczone skarżącemu dopiero 19 grudnia 2001 r., a odpowiedź sporządzona przez żonę skarżącego E. M.-L. z informacją o zagranicznym pobycie skarżącego aż do marca 2002 r. została wysłana do Urzędu Celnego we W. 22 grudnia 2001 roku, a zatem wbrew twierdzeniom organów celnych termin 7 dniowy został dotrzymany. W tym również czasie przedmiotowy samochód skradziono, o czym powiadomiono Komisariat Policji P. – T., który w dniu 01 marca 2002 roku wszczął w tej sprawie postępowanie. Wezwanie Urzędu Celnego we W. zostało wysłane na adres skarżącego w K. Urząd Pocztowy, w którym skarżący złożył powiadomienie o nowym adresie w P., realizując przyjęte na siebie obowiązanie powiadamiania stron o nowym adresie, odesłał z powrotem przedmiotowe pismo do Urzędu Celnego we W. i to właśnie Urząd Celny we W. skorzystał z tej informacji jaką otrzymał od poczty o nowym adresie skarżącego i przesłał przedmiotowe
Sygn, akt 3 I SA/Wr 3011/02
3
pismo do P. w dniu 18.12.2001 roku na prawidłowy adres. Nie można w tym świetle przyjąć -jak dowodzi strona skarżąca - iż pismo zostało doręczone w dniu 13 grudnia 2001 r.
W przekonaniu strony skarżącej argumentacja zaskarżonej decyzji opiera się na błędnym zastosowaniu w sprawie przepisu art. 146 Ordynacji podatkowej, albowiem strony nie pouczono o obowiązku powiadomienia o zmianie adresu, organ winien był także rozpatrzyć wniosek skarżącego złożony w odwołaniu od decyzji organu I instancji o zawieszenie postępowania do czasu odnalezienia przedmiotowego pojazdu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała dotychczasową argumentację w sprawie wnosząc o oddalenie skargi, dodatkowo podkreślając , że przy przekazywaniu sprawy Urząd Celny w K. nie dołączył do akt sprawy oryginałów dokumentów tj. dowodu rejestracyjnego i umowy kupna sprzedaży, a wobec tego zasadne było wystąpienie z żądaniem przedstawienia tych dokumentów przez stronę skarżącą. Jednocześnie w piśmie tym pouczono skarżącego, iż niewypełnienie tego warunku w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia spowoduje jego pozostawienie bez rozpatrzenia. Pismo doręczono w dniu 13 grudnia 2001 r. pod podanym w aktach sprawy adresem: ul. A. K. [...], [...] K., a zatem twierdzenia strony skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do prawidłowego doręczenia wezwania nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Organ celny nie ma obowiązku informowania strony (przedstawiciela, pełnomocnika) o treści art. 146 Ordynacji podatkowej, chyba że osoby te wystąpiły z wnioskiem o udzielenie takich informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
Sygn. akt 3 I SA/Wr 3011/02
4
naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 - 150 ustawy). Stosownie zaś do brzmienia art.134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną.
Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż podniesione przez stronę skarżącą.
Orzekające w przedmiocie wniosku skarżącego o wydanie pozwolenia na zniszczenie towaru objętego procedurą odprawy czasowej organy obu instancji zastosowały normę przepisu art.169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 z 1997 r. poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262 Kodeksu celnego ( tekst jedn. Dz. U z 2001 r. Nr 75 poz.802 z późn. zm. ), zgodnie z którym do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. Stosownie do treści zamieszczonego w dziale IV Ordynacji podatkowej art.169 § 1, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Przytoczony przepis normuje zatem tryb postępowania organu w razie stwierdzenia tak zwanych braków formalnych podania. Odpowiednią regulację w tej materii odnośnie formy wnoszonych podań ( żądań, wyjaśnień, odwołań, zażaleń, wniosków) zawiera przepis art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej, po myśli którego podania mogą być wnoszone na piśmie, telegraficznie lub za pomocą telefaksu, dalekopisu, poczty elektronicznej, a także ustnie do protokołu. O wymogach formalnych z kolei co do treści podania stanowi § 2 określając, iż podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby od której pochodzi, oraz jej adresu, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych, nadto winno być podpisane stosownie do reguł, o których mowa w § 3 tego artykułu.
Wymagania ustalone w przepisach szczególnych mogą dotyczyć innych, poza wymienionymi, wymogów w zakresie formy, treści, mogą też nakładać obowiązek załączenia do podania odpowiednich dokumentów. Takim właśnie szczególnym przepisem prawa są postanowienia § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 października 1999r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zniszczeniu towaru, zrzeczeniu na rzecz Skarbu Państwa oraz powrotnym wywozie ( Dz. U z 1999r. Nr 92, poz. 1053 z późn. zm.), wydanego w wykonaniu delegacji ustawowej na mocy art. 188 Kodeksu celnego, upoważniającej w pkt 1) do określenia wzoru wniosku bądź określenia wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek o nadanie przeznaczenia celnego w tym zakresie. Na zasadzie § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na zniszczenie towaru składa wniosek do naczelnika urzędu celnego właściwego ze względu na planowane miejsce zniszczenia towaru. Wzór wniosku o wydanie pozwolenia na
Sygn, akt 3 I SA/Wr 3011/02
5
zniszczenie towaru stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z ust.2 do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć:
1) w przypadku towarów składowanych czasowo - kopię deklaracji skróconej lub innego dokumentu wykorzystanego w charakterze deklaracji skróconej, w których zostały ujęte towary przeznaczone do zniszczenia,
2) w przypadku towarów objętych procedurą celną - kopię zgłoszenia celnego, na którego podstawie towary zostały objęte procedurą
3) w przypadku towarów, którym nadano przeznaczenie wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego - kopię dokumentu przewozowego,
4) upoważnienie - w przypadku złożenia wniosku przez przedstawiciela.
Jak z powyższego wynika, skoro warunki formalne odnośnie składanych przez strony podań nie mogą być dowolnie kształtowane według uznania organu, lecz są ustanawiane przepisami prawa, tym samym sformułowanie przez organ pierwszej instancji w wezwaniu z dnia 16 listopada 200Ir. o usunięcie braków formalnych katalogu innych warunków formalnych złożonego przez stronę wniosku w omawianym przedmiocie - niż wymienione w art. 168 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej oraz wskazane w § 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów - wykraczało poza przesłanki stosowania instytucji pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Godzi się zauważyć , iż w sprawie niniejszej skarżący dopełnił wszelkich czynności formalnych, wniosek bowiem złożył w przepisanej prawem formie, załączając kopię zgłoszenia celnego JDA SAD. Wobec tego należało uznać, iż wniosek ten wywarł skutek prawny w postaci wszczęcia postępowania w sprawie celem rozpatrzenia co do istoty żądania strony skarżącej.
Przywołany w wezwaniu do usunięcia braków formalnych oraz w uzasadnieniu decyzji przez organ I instancji i nie kwestionowany przez organ odwoławczy przepis art. 270 Kodeksu celnego, w świetle którego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego -nie wprowadza żadnych dodatkowych wymogów formalnych podania, lecz odnosi się jedynie do już toczącego się postępowania w sprawie, a mianowicie do tej jego fazy, którą określa się mianem postępowania dowodowego (wyjaśniająco-dowodowego). Analogicznie wprost z brzmienia art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że organ może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
Wezwanie zatem strony na mocy art. 155 Ordynacji podatkowej i art. 270 Kodeksu celnego przez organ pierwszej instancji do przedłożenia dodatkowych dokumentów na poparcie twierdzeń wniosku (tzn. oryginałów dokumentu JDA SAD, dowodów rejestracyjnych pojazdu Fahrzeugbrief i nr [...], umowy kupna-sprzedaży oraz wszelkich innych dokumentów mających wpływ na sprawę) celem dowiedzenia okoliczności faktycznych, nie może być
Sygn. akt 3 I SA/Wr 3011/02
6
obwarowane rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania , o jakim mowa w treści art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż czym innym są braki formalne podania , a czym innym braki w materiale dowodowym. Te ostatnie mogą skutkować jedynie w sferze oceny zebranego materiału dowodowego, tj. ustalenia, czy dane okoliczności zostały udowodnione (art. 191 Ordynacji podatkowej), co w konsekwencji rzutuje na rozstrzygnięcie merytoryczne podejmowane w sprawie w zakresie np. uznania, lub nie, zasadności żądania strony.
W tym stanie rzeczy, skoro decyzja organu pierwszej instancji została podjęta z naruszeniem normy art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy winien był na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia (merytorycznego jej rozstrzygnięcia).
Z powyższych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.