Orzeczenie · 2024-10-10

I SA/WR 282/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2024-10-10
NSApodatkoweWysokawsa
postępowanie podatkowedostęp do aktprawo procesoweinteres publicznyOrdynacja podatkowaVATuchylenie postanowieniaprawo do obronyskarga administracyjna

Sprawa dotyczyła skargi spółki i. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Spółka kwestionowała odmowę dostępu do kserokopii dokumentów uzyskanych przez organ podatkowy w trakcie postępowania dotyczącego rozliczenia VAT za okres od stycznia do lipca 2014 r. Organy podatkowe argumentowały, że dokumenty te nie miały związku ze sprawą i zostały wyłączone z uwagi na interes publiczny, w tym ochronę informacji niejawnych i tajemnicy przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy błędnie zastosowały procedurę wyłączenia dostępu do dokumentów, które nie miały znaczenia dla postępowania podatkowego. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia z akt sprawy na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej nie służy eliminowaniu dokumentów zbędnych, lecz jedynie tym, które stanowią dowód w sprawie, ale z przyczyn prawnych nie mogą być udostępnione. W tej sytuacji, skoro dokumenty te nie miały znaczenia dla sprawy, nie powinny być włączane do materiału dowodowego, a tym bardziej wyłączane z dostępu na podstawie art. 179 OP. Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, wprowadzając w błąd stronę skarżącą co do jej sytuacji procesowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących dostępu do akt sprawy, stosowania instytucji wyłączenia dokumentów z uwagi na interes publiczny, a także znaczenia prawa UE i praw podstawowych w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której organy błędnie zastosowały procedurę wyłączenia dokumentów nieistotnych dla sprawy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy dokumenty faktycznie zawierają informacje niejawne lub chronione prawem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy instytucja wyłączenia dostępu do akt sprawy na podstawie art. 179 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej może być stosowana do dokumentów, które nie mają znaczenia dla wyjaśnienia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, instytucja ta nie służy eliminowaniu z akt sprawy zbędnych dokumentów, czyli takich, które nie mają znaczenia dla wyjaśnienia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zastosowały procedurę wyłączenia dostępu do dokumentów, które nie miały znaczenia dla postępowania podatkowego. Tryb ten powinien być stosowany do dokumentów, które są dowodem w sprawie, ale z przyczyn prawnych nie mogą być udostępnione, a nie do dokumentów zbędnych.

Czy odmowa udostępnienia dokumentów, które zostały włączone do akt sprawy jako materiał dowodowy, ale następnie wyłączone z uwagi na interes publiczny, narusza prawo strony do obrony i prawo do skutecznego środka zaskarżenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli dokumenty te nie miały znaczenia dla sprawy, a ich wyłączenie wprowadziło stronę w błąd co do jej sytuacji procesowej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe nieadekwatnie zastosowały procedurę wyłączenia dostępu do dokumentów, które nie miały znaczenia dla sprawy. To wprowadziło w błąd stronę skarżącą i jej pełnomocnika, co do jej sytuacji procesowej, potencjalnie naruszając prawo do obrony i skutecznego środka zaskarżenia.

Czy organy podatkowe mają obowiązek stosować przepisy prawa Unii Europejskiej, w tym Kartę Praw Podstawowych, w postępowaniach dotyczących VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe mają obowiązek stosować prawo Unii, w tym zasady dotyczące prawa do obrony i dobrej administracji, gdy przepisy krajowe mieszczą się w zakresie zastosowania prawa Unii.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że prawa podstawowe Unii, w tym prawo do obrony i prawo do dobrej administracji, mają zastosowanie we wszystkich sytuacjach podlegających prawu Unii, a organy podatkowe mają obowiązek zapewnić ich przestrzeganie, opierając się na tradycjach konstytucyjnych i międzynarodowych instrumentach ochrony praw człowieka.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono w całości zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 1 lutego 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Fabryczna z dnia 31 października 2023 r. oraz pkt 2 postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Fabryczna z dnia 25 września 2023 r.

Przepisy (24)

Główne

PPSA art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

OP art. 120

Ordynacja podatkowa

OP art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 178 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 179 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 179 § 2

Ordynacja podatkowa

OP art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 216

Ordynacja podatkowa

OP art. 217 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 217 § 2

Ordynacja podatkowa

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

PUSA art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PUSA art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 205 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

Ustawa o ochronie danych osobowych art. 10

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe błędnie zastosowały procedurę wyłączenia dostępu do dokumentów, które nie miały znaczenia dla postępowania podatkowego. • Instytucja wyłączenia z akt sprawy nie służy eliminowaniu dokumentów zbędnych. • Naruszenie prawa do obrony i prawa do skutecznego środka zaskarżenia poprzez nieadekwatne zastosowanie procedury wyłączenia dostępu do akt.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wyłączenia dostępu do akt sprawy na podstawie art. 179 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (...) nie służy eliminowaniu z akt sprawy zbędnych dokumentów czyli takich, które nie mają znaczenia dla wyjaśnienia sprawy. • Organy podatkowe obu instancji w postanowieniach z dnia: 25 września 2023 r., 31 października 2023 r., 1 lutego 2024 r. w sposób nieadekwatny do zaistniałych w sprawie okoliczności zastosowały procedurę przewidzianą w art. 179 § 1 i § 2 OP, co wprowadziło w błąd Skarżącą i jej pełnomocnika, co do jej sytuacji procesowej w toku postępowania podatkowego.

Skład orzekający

Dagmara Dominik-Ogińska

przewodniczący sprawozdawca

Łukasz Cieślak

członek

Tadeusz Haberka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących dostępu do akt sprawy, stosowania instytucji wyłączenia dokumentów z uwagi na interes publiczny, a także znaczenia prawa UE i praw podstawowych w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której organy błędnie zastosowały procedurę wyłączenia dokumentów nieistotnych dla sprawy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy dokumenty faktycznie zawierają informacje niejawne lub chronione prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa strony do dostępu do akt sprawy i jego ograniczeń, co jest kluczowe dla każdego postępowania administracyjnego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i jak błędy w tym zakresie mogą wpływać na prawa obywateli.

Czy organy mogą ukrywać dokumenty, które nie mają znaczenia dla sprawy? WSA we Wrocławiu odpowiada: nie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst