I SA/Wr 281/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego (NUCS) z 24.06.2020 r. określającej Spółce I S.A. przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług (VAT) za marzec 2014 r. oraz orzekającej o zabezpieczeniu tych kwot. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu, zarzucając rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (O.p.) oraz Konstytucji RP. Argumentowała, że decyzja o zabezpieczeniu opierała się na ustaleniach zakwestionowanych prawomocnym wyrokiem WSA we Wrocławiu, który uchylił wcześniejszą decyzję wymiarową. Spółka podnosiła również, że decyzja została wydana bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i zignorowała postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zobowiązania, co skutkowało jego wygaśnięciem. DIAS odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja NUCS nie narusza prawa w sposób rażący, a zarzuty Spółki dotyczą kwestii merytorycznych, które nie mogą być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności. WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję DIAS oraz poprzedzającą ją decyzję NUCS. Sąd uznał, że decyzja ostateczna NUCS z dnia 24.06.2020 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym art. 33 O.p. poprzez brak uprawdopodobnienia istnienia zobowiązania podatkowego i uzasadnionej obawy jego niewykonania. Sąd podkreślił, że organ był związany oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA z 2019 r., który stwierdził brak wystarczających dowodów na świadomy udział Spółki w oszustwie podatkowym. Ponadto, Sąd wskazał na naruszenie art. 170 i 171 p.p.s.a. przez ignorowanie prawomocnego wyroku oraz naruszenie zasad konstytucyjnych i unijnych dotyczących ochrony własności i dobrej administracji. Sąd stwierdził, że instytucja zabezpieczenia została wykorzystana instrumentalnie, głównie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania, a nie realnego zabezpieczenia wykonania zobowiązania. Sąd podkreślił również, że postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zobowiązania wywołało skutek w postaci wygaśnięcia zobowiązania, co dodatkowo podważało zasadność wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, zasada związania organów prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych, dopuszczalność i skutki zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązania, instrumentalne wykorzystanie instytucji zabezpieczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja o zabezpieczeniu została wydana z naruszeniem zasad proceduralnych i materialnych, w szczególności w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych i postanowień o zaliczeniu nadpłaty.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, wydana w oparciu o ustalenia zakwestionowane prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego i zignorowaniem postanowienia o zaliczeniu nadpłaty, może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego wydana w takich okolicznościach jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ podatkowy był związany oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA, który stwierdził brak wystarczających dowodów na świadomy udział podatnika w oszustwie podatkowym. Ignorowanie tego wyroku oraz postanowienia o zaliczeniu nadpłaty, które skutkowało wygaśnięciem zobowiązania, stanowi rażące naruszenie prawa. Ponadto, instytucja zabezpieczenia została wykorzystana instrumentalnie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a nie realnego zabezpieczenia wykonania zobowiązania.
Czy organ podatkowy, wydając decyzję o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, jest związany oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego dotyczącym wymiaru tego zobowiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy jest związany oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, zgodnie z art. 170 i 171 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy i organy państwowe. Oznacza to, że organy podatkowe muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, i nie mogą jej ponownie badać.
Czy postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zobowiązania podatkowego, które nie zostało uchylone, wyklucza możliwość wydania decyzji o zabezpieczeniu tego zobowiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zobowiązania podatkowego jest w obrocie prawnym i skutkuje jego wygaśnięciem, to brak jest podstaw do wydania decyzji o zabezpieczeniu z powodu uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania.
Uzasadnienie
Wydanie decyzji o zabezpieczeniu w sytuacji, gdy istnieje prawomocne postanowienie o zaliczeniu nadpłaty skutkujące wygaśnięciem zobowiązania, stanowi rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 59 § 1 pkt 4 O.p.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 33 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 33 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 247 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 59 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 29 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 153
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 170
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 171
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.k.s. art. 14d § 1
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej
p.w.u.KAS art. 202 § 1a
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o zabezpieczeniu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż opierała się na ustaleniach zakwestionowanych prawomocnym wyrokiem WSA. • Organ był związany oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA. • Postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zobowiązania skutkowało wygaśnięciem zobowiązania, co wykluczało możliwość wydania decyzji o zabezpieczeniu. • Instytucja zabezpieczenia została wykorzystana instrumentalnie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Konieczność uprawdopodobnienia przez organ na gruncie art. 33 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.) istnienia samego zobowiązania podatkowego w przewidywanej przez organ podatkowy kwocie nie oznacza w żadnej mierze przyzwolenia na gołosłowność, dowolność, bezpodstawność lub bezprawność formułowanych twierdzeń. • Organ podatkowy nie może wydawać decyzji o zabezpieczeniu nie znajdując żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy, wywodzić skutków prawnych na gruncie prawa podatkowego w oparciu o działania bezprawne, sprzeczne z oceną prawną i stanowiskiem Sądu przedstawionym w prawomocnym wyroku. • Instytucja zabezpieczenia została wykorzystana przez NUCS w sposób instrumentalny (to jest w celach innych niż realne zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych) z rażącym naruszeniem m.in. art. 120 i art. 121 § 1 O.p.
Skład orzekający
Marta Semiczek
przewodniczący
Tomasz Trybuszewski
sprawozdawca
Jarosław Horobiowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, zasada związania organów prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych, dopuszczalność i skutki zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązania, instrumentalne wykorzystanie instytucji zabezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której decyzja o zabezpieczeniu została wydana z naruszeniem zasad proceduralnych i materialnych, w szczególności w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych i postanowień o zaliczeniu nadpłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać instytucji zabezpieczenia, a sąd administracyjny staje w obronie praw podatnika, podkreślając znaczenie prawomocnych orzeczeń i prawidłowego stosowania prawa. Jest to przykład walki o sprawiedliwość podatkową.
“Sąd: Organy podatkowe nie mogą nadużywać zabezpieczeń, by zawieszać przedawnienie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.