I SA/Lu 876/15
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą rozliczenia VAT za 2010 rok, uznając brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z powodu nieprzedstawienia faktur lub ich duplikatów.
Podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu używanymi częściami samochodowymi online w 2010 roku, nie prowadząc jednak wymaganej ewidencji VAT. Po utracie dokumentacji, organy podatkowe ustaliły zobowiązanie podatkowe na podstawie dostępnych dowodów, takich jak wyciągi bankowe i informacje od firmy kurierskiej. Podatnikowi odmówiono prawa do odliczenia podatku naliczonego z powodu braku posiadania faktur lub ich duplikatów, co sąd administracyjny uznał za zgodne z prawem, podkreślając, że posiadanie faktur jest warunkiem koniecznym do skorzystania z odliczenia.
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2010 rok. Podatnik prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży używanych części samochodowych przez Internet, korzystając z usług firmy kurierskiej. Zgłosił zaprzestanie działalności VAT, jednak nadal ją prowadził, nie składając deklaracji i nie odprowadzając należnego podatku. W trakcie kontroli podatkowej podatnik oświadczył, że utracił całą dokumentację firmową w wyniku kradzieży. Organy podatkowe, opierając się na zgromadzonych materiałach (wyciągi bankowe, informacje od firmy kurierskiej, dane z portalu aukcyjnego), ustaliły wartość dostaw i należny VAT. Podatek naliczony został uwzględniony jedynie w oparciu o przedłożone duplikaty faktur. Podatnik zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieuwzględnienie faktur za usługi kurierskie oraz pośrednictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania i odmówiły prawa do odliczenia podatku naliczonego z powodu braku posiadania przez podatnika faktur lub ich duplikatów, co jest warunkiem koniecznym do skorzystania z odliczenia zgodnie z przepisami ustawy o VAT i dyrektyw UE. Sąd podkreślił, że utrata dokumentacji, nawet z przyczyn losowych, nie zwalnia podatnika z obowiązku posiadania faktur do celów odliczenia podatku naliczonego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego bez posiadania faktur lub ich duplikatów, niezależnie od przyczyn utraty dokumentacji.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest fundamentalnym prawem podatnika, ale warunkiem jego realizacji jest posiadanie faktur lub ich duplikatów, zgodnie z przepisami ustawy o VAT, dyrektyw UE oraz rozporządzeń wykonawczych. Utrata dokumentacji, nawet z przyczyn losowych, nie zwalnia z tego wymogu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
ustawa o VAT art. 86 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
ustawa o VAT art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnikami są osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.
ustawa o VAT art. 15 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym wykorzystywanie towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 109 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej i wyliczenia podstawy opodatkowania.
ustawa o VAT art. 96 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podmioty wykonujące czynności opodatkowane VAT są obowiązane złożyć zgłoszenie rejestracyjne.
ustawa o VAT art. 99 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnicy są obowiązani składać deklaracje podatkowe za okresy miesięczne.
ustawa o VAT art. 103 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podatnicy są obowiązani obliczać i wpłacać zaliczki na podatek należny.
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 109 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 99 ust. 1, art. 103 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 23 § §1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, gdy brak jest danych lub dane z ksiąg nie pozwalają na jej ustalenie. Możliwość odstąpienia od szacowania, gdy dane uzupełnione o dowody pozwolą na określenie podstawy.
O.p. art. 180 § §1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § §1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek uwzględnienia żądania przeprowadzenia istotnego dowodu.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów na podstawie całego materiału dowodowego.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 121 § §1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 123 § §1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu.
O.p. art. 200 § §1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu odwoławczego do umożliwienia stronie wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 145 § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług art. §20
Obowiązek wystawienia duplikatu faktury przez sprzedawcę na wniosek nabywcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie faktur lub ich duplikatów jest warunkiem koniecznym do odliczenia podatku naliczonego. Utrata dokumentacji, nawet z przyczyn losowych, nie zwalnia z obowiązku posiadania faktur. Organ podatkowy nie ma obowiązku zastępowania podatnika w odtwarzaniu dokumentacji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez niezebranie całości materiału dowodowego. Naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych. Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT (prawo do odliczenia).
Godne uwagi sformułowania
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest podstawowym i fundamentalnym prawem podatnika, wynikającym z samej konstrukcji podatku od wartości dodanej. Warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest jednak posiadanie przez podatnika faktur stwierdzających nabycie towarów lub usług. Nieprzedstawienie przez podatnika odpowiedniej dokumentacji podatkowej w toku postępowania podatkowego nie prowadzi zatem automatycznie do powstania po stronie organu podatkowego obowiązku oszacowania podstawy opodatkowania. Kwestia zawinienia, czy też jego braku, pozostaje bowiem nieistotna z punktu widzenia konieczności posiadania faktur w oryginale lub duplikacie, dla zrealizowania prawa do odliczenia podatku w nich naliczonego.
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Czajecka-Szpringer
członek
Wiesława Achrymowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia sądów administracyjnych do wymogu posiadania faktur jako warunku odliczenia VAT, nawet w przypadku utraty dokumentacji z przyczyn losowych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku posiadania faktur lub ich duplikatów. Nie rozstrzyga kwestii wadliwych faktur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowy problem podatników związany z utratą dokumentacji i konsekwencjami dla prawa do odliczenia VAT. Pokazuje, jak rygorystyczne są wymogi formalne w VAT.
“Utraciłeś faktury VAT? Zapomnij o odliczeniu – nawet kradzież nie pomoże!”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Lu 876/15 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2016-06-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-08-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Andrzej Niezgoda /przewodniczący sprawozdawca/ Krystyna Czajecka-Szpringer Wiesława Achrymowicz Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 1888/16 - Wyrok NSA z 2018-08-01 I FZ 67/16 - Postanowienie NSA z 2016-04-28 I SA/Łd 876/15 - Wyrok WSA w Łodzi z 2015-11-26 I FSK 1189/16 - Wyrok NSA z 2018-04-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 109 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 99 ust. 1, art. 103 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, dalej: "Dyrektor Izby Skarbowej", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania P. K., dalej: "podatnik", "strona", "skarżący", od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ pierwszej instancji" z dnia [...]. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, dalej: "VAT", za poszczególne miesiące: od stycznia do grudnia 2010r., utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, iż w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2010r. podatnik prowadził zarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie handlu detalicznego używanymi częściami samochodowymi w sieci Internet za pośrednictwem portalu A., składając za ten okres deklaracje VAT-7. W deklaracji za styczeń 2010r. wykazał on dostawę z działalności gospodarczej w wysokości brutto [...] zł; netto [...] zł, zaś podatek VAT [...] zł; w deklaracji za luty 2010r. wykazał dostawę z działalności gospodarczej w wysokości brutto [...] zł, netto [...] zł, podatek VAT [...] zł.; w deklaracji za marzec 2010r. wykazał natomiast dostawę z działalności gospodarczej w wysokości brutto [...] zł, netto [...] zł, VAT [...] zł. Przy dystrybucji towaru podatnik korzystał z usług firmy kurierskiej "D. ". Firma ta doręczała towary handlowe przez kuriera przesyłkami za pobraniem należności od nabywcy, następnie pobrane kwoty przelewała na rachunek bankowy podatnika. Ponadto na konto bankowe podatnika wpływały środki od kupujących na pośrednictwem za pośrednictwem portalu A.. Z kolei w dniu [...] marca 2010r. podatnik złożył na druku VAT-Z do Urzędu Skarbowego zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Pomimo zgłoszenia zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych VAT, wykonywał on jednak nadal te czynności w kolejnych miesiącach 2010r., posługując się identyfikatorem: "[...]". Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził zatem, że działalność podatnika również w poszczególnych miesiącach 2010r. po zgłoszeniu zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych VAT, z uwagi na stały charakter, powtarzalność podejmowanych działań, ukierunkowania na osiąganie zysku i samoistny charakter wyczerpuje cechy działalności gospodarczej. W związku z powyższym organ pierwszej instancji ocenił, że podatnik był zobowiązany w każdym z poszczególnych miesięcy 2010r. prowadzić ewidencję sprzedaży jako podatnik VAT czynny. Podatnik natomiast nie wywiązał się z obowiązku prowadzenia ewidencji i rzetelnego rozliczania VAT. W trakcie kontroli podatkowej w zakresie rozliczenia VAT za poszczególne miesiące 2010r. podatnik nie okazał dokumentacji podatkowej dotyczącej podatku od towarów i usług za kontrolowany okres oświadczając, że nie posiada innej dokumentacji źródłowej niż okazana w przeprowadzonym wcześniej postępowaniu kontrolnym w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. włączono do akt kontroli podatkowej w zakresie VAT materiały z kontroli podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. Wśród tych materiałów znajdują się m.in. następujące dokumenty przekazane przez podatnika w dniu [...]: 1) zaświadczenie z Posterunku Policji w N. z dnia [...] z którego wynika, że podatnik złożył zawiadomienie w sprawie kradzieży w godzinach nocnych z [...] na [...] [...]. z jego samochodu osobowego m.in. torby z zawartością dokumentów firmowych za lata 2008-2010 oraz zawiadomienie z dnia [...] o wszczęciu dochodzenia w związku z kradzieżą i postanowienie z dnia [...] o umorzeniu dochodzenia w tej sprawie, ze względu na nieustalenie i niewykrycie sprawcy; 2) wyciąg bankowy dotyczący rachunku firmowego za okres od 1 stycznia do 31 marca 2010r.; 3) kserokopia potwierdzenia zwrotu dokumentów przez Biuro Podatkowe H. K. w N., dalej: "Biuro Podatkowe". Z okazanego potwierdzenia wynika, że w dniu [...] Biuro Podatkowe dokonało podatnikowi zwrotu dokumentów za lata 2008, 2009 oraz miesiące od stycznia do marca 2010r., co poświadczone zostało podpisem osoby odbierającej, tj. podatnika. Do akt sprawy włączono również, przesłany przez podatnika w dniu [...] pełny wyciąg bankowy z rachunku bankowego służącego do działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia2010r. Ponadto wśród włączonych do akt sprawy materiałów dowodowych znajdują się, również uzyskane w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r., pismo spółki D. Sp. z o.o., otrzymane przez organ podatkowy w dniu [...], wraz z zestawieniem faktur sprzedażowych, kserokopie poświadczonych faktur VAT dotyczących usług kurierskich, zestawienie płatności za pobraniem oraz wskazanie numeru rachunku bankowego, na który D. dokonywało przelewów pobranych należności. W odniesieniu do wpływów na rachunek bankowy podatnika ze sprzedaży na portalu A., w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] od Dyrektora Izby Skarbowej w B. wraz z załącznikiem dotyczącym aukcji przeprowadzonych przez podatnika na wskazanym portalu, zakończonych sprzedażą z komentarzem. Wynika z niego, że podatnik w 2010r. dokonał sprzedaży o wartości orientacyjnej [...] zł. Do materiału dowodowego włączono także zeznania podatnika złożone w trakcie kontroli podatkowej dotyczącej podatku dochodowego. Przesłuchany w charakterze strony w celu ustalenia rzeczywistych warunków i okoliczności prowadzonej w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2010r. działalności gospodarczej podatnik w dniu [...] zeznał, że w 2010r. prowadził działalność w zakresie sprzedaży używanych samochodowych części zamiennych za pośrednictwem portalu internetowego A.. Części zamienne przechowywał w budynkach gospodarczych należących do jego ojca. Ponadto zeznał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej korzystał z usług firmy kurierskiej D. , która doręczała towary handlowe przez kuriera - przesyłkami za pobraniem należności od nabywcy, następnie kwoty te przelewała na rachunek bankowy podatnika. Natomiast na pytania dotyczące m.in. źródła zakupów i rodzaju towarów handlowych, czy dokonywanych luźnych zapisków handlowych podatnik nie udzielił odpowiedzi zeznając do protokołu, że nie pamięta i że musi się zastanowić. W związku z podaniem przez podatnika w trakcie przesłuchania informacji o dokonywaniu sprzedaży na portalu A. wystąpiono natomiast do właściciela tego portalu o udzielenie informacji odnośnie współpracy z kontrolowanym. W odpowiedzi w dniu [...] potwierdzono nadanie podatnikowi loginu o nazwie "[...]". Z kolei w dniu [...] oraz w dniu [...] pomimo wcześniejszego zadeklarowania złożenia zeznań w tym dniu, podatnik nie wyraził zgody na przesłuchanie. Po zakończeniu kontroli, a przed wszczęciem postępowania podatkowego podatnik pismem z dnia [...] przesłał 5 szt. oryginałów duplikatów faktur VAT wystawionych przez Biuro Podatkowe dnia [...] a dotyczących: -faktury VAT [...] z dnia [...] (opłata za prowadzenie dokumentacji podatkowej za marzec 2010r.; wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł); -faktury VAT [...] z dnia [...] (opłata za prowadzenie dokumentacji podatkowej za luty 2010r.; wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł); -faktury VAT [...] z dnia [...] (opłata za prowadzenie dokumentacji podatkowej za styczeń 2010r.; wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł); -faktury VAT [...] z dnia [...] (opłata za prowadzenie dokumentacji podatkowej za grudzień 2009r.; wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł); -faktury [...] z dnia [...] (dodatkowe usługi księgowe związane z korektą deklaracji, wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł.). Gromadząc materiał dowodowy organ pierwszej instancji wystąpił do wybranych losowo nabywców towarów od podatnika o udzielenie pisemnych informacji o zawartych transakcjach z podatnikiem. Kontrahenci udzielający odpowiedzi bądź ze względu na upływ czasu nie byli w stanie udzielić informacji o zawartych z podatnikiem transakcjach, bądź potwierdzali dokonanie transakcji. Z kolei kontrahenci, do których zwracał się organ podatkowy i którzy mieli dokonywać sprzedaży na rzecz podatnika, informowali, iż nie posiadają w swojej dokumentacji faktur wystawianych na podatnika. Mimo nieprzedstawienia przez podatnika rejestru nabyć, rejestru dostaw oraz dokumentów źródłowych dokumentujących nabycia i dostawy za cały kontrolowany okres, na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych, w tym zestawienia wartości przesyłek dostarczonych przez firmę kurierską, wystawionych faktur na sprzedaż oraz wpłat i zwrotów dokonanych na rachunek bankowy podatnika ustalono, że podatnik z tytułu prowadzonej w 2010r. działalności gospodarczej dokonał dostawy towarów w łącznej kwocie [...]zł. (VAT należny [...] zł). W. dostaw towarów, podstawy opodatkowania oraz VAT w poszczególnych miesiącach 2010r. przedstawiały się zaś następująco: za styczeń-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za luty-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za marzec-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za kwiecień-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za maj-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za czerwiec-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za lipiec-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za sierpień-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za wrzesień-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za październik-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za listopad-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł); za grudzień-wartość dostawy [...] zł (podstawa opodatkowania [...] zł, VAT [...] zł). Organ podatkowy pierwszej instancji wydając decyzję stanął na stanowisku, iż podatnik spełnił warunki stanowiące o prawie do odliczenia podatku naliczonego w zakresie posiadanych przez niego duplikatów faktur (łącznie 25) stwierdzających nabycie towarów lub usług. Uwzględnił zatem w rozliczeniu podatek naliczony na podstawie przedłożonych przez podatnika w toku postępowania podatkowego duplikatów faktur VAT. Po dokonaniu weryfikacji uznał, że okazane duplikaty faktur VAT pozostają w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, a przedkładając przedmiotowe duplikaty faktur w postępowaniu podatkowym wyraził on wolę, aby takie odliczenie miało miejsce. Wobec powyższego wartość podatku naliczonego uprawniająca do obniżenia podatku należnego w poszczególnych miesiącach 2010 r. wyniosła: za styczeń-zakupy netto [...] zł (podatek naliczony [...] zł); za luty-zakupy netto [...] zł (podatek naliczony [...] zł); za marzec-zakupy netto [...] zł (podatek naliczony [...] zł); za kwiecień-zakupy netto [...] zł (podatek naliczony [...] zł); za maj zakupy netto [...] zł (podatek naliczony [...] zł); za czerwiec zakupy netto [...] zł (podatek naliczony [...] zł); za lipiec-zakupy netto [...] zł (podatek naliczony [...] zł); za sierpień-zakupy netto [...] zł (podatek naliczony [...] zł); za październik-zakupy netto [...] zł (podatek naliczony [...] zł). Natomiast za wrzesień, listopad i grudzień nie odnotowano zakupów i związanego z nimi podatku naliczonego. Od decyzji organu pierwszej instancji podatnik złożył odwołanie, w którym po pierwsze, zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania tj.: - art. 23 §1 i 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012r., poz. 749; obecnie z 2015r. poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p.", poprzez bezpodstawne odstąpienie od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania pomimo, że organ podatkowy nie dysponował księgami podatkowymi, a dowody uzupełniające te księgi uzyskane w toku postępowania nie stanowią dowodów źródłowych w rozumieniu przepisów prawa podatkowego; -art. 180 §1 O.p. i art. 181 O.p. w zw. z art. 122 O.p. polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez pominięcie jako dowodów w sprawie faktur zakupu dokumentujących nabycie usług kurierskich od D. i usług serwisu internetowego A., w tym potwierdzonych za zgodność z oryginałami kserokopii faktur zakupu stanowiących załącznik nr [...] do protokołu z kontroli przeprowadzonej na podstawie upoważnienia nr [...]; - art. 187 §1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. poprzez zaniechanie obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegające na bezpodstawnym pominięciu dowodów zakupów samochodów oraz części samochodowych w C. ; - art. 188 O.p. w zw. z art. 121 §1 i art. 123 §1 O.p. poprzez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu dotyczącego zakupów samochodów w C. , którego przeprowadzenie miało istotne znaczenie ze względu na zachodzący związek tych zakupów ze sprzedażą opodatkowaną; - art. 191 O.p. poprzez oparcie oceny sprawy na niepełnym materiale dowodowym w wyniku pominięcia zakupów towarów i usług dokonanych w: D. , A. i C. . Ponadto skarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011r. Nr 54, poz. 535; obecnie z 2016r. poz. 710 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT", poprzez błędne jego zastosowanie, polegające na nieobniżeniu kwot podatku należnego o kwotę podatku naliczonego dotyczącego zakupów towarów i usług w: D. , A., C. , w zakresie w jakim towary te i usługi wykorzystywane były do wykonywania czynności opodatkowanych. W uzasadnieniu odwołania strona wskazana, że nie jest w stanie okazać ksiąg podatkowych, między innymi rejestrów zakupu i sprzedaży, jak też dowodów źródłowych (faktur zakupu, faktur sprzedaży, paragonów, dobowych raportów fiskalnych), ponieważ nie jest w ich posiadaniu, w związku ze zgłoszonym zdarzeniem losowym, w wyniku którego nastąpiła utrata ksiąg podatkowych. Powołując zaś przepis art. 23 §1 pkt 1 O.p. wskazała, że w przypadku, gdy brak jest danych niezbędnych do określenia rzeczywistej podstawy opodatkowania, organ podatkowych jest nie tylko uprawniony, lecz również zobowiązany do określenia tej podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych strona podniosła, że organ podatkowy może odstąpić od określenia podstawy opodatkowania w drodze szacowania wyłącznie wówczas, gdy w oparciu o dokumenty, w szczególności takie jak faktury, paragony, ewidencje, deklaracje, możliwe jest ustalenie podstawy opodatkowania. Ponadto w ocenie strony nie jest przekonujące odmowne stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie zwrócenia się przez organ podatkowy w ramach funkcjonującego w państwach UE systemu Biur Wymiany Informacji Podatkowych do C. -angielskiego kontrahenta strony- o wystawienie duplikatów faktur ze względu na trudności w pozyskaniu od niego przez stronę duplikatów faktur (invoice) dokumentujących fakty nabywania w [...] samochodów osobowych, z których części po wymontowaniu przewożone były do Polski. Niezrozumiałe dla strony jest także stanowisko organu pomijające po stronie podatku naliczonego, kwoty wynikające z 24 kserokopii faktur, potwierdzonych za zgodność, dotyczących zakupu usług kurierskich od spółki D. . Zróżnicowane podejście organu i odmienne traktowanie dowodów, zależnie od tego czy stanowią potwierdzenie faktów korzystnych dla podatnika, czy dla organu podatkowego, widoczne jest też, zdaniem strony, w kwestii pominięcia podatku naliczonego za usługi serwisu internetowego "A.". Utrzymując w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego organ odwoławczy wskazał, iż z treści art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT wynika, że dokonując dostawy towarów poprzez ich sprzedaż odbiorcom krajowym na portalu internetowym oraz pobierając za te czynności należności pieniężne strona dokonywała czynności podlegających opodatkowaniu VAT, tj. odpłatnej dostawy towarów. W ocenie organu odwoławczego strona wypełniła także przesłanki pozwalające na stwierdzenie, iż dokonując odpłatnej dostawy towarów działała jako podatnik VAT, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Uwzględniając bowiem wskazania, o których mowa w przepisie art. 15 ust. 3 ustawy o VAT, określające sytuacje nie uznawane za działalność samodzielną, stwierdzić należy, iż strona sprzedając towary nie wykonywała tych czynności w ramach szeroko rozumianego stosunku zatrudnienia. Równocześnie prowadzona działalność była wykonywana w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Z ustalonych okoliczności faktycznych należy –w ocenie organu odwoławczego- wnosić, iż strona realizując z góry powzięty zamiar dokonywania sprzedaży towarów, za pośrednictwem portalu aukcyjnego A..pl, co zostało uzewnętrznione faktem rejestracji na portalu pod nazwą "[...]", działała jak handlowiec w okresie od stycznia do grudnia 2010r. Dokonywała w tym czasie regularnych dostaw towarów, w tym celu wyselekcjonowanych i wystawionych na sprzedaż. Należało zatem zweryfikować wartości należnego podatku od towarów i usług z tytułu prowadzonej działalności. Wbrew bowiem obowiązkom, o których mowa w przepisach art. 109 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 99 ust. 1 oraz art. 103 ust. 1 ustawy o VAT, strona nie prowadziła przy tym wymaganych prawem ewidencji dla celów podatku VAT. Organ odwoławczy, wskazując na treść art. 23 §2 O.p., stwierdził, iż należało odstąpić od określenia podstawy opodatkowania, tj. obrotu, w drodze oszacowania, ponieważ dane uzyskane w toku postępowania, pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania. Ustalenie zaś obrotu za poszczególne miesiące 2010r. w oparciu o dokumenty źródłowe, zbliżyło do rzeczywistej podstawy opodatkowania, bowiem opiera się na faktycznych wpływach z tytułu realizowanych dostaw. Ewentualny szacunek podstawy opodatkowania –w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej- nie mógłby zrealizować w sposób pełniejszy gwarancji przyjęcia podstawy opodatkowania w sposób możliwie zgodny z podstawą rzeczywistą. Obowiązek podatkowy dla czynności opodatkowanych określono na podstawie z art. 19 ust. 2 i ust. 11 ustawy o VAT zgodnie z informacjami przekazanymi przez D. oraz informacjami zawartymi na wyciągach z rachunku bankowego i przekazanymi przez Dyrektora Izby Skarbowej w B.. Ustalając natomiast wysokość podatku organy podatkowe przyjęły stawkę podatkową zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2010r., tj. w wysokości 22 %. Wydając decyzję podatkową, zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, uwzględniono jednocześnie w rozliczeniu podatek naliczony na podstawie przedłożonych przez podatnika w toku postępowania podatkowego duplikatów faktur VAT. Po dokonaniu weryfikacji organ odwoławczy uznał bowiem, że okazane duplikaty faktur VAT pozostają w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, a przedkładając przedmiotowe duplikaty faktur w postępowaniu podatkowym wyraził on wolę, aby takie odliczenie miało miejsce. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej postępowanie podatkowe prowadzone było zgodnie z przepisami prawa. Swoje ustalenia organy podatkowe oparły na dostępnym materiale dowodowym, tj. zeznaniach strony oraz na dokumentach zebranych w toku postępowania, przy uwzględnieniu rezultatów czynności kontrolnych i podatkowych. Dowody zostały ocenione zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a ocena ta zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej była wszechstronna, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, przy potraktowaniu zebranych dowodów i materiału dowodowego kompleksowo, uwzględniając ich znaczenie w łączności z innymi dowodami. Materiał zgromadzony w sprawie w zupełności pozwalał na przyjęcie stanowiska, że podatnik nieprawidłowo rozliczył VAT za miesiące od stycznia do marca 2010r. i bezzasadnie zaniechał rozliczenia tego podatku za miesiące od kwietnia do grudnia 2010r., stąd też nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przez stronę przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do wniosku dowodowego strony organ wskazał zaś –powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych-, iż nałożony na organy podatkowe przepisem art. 187 §1 O.p. nakaz zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego nie oznacza, że organ podatkowy ma obowiązek zastąpić w udokumentowaniu działalności gospodarczej podatnika. Warunkiem odliczenia podatku naliczonego, jak to wynika zarówno z przepisów ustawy o VAT oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2008r., Nr 212, poz. 1337) jest posiadanie przez podatnika faktur stwierdzających nabycie towarów lub usług. Podatnik powinien więc dysponować fakturą (bądź duplikatem faktury) jako dowodem tego, że po jego stronie powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego, w chwili kiedy tego odliczenia dokonuje, jak również dla celów dowodowych w okresie późniejszym, w celu potwierdzenia swych praw w zakresie odliczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podatnik zarzucił: 1) naruszenie prawa formalnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 187 §1 O.p. polegające na niezebraniu całości materiału dowodowego i zaniechaniu obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, prowadzące do wydania nieprawidłowych decyzji poprzez nieuwzględnienie w rozliczeniu podatkowym podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez D. za usługi kurierskie i przez A..pl za pośrednictwo w sprzedaży internetowej w 2010r.; - art. 188 O.p., art. 191 O.p. w zw. z art. 121 §1 O.p. i art. 124 O.p. w wyniku odmowy przeprowadzenia dowodu polegającego na wystąpieniu do władz podatkowych [...] bądź firm C. w celu pozyskania informacji o zakupach dokonanych w tych podmiotach przez skarżącego, w tym w szczególności o kwotach podatku naliczonego związanego z tymi zakupami w roku 2010; - art. 180 §1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. polegające na zaniechaniu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dopuszczenia jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się wyjaśnienia sprawy, poprzez pominięcie włączonych do materiału dowodowego sprawy faktur za usługi kurierskie wykonane w 2010r. przez D. oraz nieudzielenie skarżącemu pomocy pomimo wykazania przez niego faktu niemożności pozyskania duplikatów faktur zakupu wystawionych przez A..pl; - art. 200 §1 O.p. w zw. z art. 123 §1 O.p. poprzez milczące pominięcie przez organ drugiej instancji wyjaśnień i wniosków dowodowych zgłoszonych pismem z dnia [...].; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT polegające na niezastosowaniu tego przepisu poprzez nieuwzględnienie prawa skarżącego do obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego w odniesieniu do zakupów towarów i usług dokonanych w: D. , A..pl, C. , H. w zakresie w jakim towary te i usługi wykorzystane zostały do wykonania czynności opodatkowanych. Formułując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podkreślał zasadę neutralności VAT, zgodnie z którą podatek naliczony nie może stanowić ciężaru ekonomicznego dla podatnika. Nieuwzględnienie zaś podatku naliczonego dotyczącego zakupów dokonanych w D. , A., C. oraz H. pozostaje w ocenie skarżącego w sprzeczności z tą zasadą. Organ odwoławczy nie ustosunkował się również do pisemnych wyjaśnień skarżącego zawierających również wnioski dowodowe, które otrzymał w dniu wydania decyzji, a wydanie decyzji przed dniem uzgodnionego terminu do wypowiedzenia się w sprawie i pominięcie wyjaśnień uzasadnia zarzut naruszenia art. 200 §1 O.p. Skarżący zwrócił także uwagę, iż organ nie uwzględnił 24 faktur wystawionych przez D. , potwierdzonych za zgodność z oryginałami, a które to zostały uznane i przyjęte za dowód w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. Zachodzi więc rażąca niekonsekwencja w postępowaniu tego samego organu podatkowego. Skarżący podkreślił również, iż dokumentację podatkową utracił nie ze swojej winy i podjął wszelkie czynności nakierowane na odtworzenie źródłowych faktur VAT czynnie współpracując z organem podatkowym. Wskazał także, iż jeśli nawet strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, to organ ma obowiązek z własnej inicjatywy uzupełnić go. Zaniedbanie organu w tym zakresie jest zaś wadą postępowania, uzasadniającą uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ponieważ zarzuty podniesione w skardze zasadniczo stanowiły powielenie zarzutów zawartych w odwołaniu. W dniu 22 października 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynął wniosek strony z dnia 15 października o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci, uzyskanych bez pomocy organu podatkowego, faktur zakupu w C. oraz D. oraz pism skarżącego skierowanych do A. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. W uzasadnieniu podniesiono, iż wskazane faktury uzyskano dopiero na etapie skargowym. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie podatkowe było przedwczesne, tym bardziej, ze spodziewa się wyegzekwowania duplikatów faktur od A.. Przypomniał także, iż zgodnie z przepisami O.p. to organy podatkowe winny poszukiwać dowodów, a obowiązek w tym zakresie nie może być przerzucony na podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z treścią z art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718), dalej: "P.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z punktem 2 tego paragrafu sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, tj. w odniesieniu do decyzji w sprawach podatkowych w art. 247 O.p. Zaskarżone decyzje nie naruszają natomiast przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie bądź stwierdzenie nieważności. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż z ustalonego w toku postępowania, i w tym zakresie niespornego, stanu faktycznego wynika, że skarżący w okresie od stycznia do marca 2010r. prowadził zarejestrowaną działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży za pośrednictwem portalu A. używanych części samochodowych. Przy dystrybucji towarów korzystał zaś z usług firmy kurierskiej D. , która doręczała towary za pobraniem należności, a pobrane kwoty przelewała na rachunek podatnika. Za wskazany wyżej okres skarżący składał deklaracje VAT-7. W dniu 30 marca zgłosił natomiast zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Mimo to w dalszym ciągu, w okresie od dnia 1 kwietnia do 31 grudnia 2010r., nadal prowadził, niezarejestrowaną już, działalność gospodarczą w tym samym zakresie co wcześniej, dokonując regularnie transakcji o łącznej wartości ponad stu tysięcy złotych. Nie deklarował jednak obrotu do opodatkowania VAT i nie odprowadzał należnego podatku. W trakcie kontroli podatkowej w zakresie rozliczenia VAT za poszczególne miesiące 2010r., przeprowadzonej w połowie 2013r., nie okazał natomiast dokumentacji dotyczącej VAT za kontrolowany okres i oświadczył, że nie ma innej dokumentacji źródłowej, poza dokumentacją okazaną wcześniej w postępowaniu kontrolnym w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. W dniu [...] pobrał bowiem całą dokumentację z biura podatkowego, które je prowadziło. Oświadczył również, iż w nocy z [...] na [...] [...] całą dokumentację ukradziono mu wraz z torbą z samochodu (przedkładając dokumentację związaną ze złożeniem zawiadomienia o kradzieży oraz z wszczęciem i umorzeniem dochodzenia z powodu nieustalenia i niewykrycia sprawcy). W tej sytuacji organ podatkowy do akt kontroli w zakresie VAT włączył materiały uzyskane w toku kontroli w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r., w tym pismo firmy kurierskiej, otrzymane przez organ podatkowy w dniu [...]., wraz z zestawieniem faktur sprzedażowych, kserokopie poświadczonych faktur VAT dotyczących usług kurierskich, zestawienie płatności za pobraniem oraz wskazanie numeru rachunku bankowego, na który firma kurierska dokonywała przelewów pobranych należności, pismo z dnia [...] od Dyrektora Izby Skarbowej w B. wraz z załącznikiem dotyczącym aukcji przeprowadzonych przez podatnika na portalu A., zakończonych sprzedażą z komentarzem, zeznania złożone przez podatnika, a ponadto do materiału włączono przedstawione przez niego oryginały duplikatów faktur. Wartość dostaw dokonanych przez podatnika ustalono na podstawie zestawienia wartości przesyłek dostarczonych przez firmę kurierską, wystawionych faktur na sprzedaż oraz wpłat i zwrotów dokonanych na rachunek bankowy podatnika, odstępując od szacowania podstawy opodatkowania, i na tej podstawie obliczono podatek należy w prawidłowej wysokości. Podatek naliczony ustalono zaś na podstawie przedłożonych przez podatnika duplikatów faktur VAT. Nie uwzględniono natomiast wniosku podatnika o wystąpienie przez organ podatkowy do zagranicznej administracji podatkowej lub bezpośrednio do zagranicznego kontrahenta podatnika o przedstawienie dokumentów dotyczących wysokości podatku naliczonego. W związku z powyższymi ustaleniami należy, po pierwsze, zauważyć, iż zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Art. 7 ust. 1 ustawy o VAT precyzuje, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Zgodnie natomiast z przepisem art. 15 ust. 1 powołanej ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, zgodnie z tym ustępem, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Odnosząc powyższe regulacje do ustalonego w sprawie stanu faktycznego należy stwierdzić, iż że dokonując dostawy towarów poprzez ich sprzedaż odbiorcom krajowym na portalu internetowym oraz pobierając za te czynności należności pieniężne skarżący dokonywał w okresie od stycznia do grudnia 2010r. czynności podlegających opodatkowaniu VAT, tj. odpłatnej dostawy towarów, będąc podatnikiem VAT. Status danego podmiotu jako podatnika VAT jest bowiem kategorią w pełni obiektywną. Nie jest uzależniony od faktu zarejestrowania się w tym charakterze. Przy tym, mimo obowiązków prowadzenia ewidencji podatkowej dla celów opodatkowania VAT, o których mowa w przepisach art. 109 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 99 ust. 1 oraz art. 103 ust. 1 ustawy o VAT, i jej przechowywania do upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jak o tym stanowi art. 112 ustawy o VAT i art. 86 §1 O.p., skarżący nie przedstawił takiej ewidencji organom podatkowym. W tych okolicznościach organy podatkowe ustaliły wartość dostaw na podstawie zestawienia wartości przesyłek dostarczonych przez firmę kurierską, wystawionych faktur na sprzedaż oraz wpłat i zwrotów dokonanych na rachunek bankowy podatnika, odstępując od szacowania podstawy opodatkowania. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ocenę organu odwoławczego, iż szacunek podstawy opodatkowania nie mógłby zrealizować w sposób pełniejszy gwarancji przyjęcia podstawy opodatkowania w sposób możliwie zgodny z podstawą rzeczywistą niż jej ustalenie na podstawie zebranych w sprawie materiałów. Podstawa opodatkowania została zatem ustalona w sposób prawidłowy. Wprawdzie zgodnie z regulacją zawartą w art. 23 O.p., gdy brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia lub dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, organ podatkowy w drodze oszacowania określa podstawę opodatkowania, tj. w VAT zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy o VAT obrotu, a zatem zasadniczo kwoty należnej z tytułu sprzedaży, pomniejszonej o kwotę należnego podatku. Jednakże art. 23 §2 powołanej ustawy zezwala na odstąpienie od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, gdy dane wynikające z ksiąg uzupełnione o dowody pozyskane w toku postępowania, pozwolą na określenie podstawy opodatkowania. W sprawie niniejszej w trakcie postępowania podatnik nie okazał żadnych dokumentów związanych z dokonywanymi czynnościami opodatkowanymi, które mogłyby zostać ocenione przez organ podatkowy, co do ich rzetelności w rozumieniu art. 193 O.p. Pozyskane w tym postępowaniu dowody w postaci wyciągów bankowych, informacji od firmy kurierskiej, dokumentacji posiadanych przez administrację podatkową, pozwoliło jednak na ustalenie podstawy opodatkowania w faktycznej wysokości. Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2016r., sygn. akt II FSK 3531/13), iż z treści powołanych wyżej przepisów art. 23 §1 i §2 O.p. wynika, że szacunkowe ustalenie podstawy opodatkowania powinno występować jedynie w przypadku, gdy brak jest danych niezbędnych do ustalenia rzeczywistej jej wielkości. Przesłanką do możliwości szacowania jest zatem brak danych koniecznych do ustalenia podstawy opodatkowania, niezależnie od tego jakie są przyczyny tego braku. Organ podatkowy winien jednak odstąpić od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli pomimo braku ksiąg podatkowych dowody uzyskane w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Celem oszacowania podstawy opodatkowania wynikającym z art. 23 §1 i §5 O.p. nie jest natomiast zastąpienie przez organ podatkowy podatnika w wykonywaniu jego obowiązków w zakresie prowadzenia i przechowywania dokumentacji podatkowej. Nieprzedstawienie przez podatnika odpowiedniej dokumentacji podatkowej w toku postępowania podatkowego nie prowadzi zatem automatycznie do powstania po stronie organu podatkowego obowiązku oszacowania podstawy opodatkowania. Spór między stronami postępowania, jak wynika z treści zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego odnosi się do wysokości podatku naliczonego. W ocenie skarżącego nie został w całości zebrany i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy, ponieważ pominięto faktury za usługi kurierskie, nie udzielono skarżącemu pomocy w uzyskaniu faktur od A., a także w sposób sprzeczny z prawem odmówiono przeprowadzenia dowodu polegającego na wystąpieniu do władz podatkowych [...] bądź angielskiego kontrahenta skarżącego w celu pozyskania informacji o dokonywanych przez skarżącego zakupach. Doprowadziło to do pozbawienia skarżącego przysługującego mu, na podstawie art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Sąd rozpoznający sprawę przedstawionej wyżej oceny skarżącego nie podziela. Organy podatkowe nie pozbawiły bowiem podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego. Uznając natomiast, że spełnił on warunki stanowiące o prawie do odliczenia podatku naliczonego uwzględniły w rozliczeniu podatek naliczony wynikający z przedstawionych przez niego duplikatów faktur stwierdzających nabycie towarów lub usług. Należy w związku z tym zauważyć, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jest podstawowym i fundamentalnym prawem podatnika, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej. Warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest jednak posiadanie przez podatnika faktur stwierdzających nabycie towarów lub usług. Podatnik powinien więc dysponować fakturą (bądź duplikatem faktury) jako dowodem tego, że po jego stronie powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego w chwili kiedy tego odliczenia dokonuje, jak również dla celów dowodowych w okresie późniejszym, w celu potwierdzenia swych praw w zakresie odliczenia. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż przepis art. 86 ustawy o VAT wprowadzając w ustępie 1 podstawową zasadę VAT o prawie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, w ustępie 2 pkt 1 przewiduje, iż kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług lub dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi. Powołane przepisy określają znaczenie faktury przy realizacji przez podatnika prawa do odliczenia podatku. Z ich brzmienia wynika, że podatnik może dokonać odliczenia podatku naliczonego jedynie na podstawie posiadanych faktur. Otrzymanie faktury stanowi warunek konieczny dla powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego. Wynikający z krajowych przepisów wymóg posiadania faktury jest odzwierciedleniem regulacji obowiązujących na gruncie prawa unijnego. Zgodnie z art. 178 lit. a) Dyrektywy z dnia 28 listopada 2006 r. 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE L z dnia 11 grudnia 2006 r.) w celu skorzystania z prawa do odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. a), w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług na terenie jednego państwa członkowskiego, podatnik musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z tytułem XI rozdział 3 sekcje 3 - 6; wymogi te zawarte zostały w art. 220-236 i art. 238, art. 239 i art. 240 Dyrektywy 2006/112; zgodnie zaś z lit. d) w odniesieniu do transakcji uznawanych za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, podatnik musi dopełnić formalności określonych przez każde państwo członkowskie. Z kolei przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług regulują sposób wystawiania faktur oraz dane niezbędne, które faktura powinna zawierać. Ze względu na różne wypadki losowe prawodawca nałożył, w §20 powołanego rozporządzenia, obowiązek wystawienia duplikatu faktury przez sprzedawcę na wniosek nabywcy. W myśl przepisów rozporządzenia w zakresie uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego duplikat faktury traktowany jest jak faktura. Z przedstawionych przepisów wynika, że wymóg posiadania faktury określony w art. 86 ust. 2 ustawy o VAT, będący implementacją Dyrektywy 2006/112, nie pozwala na zaakceptowanie stanowiska o możliwości zastąpienia oryginałów faktur bądź ich duplikatów jakimkolwiek innym dokumentem. Nie jest więc możliwe ustalenie wysokości podatku naliczonego także na podstawie kserokopii faktur wystawionych przez firmę kurierską, czego domagał się skarżący. Z punktu widzenia prawidłowości rozstrzygnięcia organu podatkowego odmawiającego uwzględnienia, wynikającego z tych kserokopii faktur, podatku naliczonego nie ma znaczenia ich ocena w postępowaniu w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Wykazanie przez podatnika wysokości podatku naliczonego w celu realizacji przysługującego mu uprawnienia do pomniejszenia podatku należnego o naliczony odbywa się bowiem na podstawie przytoczonych wyżej przepisów normujących VAT. Nie ma również uzasadnienia, ze wskazanego wyżej powodu, zarzut zróżnicowanego postępowania organów podatkowych w odniesieniu do ustalania obrotu i wysokości podatku należnego w stosunku do ustalania wysokości podatku naliczonego. Skarżący wskazuje na niezależne od niego okoliczności utraty dokumentacji podatkowej oraz podejmowane starania o uzyskanie faktur bądź duplikatów faktur od swoich kontrahentów. W ocenie Sądu, który podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 23 czerwca 2015r., sygn. akt I FSK 809/14, w świetle powołanych wyżej przepisów kwestia niezależnej od skarżącego przyczyny utraty całej dokumentacji księgowej nie wpływa jednak na ocenę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Kwestia zawinienia, czy też jego braku, pozostaje bowiem nieistotna z punktu widzenia konieczności posiadania faktur w oryginale lub duplikacie, dla zrealizowania prawa do odliczenia podatku w nich naliczonego. Niezależnie zaś od oceny zaangażowania skarżącego w odtworzenie dokumentacji podatkowej za okres od stycznia do grudnia 2010r., utraconej w październiku 2010r., oraz uzyskania dokumentacji za pozostałą część 2010r., zauważyć należy, iż nie był on w stanie przedłożyć faktur bądź ich duplikatów nawet w połowie 2015r. Odnosząc się do wniosku dowodowego skarżącego nieuwzględnionego przez organ, a dotyczącego faktur od kontrahenta angielskiego zauważyć należy, iż nie uwzględnienie tego wniosku nie oznaczało odmowy dopuszczenia jako dowodów w sprawie przedstawianych przez podatnika, a będących w jego posiadaniu faktur. Odmowa dotyczyła natomiast przeprowadzenia dowodu poprzez wystąpienie przez organ podatkowy do obcej administracji podatkowej bądź bezpośrednio do kontrahenta angielskiego o przekazane faktur dokumentujących podatek naliczony wynikający z dokonywanych przez skarżącego zakupów. Faktur, o których mowa podatnik bowiem nie posiadał. Odmawiając uwzględnienia tego wniosku organ obszernie wyjaśnił przesłanki, którymi się kierował. Wiązały się one zarówno z wcześniej złożonymi przez podatnika wyjaśnieniami (w sierpniu 2013r. podatnik nie pamiętał skąd pochodziły części, które sprzedawał i czy pochodziły one z rozbieranych "starych" samochodów, czy sporządzał jakieś notatki dotyczące prowadzonej działalności, a w lutym 2014r. wystąpił –jak twierdził- do swojego kontrahenta angielskiego o nadesłanie duplikatów faktur), jak również wynikającymi z przepisów O.p. oraz ustawy o VAT obowiązkami podatnika w zakresie posiadania dokumentacji podatkowej i obowiązkami organu prowadzącego postępowanie podatkowe. Samo zaś twierdzenie podatnika o istnieniu zagranicznego kontrahenta, podniesione zresztą dopiero w toku postępowania przed organem pierwszej instancji (w toku kontroli podatkowej faktu istnienia takiego kontrahenta podatnik nie podnosił, a wręcz nie pamiętał skąd brał towary na sprzedaż, i czy pochodziły one z demontowanych samochodów) nie może obligować organu do występowania do takiego kontrahenta o przedstawienie duplikatów faktur podatnika. To podatnik bowiem winien przedstawić faktury, które dokumentują jego podatek naliczony. Odmowa uwzględnienia wskazanego wniosku dowodowego była zatem uzasadniona. Z tych samych co wyżej wskazane powodów, niezasadny jest zarzut uchylania się organów podatkowych od udzielenia skarżącemu pomocy w wyegzekwowaniu dokumentów od kontrahentów skarżącego nieprzesyłających mu duplikatów faktur, w tym od portalu A.. Biorąc bowiem pod uwagę treść powołanych wyżej przepisów ustawy o VAT oraz O.p., normujących obowiązki podatnika w zakresie pozyskiwania i gromadzenia odpowiedniej dokumentacji podatkowej, przyjąć należy, iż w sytuacji gdy podatnik utracił dokumentację w wyniku zdarzenia losowego, a z przebiegu postępowania wynika, że podjęte w tym zakresie starania podatnika napotykają na utrudnienia, co do uzyskania od sprzedawców duplikatów faktur wystawionych przez nich na rzecz podatnika, organ podatkowy nie jest zobligowany do podejmowania działań zmierzających do ustalenia, czy wskazani przez podatnika kontrahenci, rzeczywiście wystawiali na jego rzecz w kontrolowanym okresie stosowne faktury. W sytuacji utraty przez podatnika dokumentacji podatkowej, ciężar poszukiwania tej dokumentacji, a tym samym i koszty działań podejmowanych w tym celu, nie przechodzą na organy podatkowe, zwłaszcza przy zaniechaniu lub zwłoce działań podejmowanych przez samego podatnika. Jedynie na marginesie zauważyć można, że podatnik występował do swoich kontrahentów o duplikaty faktur bardzo późno (utracił dokumentację w nocy z [...] na [...] [...], a w toku kontroli podatkowej, prowadzonej od połowy 2013r. jeszcze żadnej dokumentacji nie posiadał). Rozpoczął działania w tym kierunku dopiero po wszczęciu postępowania podatkowego na początku 2014r. i nie był w stanie przedstawić dokumentacji organom podatkowym nawet w połowie roku 2015r. Ponadto, jak ustalił organ podatkowy, do niektórych kontrahentów, na których opieszałość w zakresie przesyłania duplikatów faktur "żalił się" podatnik przed organem podatkowym, w ogóle się on nie zwracał albo nie odbierał od nich przesyłek (zwrot z adnotacją "adresat nieznany"), niektóre podmioty wskazywane przez podatnika organowi, jako kontrahenci, który nie nadesłali jeszcze duplikatów faktur odpowiadały organowi, iż w ogóle nie wystawiały faktur na rzecz podatnika. Takie zachowanie podatnika podważa prawdziwość jego twierdzeń co do kontrahentów i nosi znamiona dążenia do spowodowania przedawnienia zobowiązania podatkowego. Odnośnie do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 200 §1 w związku z art. 123 §1 O.p. zauważyć należy, iż organ ten wyznaczył stronie, postanowieniem z dnia [...], a doręczonym 1 czerwca 2015r., siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Termin ten upłynął zatem w dniu 8 czerwca 2015r. Decyzja została natomiast wydana [...]., więc po upływie wskazanego terminu, który nie może być skracany bądź wydłużany na podstawie oświadczenia strony postępowania. Pismo skarżącego, które wpłynęło do organu podatkowego w dniu wydania decyzji stanowiło zaś powtórzenie wcześniej już składanych wniosków. W tym stanie rzeczy nie są zatem uzasadnione zarzuty naruszenia przez organy podatkowe art. 180 §1, 187 §1, oraz 188 O.p. oraz 191 w związku z art. 121 §1, 122 i 124 O.p. Materiał dowodowy zgromadzony został przez organy podatkowe w całości oraz wyczerpująco rozpatrzony, odmowa przeprowadzenia dowodu jest zaś uzasadniona. Zgromadzone dowody ocenione zostały zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Działania organów podatkowych, nie noszące znamion naruszania zaufania podatników do organów podatkowych, pozostawały zgodne z zasadami prawdy materialnej oraz aktywnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2016r. Sąd postanowił nie uwzględniać wniosku dowodowego strony skarżącej. Zgodnie z art. 106 §3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Odmawiając uwzględnienia wniosku dowodowego Sąd wziął jednak pod uwagę to, że sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Na podstawie zaś §2 kontrola, o której mowa w §1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 108/2012). Sąd bada zatem prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W stanie faktycznym ustalonym w postępowaniu przed organami podatkowymi, czego skarżący nie kwestionuje, nie dysponował on fakturami bądź duplikatami faktur, z których wywodził swoje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Zgodnie zaś przytoczonymi wyżej przepisami ustawy o VAT, Dyrektywy 2006/112 oraz rozporządzenia Ministra Finansów z 2008r. pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony podatnik może dokonać, jeżeli dysponuje on fakturami bądź duplikatami faktur. Obowiązek pozyskania faktur bądź ich duplikatów, z których wynika podatek naliczony nie obciąża organów podatkowych i nie mogą też one oczekiwać przez dowolnie długi okres na pozyskanie tychże przez podatnika, ze względu na skutki upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę