I SA/Wr 266/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-04-05
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyryczałtzaliczkizaległość podatkowaodsetki za zwłokęzrzeczenie się ryczałtuksięga przychodów i rozchodówpostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowa

WSA we Wrocławiu uchylił decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego, uznając błąd w naliczeniu zaległości i odsetek z powodu nieuwzględnienia wpłaconych zaliczek na podatek.

Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2000 r. Skarżący kwestionował skuteczność zrzeczenia się ryczałtu, jednak organy podatkowe uznały, że nie spełnił on wymogów formalnych. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając naruszenie prawa materialnego w zakresie nieuwzględnienia wpłaconych przez podatnika zaliczek na podatek dochodowy, co wpłynęło na błędne naliczenie zaległości i odsetek.

Przedmiotem skargi była decyzja Izby Skarbowej we W., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Z. Śl. dotyczącą określenia J. Sz. zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za okres od stycznia do grudnia 2000 r. Głównym zarzutem skargi było kwestionowanie stanowiska organów podatkowych w zakresie nieskuteczności złożenia przez podatnika pisemnego oświadczenia o rezygnacji z opodatkowania w formie ryczałtu. Organy podatkowe uznały, że podatnik nie spełnił wymogów formalnych do skutecznego zrzeczenia się ryczałtu, ponieważ nie przedstawił dowodu potwierdzającego nadanie lub odbiór pisma przez urząd. Sąd, badając legalność decyzji, nie podzielił zarzutów skargi dotyczących skuteczności rezygnacji z ryczałtu, uznając, że podatnik nie wykazał należytej staranności. Jednakże, Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, polegające na istotnym uchybieniu normom Ordynacji podatkowej (art. 21 § 3 i § 4 w związku z art. 51 oraz art. 53 § 1 i § 4). Organy podatkowe nie uwzględniły kwot wpłaconych przez podatnika do Urzędu Skarbowego w trakcie 2000 roku tytułem miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy (na zasadach ogólnych), co skutkowało błędnym określeniem zaległości podatkowej i wysokości odsetek za zwłokę. Sąd uznał, że wpłacone świadczenia podatkowe powinny być zaliczone na należny podatek dochodowy, niezależnie od formy opodatkowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie wykazał skutecznego zrzeczenia się ryczałtu, ponieważ nie przedstawił dowodu potwierdzającego nadanie lub odbiór pisma przez urząd, a samo pismo nie spełniało wymogów formalnych oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podatnik nie dopełnił wymogu złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu, ponieważ nie przedstawił dowodów potwierdzających jego skuteczne złożenie w urzędzie. Nawet jeśli pismo zostało wysłane, jego treść nie była jednoznaczna i nie spełniała wymogów formalnych przewidzianych w ustawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.z.p.d. art. 9 § 1 i 2

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Wymaga pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu i zawiadomienia o założeniu księgi przychodów i rozchodów w określonym terminie. Samo oświadczenie musi być jednoznaczne i nie budzić wątpliwości.

Op art. 21 § 3 i 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy określenia zaległości podatkowej. Organy nie uwzględniły wpłaconych zaliczek, co naruszyło ten przepis.

Op art. 51

Ordynacja podatkowa

Definiuje zaległość podatkową jako podatek nie zapłacony w terminie. Sąd uznał, że wpłacone zaliczki powinny zmniejszyć tę zaległość.

Op art. 53 § 1 i 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Błędne ustalenie zaległości skutkowało błędnym naliczeniem odsetek.

Pomocnicze

u.z.p.d. art. 12 § 1 pkt 3 lit. b i e

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Określa stawkę podatku w wysokości 3% dla przychodów ze sprzedaży złomu, samochodów ciężarowych i odsetek bankowych.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

updof art. 44 § 1-3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Reguluje zasady opodatkowania na zasadach ogólnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez organy podatkowe poprzez nieuwzględnienie wpłaconych przez podatnika zaliczek na podatek dochodowy przy ustalaniu zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę.

Odrzucone argumenty

Skuteczność zrzeczenia się przez podatnika opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 122, 187 § 1, 191, 180 § 1, 181 pkt 1, 188, 199 Ordynacji podatkowej) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności i pominięcie wniosków dowodowych.

Godne uwagi sformułowania

Z jego treści musi wynikać, że podatnik "zrzeka się opodatkowania w formie ryczałtu....za dany rok". Za niewystarczające uznać należy oświadczenie, nawet złożone w terminie, jeżeli z jego treści wynika jedynie, że podatnik za dany rok podatkowy zamierza rozliczać się na zasadach ogólnych. wpłacone świadczenia podatkowe winny być zaliczone na należny podatek dochodowy od tego podatnika wyliczony według prawidłowych zasad

Skład orzekający

Jadwiga Danuta Mróz

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

sędzia

Marta Semiczek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę w przypadku wpłacenia zaliczek na podatek dochodowy w niewłaściwej formie opodatkowania. Skuteczność zrzeczenia się ryczałtu i wymogi formalne związane z tym oświadczeniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który wpłacał zaliczki na podatek dochodowy, ale nie złożył skutecznie oświadczenia o rezygnacji z ryczałtu. Interpretacja wymogów formalnych oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne wymogi w prawie podatkowym oraz jak błędy w procedurze mogą prowadzić do wadliwych decyzji organów, nawet jeśli podatnik podjął próbę wywiązania się z obowiązków. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące zaliczenia wpłaconych zaliczek.

Nawet jeśli nie zrzekłeś się ryczałtu, wpłacone zaliczki mogą uratować Cię przed odsetkami!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 266/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Jadwiga Danuta Mróz /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Zubrzycki
Marta Semiczek
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatki inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 144 poz 930
art. 9 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 21 par. 3 i 4, 51, 53 par. 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędziowie: S. NSA Janusz Zubrzycki Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant: Małgorzata Jakubiak po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. Sz. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za okres od stycznia do grudnia 2000 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że wymieniona w pkt I decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego J. Sz. kwotę 8.074,30 zł (osiem tysięcy siedemdziesiąt cztery złote i trzydzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Z. Ś. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia J. Sz. (NIP 887-111-54-43) zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za okres od stycznia do grudnia 2000 r. w łącznej kwocie [...] , zaległość podatkową w kwocie [...] oraz odsetki za zwłokę od w/w zaległości w kwocie [...] liczone od dnia upływu terminu płatności ryczałtu za poszczególne miesiące 2000 r. do dnia wydania decyzji przez organ I instancji.
Podstawę przyjętych rozstrzygnięć stanowiły ustalenia przeprowadzonej w czerwcu 2001 r. przez Urząd Skarbowy w Z. Śl. kontroli w zakresie prawidłowości wyboru formy opodatkowania podatkiem dochodowym w roku 2000 i ustalenia przychodów za okres od stycznia do grudnia 2000 r. Stwierdzono w niej, że J. Sz. prowadził od września 1999 r. do 29 grudnia 2000 r. działalność gospodarczą w zakresie obrotu metalami żelaznymi i nieżelaznym pod nazwą: Firma A. W pierwszym roku działalności nie osiągnął przychodów. Ustalono też, że podatnik nie złożył w Urzędzie Skarbowym pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się na 2000r. opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Mimo nie zrzeczenia się ryczałtowej formy opodatkowania, zdarzenia gospodarcze ewidencjonował w prowadzonej księdze przychodów i rozchodów, oraz składał deklaracje i wpłacał zaliczki miesięczne na podatek dochodowy (PIT-5). Ze złożonego w dniu 20 kwietnia 2000 r. zeznania PIT-36 wynikało, że J. Sz. opodatkował dochód z działalności gospodarczej za 2000 r. na zasadach ogólnych.
W toku kontroli podatkowej J. Sz. na potwierdzenie skuteczności zrzeczenia się opodatkowania w formie ryczałtu, przedłożył pismo z datą 10 stycznia 2000 r. skierowane do Urzędu Skarbowego w Ząbkowicach Śl. w którym informuje: ,,..w roku podatkowym 2000 pozostaję na ogólnych zasadach opodatkowania i będę prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów" (K-130 akt podatkowych). Na piśmie brak jest stempla wpływu do urzędu, a podatnik nie przedstawił potwierdzenia nadania w/w pisma w urzędzie pocztowym. Podatnik złożył też oświadczenie, w którym wyjaśnił, że pismo przesłał za pośrednictwem poczty przesyłką zwykłą w dniu 14 stycznia 2000 r. W celu uwiarygodnienia swojego twierdzenia, przedłożył pisemne oświadczenie z dnia 25.06.2001 r. w którym B. H. zaświadcza, że była świadkiem umieszczenia w kopercie zawiadomienia o formie opodatkowania z dnia 10.01.2000 r. i wrzucenia przez J. Sz. koperty do skrzynki pocztowej przy urzędzie pocztowym w Z. Śl. Urząd Skarbowy nie uznał złożonych wyjaśnień jako dowodu potwierdzającego przesłanie wymaganego oświadczenia o rezygnacji z ryczałtu, bowiem przeprowadzone postępowanie ( w tym również w zakresie ewidencjonowania wpływających do urzędu przesyłek) potwierdziło że dokument taki do urzędu nie wpłynął. Kontrola źródłowa potwierdziła też, że nie wystąpiły inne przesłanki wyłączające podatnika ze zryczałtowanej formy opodatkowania.
Stwierdzony brak podstaw do opodatkowania na zasadach ogólnych -skutkował wszczęciem postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz.930).
Na podstawie zapisów w prowadzonej przez podatnika w 2000 r. księdze przychodów i rozchodów oraz dowodów źródłowych ustalono, że kontrolowany osiągnął przychody ze sprzedaży złomu, samochodu ciężarowego stanowiącego środek trwały oraz z odsetek na rachunku bankowym firmy. W wyniku weryfikacji księgi przychodów i rozchodów, potraktowanej przez Urząd Skarbowy jako ewidencja przychodów podatnika ryczałtowego, skorygowano tylko nieznacznie przychody i zmniejszono je o wysokość zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Tak ustalone przychody za poszczególne miesiące 2000 r. opodatkowano zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. "b" i "e" ustawy z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym - stawką podatku w wysokości 3%.
Podatnik, zastępowany przez pełnomocników, nie kwestionował dokonanych korekt wysokości przychodu, zarzucił jednak brak podstaw do przyjętej przez urząd zryczałtowanej formy opodatkowania uznając, że skutecznie zrzekł się tej formy i winien być rozliczony z podatku dochodowego za 2000 r. na zasadach ogólnych.
Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż dokonanie podatnikowi wymiaru zryczałtowanego podatku dochodowego było prawidłowe i zasadne. W odniesieniu do zarzutu odwołania dotyczącego dokumentu o rezygnacji ze zryczałtowanej formy opodatkowania, organ odwoławczy uznał, że przedstawione przez podatnika dokumenty z szeregu powodów nie mogą być uznane za wiarygodne. Przede wszystkim organ powołał się na wyjaśnienia Urzędu Skarbowego w Ząbkowicach Śl. z których wynika, że przedmiotowe zawiadomienie podatnika nie wpłynęło do organu, co stwierdzono na podstawie kontroli prowadzonych w tym okresie ewidencji wpływu korespondencji, w szczególności: dziennika korespondencji i odrębnej ewidencji prowadzonej wyłącznie do ewidencjonowania wszystkich zawiadomień przesłanych pocztą jak i składanych osobiście przez podatników dotyczących formy opodatkowania za dany rok podatkowy. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, podatnik nie wykazał staranności, w potwierdzeniu złożenia w urzędzie tak istotnego dla niego w skutkach podatkowych oświadczenia, zaś dowodu bezpośredniego nie mogą zastąpić złożone przez niego i B. H. - oświadczenia o nadaniu przesyłki, skoro korespondencja ta nigdy do urzędu nie dotarła.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca zarzuca decyzjom obu instancji - naruszenie prawa procesowego tj:
* art.122, art.187 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem granic ustawowej zasady swobodnej oceny dowodów;
* art.180 § 1, art.181 pkt 1, art.188 i art.199 Ordynacji podatkowej polegające na nieuzasadnionym pominięciu wniosków dowodowych i zaniechanie ich przeprowadzenia - w tym przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków oraz z przesłuchania strony.
Podniesiono też, że zawiadomienie o rezygnacji zostało przesłane do organu podatkowego w formie zwykłej przesyłki pocztowej, a żaden przepis prawa nie wymaga uzyskania przez podatnika potwierdzenia odbioru pisma przez organ lub posiadania innych dowodów doręczenia pisma.
Naruszenie przepisów postępowania w ocenie strony skarżącej doprowadziło w konsekwencji do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art.9 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym - poprzez niewłaściwe jego zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała w całości stanowisko i argumenty zawarte w decyzjach organów podatkowych.
Na rozprawie, pełnomocnik skarżącego powołał się na zapadłe w sprawie o przestępstwo karne skarbowe (art.56 § 2 Kks w zw. z art.56 § 1 Kks) uniewinniające wyroki Sądu karnego obu instancji ( wyrok Sądu Rejonowego w Z. Śl. z dnia 12.05.2003 r. sygn.akt II Ks 35/02 i Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 4.02.2004 r. sygn. akt IV Ka 846/03), które miałyby przemawiać za skutecznym zrzeczeniem się przez podatnika zryczałtowanej formy opodatkowania.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyj nymi. Działając w oparciu o w/w przepisy;
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - w składzie orzekającym - w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż podniesione w skardze.
Poza sporem pozostaje fakt, że J. Sz. spełniając przesłanki z art.6 ust.4 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 ze zm.) w 2000 r. obowiązany był opłacać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Główny i zasadniczo jedyny zarzut skargi , jak i wcześniejszego postępowania podatkowego sprowadzał się do kwestionowania stanowiska organów podatkowych w zakresie nieskuteczności złożenia przez podatnika - z mocy prawa opodatkowanego zryczałtowanym podatkiem dochodowym -pisemnego oświadczenia o rezygnacji z opodatkowania w formie ryczałtu.
Mimo, że podatnik z mocy prawa podlegał obowiązkowi rozliczania się z podatku dochodowego w formie ryczałtu, to zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 w/w ustawy mógł zrzec się opodatkowania w tej formie, pod warunkiem złożenia urzędowi skarbowemu, w terminie do 20 stycznia roku podatkowego - pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu i zawiadomienia o założeniu od 1 stycznia roku podatkowego, podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zatem od woli podatnika, a nie organu, zależała możliwość wyboru formy opodatkowania, jednak po spełnieniu wymaganych przez przepisy prawa warunków.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej, nie podzielił zarzutów skargi dotyczących skuteczności rezygnacji przez podatnika z ryczałtowej formy opodatkowania. Organy podatkowe trafnie uznały, że skarżący nie spełnił przesłanek z art.9 ust.l i ust.2 powołanej wcześniej ustawy z 20 listopada 1998 r. Zgromadzony materiał dowodowy, mimo odmowy dopuszczenia wnioskowanego przez pełnomocników skarżącego - dowodu z przesłuchania świadka B. H. i przesłuchania strony, spełniał wymogi
pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy podatkowe przeprowadziły wnikliwe postępowanie w celu wyjaśnienia, czy przesyłka nadana (według oświadczenia strony) 14 stycznia 2000 r. wpłynęła do Urzędu, dopuściły też dowód z oświadczenia B. H. i wyjaśnień strony na okoliczność nadania przesyłki, jednak nie mogły one stanowić skutecznego przeciwdowodu w sytuacji, gdy oświadczenie takie do urzędu nie dotarło. Podatnik nie posiada potwierdzenia jego nadania, ani innymi dowodami nie wykazał że je złożył. W tej sytuacji, zarówno postępowanie dowodowe jak i przyjęte przez organy podatkowe wnioski nie naruszają prawa.
Zasadność przyjętego przez organy podatkowe stanowiska, potwierdza też, argumentacja wyroku sądu apelacyjnego, sprawie o naruszenie przepisów karno - skarbowych. Sąd Okręgowy w Ś., w wyroku z dnia 4 lutego 2004 r. sygn. akt IV Ka 846/03, mimo utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego, uniewinniającego od zarzutu popełnienia czynu z art.56 Kks, stwierdził: cyt. ".. zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dał podstaw do uznania, iż oskarżony dopełnił wymogu złożenia w urzędzie skarbowym oświadczenia o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2000.
Z dowodów, tych wynika, co najwyżej, że wysyłając list zawierający wspomniane oświadczenie, oskrżony podjął próbę (usiłował) zrzeczenia się prawa do ryczałtowego sposobu rozliczania podatku, podczas gdy za zrzeczenie uznać należy sytuację, w której oświadczenie woli oskarżonego dotarłoby do urzędu skarbowego", i dalej "...w interesie oskarżonego leżało udowodnienie zrzeczenia się zryczałtowanej formy opodatkowania, ...dowodami najwłaściwszymi i najskuteczniejszymi (niepodważalnymi) dla udowodnienia omawianej kwestii złożenia oświadczenia są dowody z dokumentu, a więc albo z pocztowego potwierdzenia nadania przesyłki poleconej albo z zaświadczenia potwierdzającego złożenie pisma w biurze podawczym urzędu. W konsekwencji uznać należy, że dowodzenie złożenia zaświadczenia (a ściślej wysłania go pocztą) wyjaśnieniami oskarżonego, zeznaniami świadków czy też rzekomą kopią oświadczenia...jest mało wiarygodne, a często wręcz nieskuteczne". Te obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku, na który powołał się pełnomocnik skarżącego, przytoczono jedynie dla potwierdzenia, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe nie nosi - jak to zarzucano w skardze (art.122 i art.191 Op) - cech dowolności, skoro do analogicznych wniosków doszedł Sąd w sprawie karnej.
Słusznie przyjęto również, że zarówno prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jak i składanie miesięcznych deklaracji na zaliczki w podatku dochodowym nie może być uznane za skuteczne zrzeczenie się prawa do ryczałtu.
Nie można też czynić zarzutu organom, że przez cały 2000 r. akceptowały składanie przez podatnika deklaracji PIT-5 i nie wyjaśniły jego rzeczywistej sytuacji. Wynikający z art.121 Ordynacji podatkowej - obowiązek informowania strony, dotyczy toczącego się postępowania, nie ma charakteru absolutnego i związany jest ściśle z posiadanym przez organ stanem wiedzy.
W sytuacji gdy prawa i obowiązki podatnika zależą od wielu czynników, w dodatku zmiennych w czasie i niemożliwych do przewidzenia przez Urząd -nie można stawiać organom podatkowym zarzutu zaniedbania obowiązku informowania strony o skutkach jej działań. Tak dalece rozumiany obowiązek, nie byłby już obowiązkiem informowania, ale obowiązkiem przewidywania skutków podatkowych działań strony. Nie może zatem - czynić zarzutu zaniedbania obowiązku przez organy - podatnik, który w swoim własnym interesie nie podjął odpowiednich starań, aby pismo mające tak ważne dla niego skutki - istotnie zostało złożone w urzędzie, lub przynajmniej aby posiadać potwierdzenie jego złożenia. Tym bardziej, że wszelką korespondencję kierowaną do urzędu (np. deklaracje miesięczne na zaliczki) podatnik składał osobiście, lub przesyłał listem poleconym, nigdy zwykłym, stąd wynika, że miał świadomość wagi posiadania potwierdzenia na złożenie określonego dokumentu do urzędu. W interesie samego podatnika leżało zachowanie staranności w dopełnieniu czynności, z której zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne. W tej sytuacji, dokonana przez organy podatkowe ocena podstawowego zarzutu skargi, jest zgodna z prawem i mieści się w granicach uprawnień organu do swobodnej oceny dowodów.
W przypadku jakiegokolwiek sporu między podatnikiem i organem podatkowym, obowiązkiem tego drugiego jest poszukiwanie podstawy obowiązku lub uprawnienia w treści obowiązujących norm prawa podatkowego. Wracając, przy tak poczynionej konstatacji do treści art.9 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, zgodzić należy się z argumentem skarżącego, że żaden przepis prawa nie nakłada na podatnika obowiązku posiadania potwierdzenia że oświadczenie złożone zostało w urzędzie. Podkreślić jednak należy, że oświadczenie podatnika o zrzeczeniu się opodatkowania w formie ryczałtu jest dokumentem prywatnym - oświadczeniem woli podatnika, konkretnej treści, złożonym urzędowi skarbowemu - zatem tylko skuteczne złożenie tego oświadczenia wywołać mogło zamierzone przez podatnika skutki. To właśnie podatnik, we własnym interesie, dla uzyskania pewności i jasności swojej sytuacji podatkowej winien zadbać aby jego oświadczenie woli o zrzeczeniu się ryczałtu dotarło do urzędu, jak również o to, aby w przypadku jego zagubienia w urzędzie móc wykazać, że takie oświadczenie złożył i to w określonym terminie - gdyż to on z powyższej okoliczności wywodzi pozytywne dla siebie skutki prawne.
Rozważając treść oświadczenia woli, jakim jest rezygnacja z ryczałtu, pamiętać należy, iż poza wymogiem pisemności i złożenia w określonym terminie - musi być ono wyrażone w sposób jednoznaczny, nie budzący żadnych wątpliwości. Z jego treści musi wynikać, że podatnik "zrzeka się opodatkowania w formie ryczałtu....za dany rok". Za niewystarczające uznać należy oświadczenie, nawet złożone w terminie, jeżeli z jego treści wynika jedynie, że podatnik za dany rok podatkowy zamierza rozliczać się na zasadach ogólnych. Stąd, nawet gdyby przyjąć, że pismo J. Sz. z dnia 10.01.2000 r. (k-130 akt podatkowych) zostało złożone w urzędzie skarbowym, to skoro z jego treści wynika jedynie informacja że podatnik ".. w roku podatkowym 2000 pozostaje na ogólnych zasadach opodatkowania i będzie prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów", to w ocenie Sądu pismo takie nie spełniało wymogów oświadczenia przewidzianego w art. 9 ust.l i 2 w/w ustawy, nie mogło zatem wywołać oczekiwanego przez podatnika skutku - w postaci zwolnienia z ryczałtu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - badając legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych nie jest ograniczony zarzutami skargi. Zasadniczym i jedynym powodem uchylenia w trybie art. 145 §1 pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. l270) zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej, było stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, polegające na istotnym uchybieniu normom przepisu art. 21 § 3 i § 4 w związku z art. 51 oraz art. 53 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Organy podatkowe wydając przedmiotowe decyzje nie uwzględniły kwot wpłaconych przez podatnika do Urzędu Skarbowego w trakcie 2000 roku - tytułem miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy, stąd decyzja w części dotyczącej określenia zaległości podatkowej i wysokości odsetek od zaległości - narusza prawo.
Zgodnie z art.51 § 1 i § 2 Ordynacji, zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności. W sprawie niniejszej organy obu instancji przyjęły, że skarżący nie uiścił żadnej części zryczałtwanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu uzyskanego dochodu (przychodu) z działalności gospodarczej w zakresie obrotu metalami, do zapłaty którego był zobowiązany, pomimo, że od dochodów z tej działalności uiszczał on podatek dochodowy w formie zaliczek na podatek dochodowy na zasadach ogólnych -zgodnie z art. 44 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (updof).
Zdaniem Sądu, stanowisko to narusza art.51 Ordynacji podatkowej, należy bowiem stwierdzić, że przepisy obowiązującego systemu podatkowego przewidują jeden podatek dochodowy od dochodów lub przychodów osób fizycznych. Podatek ten uiszczany jest albo na zasadach ogólnych, przewidzianych w szczególności w art.44 i 45 updof, albo w formie zryczałtowanej, której zasady rozliczeń regulują przepisy art. 21 i art.22 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nrl44,poz.930 ze zm.), lub w innych formach ryczałtowych. Nie zmienia to jednak faktu, że w każdym przypadku mamy do czynienia z podatkiem dochodowym od dochodów (przychodów) osób fizycznych.
Dlatego też, jeśli podatnik uiszczał ten podatek w niewłaściwej formie, tj. ryczałtowo, gdy powinien rozliczać się na zasadach ogólnych, lub według zasad ogólnych, kiedy obowiązywało go rozliczenie ryczałtowe, uiszczone świadczenia podatkowe winny być zaliczone na należny podatek dochodowy od tego podatnika wyliczony według prawidłowych zasad ( np. wyrok NSA z 7.07.2000 r. sygn.akt I SA/Lu 492/99).
Zatem, podatek uiszczony przez skarżącego tytułem podatku dochodowego od osób fizycznych (na zasadach ogólnych), powinien być uwzględniony w wydanej przez organy podatkowe dcyzji - jako uiszczona część należnego podatku zryczałtowanego od przychodów ewidencjonowanych, mająca wpływ na zmniejszenie wysokości zaległości podatkowej i konsekwentnie, na wysokość należnych od zaległości - odsetek za zwłokę.
Organy podatkowe ustaliły w przedmiotowej sprawie łączną kwotę zobowiązania podatkowego z tytuł ryczałtu za poszczególne miesiące 2000 roku w wysokości: [...]. W decyzjach obu instancji podano, że zobowiązanie jest jednocześnie zaległością podatkową, a należne odsetki za zwłokę, od terminów płatności zryczałtowanego podatku dochodowego za poszczególne miesiące - policzono od całych kwot zaległości, równego w decyzji zobowiązaniu podatkowemu. Taki sposób rozliczenia oznacza, że określając na podstawie art. 21 § 3 Op zaległość podatkową, oraz na podstawie art. 53 § 4 Op - odsetki za zwłokę, organy podatkowe nie uwzględniły kwot, jakimi dysponował Urząd Skarbowy z tytułu - jakkolwiek wadliwie, to jednak deklarowanego i wpłacanego podatku dochodowego na zasadach ogólnych. Zatem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Urzędu Skarbowego w Z. Sl. są w zakresie zaległości i odsetek za zwłokę - wadliwe.
Wadliwości tej, nie mógł skuteczne konwalidować dokonany przez Urząd Skarbowy w Z. Sl. sposób przerachowania wpłaconych przez podatnika w trakcie roku podatkowego zaliczek, na zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym - określoną w spornej decyzji. Błędnie określona wysokość zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę może być skorygowana tylko w prawidłowo wydanej decyzji Izby Skarbowej.
Mając powyższe na uwadze, mimo że Sąd nie podzielił zarzutów podnoszonych w skardze, to stwierdzone naruszenie przepsów prawa materialnego - art.21 § 3 i § 4 w związku z art.51 oraz art. 53 §1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1998 r. Ordynacja podatkowa, polegające na wadliwym określeniu w decyzji kwot zaległości podatkowej i wysokości odsetek - obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej na podstawie art. 145 §1 pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153,poz.l270). Orzeczenie w pkt 2 uzasadnione jest treścią art. 152, zaś co do kosztów postępowania - pkt 3 - orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI