I SA/Wr 2656/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-11-15
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatku naliczonegoumowa menedżerskanieważność czynności prawnejłączenie funkcjiKodeks HandlowyKodeks cywilnykoszty uzyskania przychodukontrola skarbowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych, uznając prawo spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego od usług menedżerskich, ponieważ umowa menedżerska nie była nieważna z powodu rzekomego naruszenia zakazu łączenia funkcji.

Sprawa dotyczyła prawa spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego od usług menedżerskich. Organy podatkowe zakwestionowały to prawo, uznając umowę menedżerską za nieważną z powodu rzekomego naruszenia przez Z.N. zakazu łączenia funkcji członka Rady Nadzorczej i Zarządu. Sąd uchylił decyzje organów, stwierdzając, że umowa była ważna, a Z.N. został prawidłowo powołany na członka zarządu, a jego rezygnacja z funkcji w Radzie Nadzorczej była skuteczna.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dotyczyła prawa spółki "A L. Sp. z o.o." do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego od faktury wystawionej z tytułu umowy menedżerskiej. Organy skarbowe zakwestionowały prawo do odliczenia, uznając umowę za nieważną z powodu naruszenia przez Z.N. zakazu łączenia funkcji członka Rady Nadzorczej i Zarządu, co miało skutkować nieważnością umowy na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 207 Kodeksu Handlowego. Spółka argumentowała, że Z.N. skutecznie zrezygnował z funkcji w Radzie Nadzorczej przed powołaniem do Zarządu, a także, że umowa była prawidłowo zawarta. Sąd, odwołując się do wcześniejszego wyroku w podobnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, uznał, że umowa menedżerska nie była dotknięta wadą nieważności. Sąd stwierdził, że Z.N. został prawidłowo powołany na członka zarządu, a jego rezygnacja z funkcji w Radzie Nadzorczej była skuteczna od dnia jej złożenia i dotarła do właściwego adresata (Zarządu). Sąd zakwestionował również interpretację art. 207 Kodeksu Handlowego przez organy skarbowe, wskazując, że zakaz ten wyklucza pełnienie funkcji kontrolnych przez członka zarządu, a nie skutkuje nieważnością powołania na członka zarządu. W konsekwencji, sąd uznał, że wadliwie zastosowano art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT oraz § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów, ponieważ nie było podstaw do pozbawienia spółki prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd uchylił zaskarżone decyzje organów skarbowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa menedżerska nie jest nieważna. Z.N. skutecznie zrezygnował z funkcji w Radzie Nadzorczej przed powołaniem do Zarządu, a jego powołanie do Zarządu było prawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rezygnacja Z.N. z funkcji członka Rady Nadzorczej była skuteczna od dnia jej złożenia i dotarła do właściwego adresata (Zarządu). Powołanie na członka Zarządu było prawidłowe, a interpretacja art. 207 K.h. przez organy skarbowe była wadliwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 19 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 25 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 54 § ust. 4 pkt 5 lit. c

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

k.h. art. 207

Kodeks Handlowy

k.h. art. 199

Kodeks Handlowy

k.h. art. 203

Kodeks Handlowy

k.h. art. 746 § § 2

Kodeks Handlowy

k.c. art. 61

Kodeks cywilny

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa menedżerska nie była nieważna z powodu naruszenia zakazu łączenia funkcji. Rezygnacja Z.N. z funkcji członka Rady Nadzorczej była skuteczna. Powołanie Z.N. na członka Zarządu było prawidłowe. Sąd błędnie zastosował art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT i § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów.

Odrzucone argumenty

Umowa menedżerska była nieważna z powodu naruszenia zakazu łączenia funkcji członka Rady Nadzorczej i Zarządu. Naruszenie przepisów dotyczących reprezentacji Spółki przy podpisywaniu umowy. Wydatki związane z umową menedżerską nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Godne uwagi sformułowania

nie można postawić zarzutu nieważności w rozumieniu art. 58 § 1 K.c., gdyż Z. N. - wbrew ustaleniom przyjętym przez organy skarbowe - został prawidłowo w dniu [...] powołany na członka zarządu skarżącej spółki. Sąd rejestrowy badał, czy zgłoszenie do rejestru i dołączone do niego dokumenty zgadzają się pod względem formy i treści z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawnymi. Zakaz wynikający z art. 207 K.h. wskazuje przede wszystkim na wykluczenie takiej osoby z pełnienia funkcji kontrolnych, czyli ze składu rady nadzorczej, a nie skutkuje nieważnością powołania na funkcję członka zarządu spółki.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Halina Betta

sędzia

Anetta Chołuj

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu łączenia funkcji w spółkach, ważności umów, prawa do odliczenia VAT w kontekście kosztów uzyskania przychodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów obowiązujących w 1999 roku, choć zasady interpretacji przepisów K.h. i K.c. pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów Kodeksu Handlowego dotyczących struktury spółek i jak błędy organów podatkowych mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Pokazuje też, jak ważne jest udowodnienie skuteczności oświadczeń woli.

Nieważna umowa menedżerska? Sąd wyjaśnia, kiedy zakaz łączenia funkcji nie dyskwalifikuje transakcji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 2656/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Halina Betta
Janusz Zubrzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 19 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
I SA/ Wr 2656/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Paulina Biernat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A L. spółki z o.o. z/s w L. na decyzje Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 1999 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...]Nr [...], II. orzeka, że wymienione w punkcie I decyzje nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz "A L. spółki z o.o. z/s w L. kwotę 1.515,00 zł (jeden tysiąc pięćset piętnaście złotych) tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi "A L. Sp. z o.o. z/s w L. jest decyzja Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...]Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej we W. - Ośrodka Zamiejscowego w J. G. z dnia [...]Nr [...], określającą w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1999 r.:
- zobowiązanie podatkowe w wysokości [...],
- zaległość podatkową w wysokości [...],
- odsetki za zwłokę w wysokości [...]
oraz ustalającej kwotę dodatkowego zobowiązania za ten miesiąc w wysokości [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w dniach od [...] do [...] Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej we W. - Ośrodka Zamiejscowego w J. G. przeprowadził w Spółce z o.o. A L., z/s w L., kontrolę w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1999 oraz podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 roku. W wyniku przeprowadzonej kontroli Inspektor zakwestionował jako koszty uzyskania przychodu wydatki związane z zarządzaniem firmą poniesione w 1999 roku na podstawie umowy menedżerskiej zawartej w dniu [...]. ze Z. N., która została podpisana ze strony Spółki A przez przewodniczącego Rady Nadzorczej - W.K.
Inspektor uznał, że ww. umowa jest nieważna z uwagi na stwierdzenie w wyniku kontroli faktu naruszenia ustawowego zakazu łączenia funkcji nadzorczych z funkcjami zarządczymi, który wynika z zapisu art. 207 Kodeksu Handlowego. Inspektor ustalił bowiem, że Z. N. w okresie od [...]do [...]pełnił w kontrolowanej Spółce zarówno funkcję członka Rady Nadzorczej, jak i członka Zarządu. Naruszenie tego bezwzględnie obowiązującego zakazu czyni w opinii Inspektora czynności prawne dokonane ze Z.N. oraz przez Z. N. - nieważnymi na mocy art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego. Poza tym na nieważność umowy zawartej ze Z. N. wpłynął - zdaniem Inspektora - fakt naruszenia przy jej podpisywaniu przepisów dotyczących reprezentacji Spółki, ustanowionych w art. 199 Kodeksu Handlowego, które nie zostały zmienione umową Spółki. Zatem do skutecznego zawarcia umowy niezbędna była reprezentacja łączna, tj. złożenie podpisów przez dwóch członków Zarządu Spółki lub jednego wraz z prokurentem.
Powyższe nieprawidłowości spowodowały - zdaniem Inspektora - nieważność tej umowy z mocy art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, a tym samym brak podstaw do zaliczenia przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodów na gruncie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.
Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz postanowienie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług i treść § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Inspektor zakwestionował w miesiącu kwietniu 1999 r. prawo Spółki do dokonania obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w wysokości: [...], wynikającą z faktury VAT nr [...]z dnia [...]wystawionej z tytułu zawarcia wyżej opisanej umowy.
Spółka nie zgadzając się z decyzją Inspektora Kontroli Skarbowej złożyła odwołanie z wnioskiem o jej uchylenie i przeprowadzenie ponownej kontroli lub umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu odwołania Spółka zaprzeczyła jakoby Z. N. pełnił jednocześnie dwie funkcje. Z. N. został powołany w skład Rady Nadzorczej w dniu [...] i w dniu [...]na posiedzeniu Rady Nadzorczej złożył zgodnie z art. 746 § 2 Kodeksu cywilnego rezygnację z tej funkcji. Po złożeniu rezygnacji z funkcji członka Rady Nadzorczej, w tym samym dniu Z. N. został powołany na członka Zarządu Spółki. Rezygnacja ta była czynnością jednostronną i skuteczną w myśl art. 61 ww. ustawy, ponieważ dotarła do adresata w sposób dostatecznie zrozumiały i została przez Radę Nadzorczą przyjęta, co zostało odnotowane w protokole Nr [...]z posiedzenia Rady Nadzorczej Spółki "A odbytego w dniu [...]. W opinii Spółki należy zatem przyjąć, że z tym dniem Z. N. przestał być członkiem Rady Nadzorczej, a uchwała Nr 5 podjęta przez Zwyczajne Zgromadzenie Wspólników w dniu [...]o odwołaniu Z. N. ze składu członków Rady Nadzorczej tylko ten fakt kontrasygnowała. Dodatkowo Spółka zwróciła uwagę, że zgodnie z § 19 pkt 5 umowy Spółki Rada Nadzorcza miała prawo oddelegować ze swojego składu członka do wykonywania czynności członka Zarządu Spółki.
W kwestii prawidłowej reprezentacji Spółki przy podpisywaniu umowy ze Z. N. Spółka wskazała na istnienie uchwały nr [...] z dnia [...], którą Rada Nadzorcza Spółki A delegowała jej przewodniczącego - W. K. do zawarcia kontraktu menedżerskiego ze Z. N., do czego miała prawo.
Ponadto Spółka nie zgodziła się z zakwestionowaniem w całości kosztów Zarządu. Inspektor winien ustalić co faktycznie było niezbędnym kosztem poniesionym w celu uzyskania przychodu.
Izba Skarbowa we W. - Ośrodek Zamiejscowy w J. G. nie uwzględniła zarzutów odwołania.
Stwierdziła, że art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm.) przyznaje podatnikowi prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w dokumentach zakupu. Prawo to jednak zostało ograniczone przez ustawodawcę w przypadkach określonych m.in. w art. 25 ust. 1 tejże ustawy oraz w § 54 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 z późn. zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 25 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy obniżenia kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Również z § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c wyżej powołanego rozporządzenia wynika, że faktury potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Biorąc pod uwagę stan faktyczny rozpatrywanej sprawy oraz wyżej powołane postanowienia należy uznać, że Inspektor był zobligowany do zakwestionowania prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od zakupu usług menedżerskich, ponieważ wydatki te nie zostały uznane jako koszty uzyskania przychodów w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z uwagi na stwierdzenie nieważności zawartej umowy menedżerskiej (decyzja organu odwoławczego Nr [...]z dnia [...]- wydana w trybie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm.).
Stanowisko Inspektora w kwestii piastowania przez Z. N. w okresie od [...]do [...]jednocześnie funkcji członka Zarządu i Rady Nadzorczej, a tym samym fakt naruszenia bezwzględnie obowiązującego w tym zakresie przepisu art. 207 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934r. - Kodeks Handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 z późn. zm.) - należy uznać jako słuszne, a argumenty Spółki zawarte w odwołaniu dotyczące spornych umów nie zasługują wg Izby Skarbowej na uwzględnienie. Z wyjaśnień Spółki wynika bowiem, że Z. N. złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej w dniu [...], co zostało odnotowane w protokole z posiedzenia Rady Nadzorczej odbytego w tymże dniu. Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że zgodnie z postanowieniem art. 208 § 1 Kodeksu Handlowego rada nadzorcza składa się przynajmniej z trzech członków, wybieranych uchwała wspólników, natomiast wg § 2 umowa spółki może ustanowić inny sposób powoływania członków rady nadzorczej. Tymczasem umowa Spółki "A z dnia [...]nie zmieniła sposobu powoływania członków Rady Nadzorczej, ustanawiając w § 15 pkt 2, iż członków Rady Nadzorczej powołuje i odwołuje Zgromadzenie Wspólników. Wobec tego rezygnacja Z. N. nie powinna być skierowana do Rady Nadzorczej, lecz do organu powołującego członków Rady Nadzorczej, tj. Zgromadzenia Wspólników. W aktach sprawy istnieje protokół Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki "A odbytego dnia [...], z którego wynika, że uchwałą nr 5 § 1 Walne Zgromadzenie z dniem [...]odwołało Z.N. ze składu Rady Nadzorczej, ponieważ podał się on do dymisji. Zatem należy stwierdzić, że przedmiotowe oświadczenie dotarło do "prawidłowego adresata", tj. do Zgromadzenia Wspólników dopiero w dniu [...]- zgodnie z treścią art. 61 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), na który powołuje się Spółka. Dopiero z tym dniem Z. N. przestał być członkiem Rady Nadzorczej Spółki A". Twierdzenie strony, iż zgodnie z § 19 pkt 5 umowy Spółki Rada Nadzorcza miała prawo oddelegować ze swojego składu członka do wykonywania czynności członka Zarządu Spółki - nie jest zgodne z treścią tegoż postanowienia. Zgodnie bowiem z § 19 ust. 2 pkt 5 umowy Spółki: "Do uprawnień Rady Nadzorczej należy w szczególności delegowanie członka lub członków Rady Nadzorczej do czasowego wykonywania czynności członka Zarządu Spółki w razie zwieszenia lub odwołania członków Zarządu czy też całego Zarządu lub gdy Zarząd z innych powodów nie może działać." Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, a zatem nie można potraktować powołania Z. N. na członka Zarządu jako jego delegowania do czasowego zarządzania Spółką, czemu przeczy również zebrana w trakcie kontroli dokumentacja.
Zatem uchwała Rady Nadzorczej Nr [...]stanowiąca o powołaniu Z.N. na członka Zarządu z dniem [...]. jest - w świetle art. 207 Kodeksu Handlowego, stanowiącego, iż członkowie zarządu nie mogą być jednocześnie członkami rady nadzorczej - nieważna, ponieważ - wbrew twierdzeniu Spółki - doprowadziła do zakazanego prawem pełnienia przez Z. N. w okresie od [...]do [...]zarówno funkcji nadzorczych, jak i zarządzających w kontrolowanej Spółce. Tym samym wszelkie czynności dokonane w wyżej określonym okresie ze Z. N. oraz przez Z. N. jako członka Zarządu Spółki - należy uznać również za nieważne na mocy art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, a więc i umowę menedżerską zawartą w dniu [...]ze Z.N.na zarządzenie Spółką A".
Organ odwoławczy zaznaczył także, że w przedmiotowej sprawie bez znaczenia pozostaje fakt naruszenia przy zawieraniu umowy ze Z. N. przepisów dotyczących prawidłowej reprezentacji Spółki "A, ponieważ nawet brak ww. naruszenia nie skutkowałby uznaniem tejże umowy jako ważnej - z uwagi ma wyżej powołaną nieprawidłowość.
W kwestii zarzutu dotyczącego nieuznania przez Inspektora w całości kosztów zarządu Spółki organ odwoławczy wyjaśnił, że nieważność czynności prawnej z powodu naruszenia ustawowych zakazów skutkuje na gruncie prawa podatkowego niemożnością zaliczenia wydatków związanych z tymi czynnościami do kosztów uzyskania przychodów. W przedmiotowej sprawie stwierdzono, iż Z. N. został powołany na członka Zarządu z naruszeniem normy art. 207 Kodeksu Handlowego, a skutkiem tego naruszenia jest bezwzględna nieważność tej czynności jako sprzecznej z prawem, a tym samym ww. spornej umowy. Zatem skoro przedmiotowe wydatki zostały poniesione na podstawie nieważnej umowy, a jedynie ważna czynność prawna w rozumieniu art. 58 Kodeksu cywilnego może stanowić podstawę uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów i zaksięgowania w tym charakterze danego zdarzenia gospodarczego - to nie mogą one być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.). Zatem wszystkie wydatki poniesione na podstawie umowy menedżerskiej z dnia [...]nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów i nie może tu być mowy o uznaniu tych wydatków w jakiejkolwiek części.
W skardze na tę decyzję, wnosząc o jej uchylenie, zarzucono naruszenie art. 217 Konstytucji RP oraz art. 247 § 1 pkt 2, art. 122, art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa, a także art. 58 kodeksu cywilnego, art. 203 Kodeksu handlowego, a także art. 7 ust. 5 i art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przede wszystkim zakwestionowano stanowisko organów skarbowych, że umowa z dnia [...]zawarta pomiędzy skarżącą spółką a spółką z o.o. B dotknięta jest wadą nieważności.
W uzupełnieniu skargi podniesiono dodatkowo, że organy skarbowe wadliwie zastosowały w sprawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, gdyż kwestionując możliwość zaliczenia danych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, błędnie kierowały się tylko przepisami Kodeksu handlowego oraz Kodeksu cywilnego, pomijając treść przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, stanowiącego jedyną podstawę rozstrzygnięcia w zakresie kosztów uzyskania przychodów. Ponadto w sprawie nie ma podstaw do uznania, że sporna umowa była nieważna na podstawie art. 58 K.c., gdyż przy jej zawieraniu nie doszło do naruszenia przepisów Kodeksu handlowego dotyczących reprezentacji.
Odnośnie natomiast zastosowania przepisu § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 z późn. zm.) podniesiono, że przepis ten nie znajduje zastosowania, gdyż sporna umowa nie jest dotknięta wadą nieważności z art. 58 K.c. oraz, że przepis ten stoi w sprzeczności z art. 217 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w przedmiocie wymiaru stronie skarżącej podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r., w której organy skarbowe zakwestionowały m.in. prawidłowość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków spółki podniesionych z tytułu wypłacanych wynagrodzeń Z.N. - Sąd wyrokiem z dnia 15 listopada 2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 2408-2409/02), uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone decyzje podatkowe.
W wyroku tym stwierdzono, że "umowie menedżerskiej z dnia [...]zawartej ze Z. N. nie można postawić zarzutu nieważności w rozumieniu art. 58 § 1 K.c., gdyż Z. N. - wbrew ustaleniom przyjętym przez organy skarbowe - został prawidłowo w dniu [...]powołany na członka zarządu skarżącej spółki. W świetle bowiem zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może budzić wątpliwości, że w dniu [...] na posiedzeniu Rady Nadzorczej, w którym uczestniczył Z. N., odczytane zostało jego oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka Rady Nadzorczej (wynika to jednoznacznie z protokołu posiedzenia Rady Nadzorczej), co pozwoliło Radzie Nadzorczej na dokonanie jego wyboru na członka zarządu spółki. W kontekście sporu między stronami o ważność złożonego oświadczenia o rezygnacji z funkcji członka Rady Nadzorczej i dokonanego powołania na członka zarządu i wyłaniającego się na tym tle zarzutu organów o naruszeniu normy art. 207 K.h., należy stwierdzić, że prawidłowość powołania Z. N. na członka zarządu spółki została skontrolowana przez Sąd Rejonowy w J. G., który - jak wynika z odpisu rejestru handlowego spółki na dzień [...] (k. 111 akt adm.) - wpisał Z. N. do tegoż rejestru jako członka zarządu. Tym samym uznać należy, że Sąd ten nie dopatrzył się naruszenia art. 207 K.h., skoro na podstawie art. 16 § 1 K.h. Sąd rejestrowy badał, czy zgłoszenie do rejestru i dołączone do niego dokumenty zgadzają się pod względem formy i treści z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawnymi.
Trafnie przy tym strona skarżąca podnosi, że w kwestii skuteczności prawnej oświadczenia Z. N. o rezygnacji z członka Rady Nadzorczej (z dniem [...]), która to informacja została przedstawiona na posiedzeniu Rady Nadzorczej w dniu [...], istnieje konieczność uwzględnia art. 746 § 2 K.c. oraz art. 61 K.c., zgodnie z którymi przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie, a oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Skoro zgodnie z art. 198 § 1 K.h. zarząd reprezentuje spółkę w sądzie i poza sądem, dla skuteczności oświadczenia Z. N. istotnym było dotarcie jego oświadczenia do zarządu spółki, ponieważ prawo do reprezentowania spółki, w tym przyjmowania oświadczeń woli, nie przysługuje radzie nadzorczej, ani zgromadzeniu wspólników. Organy skarbowe nie udowodniły w tej sprawie, aby oświadczenie Z. N., odczytane na posiedzeniu rady nadzorczej spółki w dniu [...], przy udziale - jak wynika z protokołu tegoż posiedzenia - E. K., Prezesa Zarządu spółki, nie dotarło do Zarządu spółki. W tej sytuacji uznać należy, że rezygnacja Z. N. z funkcji członka rady nadzorczej spółki była skuteczna prawnie od [...]. Późniejsze odwołanie Z. N. z tej funkcji przez zgromadzenie wspólników w dniu [...] miało jedynie charakter potwierdzający ten skutek.
Ponadto odnośnie normy art. 207 K.h., stanowiącej że członkowie zarządu nie mogą być jednocześnie członkami rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, zwrócić należy uwagę na niewłaściwe rozumienie tego przepisu przez organy skarbowe na tle niniejszej sprawy. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że członek zarządu nie może być członkiem rady nadzorczej. Przepis ten, zamieszczony w Oddziale 2 pn. "Nadzór" (Rozdział III, Dział XI Kodeksu handlowego) wyklucza zatem, aby mogło nastąpić połączenie władzy zarządzającej z władzą nadzorczą w ramach spółki z o.o., a zatem, że członek zarządu nie może zostać jednocześnie członkiem rady nadzorczej, aby zapobiec łączeniu funkcji zarządzającej z kontrolną. Jeżeli zatem doszłoby (hipotetycznie) do powołania członka rady nadzorczej na członka zarządu, to zakaz wynikający z art. 207 K.h. wskazuje przede wszystkim na wykluczenie takiej osoby z pełnienia funkcji kontrolnych, czyli ze składu rady nadzorczej, a nie skutkuje nieważnością powołania na funkcję członka zarządu spółki.
W świetle powyższego, organy skarbowe w niniejszej sprawie dokonały wadliwej wykładni art. 207 K.h. i stwierdziły naruszenie jego normy przez stronę skarżącą. Brak tym samym podstaw do kwestionowania ważności powołania w dniu [...]Z. N. na członka zarządu spółki, co powoduje, że prawidłowo przy zawarciu w dniu [...]kontraktu menedżerskiego ze Z. N. zastosowano tryb przewidziany w art. 203 K.h. Nieprawidłowo zatem organy skarbowe ustaliły, że przy zawieraniu tegoż kontraktu naruszony został przepis art. 198 § 1 K.h., co skutkować miało nieważnością tej umowy w rozumieniu art. 58 § 1 K.c., a tym samym z naruszeniem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), zwanej dalej również "updop", zakwestionowano zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenia wypłacone Z. N. na podstawie tegoż kontraktu menedżerskiego".
Powyższą argumentację Sądu, poczynioną w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych, Sąd akceptuje również na gruncie niniejszej sprawy. To zaś powoduje - skoro spornej umowie nie można postawić zarzutu nieważności w oparciu o art. 58 § 1 K.c. - że wadliwie w tej sprawie zastosowano art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz w § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.), gdyż nie zachodziły przesłanki do ich zastosowania i pozbawienia w oparciu o te przepisy strony skarżącej prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury wystawionej w dniu [...] przez Z. N.
W świetle powyższego, Sąd stwierdzając naruszenie przez organy skarbowe przepisów art. 19 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) polegające na bezpodstawnym pozbawieniu skarżącej spółki prawa do odliczenia podatku z faktury wystawionej z tytułu świadczenia przez Z. N. na jej rzecz usług menedżerskich - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji.
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji wydano w oparciu o przepis art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI