I SA/Wr 261/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi podatnika M. H. była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Podatnik sprzedał lokal mieszkalny w 2019 r. i skorzystał ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, deklarując przeznaczenie przychodu na cele mieszkaniowe. W tym celu zawarł umowę deweloperską na zakup innego lokalu, wpłacając środki w latach 2020-2022. Ostateczne ustanowienie odrębnej własności i przeniesienie własności lokalu nastąpiło jednak dopiero 31 sierpnia 2023 r., czyli po upływie ustawowego terminu trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie pierwszej nieruchomości (31 grudnia 2022 r.). Organy podatkowe uznały, że skoro nabycie własności lokalu nie nastąpiło w wymaganym terminie, podatnikowi nie przysługuje zwolnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że choć nabycie własności jest warunkiem koniecznym, to w sytuacji, gdy podatnik wywiązał się ze swoich zobowiązań finansowych wobec dewelopera, a opóźnienie w przeniesieniu własności nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego (po stronie dewelopera), nie powinno to skutkować pozbawieniem ulgi. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że nadmierny formalizm nie powinien niweczyć celu społecznego ulgi mieszkaniowej, zwłaszcza gdy podatnik nie miał wpływu na niedochowanie terminu przez dewelopera. W związku z tym Sąd uznał, że podatnikowi przysługuje prawo do skorzystania z ulgi mieszkaniowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej przy zakupie lokalu od dewelopera, zwłaszcza w kontekście opóźnień po stronie dewelopera i znaczenia umowy deweloperskiej jako podstawy do skorzystania ze zwolnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z umową deweloperską i opóźnieniem w przeniesieniu własności. Kluczowe jest wykazanie, że podatnik wywiązał się ze swoich zobowiązań i że opóźnienie nie było przez niego zawinione.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnikowi przysługuje zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jeśli przychód został przeznaczony na cele mieszkaniowe (zakup lokalu od dewelopera), ale ostateczne przeniesienie własności nastąpiło po upływie ustawowego terminu, z przyczyn leżących po stronie dewelopera?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnikowi przysługuje zwolnienie, ponieważ opóźnienie w przeniesieniu własności przez dewelopera, niezawinione przez podatnika, nie powinno pozbawiać go ulgi mieszkaniowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest wywiązanie się podatnika z zobowiązań finansowych wobec dewelopera i spełnienie przesłanek materialnych ulgi. Opóźnienie w przeniesieniu własności przez dewelopera, na które podatnik nie miał wpływu, nie powinno skutkować pozbawieniem go preferencji podatkowej, co byłoby przejawem nadmiernego formalizmu.
Jak należy interpretować pojęcie 'nabycia własności' w kontekście umowy deweloperskiej dla celów zastosowania ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 25a ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpłaty dokonywane przez nabywcę na podstawie umowy deweloperskiej stanowią wydatki na budowę własnego lokalu mieszkalnego, a terminowe wywiązanie się przez podatnika z tych płatności, nawet przy opóźnieniu dewelopera w przeniesieniu własności, pozwala na skorzystanie z ulgi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa deweloperska kreuje ekspektatywę prawa własności, a wpłaty na poczet ceny są wydatkami na budowę własnego lokalu. Niespełnienie przez dewelopera terminu przeniesienia własności, niezależne od podatnika, nie powinno negatywnie wpływać na jego prawo do ulgi, jeśli podatnik spełnił swoje zobowiązania.
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, jeśli przychód został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat od końca roku podatkowego zbycia, a przed upływem tego terminu nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw związanych z tymi wydatkami.
u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 1 lit. d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za wydatki na cele mieszkaniowe uważa się wydatki poniesione na budowę własnego lokalu mieszkalnego, co obejmuje wpłaty na poczet ceny w ramach umowy deweloperskiej.
u.p.d.o.f. art. 21 § 25a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wydatki na nabycie lokalu mieszkalnego (np. w ramach umowy deweloperskiej) uznaje się za poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem terminu określonego w ust. 1 pkt 131 nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa źródło przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 30e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
ustawa deweloperska art. 5 § pkt 5
Ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym
Definicja umowy deweloperskiej.
ustawa deweloperska art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym
ustawa deweloperska art. 38 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym
k.c. art. 155 § §1
Kodeks cywilny
k.c. art. 156
Kodeks cywilny
k.c. art. 157 § §2
Kodeks cywilny
k.c. art. 158
Kodeks cywilny
Wymóg formy aktu notarialnego dla przeniesienia własności nieruchomości.
u.w.l. art. 7 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
u.k.w.i.h. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.i.h. art. 29
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w przeniesieniu własności lokalu przez dewelopera, niezawinione przez podatnika, nie powinno pozbawiać go ulgi mieszkaniowej. • Wpłaty na poczet ceny w ramach umowy deweloperskiej stanowią wydatki na budowę własnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. • Nabycie własności nieruchomości na cele mieszkaniowe w świetle art. 21 ust. 25a u.p.d.o.f. nastąpiło w dniu zawarcia umowy deweloperskiej, biorąc pod uwagę jej istotę i autonomię prawa podatkowego.
Odrzucone argumenty
Nabycie własności lokalu mieszkalnego nie nastąpiło przed upływem terminu 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie pierwszej nieruchomości, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
nadmierny formalizm • cel społeczny ulgi mieszkaniowej • nie powinno niweczyć możliwości uzyskania ulgi • nie miała i nie mogła ona mieć żadnego wpływu • nie może tracić rozważanego zwolnienia podatkowego jedynie z racji niedochowania wyłącznie przez dewelopera terminu
Skład orzekający
Piotr Kieres
przewodniczący-sprawozdawca
Marta Semiczek
sędzia
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi mieszkaniowej przy zakupie lokalu od dewelopera, zwłaszcza w kontekście opóźnień po stronie dewelopera i znaczenia umowy deweloperskiej jako podstawy do skorzystania ze zwolnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z umową deweloperską i opóźnieniem w przeniesieniu własności. Kluczowe jest wykazanie, że podatnik wywiązał się ze swoich zobowiązań i że opóźnienie nie było przez niego zawinione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatników kupujących mieszkania od deweloperów i starań o ulgę mieszkaniową. Wyrok wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne związane z terminami i umową deweloperską, co jest bardzo praktyczne dla wielu osób.
“Ulga mieszkaniowa mimo opóźnienia dewelopera? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe zasady!”
Dane finansowe
WPS: 13 732 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.