II FSK 1074/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-12-16
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodudowodypostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych, uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych i Sądu I instancji co do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. Spółka kwestionowała zaliczenie niektórych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia prawa procesowego są niezasadne, a ustalenia faktyczne organów podatkowych i Sądu I instancji są prawidłowe.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez spółkę do kosztów uzyskania przychodu szeregu wydatków, m.in. na rozmowy telefoniczne, zakup materiałów budowlanych, eksploatację samochodów osobowych użyczonych spółce oraz składki członkowskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółki, uznając, że organy prawidłowo oceniły strony, treść i wykonanie umowy o dzieło oraz zakwestionowały wydatki, co do których spółka nie wykazała związku z uzyskanym przychodem. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością) oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów Ordynacji podatkowej). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty są niezasadne. NSA podkreślił, że zeznania prezesa zarządu nie zastępują dowodów dokumentujących poniesione wydatki, a zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być skutecznie podniesiony bez podważenia konkretnych ustaleń faktycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zeznania te nie mogą zastąpić udokumentowania samoobliczenia podatku ani jego odtworzenia.

Uzasadnienie

Zeznania świadka, nawet prezesa zarządu, składane po zakończeniu samoobliczenia podatku, nie zastępują treści umowy, ewidencji pojazdów, dowodów własności ani innych dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 68 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 130

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § ust.1 pkt 37

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § ust.1 pkt 51

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 38)

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

p.z.p. art. 8

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo oceniły strony, treść i wykonanie umowy o dzieło. Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodu, gdy spółka nie wykazała związku z uzyskanym przychodem. Zeznania prezesa zarządu nie zastępują dowodów dokumentujących poniesione wydatki. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny bez podważenia konkretnych ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Stan faktyczny przedstawiony przez Sąd I instancji był niezgodny z rzeczywistością. Sąd I instancji oddalił skargę mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy pominął część wyjaśnień prezesa zarządu i nie podjął czynności celem należytego wyjaśnienia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

poza przypadkami nieważności postępowania sądowego unormowanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a., których w sprawie niniejszej nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej zeznania świadka, nawet prezesa zarządu skarżącej osoby prawnej, składane w postępowaniu podatkowym, to jest już ( z istoty rzeczy) po zakończeniu kontrolowanego i weryfikowanego w nim samoobliczenia podatku., nie mogą co do zasady zastąpić udokumentowania tego sammobliczenia albo też jego odtworzenia. nie mogą czynić tożsamymi podmiotami spółki kapitałowej i prezesa jej zarządu czy też innych osób fizycznych

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący

Edyta Anyżewska

członek

Jacek Brolik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska NSA w kwestii dowodów w postępowaniu podatkowym oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zwłaszcza w kontekście zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i podatkowej, ale ogólne zasady dotyczące dowodów i skargi kasacyjnej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym, w szczególności znaczenia dowodów dokumentujących wydatki i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Czy zeznania szefa firmy zastąpią dokumenty? NSA wyjaśnia, co liczy się w postępowaniu podatkowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 1074/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący/
Edyta Anyżewska
Jacek Brolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Bd 519/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2006-11-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.141 par.4, 151, 145 par. 1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska, NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. [...] "S." S.A. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 519/06 w sprawie ze skargi P. [...] "S." S.A. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 24 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. [...] "S." S.A. w T. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w B. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Bd 519/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 24 marca 2006 r., nr (...), w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r.
Z ustaleń faktycznych przedstawionych przez Sąd I instancji wynika, że opisaną na wstępie decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm., zwanej dalej w skrócie: Ordynacja podatkowa) oraz art. 15 ust. 1, art. 16 ust.1 pkt 37 i pkt 51 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm., zwanej dalej u.p.d.o.p), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 29 marca 2006 r. określającą spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok w kwocie 3.528,00 zł. Organy podatkowe zweryfikowały bowiem przychody spółki z tytułu umowy o dzieło oraz zakwestionowały zaliczenie w koszty uzyskania przychodu następujących wydatków:
▪ na rozmowy telefoniczne (udokumentowane fakturami na H.S. i A. S.);
▪ na zakup słuchawek, desek podłogowych, uszczelek pod baterie, zaworu do pralki, zlewu emaliowanego, maszyny do szycia, rynien, krzewów róż, kątowników, otuliny wierteł, cokołu, drutu kolczastego;
▪ na eksploatację czterech samochodów osobowych (przyjęto, że H.S. do protokołu z przesłuchania z dnia 26 czerwca 2003 r. zeznał, iż samochody marki Mercedes zostały przekazane spółce przez jej akcjonariuszy w ramach użyczenia);
▪ odpisów amortyzacyjnych od czterech samochodów osobowych marki Mercedes, które spółka użytkowała na podstawie umowy użyczenia;
▪ składek poniesionych przez H.S. i T.S. z tytułu członkostwa w Radzie (...) oraz w Związku (...)
W skardze skierowanej do Sądu I instancji zarzucono naruszenie art. 121 §1, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art.68 § 1, art. 130 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 38) i 51) u.p.d.o.p., a także art.8 ustawy - Prawo zamówień publicznych. Spółka wskazywała na szereg naruszeń dokonanych w toku postępowania przed organami podatkowymi, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i "unieważnienie" postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy podatkowe obu instancji prawidłowo oceniły strony, treść i wykonanie umowy o dzieło oraz zakwestionowały wydatki zakwalifikowane przez spółkę jako koszty uzyskania przychodu. Skoro to spółka zobowiązała się do świadczenia i w zamian za to uzyskała wynagrodzenie, to jest to jej przychód, który należało rozliczyć podatkowo. Zawarte umowy nie zostały podważone w sposób przewidziany prawem, zatem na czas wydania zaskarżonej decyzji, to spółka uzyskała przychód. W ocenie Sądu, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów podatkowych, że podatnik do kosztów uzyskania przychodów zaliczył wydatki, co do których nie wykazał związku z uzyskanym przychodem lub z przychodem, jakiego spółka mogła się realnie spodziewać. Sąd uznał także, że dokonane w sprawie ustalenia organów podatkowych, oparte o swobodną i wszechstronną ocenę całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie nasuwają zastrzeżeń z punktu widzenia ich zgodności ze wskazaniami wiedzy i życiowego doświadczenia. Strona skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się na każdym etapie postępowania, składania wniosków dowodowych, przedkładania dowodów, jednakże nie udokumentowała dostatecznie związku poniesionych wydatków z planowanym przychodem.
Od powyższego wyroku spółka wniosła skargę kasacyjną. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), zarzucono Sądowi I instancji obrazę prawa procesowego, to jest:
▪ art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającą na przedstawieniu stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością,
▪ art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez pominięcie części wyjaśnień prezesa zarządu H. S. i niepodjęcie czynności celem należytego wyjaśnienia sprawy.
Wskazując na powyższe wniesiono, na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Wnoszący skargę kasacyjną wywodził, że organ podatkowy nie rozważył w stopniu należytym okoliczności podawanych przez H.S., a dotyczących uprawdopodobnienia stanowiska strony, w tym, że określony wydatek został poniesiony w celu uzyskania danego przychodu. Zdaniem spółki, organy dokonały ustaleń odbiegających od rzeczywistości, które stały się podstawą kontroli Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Ponadto podniesiono, że uzasadnienie orzeczenia Sadu winno zawierać ocenę ustalonego przez organ stanu faktycznego, a tymczasem Sąd przyjął stan faktyczny, który organ podatkowy ustalił sprzecznie z prawem.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wywodząc jak Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Na wstępie przypomnieć (wnoszącemu skargę kasacyjną ) należy, że, na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a., poza przypadkami nieważności postępowania sądowego unormowanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a., których w sprawie niniejszej nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami wynikającymi z uregulowań art. 174 i art. 176 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie wnoszący skargę kasacyjną usiłuje polemizować z jej ustaleniami i ocenami faktycznymi, przywołując, jako podstawy kasacyjne :
1). art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej - poprzez i z powodu pominięcia części wyjaśnień H. S. oraz niepodjęcie czynności celem należytego wyjaśnienia sprawy;
2). art. 141 § 4 p.p.s.a., z powodu przedstawienia stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością.
Ad. 1. Pierwszy z zasygnalizowanych zarzutów jest oczywiście nietrafny.
Organy podatkowe rozważyły i oceniły zeznania pana S. na podstawie, w ramach i bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, natomiast Sąd I instancji ocenę tą zaaprobował. Dodać w tym miejscu należy, że opisane w zarzucie drugim naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się do "przedstawienia stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością", nie zaś do pominięcia konkretnych części zeznań pana S.
Przede wszystkim podnieść i podkreślić jednak należy, że zeznania świadka, nawet prezesa zarządu skarżącej osoby prawnej, składane w postępowaniu podatkowym, to jest już ( z istoty rzeczy) po zakończeniu kontrolowanego i weryfikowanego w nim samoobliczenia podatku., nie mogą co do zasady zastąpić udokumentowania tego sammobliczenia albo też jego odtworzenia.
Zeznania te nie zastępują bowiem, dla przykładu, treści umowy cywilnoprawnej, ewidencji przebiegu pojazdów, nie zmieniają prawa własności przedmiotów oraz innych praw, które spółce – podatnikowi do nich służyły, nie mogą czynić tożsamymi podmiotami spółki kapitałowej i prezesa jej zarządu czy też innych osób fizycznych, nie mieszczą w sobie i nie zastępują zeznań innych świadków, albo też innych dowodów.
Dodać również można, że domagając się oceny przeprowadzonego dowodu z zeznań pana S., wnoszący skargę kasacyjną nie uwzględnił w niej podstawy prawnej dopuszczenia i wykorzystania tego dowodu w sprawie.
Kończący analizowany zarzut zwrot o "niepodjęciu czynności celem należytego wyjaśnienia sprawy", nie został uzasadniony zgodnie z wymogami art. 176 p.p.s.a. i nie wynika z niego nawet, czego konkretnie dotyczy oraz czy odnosi się do Sądu I instancji czy też do organów podatkowych.
Ad. 2. Również drugi z zarzutów kasacyjnych, powołujący się na art. 141 § 4 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie.
Z uważnego odczytania zarzutów skargi kasacyjnej wynika niewątpliwie, że tylko zarzut (1) naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a., połączony został z unormowaniami art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
W zarzucie, nazwanym w niniejszym tekście drugim, podstawą kasacyjną jest wyłącznie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Za pomocą tak sformułowanego zarzutu i na podstawie jedynego w jego treści przepisu w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a., nie można zgodnie z prawem, to jest prawnie skutecznie, polemizować z poszczególnymi ustaleniami i ocenami faktycznymi, które w całości tworzą określony obraz stanu faktycznego danej sprawy, przedstawiany następnie przez Sąd I instancji. Brak skutecznego podważenia konkretnych ustaleń i ocen stanu faktycznego ustalonego i ocenionego przez organy podatkowe i zaaprobowanego przez Sąd I instancji, czynią zarzut "przedstawienia stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością" wyłącznie ogólnikową i nie zasługującą na uwzględnienie nieuzasadnioną polemiką podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną.
W powyższym kontekście, zarzut (2) naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wobec rozważonej powyżej nietrafności zarzutu (1) z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, nie mógł zostać uwzględniony.
Z tych powodów, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI