II FSK 935/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-08-23
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITdziałalność gospodarczasprzedaż samochodówśrodki trwałetowar handlowyprzychódkoszty uzyskania przychoduNSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sprzedaż samochodów wykorzystywanych sporadycznie w działalności gospodarczej niekoniecznie stanowi przychód z tej działalności, jeśli nie były one środkami trwałymi ani towarem handlowym.

Sprawa dotyczyła opodatkowania sprzedaży samochodów osobowych przez podatników prowadzących działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu podatkowego w części dotyczącej odsetek, ale oddalił skargę w pozostałej części. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując, że samo sporadyczne wykorzystywanie samochodu w działalności gospodarczej nie przesądza o jego związku z tą działalnością i opodatkowaniu jako przychód z niej, jeśli nie był on środkiem trwałym ani towarem handlowym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który częściowo uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. oraz odsetek za zwłokę. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję w części dotyczącej odsetek, ale oddalił skargę w pozostałej części, uznając sprzedaż samochodów za przychód z działalności gospodarczej. Skarżący zarzucali organom podatkowym naruszenie przepisów poprzez opodatkowanie sprzedaży samochodów, które miały być ich prywatną własnością, a nie środkami trwałymi lub towarem handlowym związanym z działalnością gospodarczą. NSA uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że samo sporadyczne wykorzystywanie składnika majątkowego w działalności gospodarczej nie jest wystarczające do uznania go za związany z tą działalnością w rozumieniu przepisów podatkowych, jeśli nie został on wprowadzony do ewidencji środków trwałych lub nie stanowił towaru handlowego. Sąd podkreślił potrzebę dokonania szczegółowych ustaleń faktycznych w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Niekoniecznie. Samo sporadyczne wykorzystywanie składnika majątkowego w działalności gospodarczej nie przesądza o jego związku z tą działalnością i opodatkowaniu jako przychód z niej, jeśli nie został on wprowadzony do ewidencji środków trwałych lub nie stanowił towaru handlowego.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 14 ust. 2 pkt 1 updof wymaga nie tylko wykorzystywania składnika majątkowego, ale także jego związku z działalnością gospodarczą. Ustalenia faktyczne w tym zakresie muszą być precyzyjne i nie mogą opierać się na domniemaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (43)

Główne

updof art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 14 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 211

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 212 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. nr 212 poz. 2075

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r.

Wynagrodzenie za czynności doradcy podatkowego i koszty pomocy prawnej.

Pomocnicze

updof art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Sprzedaż rzeczy przed upływem 6 miesięcy od nabycia, jeśli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej, stanowi odrębne źródło przychodu.

updof art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Sprzedaż całości lub części składników majątku związanego z wykonywaną działalnością gospodarczą, niebędących nieruchomościami, stanowi przychód z działalności gospodarczej.

updof art. 14 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 24 § 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 26 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 27 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 45 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 44 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 44 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 44 § 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 23 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zaliczenie wydatków związanych z eksploatacją samochodu prywatnego do kosztów uzyskania przychodów.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Źródła przychodów - sprzedaż rzeczy.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Źródła przychodów - sprzedaż składników majątku związanych z działalnością gospodarczą.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Źródła przychodów - sprzedaż rzeczy przed upływem 6 miesięcy od nabycia.

u.p.d.o.f. art. 14 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychody ze sprzedaży składników majątku związanych z działalnością gospodarczą.

u.p.d.o.f. art. 14 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 14 § 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychody ze sprzedaży składników majątku wykorzystywanych na potrzeby działalności gospodarczej.

Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

lit. d - sprzedaż rzeczy przed upływem 6 miesięcy od nabycia, jeśli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

pkt 1 - przychody ze sprzedaży całości lub części składników majątku związanych z wykonywaną działalnością.

Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm. art. 24 § 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm. art. 217

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Konstytucja RP - zasady opodatkowania.

ord. pod.

Ustawa z dnia 29 sierpnia - Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące określania wysokości zobowiązania podatkowego.

ord. pod. art. 53a

Ustawa z dnia 29 sierpnia - Ordynacja podatkowa

Określanie wysokości zaliczek miesięcznych na podatek.

ord. pod. art. 53 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia - Ordynacja podatkowa

Naliczanie odsetek od zaległości w podatku rocznym.

ord. pod. art. 51 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia - Ordynacja podatkowa

Zaległość podatkowa.

Dz.U. nr 240 poz. 2063 art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r.

pkt 7 - naliczanie odsetek za zwłokę.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. c - uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 1993 nr 90 poz 416

Konstytucja RP

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż samochodów, które nie były środkami trwałymi ani towarem handlowym, nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej, nawet jeśli były sporadycznie wykorzystywane. Niewłaściwe naliczanie odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu podatkowego i WSA dotyczące związku samochodów z działalnością gospodarczą na podstawie sporadycznego wykorzystania.

Godne uwagi sformułowania

wykorzystywanie może być tylko jednym z aspektów /przesłanką/ tego związku, ale nie aspektem jedynym nie ma istotnego znaczenia to, czy zbywany składnik majątkowy był używany przez okres pół roku, czy dłuższy, o ile zostanie ustalone, że był on związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Skład orzekający

Stefan Babiarz

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Brolik

członek

Grażyna Jarmasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'związku z działalnością gospodarczą' w kontekście sprzedaży składników majątkowych, zwłaszcza pojazdów, które nie są środkami trwałymi ani towarem handlowym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2000 roku i późniejszych zmian w przepisach updof.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między majątkiem prywatnym a firmowym w kontekście sprzedaży pojazdów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy sprzedaż Twojego prywatnego samochodu może być opodatkowana jako przychód z firmy? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 935/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grażyna Jarmasz
Jacek Brolik
Stefan Babiarz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Wr 1099/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2005-12-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 90 poz 416
art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 14 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Jacek Brolik, NSA del. Grażyna Jarmasz, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Andreasa S. i Małgorzaty S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 1099/04 w sprawie ze skargi Andreasa S. i Małgorzaty S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 maja 2004 r. (...) w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek 1) uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej skargę, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Andreasa S. i Małgorzaty S. kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wr 1099/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 9.717,40 zł, dalej idącą skargę oddalił. Orzekł, że decyzja w części dotyczącej odsetek nie może być wykonana oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżących kwotę 1.963 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania sądu była sprawa ze skargi Andreasa S. i Małgorzaty S. /podatnicy/ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 maja 2004 r., (...) w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na ten podatek.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 16 stycznia 2004 r., (...), którą określono wspólnie opodatkowanym podatnikom, zobowiązanie w podatku dochodowym za 2000 r. w kwocie 28.348,60 zł oraz odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na ten podatek w kwocie 9.717,40 zł, gdy w zeznaniu rocznym wykazali oni podatek w kwocie 10.023,10 zł. Z ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd wynikało, że Andreas S. prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu samochodów, pomocy drogowej i handlu pojazdami mechanicznymi w ramach firmy PHU "Z." w Ś. i opodatkowany był na zasadach ogólnych. Jego czynności polegające na wielokrotnym zakupie i sprowadzaniu z zagranicy samochodów, a następnie ich sprzedaży z zyskiem, stanowiły działalność gospodarczą i odrębne źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ - zwanej dalej updof, w związku z czym organ uznał, że nie miały do niego zastosowania wyłączenia, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d updof, dotyczące źródła przychodu ze sprzedaży rzeczy po upływie 6 miesięcy od ich nabycia, jeżeli sprzedaż nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej. W toku postępowania organ stwierdził, że podatnik zaniżył przychód z działalności gospodarczej o kwotę 37.914,06 zł, w tym o 36.885,25 zł z tytułu sprzedaży w dniu 19 lipca 2000 r. samochodu osobowego "Opel Frontiera" o nr rej. (...), wykorzystywanego w działalności gospodarczej; o kwotę 300 zł ze sprzedaży w dniu 28 grudnia 2000 r. przyczepy "Niewiadów" o nr rej. (...); a także o kwotę 1.085,22 zł w związku z nieuwzględnieniem przychodu z tytułu nieodpłatnego używania w działalności gospodarczej samochodu "Ford Maverick" o nr rej. (...), kupionego i zarejestrowanego na syna i żonę.
3. Organ podatkowy wskazał również, że Małgorzata S. prowadziła do dnia 4 grudnia 2000 r. działalność gospodarczą w zakresie holowania samochodów, pomocy drogowej oraz wypożyczania przyczep w ramach firmy PHU "R." w Ś., opodatkowaną w taki sam sposób, jak działalność męża. Uznał, że nie opodatkowała ona przychodu ze sprzedaży składników majątku związanych z działalnością gospodarczą w łącznej kwocie 58.500 zł, w tym: na kwotę 7.000 zł z tytułu sprzedaży przyczepy - lawety o nr rej. (...) i na kwotę 51.500 zł z tytułu sprzedaży samochodu "Ford Scorpio" o nr rej. (...). Skorygował w związku z tym dochód obojga małżonków z pozarolniczej działalności gospodarczej, zwiększając zarówno przychody, jak i koszty, o wydatki związane z zakupem sprzedanych później pojazdów, wyliczając podatek i należne zaliczki miesięczne.
4. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik podatników wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 2 updof; art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d updof, na skutek opodatkowania sprzedaży samochodu osobowego marki "Opel Frontiera" oraz sprzedaży samochodu "Ford Scorpio". Wskazał, że samochody te nie były środkami trwałymi związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą, ani towarem handlowym, tylko prywatną własnością podatników, w związku z czym sprzedaż ich zwolniona była z podatku dochodowego od osób fizycznych. Zarzucił też naruszenie art. 217 Konstytucji RP w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 8 updof, wskutek potraktowania przez organy podatkowe jako nieodpłatne świadczenie użytkowanie przez Andreasa S. samochodu będącego współwłasnością jego i żony, jak również art. 2, art. 84 i art. 217 Konstytucji RP w zw. z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - zwanej dalej ord. pod., przez określenie w drodze decyzji wysokości zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa, nieuwzględnieniem wygaśnięcia części podatku przez zapłatę, a nadto art. 2, art. 8 i art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 53a ord. pod., przez sprzeczność tego ostatniego przepisu prawa z normami konstytucyjnymi na skutek tego, że podatnik płaci podwójne odsetki, zarówno od zaliczek, jak i od zaległości w podatku rocznym.
5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
6. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji - wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym w roku podatkowym 2000 sprzedaż samochodu, nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych, była przychodem z działalności gospodarczej, jeśli taki pojazd był wykorzystywany do takiej działalności. Zważył, że zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 8 lit. d updof oparty jest na nieporozumieniu, skoro wskazany pojazd użytkowany nieodpłatnie przez Andreasa S., stanowił współwłasność żony podatnika i syna, a jako wartość nieodpłatnego świadczenia policzono tylko jego część przypadającą na syna. Nie uznał też za uzasadniony zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP, dotyczący sprzeczności z nimi przepisu art. 53a ord. pod. Wskazał, że przepis ten pozwala na prawidłowe określanie wysokości zaliczek miesięcznych na podatek, gdy samo zobowiązanie z tytułu zaliczek wygasło już z upływem roku podatkowego, ale tylko w tym celu, aby można było określić wysokość odsetek za zwłokę od zaległości w zaliczkach, które nie zostały zapłacone w terminie płatności. W zaskarżonej decyzji odsetki te od zaliczek za 2000 r. naliczone zostały jednak za zbyt długi okres, bo aż do dnia 7 maja 2003 r., poprzedzającego dzień wszczęcia postępowania podatkowego. W tym zakresie w ocenie Sądu I instancji, decyzja zaskarżona została wydana z naruszeniem przepisów art. 53a ord. pod., a także par. 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach /Dz.U. nr 240 poz. 2063/ - zwanego dalej rozporządzeniem. Powołując się na treść w/w przepisów sąd stwierdził, że nie da się z nich w sposób uzasadniony wyprowadzić poglądu, iż odsetki od zaliczek należnych za poszczególne miesiące mogą być naliczane przez kolejne lata po upływie roku podatkowego, jak to uczyniono w badanej sprawie. Wskazując na art. 45 ust. 1 i art. 44 ust. 1, 3 i 6 updof zważył, że termin uiszczenia zaliczek na podatek wynosi do 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, a zaliczki za grudzień w wysokości zaliczki listopadowej w terminie do 20 grudnia. Nieuiszczona w terminie płatności zaliczka miesięczna na podatek staje się zgodnie z art. 51 par. 2 ord. pod. zaległością podatkową, która istnieje do czasu jej rozliczenia w zeznaniu rocznym, składanym zgodnie z art. 45 ust. 1 updof do dnia 30 kwietnia następnego roku.
Powołując się na szerokie orzecznictwo sądów administracyjnych WSA wskazał, że tak długo jak istnieje obowiązek obliczania i uiszczania zaliczek, tak długo nie powstaje zobowiązanie w samym podatku. I odwrotnie, z chwilą kiedy z mocy przepisów prawa powstaje zobowiązanie podatkowe za cały rok, nie mogą już powstać zobowiązania w zaliczkach, Podobnie jak zaliczki na podatek, również odsetki od zaliczek na podatek i odsetki od samego podatku to instytucje, które w czasie wzajemnie się wykluczają. Skoro w określonym momencie ustaje byt prawny zaliczki, to tylko do tego momentu mogą być liczone odsetki od tej zaliczki, natomiast później zgodnie z art. 53 par. 4 ord. pod. już tylko od zaległości w samym podatku. Stwierdził, że par. 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia nie może ograniczać reguły z art. 53 par. 4 ord. pod. w ten sposób, że odsetki od zaliczek miałyby mieć pierwszeństwo przed odsetkami od zaległości rocznej i może mieć zastosowanie tylko do tych stanów faktycznych, w których zaliczki na podatek są jeszcze wymagalne. Nie można bowiem przyjąć, że Minister Finansów został w art. 58 ord. pod. upoważniony do nałożenia na podatników obowiązku płacenia odsetek od zaliczek za okres, za który przepis art. 53 par. 4 ord. pod. przewiduje liczenie odsetek od zaległości rocznej w samym podatku.
7. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną pełnomocnika podatników w części oddalającej skargę, który wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 15 zł stwierdził, że Sąd dokonując oceny legalności wydanych decyzji, zaakceptował naruszenie przez organ podatkowy przepisów prawa, polegające na nie podjęciu działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Spowodowało to błędne ustalenie stanu faktycznego, w którym przyjęto, że skarżący sprzedali sporne samochody, stanowiące składnik majątku związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdy faktycznie samochody te stanowiły własność osobistą podatników i nie były środkami trwałymi przyporządkowanymi do działalności gospodarczej. Zakwestionowane samochody były towarem używanym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co powodowało, że ich sprzedaż zwolniona była z tego podatku. Podniósł, że gdyby postępowanie prowadzone przez organ podatkowy było zgodne z art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 par. 1 i art. 210 par. 4 ord. pod., to ustaliby on stan jaki faktycznie miał miejsce. Zaskarżone decyzje organów podatkowych naruszyły w/w przepisy prawa, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało błędnie ustaloną podstawę opodatkowania i wysokość podatku od przychodu, który był nienależny stronie skarżącej.
8. Skarżący kasacyjny stwierdził również, że Sąd I instancji akceptując powyższe uchybienia naruszył art. 3 par. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwanej dalej p.p.s.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi, przez co nie zastosował środków określonych w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i wbrew art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm./ - zwanej dalej pusa, nie sprawował wymiaru sprawiedliwości, gdyż nie uchylił zaskarżonej decyzji pomimo istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, mających wpływ na wynik sprawy.
9. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że skoro podatnik świadomie, zgodnie ze swoją wolą, nie wprowadził spornych samochodów do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a także ewidencji wyposażenia, to chciał oddzielić te samochody z majątku firmy, które stanowiłyby jego prywatną własność, nie związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą. Samochodów prywatnych, które kwestionują organy podatkowe, używał do prywatnych celów /sporadycznie do działalności gospodarczej/. Ponieważ sprzedane przez podatników samochody nie były składnikiem majątku prowadzonej działalności gospodarczej, przychodów uzyskanych z ich sprzedaży nie można zaliczyć do przychodu z działalności gospodarczej. Samochody te były użytkowane przez podatników przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, więc przychód ten nie jest przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Żaden bowiem z przepisów prawa nie zabrania podatnikowi posiadać samochodu prywatnego i wykorzystywać go do działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że samochód ten stanowi majątek i środek trwały związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podatnik może nie wprowadzać pojazdu do ewidencji środków trwałych, a mimo to zaliczać wydatki związane z eksploatacją samochodu do kosztów uzyskania przychodów /art. 23 ust. 1 pkt 46 updof/. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że w obecnie obowiązujących przepisach ustawodawca w sposób jednoznaczny wykazał, iż przychodem z działalności gospodarczej jest zbycie wykorzystywanego na potrzeby działalności gospodarczej majątku, który jest środkiem trwałym. Wskazał, że Sąd nie mógł stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
10. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie ze względu na brak uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia oraz o zasądzenie od skarżącego niezbędnych kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, w szczególności w zakresie prawidłowości prowadzenia postępowania dowodowego przez organy skarbowe i trafności wniosków wyciągniętych z oceny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
11. Skarga kasacyjna jest uzasadniona i dlatego zaskarżony wyrok podlega uchyleniu.
12. Przede wszystkim już na wstępie zwrócić uwagę trzeba na to, że skarżący przyznali, iż sporadycznie zdarzało się im wykorzystywać zakwestionowane samochody osobowe, bo do nich w istocie sprowadzili zarzuty skargi kasacyjnej w prowadzonej działalności gospodarczej. Zakwestionowali jednak by istniał związek między składnikami majątkowymi a prowadzoną przez nich działalnością bowiem oba te środki transportu miały prywatny charakter. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga jednak zdaniem naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócenia uwagi na następujące kwestie. Przede wszystkim z art. 14 ust. 2 pkt 1 updof. wynika, że przychodem z działalności gospodarczej są również przychody ze sprzedaży całości lub części składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, nie będących nieruchomościami lub prawami o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8. Z kolei z tego ostatniego przepisu wynika, że źródłami przychodu są: (...) sprzedaż, (...) innych rzeczy - jeżeli sprzedaż (...) nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostanie dokonana w przypadku sprzedaży (...) innych rzeczy przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie. Z przepisów tych wynika więc, że pod pojęcie przychodu ze sprzedaży składników majątku o jakim mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 updof. podpada uzyskiwanie go ze sprzedaży rzeczy, o których mowa w art. 10 ust 1 pkt 8 lit. d/ updof, o ile są one związane z działalnością gospodarczą. Jeżeli natomiast sprzedaż składników tych następuje w wykonaniu działalności gospodarczej, to następuje to w wyniku uznania ich za towar handlowy i przychód taki objęty jest sytuacją faktycznoprawną uregulowaną w art. 10 ust. 1 pkt 3 i art. 14 ust. 1-2 updof. Równocześnie zwrócić uwagę trzeba na trzeci aspekt opodatkowania tego rodzaju składników majątkowych, a mianowicie uregulowany w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit d/. Wynika z niego, że odrębnym źródłem przychodów jest sprzedaż m.in. ruchomości, jeżeli ich sprzedaż nastąpiła przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie. Opodatkowanie takiej sprzedaży następuje według zasad określonych w art. 24 ust. 6 i art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 1 updof., albowiem przychód ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit d/ nie został wymieniony w art. 30 ust. 1 updof. wskazującym na zryczałtowany sposób opodatkowania. Konsekwencją tych uregulowań jest więc to, że w przypadku osoby prowadzącej określoną działalność gospodarczą i uzyskującej przychody z takiej działalności jest to, że nie ma istotnego znaczenia to, czy zbywany składnik majątkowy był używany przez okres pół roku, czy dłuższy, o ile zostanie ustalone, że był on związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. W takim stanie rzeczy okoliczność, czy dany składnik majątkowy był związany z prowadzoną działalnością gospodarczą czy nie, wymaga poczynienia ustaleń faktycznych co do rodzaju prowadzonej działalności, rodzaju składnika majątkowego oraz niezbędności danego składnika majątkowego w prowadzeniu działalności gospodarczej danego rodzaju. Ustalenia faktyczne w tym zakresie nie mogą być przedmiotem domniemania, że skoro dany składnik był wykorzystywany w działalności gospodarczej to związek jego z prowadzoną działalnością jest oczywisty. Zwrócić tu uwagę trzeba na to, że zgodnie z poglądem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 updof., który od 1 stycznia 2003 r. brzmiał "przychodem z działalności gospodarczej są również: przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będącymi: a/ środkami trwałymi, b/ składnikami majątku o których mowa w art. 22 d ust. 1 z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zostanie zgodnie z art. 22 g nie przekracza 1500 zł, c/ wartościami niematerialnymi i prawnymi, ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit b/, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w tym prawie nie ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2e; przy określeniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio, nie odnosi się do pojęcia wykorzystywania składnika majątkowego, jako przesłanki wyłącznej decydującej o tym związku.
Treść przepisu obowiązująca od 1 stycznia 2003 r. i w brzmieniu obowiązującym dotychczas wskazują więc, że pojęcie wykorzystywania i związek z działalnością nie oznaczają tego samego i nie mogą być utożsamiane. W stanie prawnym obowiązującym w rozpoznawanej sprawie oznacza to, że wykorzystywanie może być tylko jednym z aspektów /przesłanką/ tego związku, ale nie aspektem jedynym, chyba, że chodziłoby o wykorzystywanie wyłączne np. samochodu przez kierowcę taxi /wyrok NSA z dnia 7 lipca 1997 r., III SA 7654/98 niepubl/. Podkreślenia wymaga też to, że w wyroku NSA z dnia 30 marca 2001 r., III SA 3293/99 /Przegląd Podatkowy 2001, nr 12, s. 630 Sąd zwrócił uwagę na to, że ustawodawca w art. 14 ust. 2 pkt 1 updof nie wymaga, aby składniki majątkowe, o których mowa w tym przepisie były wykorzystywane w działalności gospodarczej gdyż wystarczający jest ów związek ich z tą działalnością. Tym samym oparcie się w zaskarżonym wyroku na ustaleniach faktycznych poczynionych przez organy podatkowe a sprowadzających się do stwierdzenia, że już tylko jednorazowe przewiezienie z Niemiec do Polski samochodem "Opel Frontera" silnika do samochodu osobowego "Audi" stanowiącego towar handlowy, czy tylko zaliczenie wydatku w kwocie 75,64 zł za badania techniczne samochodu "Ford Scorpio" przesądza o ich wykorzystywaniu w tej działalności gospodarczej i tym samym ich związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Oznacza to, że trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej, że ustalenia faktyczne w tym zakresie poczynione przez organy podatkowe mogły naruszyć art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 par. 1 i art. 210 par. 4Ord.pod. Sąd zaś ograniczając się do ich przyjęcia jako nie naruszających przepisów postępowania naruszył art. 145 par. 1pkt 1 lit c/ p.p.s.a. W tym zakresie wprawdzie podatnicy przyznali, w skardze kasacyjnej, że wykorzystywali te samochody do działalności gospodarczej, ale nie jest jasne o jaki zakres tego wykorzystywania chodzi.
12. Nie można zaś zgodzić się z poglądem, by sąd pierwszej instancji naruszył również art. 3 par. 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 1 par. 1 i 2 p.u.s.a. Do ich naruszenia bowiem mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd w ogóle uchylił się od kontroli legalności zaskarżonej decyzji albo gdyby zastosował środki tej kontroli nie przewidziane w ustawie, względnie gdyby przekroczył zakres podmiotowy i przedmiotowy kontroli legalności.
13. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a. a w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 211, art. 212 par. 1, art. 210 par. 1 p.p.s.a. oraz par. 2 pkt 1 lit. c i par. 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu /Dz.U. nr 212 poz. 2075/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI