SA/Sz 2931/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-10-27
NSAbudowlaneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyczynny udział stronypostępowanie administracyjnekpauchwała rady miejskiejplan zagospodarowania przestrzennego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powodu naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 § 1 kpa, polegające na pozbawieniu go czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Sąd uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że nawet próba naprawienia wady w postępowaniu odwoławczym nie sanuje istotnego naruszenia przepisów proceduralnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie mola. Kluczowym zarzutem skarżącego było naruszenie art. 10 § 1 kpa, polegające na tym, że nie został on zawiadomiony o wszczęciu i zakończeniu postępowania przed organem pierwszej instancji, co uniemożliwiło mu czynny udział w tym postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało, że doszło do takiej wady, jednak uznało, że możliwość zapoznania się z aktami sprawy w II instancji konwaliduje to uchybienie. Sąd administracyjny nie zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu jest wadą formalną, która nie może zostać naprawiona przez późniejsze działania organu odwoławczego. Sąd wskazał, że obowiązek zapewnienia czynnego udziału spoczywa na organach administracji, a naruszenie tego przepisu skutkuje koniecznością uchylenia decyzji, niezależnie od wpływu na jej treść. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie może zostać naprawione przez organ odwoławczy, nawet poprzez uzupełniające postępowanie dowodowe.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania jest podstawowym prawem strony, a jego naruszenie jest wadą formalną, która nie może zostać sanowana przez późniejsze działania organu odwoławczego. Obowiązek zapewnienia tego udziału spoczywa na organach administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. p

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.p. art. 40 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 41 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

u.z.p. art. 46a § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.p. art. 43

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

p.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 kpa przez organ pierwszej instancji poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowym prawem strony postępowania administracyjnego jest prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu począwszy od jego wszczęcia, aż do zakończenia odpowiednim orzeczeniem. Do naruszenia tego przepisu dochodzi niezależnie od tego, czy to naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Uchybienie procesowe polegające na pozbawieniu jej udziału w sprawie nie może zostać konwalidowane, jak to twierdzi organ odwoławczy, nawet przez ewentualne uzupełniające postępowanie dowodowe dokonane w postępowaniu odwoławczym.

Skład orzekający

Henryk Dolecki

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Gebel

sędzia

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i jego skutki."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie naruszono art. 10 § 1 kpa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego - prawo strony do bycia wysłuchanym. Pokazuje, że nawet drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, co jest kluczowe dla zrozumienia praw obywateli w kontaktach z administracją.

Nawet drobne błędy proceduralne mogą zniweczyć decyzję administracyjną – kluczowe orzeczenie o prawie do bycia wysłuchanym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Sz 2931/02 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-10-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel
Henryk Dolecki /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Symbol z opisem
615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Gospodarka komunalna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 27 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie warunki zabudowy i zagospodarowania terenu /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza II.. nie orzeka w przedmiocie wykonana zaskarżonej decyzji, IIl. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1kpa, art 40 ust. 1, art. 41 ust. 2 i art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz Uchwały Nr 34A//92 Rady Miejskiej z dnia [...]. w sprawie uchwalenia planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 7, poz. 91), po rozpatrzeniu odwołania [...]od decyzji z dnia [...]. Burmistrza Miasta w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy
1 zagospodarowania terenu - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że we wniosku z dnia
[...]. Wspólnota Mieszkaniowa zwróciła się o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie mola - części handlowej, na działkach nr [...], położonych przy [...]Decyzją z dnia [...]., Burmistrz Miasta ustalił żądane warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Od powyższej decyzji odwołała się [...]wnosząc o jej uchylenie w całości.
W uzasadnieniu odwołania zarzucono, że odwołująca się nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, ani też nie została zawiadomiona o jego zakończeniu przed wydaniem decyzji. W ten sposób pozbawiona została możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym, mającym istotne znaczenie dla prowadzonej działalności statutowej. Tym samym decyzja, jako wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 kpa) winna zostać uchylona w całości.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołująca się słusznie zarzuca, iż organ I instancji nie powiadomił jej o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz uniemożliwił wzięcie udziału w prowadzonym postępowaniu. Jest to niewątpliwie wada postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Jednak do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie wada ta może zostać naprawiona przez organ odwoławczy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przed rozpatrzeniem odwołania, w zawiadomieniu z dnia [...]., poinformowało stronę odwołującą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, złożenia oświadczenia co do zebranych dowodów oraz złożenia dodatkowych dowodów w sprawie. W tej sytuacji zarzut podniesiony w odwołaniu, jakkolwiek słuszny, nie zasługuje na uwzględnienie. Odwołująca się nie podniosła innych zarzutów, a organ odwoławczy kontrolując zaskarżoną decyzję nie dopatrzył się wad kwalifikujących decyzję organu I instancji do uchylenia. Istotą bowiem postępowania prowadzonego na podstawie norm zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym jest, generalnie ujmując, stwierdzenie czy planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bądź w przypadku jego braku z przepisami szczególnymi.
Stwierdzenie to znajduje odzwierciedlenie w normie zawartej w art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiącym, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Będąca przedmiotem postępowania odwoławczego decyzja organu I instancji ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu odpowiada ustaleniom planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu elementarnego, na którym ma być realizowania inwestycja. W obowiązującym planie wnioskowany teren przeznaczony jest pod lokalizację usług. Planowana zatem inwestycja, polegająca na rozbudowie części handlowej mola, zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji zastosował właściwe przepisy prawa zawarte w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym, uwzględniając jednocześnie ustalenia aktualnie obowiązującego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego[...]. Poza tym Kolegium wyjaśniło, że zapis planu: "Istniejąca zabudowa, z wyjątkiem wieżyczek dotyczy zabudowy wzniesionej przed rokiem 1992r. tj. przed uchwaleniem planu szczegółowego zagospodarowania .
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy złożyła [...]wnosząc o jej uchylenie z uwagi na naruszenie w toku postępowania przepisu art. 10 kpa.
Strona skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przyznał, że w postępowaniu przed pierwszą instancją uniemożliwiono jej wzięcie udziału w sprawie. Jednakże uznano, że stworzona stronie możliwość zapoznania się z aktami sprawy w II instancji konwaliduje to uchybienie.
Pogląd ten, zdaniem skarżącej, jest niesłuszny. Pominięcie strony w postępowaniu w i instancji i umożliwienie realizacji uprawnień należnych stronie dopiero i wyłącznie w II instancji prowadziłoby do naruszenia podstawowego prawa strony do dwuinstancyjnego postępowania (art. 15 kpa) oraz zlikwidowałoby kontrolę instancyjną, ponieważ decyzja organu tl instancji byłaby w istocie z punktu widzenia strony - decyzją I instancji.
Również utrwalone orzecznictwo NSA pozwala na stwierdzenie, że naruszenie przepisu art. 10 kpa, jakie oczywiście miało miejsce w sprawie, winno skutkować uchyleniem decyzji (wyrok NSA z 25.04.1996r. )Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo
0 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy skargę uznać należy za zasadną.
Na podstawie art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów
1 materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od tej zasady tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.
Z powołanego przepisu wynika, że podstawowym prawem strony postępowania administracyjnego jest prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu począwszy od jego wszczęcia, aż do zakończenia odpowiednim orzeczeniem. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny nieobecność strony w postępowaniu administracyjnym obejmuje zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu. Przy tym to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 kpa taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej. Do naruszenia tego przepisu dochodzi niezależnie od tego, czy to naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny, tj. sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych Przepis ten nie wymaga stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony lub stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Uchybienie procesowe polegające na pozbawieniu jej udziału w sprawie nie może zostać konwalidowane, jak to twierdzi organ odwoławczy, nawet przez ewentualne uzupełniające postępowanie dowodowe dokonane w postępowaniu odwoławczym (zob. wyrok, LEX nr 45177, LEX nr 47888; LEX 37244; LEX nr 47188; LEX nr 109326).
W rozpoznawanej sprawie, co przyznał organ odwoławczy, strona nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Tym samym naruszono podstawową zasadę wyrażoną w art. 10 kpa. Nie zmienia tego faktu aktywność organu odwoławczego i podjęta przez ten organ próba usunięcia skutków naruszenia przepisów proceduralnych, ponieważ nie sanuje ona, zaistniałej z winy organu, istotnej wady postępowania.
W związku z powyższym należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i dlatego sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lite p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI