I SA/Wr 2370/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi byłych wspólników spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie podatku VAT. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, ponieważ spółka cywilna została rozwiązana w trakcie jego trwania, co czyniło postępowanie podmiotowo bezprzedmiotowym. Skarżący argumentowali, że rozwiązanie spółki powinno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania w sprawie, a nie tylko postępowania odwoławczego, aby uniknąć pozostawienia w obrocie błędnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu początkowo odrzucił skargę, uznając, że wniesiono ją przez nieuprawniony podmiot. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że byli wspólnicy mają interes prawny do skarżenia decyzji o umorzeniu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że rozwiązanie spółki cywilnej w trakcie postępowania odwoławczego stanowi trwałą przeszkodę procesową, która uniemożliwia merytoryczne zakończenie postępowania odwoławczego. W związku z tym, umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest uzasadnione. Sąd podkreślił, że decyzja organu I instancji nie staje się bezprzedmiotowa, gdyż może stanowić podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności byłych wspólników za zaległości podatkowe spółki. WSA odwołał się do orzecznictwa NSA, zgodnie z którym umorzenie postępowania odwoławczego w takiej sytuacji jest prawidłowe i nie narusza zasady dwuinstancyjności ani prawa do sądu, zwłaszcza gdy rozwiązanie spółki nastąpiło świadomie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania odwoławczego w przypadku rozwiązania spółki cywilnej w trakcie jego trwania, odpowiedzialność wspólników za zobowiązania podatkowe zlikwidowanej spółki.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania spółki cywilnej w trakcie postępowania odwoławczego. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozwiązanie spółki cywilnej w trakcie postępowania odwoławczego czyni to postępowanie bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozwiązanie spółki cywilnej w trakcie postępowania odwoławczego czyni to postępowanie podmiotowo bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Rozwiązanie spółki cywilnej stanowi trwałą przeszkodę procesową uniemożliwiającą merytoryczne zakończenie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy nie może wydać merytorycznej decyzji, a decyzja organu I instancji nie staje się bezprzedmiotowa, gdyż może stanowić podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności byłych wspólników.
Czy umorzenie postępowania odwoławczego z powodu rozwiązania spółki narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania odwoławczego w takiej sytuacji nie narusza zasady dwuinstancyjności, ponieważ ustawodawca przewidział sytuacje, gdy postępowanie odwoławcze kończy się bez merytorycznego rozpoznania odwołania (np. na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 O.p.).
Uzasadnienie
Zasada dwuinstancyjności może doznawać ograniczeń, a umorzenie postępowania odwoławczego z powodu ustania bytu prawnego podatnika jest jedną z takich sytuacji, która nie wymaga uchylenia decyzji organu I instancji.
Czy byli wspólnicy spółki cywilnej rozwiązanej w trakcie postępowania odwoławczego mają interes prawny do skarżenia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, byli wspólnicy spółki cywilnej mają interes prawny (legitymację procesową) do skarżenia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA w postanowieniu z 25 września 2014 r. uznał, że byli wspólnicy mają interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego do skarżenia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Umorzenie postępowania odwoławczego w razie bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego.
u.p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako rozstrzygnięcie.
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Umorzenie postępowania odwoławczego w razie bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego.
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Umorzenie postępowania odwoławczego w razie bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 15 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Spółka cywilna jest podatnikiem podatku VAT.
O.p. art. 135
Ordynacja podatkowa
Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych w sprawach podatkowych oceniana według przepisów prawa cywilnego, jeżeli przepisy prawa podatkowego nie stanowią inaczej.
O.p. art. 133 § 2
Ordynacja podatkowa
Spółka cywilna jest stroną postępowania podatkowego w zakresie zobowiązań w podatku VAT.
O.p. art. 201 § 1
Ordynacja podatkowa
Obligatoryjne zawieszenie postępowania w przypadku śmierci strony (dotyczy osób fizycznych).
O.p. art. 97
Ordynacja podatkowa
Następstwo prawne spadkobierców w przypadku śmierci podatnika będącego osobą fizyczną.
u.p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odrzucenie skargi w przypadku wniesienia jej przez podmiot nieuprawniony.
u.p.p.s.a. art. 50 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Brak interesu prawnego jako podstawa odrzucenia skargi.
O.p. art. 115 § 4
Ordynacja podatkowa
Określenie zobowiązania spółki cywilnej i orzeczenie o odpowiedzialności byłych wspólników za zaległości podatkowe, w przypadku rozwiązania spółki przed wszczęciem postępowania podatkowego.
O.p. art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
Umorzenie postępowania podatkowego w całości w przypadku rozwiązania spółki w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego.
O.p. art. 228 § 1
Ordynacja podatkowa
Postanowienie o niedopuszczalności odwołania, uchybieniu terminu lub pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.
O.p. art. 258 § 1
Ordynacja podatkowa
Orzeczenie o wygaśnięciu decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozwiązanie spółki cywilnej w trakcie postępowania odwoławczego czyni je podmiotowo bezprzedmiotowym. • Umorzenie postępowania odwoławczego jest właściwym sposobem zakończenia postępowania w sytuacji ustania bytu prawnego podatnika. • Decyzja organu I instancji nie staje się bezprzedmiotowa i może stanowić podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności byłych wspólników.
Odrzucone argumenty
Rozwiązanie spółki cywilnej powinno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania w sprawie. • Umorzenie postępowania odwoławczego narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego. • Byli wspólnicy nie mieli interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
spółka cywilna jest podatnikiem podatku VAT • rozwiązanie spółki cywilnej jest przeszkodą procesową uniemożliwiającą zakończenie postępowania podatkowego poprzez wydanie merytorycznej decyzji • Ordynacja podatkowa nie przewiduje następstwa prawnego w przypadku rozwiązania spółki cywilnej • byli wspólnicy spółki cywilnej nie są następcami prawnymi spółki • brak zdolności sądowej po stronie zlikwidowanej spółki nie mógł być sanowany przez wstąpienie do sprawy jej wspólników • nieusuwalna przeszkoda w postaci ustania bytu podatnika wystąpiła na etapie postępowania odwoławczego • nie ma podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego prawidłowo wydanej decyzji organu I instancji • ustawodawca przewidział także sytuacje, gdy postępowanie odwoławcze kończy się w inny sposób niż poprzez rozpoznanie odwołanie • podejmując decyzję o rozwiązaniu i likwidacji spółki w trakcie toczącego się postępowania podatkowego trzeba liczyć się ze skutkami prawnymi takiej decyzji • akt ten będzie stanowił podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności byłych wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki
Skład orzekający
Tomasz Świetlikowski
sprawozdawca
Daria Gawlak-Nowakowska
przewodniczący
Henryka Łysikowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania odwoławczego w przypadku rozwiązania spółki cywilnej w trakcie jego trwania, odpowiedzialność wspólników za zobowiązania podatkowe zlikwidowanej spółki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania spółki cywilnej w trakcie postępowania odwoławczego. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym, jakim jest wpływ rozwiązania spółki cywilnej na toczące się postępowanie. Pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy w sytuacji braku następstwa prawnego.
“Co się dzieje z postępowaniem podatkowym, gdy spółka cywilna przestaje istnieć w trakcie jego trwania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.