I SA/Wr 237/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-04-28
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyfakturazakład pracy chronionejzwolnienie podatkowePFRONtermin płatnościnadpłataobieg dokumentów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej, uznając, że nadpłata na PFRON pokryła zobowiązanie podatkowe, co pozwoliło na utrzymanie zwolnienia z VAT dla zakładu pracy chronionej.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury, której oryginał został odnaleziony po kontroli, oraz kwestii zwolnienia z VAT dla zakładu pracy chronionej. Podatnik kwestionował datę otrzymania faktury i sposób jej rozliczenia. Organy podatkowe zakwestionowały odliczenie VAT i utratę zwolnienia z powodu nieprzekazania całości różnicy na PFRON. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że nadpłata na PFRON pokryła zobowiązanie, a faktura została skutecznie doręczona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. S. na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r. Spór dotyczył odliczenia podatku naliczonego z faktury, której oryginał podatnik przedstawił dopiero w trakcie postępowania, oraz konsekwencji dla zwolnienia z VAT dla zakładu pracy chronionej. Organy podatkowe uznały, że podatnik nie mógł odliczyć VAT z kserokopii faktury i utracił zwolnienie z VAT, ponieważ nie przekazał całej należnej kwoty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Podatnik argumentował, że faktura została odebrana przez pracownika działającego we własnym imieniu, a nie jako przedstawiciel firmy, oraz że posiadał nadpłatę na PFRON, która powinna pokryć ewentualne zobowiązanie. Sąd uznał skargę za zasadną. Sąd zgodził się z organami co do daty otrzymania faktury przez pracownika, uznając doręczenie za skuteczne wobec podatnika. Podkreślono, że zaniedbania w obiegu dokumentów nie mogą być przerzucane na organy skarbowe. Sąd uznał również, że nieprzekazanie choćby części kwoty na PFRON skutkuje utratą całego zwolnienia. Jednakże, kluczowe znaczenie miało istnienie nadpłaty na PFRON, która przewyższała nie wpłaconą różnicę. Sąd stwierdził, że nadpłata ta powinna zostać zaliczona na poczet zobowiązania z datą płatności, co oznacza, że podatnik w istocie wpłacił zobowiązanie w pełnej wysokości. W związku z tym, organy naruszyły prawo materialne, stosując niewłaściwe przepisy i błędnie interpretując stan faktyczny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik odbierający fakturę we własnym imieniu, na podstawie upoważnienia, działa jako przedstawiciel podatnika, a data odbioru przez niego faktury jest datą jej otrzymania przez podatnika, ze skutkiem dla podatnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sformułowanie 'w imieniu własnym' w upoważnieniu oznaczało podpis własnym imieniem i nazwiskiem, ale ze skutkiem dla podatnika. W przeciwnym razie faktura nie spełniałaby wymogów formalnych. Zaniedbania w obiegu dokumentów nie mogą być przerzucane na organy skarbowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.t.u. i p.a. art. 14a § ust. 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Zwalnia prowadzącego zakład pracy chronionej od wpłat do urzędu skarbowego nadwyżki podatku należnego nad naliczonym.

u.p.t.u. i p.a. art. 14a § ust. 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określa, że różnica między kwotą zwolnienia a iloczynem liczby niepełnosprawnych i trzykrotności najniższego wynagrodzenia podlega przekazaniu na PFRON.

u.p.t.u. i p.a. art. 14a § ust. 5 pkt 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Stanowi, że zwolnienie nie ma zastosowania, gdy prowadzący zakład pracy chronionej nie przekazał różnicy na PFRON.

u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określa miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę jako miesiąc obniżenia podatku należnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

o.p. art. 75 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada zaliczania nadpłat na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych.

Pomocnicze

u.p.t.u. i p.a. art. 14 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określa kwotę różnicy podlegającą przekazaniu na PFRON, jeśli kwota zwolnienia jest wyższa od iloczynu liczby niepełnosprawnych i trzykrotności najniższego wynagrodzenia.

u.p.t.u. i p.a. art. 19 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Definiuje podatek należny i naliczony.

rozp. MF art. 54 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Stanowi, że podstawę do obniżenia kwoty podatku należnego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty.

rozp. MF art. 38 § ust. 1 pkt 13

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Dotyczy warunków prawidłowego odbioru faktury.

u. o reh. z. i z. o. n. art. 49

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 o Rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Stosuje przepisy Ordynacji podatkowej do należności PFRON.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Dz.U. 153 poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie spraw przez sądy administracyjne po zmianach.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nadpłata na PFRON pokryła zobowiązanie podatkowe, co pozwoliło na utrzymanie zwolnienia z VAT. Faktura została skutecznie doręczona pracownikowi, a późniejsze odnalezienie oryginału powinno być uwzględnione. Organy podatkowe naruszyły prawo materialne i błędnie zinterpretowały stan faktyczny.

Odrzucone argumenty

Odliczenie podatku naliczonego z kserokopii faktury. Utrata zwolnienia z VAT z powodu nieprzekazania całości różnicy na PFRON. Argument o dyskryminacji podatnika przez organy skarbowe.

Godne uwagi sformułowania

Rzeczą podatnika zaś było takie zorganizowanie obiegu dokumentów w przedsiębiorstwie, aby bez opóźnienia przekazywane były służbom księgowym, a skutku zaniedbań w tym zakresie nie mogą być skutecznie przerzucane na Organy skarbowe. Skoro więc do kwoty podlegającej wpłacie na rzecz PFRON zwolnienie nie ma zastosowania, o ile nie została ona przekazana na konto Funduszu w całości - oznacza to, że zakład pracy chronionej jest zobowiązany rozliczyć za dany okres podatek od towarów i usług na zasadach ogólnych. Ponieważ zaś należność PFRON z tytułu określonego w art. 14a ustawy o VAT jest należnością powstałą z mocy prawa, to zaliczenie wywiera skutki z datą płatności zobowiązania- jeśli w tym dniu było możliwe.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Józef Kremis

członek

Marta Semiczek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT z faktury, zwolnienia dla zakładów pracy chronionej, wpływu nadpłat na PFRON na utrzymanie zwolnienia, oraz skutków błędów w obiegu dokumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakładu pracy chronionej i przepisów obowiązujących w 1999 roku, choć zasady dotyczące nadpłat i zaliczeń są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych związanych z VAT, zwolnieniami dla zakładów pracy chronionej i PFRON, a także pokazuje, jak kluczowe może być prawidłowe zarządzanie dokumentacją i rozliczeniami.

Czy nadpłata na PFRON uratowała zakład pracy chronionej przed utratą zwolnienia z VAT?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 237/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Józef Kremis
Marta Semiczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 14 - 14 a
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
I SA/Wr 237/02 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 28 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Sędziowie: Sędzia NSA Józef Kremis Asesor WSA Marta Semiczek ( sprawozdawca ) Protokolant: Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 sprawy ze skargi M. S. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r I. uchyla zaskarżoną decyzję i Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...]; II. orzeka, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane; III. zasądza na rzecz Skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 5 042,00 (pięć tysięcy czterdzieści dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W wyniku przeprowadzonej kontroli Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił, iż podatnik rozliczył w deklaracji VAT -7 za miesiąc czerwiec 1999r. podatek naliczony w wysokości [...]wynikający z kserokopii faktury nr [...] wystawionej w dniu [...] (rok przed rozliczeniem) przez A spółka z o.o., dokumentującej zakup frezarki piłowej. Podatnik w trakcie prowadzenia czynności kontrolnych nie przedstawił oryginału ani duplikatu faktury. W toku kontroli ustalono również, że wystawca faktury, w dniu wystawienia dokumentu, przekazał go wraz z towarem pracownikowi firmy podatnika, J. Ż. Mając na uwadze powyższe fakty Inspektor Kontroli Skarbowej uznał, że doszło do naruszenia zarówno przepisu art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, póz. 50 7e zm.), jak i przepisu § 54 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 156, póz. 1024 ze zm.), czego konsekwencją było zakwestionowanie możliwości odliczenia podatku naliczonego z wyżej opisanej faktury. Stąd różnica pomiędzy podatkiem należnym a naliczonym w rozumieniu art. 19 ust. l i 2 ustawy o VAT w porównaniu ze złożoną przez podatnika deklaracją uległa zwiększeniu. W roku 1999 działalność prowadzona przez podatnika w formie Zakładu Pracy Chronionej, na podstawie art. 14 a ustawy o VAT korzystała ze zwolnienia od wpłat do urzędu skarbowego nadwyżki podatku należnego nad naliczonym w rozumieniu art. 19 ust. l i 2 Ustawy o podatku VAT. Podatnik jednak zobowiązany był do przekazania na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nadwyżki kwoty zwolnionej od wpłaty, ponad wartość odpowiadającą iloczynowi osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ZPChr w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz trzykrotności najniższego wynagrodzenia. Nadwyżka ta, w wyniku zakwestionowania przez organ pierwszej instancji możliwości odliczenia części podatku naliczonego, okazała się wyższa od tej jaką podatnik odprowadził na PFRON. Wobec tego Inspektor Kontroli Skarbowej powołując się na treść art. 14 a ust. 5 ustawy o podatku VAT, zgodnie z którym zwolnienie z wpłat podatku do urzędu skarbowego nie dotyczy podatników którzy nie przekazali różnicy podatku o której mowa w ustępie 3 tego artykułu na PFRON, dokonał korekty rozliczenia podatnika w drodze decyzji.
Podatnik nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji wniósł odwołanie do Izby Skarbowej we W. wnosząc o jej uchylenie. Strona podnosiła w odwołaniu przede wszystkim, że faktycznie sporną fakturę otrzymała w czerwcu 1999. W dniu wystawienia faktury została ona odebrana przez pracownika, który zdaniem strony nie był upoważniony do odbioru faktury w imieniu strony, a jedynie we własnym imieniu. Podatnik powoływał się przy tym na treść upoważnienia zwartego w "Zakresie obowiązków uprawnień i odpowiedzialności" z dnia [...]. Zdaniem podatnika odbiór faktury przez tak umocowanego pracownika nie jest tożsamy z otrzymaniem faktury przez podatnika. Podatnik twierdzi, iż faktura została mu faktycznie przekazana dopiero w czerwcu 1999- po inwentaryzacji. Jednocześnie podatnik poinformował, że w dniu [...]odnaleziony został oryginał faktury.
W przypadku nie uznania przez organ odwoławczy argumentów o których mowa powyżej, podatnik powołując się m. in. na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosił również, że organ pierwszej instancji w swojej decyzji dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów podatkowych, w szczególności art. 14 a ustawy o podatku VAT oraz art. Ordynacji podatkowej. Ponadto, zdaniem podatnika "sankcja" określona w decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej, polegająca na zobowiązaniu strony do zwrotu zwolnionej kwoty podatku wraz z odsetkami, była nieproporcjonalnie wysoka w porównaniu z kwotą zawyżenia podatku naliczonego.
Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa we W., podzielając stanowisko wyrażone w decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej, z zasadniczej części utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Mając jednak na uwadze obwieszczenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada r. o utracie mocy obowiązującej art. 27 ust 5, 6 i 8 ustawy o VAT (Dz. U. nr 139, póz. 505) w zakresie w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej powołaną ustawą jako "dodatkowe zobowiązanie podatkowe" i odpowiedzialność za wykroczenia i przestępstwa skarbowe, Izba Skarbowa chyliła decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w części dotyczącej ustalenia kwoty dodatkowego zobowiązania na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o podatku VAT.
W skardze na powyższą decyzje podatnik ponownie podnosi, iż sporna faktura została odebrana od jej wystawcy przez pracownika podatnika, który upoważniony został do odbioru faktury we własnym imieniu. Pracownik w tym momencie nie był - zdaniem skarżącego przedstawicielem firmy, który działa na rachunek i w imieniu mocodawcy, lecz działał wyłącznie w imieniu własnym. W świetle powyższego "miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę" nie jest tożsamy z miesiącem, w którym fakturę odebrał pracownik nie będący przedstawicielem firmy, a jedynie posiadający upoważnienie do odbioru faktur we własnym imieniu. Omawiana faktura została doręczona stronie skarżącej będącej podatnikiem, zgodnie z wpisem do książki podawczej w 1999 r. i została prawidłowo zaewidencjonowana do rejestru zakupu podatku VAT, dając tym samym prawo do odliczenia w miesiącu czerwcu 1999 roku. Skarżący zarzucił, że organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, zwłaszcza art. 122 i art. 187 § 1, zobowiązujące do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy podatkowe pominęły bowiem istniejące w rzeczywistości stosunki prawne łączące stronę skarżąca oraz J. Ż., przyjmując arbitralnie, że był to stosunek prawny oparty na przedstawicielstwie. Przyjęcie w tym zakresie przez Izbę Skarbową takiego stanowiska jest -zdaniem skarżącego -sprzeczne z cywilnoprawną regulacją przedstawicielstwa, której nie sposób pominąć rozpatrując niniejszą sprawę. Przedstawiciel działa zawsze w imieniu mocodawcy, a J. Ż. dział w imieniu własnym. Jego prawną pozycję w stosunku do strony skarżącej należy utożsamiać z pozycją posłańca, który sam nie składa żadnych oświadczeń woli, lecz tylko je przenosi, nie ma więc możliwości skutecznego wpływu na sytuację zarówno prywatnoprawną jak i publicznoprawną strony skarżącej.
Skarżący powołał się na rozstrzygnięcie w identycznej sprawie, w której decyzja Izby Skarbowej uchyliła w całości decyzję Urzędu Skarbowego, który utożsamiał datę wpływu faktury do firmy z datą odbioru faktury przez upoważnionego pracownika. Powyższe działanie narusza- zdaniem skarżącego wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skarżący wywodził także, że jeżeli nawet w miesiącu czerwcu wystąpiłoby zawyżenie podatku naliczonego przez skarżącego, to musiało by ono przekroczyć kwotę [...], aby skarżący utracił prawo do zwolnienia od wpłat do urzędu skarbowego z tytułu podatku od towaru i usług. Wskazuje przy tym na powstałą nadpłatę w wysokości [...], w rozliczeniu za miesiąc kwiecień 1999 która była w posiadaniu PFRON w miesiącu czerwcu 1999.
W obszernym uzupełnieniu skargi podatnik analizując szczegółowo zapisy i adnotacje na spornej fakturze wywodzi, iż nie wynika z nich aby dokument ten został doręczony w 1998 osobie upoważnionej przez podatnika do odbioru faktur.
Dalej skarżący wywodził iż utrata zwolnienia, o którym mowa w art. 14a ust l ustawy o podatku VAT następuje jedynie w sytuacji, w której podatnik nie wpłacił całej różnicy, o której mowa w art.. 14a ust. 3 cyt. ustawy. Zdaniem podatnika, przemawia za tym m.in. brak jednoznacznego określenia przez ustawodawcę skutków prawnych związanych z nieterminową lub częściową wpłatą ww. różnicy w sytuacji, w której cała treść ustawy o podatku od towarów i usług uprzywilejowuje taką grupę podmiotów jak zakłady pracy chronionej. Ewentualne zaniżenie przez stronę skarżącą zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 1999 r. o [...]spowodowało niewspółmierną do kwoty zaniżenia "sankcję" w postaci określenia przez organ kontroli zaległości w tym podatku w kwocie [...]wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] (łącznie [...]). Z powyższych okoliczności podatnik wywodzi, iż działania organów skarbowych obu instancji mają charakter dyskryminujący podatnika, co jest sprzeczne z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. Zaskarżonymi rozstrzygnięciami stworzono bowiem sytuację, w której zakład pracy chronionej - jedynie ze względu na swój status prawno podatkowy - ponosi rażąco niewspółmierne konsekwencje podatkowe za ewentualnie popełnione błędy, niezależnie od ich realnego fiskalnego znaczenia, w porównaniu z resztą podatników, którym - w myśl art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy o podatku VAT za tego typu błąd może grozić jedynie dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty, o którą uszczuplono należność Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zdaniem Izby z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że przedmiotowa faktura została wydana pracownikowi podatnika w miesiącu maju 1998 r., a rozliczono ją dopiero w czerwcu 1999 r. Stanowi to naruszenie art. 19 ust 3 ustawy o podatku VAT z którego treści wynika, że obniżenie kwoty podatku należnego następuje za miesiąc w którym podatnik otrzymał fakturę albo w miesiącu następnym. Ponadto jak wynika z akt sprawy podatnik odliczenia dokonał na podstawie kserokopii faktury, a nie jej oryginału, co z kolei stanowi naruszenie § 54 ust. 3 rozporządzenia do ustawy o podatku VAT w myśl którego podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty. Podnoszony przez podatnika argument, że oryginał przedmiotowej faktury został odnaleziony po wydaniu decyzji wymiarowej przez Inspektora Kontroli Skarbowej nie zasługuje, zdaniem Izby na uwzględnienie. Prowadzenie działalności gospodarczej, zwłaszcza w tak szerokim zakresie, obliguje podatnika do prowadzenia swoich rozliczeń z budżetem w sposób profesjonalny, przez co należy rozumieć również prawidłowe gromadzenie i przechowywanie dokumentacji podatkowej. Brak przedmiotowej faktury w zbiorach dokumentów źródłowych podatnik mógł skutecznie uzupełnić w trakcie trwania postępowania. Zarzut podatnika dotyczący obowiązku sprawdzenia przez organy podatkowe na etapie postępowania odwoławczego w siedzibie firmy, czy podatnik posiada oryginał faktury jest - zdaniem Izby bezpodstawny.
Izba wywiodła również, że zawyżenie przez stronę podatku naliczonego wpłynęło pośrednio na zaniżenie przez podatnika wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a ostatecznie na zastosowanie przez Inspektora Kontroli Skarbowej regulacji zawartej w art. 14 a ust. 5 pkt l ustawy o podatku VAT. Izba Skarbowa nie podziela poglądu podatnika, iż zobowiązany on jest tylko do zapłaty tej części zobowiązania podatkowego, o którą zostało ono zwiększone stosunku do zobowiązania wykazanego w deklaracji. Zgodnie z art. 14 a ust l ustawy o podatku VAT zwalnia się prowadzącego zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej od wpłat do urzędu skarbowego należności w zakresie działalności tego zakładu, tytułu podatku od towarów i usług, stanowiącej różnicę między podatkiem należnym a naliczonym, w rozumieniu art. 19 ust l i 2, z zastrzeżeniem ust. 3. Jeżeli kwota zwolnienia, o którym mowa w ust. l, jest wyższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej lub zakładzie aktywności zawodowej w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz trzykrotności najniższego wynagrodzenia, różnica podlega przekazaniu na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zgodnie natomiast z ust. 5 tegoż artykułu zwolnienie nie ma zastosowania m. in. w sytuacji gdy prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej nie przekazał różnicy, o której mowa w ust. 3, na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Ponieważ kwota różnicy jest uzależniona od kwoty zwolnienia, a ta z kolei zależy wartości zobowiązania podatkowego w podatku VAT (w prawidłowej wysokości) Izba stwierdza, iż podatnik w rozpatrywanej sprawie nie może korzystać z tegoż zwolnienia bowiem nie przekazał należnej kwoty (w prawidłowej wysokości) na rzecz PFRON-u. Terminem do dokonania przedmiotowej wpłaty "termin przewidziany do rozliczeń z tyt. podatku od towarów i usług", czyli zgodnie z art. 10 ust. l i art. 26 ustawy o podatku VAT, do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Powołane przez podatnika rozstrzygnięcie w innej sprawie nie może być - zdaniem Izby brane pod uwagę, gdyż zapadło w indywidualnej sprawie, w innym stanie faktycznym i nie stanowi urzędowej wykładni prawa. Także cytowane przez podatnika pismo Ministerstwa finansów nie może być stosowane w niniejszej sprawie , gdyż dotyczy zmienionego stanu prawnego.
Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia art. 32 ust 2 Konstytucji RP Izba stwierdziła, iż organy podatkowe orzekają na podstawie ustaw. Ponadto wskazała, że sam fakt udzielania zakładom pracy chronionej daleko idących zwolnień podatkowych jest uprzywilejowaniem w stosunku do innych podmiotów gospodarczych i nie można mówić o dyskryminacji z powodu wprowadzenia rygorystycznych zasad stosowani tych ulg.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego - zgodnie z art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz U 153 poz 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu i na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów podatkowych w kwestii daty otrzymania przez podatnika spornej faktury VAT. Z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że pracownik który odbierał fakturę, był upoważniony podpisywania faktur. Zawarte w pełnomocnictwie sformułowanie "w imieniu własnym" należy rozumieć jako upoważnienie do podpisywania własnym imieniem i nazwiskiem, jednak ze skutkiem odnoszącym się do podatnika. W przeciwnym wypadku należało by uznać, że faktura ta nie spełnia warunku określonego w § 38 ust 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1997 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bowiem nie zawiera podpisu innej osoby uprawnionej do otrzymania faktury. Wobec tego doręczenie faktury pracownikowi należy uznać za skuteczne wobec podatnika. Rzeczą podatnika zaś było takie zorganizowanie obiegu dokumentów w przedsiębiorstwie, aby bez opóźnienia przekazywane były służbom księgowym, a skutku zaniedbań w tym zakresie nie mogą być skutecznie przerzucane na Organy skarbowe.
Za prawidłowy należy także uznać pogląd organów, że nie przekazanie choćby części kwoty określonej zgodnie z art. 14 a ustawy o VAT skutkuje utratą całości zwolnienia. Zwolnienie od podatku VAT, poczynając od [...]polegało na prawie zakładu pracy chronionej do nie odprowadzania do urzędu skarbowego różnicy między podatkiem należnym a naliczonym, w części wynikającej z regulacji zawartej w art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepis ten w tym okresie miał następujące brzmienie:"... Jeżeli kwota zwolnienia, o którym mowa w ust. 1, jest wyższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej lub zakładzie aktywności zawodowej w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz trzykrotności najniższego wynagrodzenia, różnica podlega przekazaniu na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, o którym mowa w ustawie wymienionej w ust. 2, w terminach przewidzianych dla rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług..." Jednocześnie w ust. 5 pkt. 1 tego przepisu uregulowano zasadę, według której zwolnienie nie ma zastosowania w przypadku, gdy prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej nie przekazał różnicy, o której mowa w ust. 3, na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Taka regulacja oznacza zatem, że fakt nieprzekazania odpowiedniej kwoty na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych likwiduje prawo zakładu pracy chronionej do zwolnienia od podatku, o jakim mowa w ust. 1 art. 14a. Skoro więc do kwoty podlegającej wpłacie na rzecz PFRON zwolnienie nie ma zastosowania, o ile nie została ona przekazana na konto Funduszu w całości - oznacza to, że zakład pracy chronionej jest zobowiązany rozliczyć za dany okres podatek od towarów i usług na zasadach ogólnych. Kwota ta staje się bowiem przedmiotem zobowiązania podatkowego VAT i powinna być przekazana w terminie na konto właściwego urzędu skarbowego (wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2000 r. III SA 3304/99 - Pr. Gosp. 2001 Nr 12 poz. 47).
Jednakże wydając zaskarżoną decyzję organy skarbowe naruszyły inne przepisy w sposób mający istotny wpływ na treść orzeczenia.
Przede wszystkim w sprawie nie może być stosowany § 54 ust 3 Rozporządzenia wykonawczego do ustawy o podatku VAT, skoro już na etapie postępowania odwoławczego strona oświadczyła, że posiada oryginał faktury. Fakt ten istotnie winien być przez organy skarbowe sprawdzony - jako decydujący o zastosowaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Zasadnicze jednak znaczenie kwestia istnienia nadpłaty w rozliczeniu z PFRON. Skoro bowiem zarówno w dniu [...] to jest w terminie płatności zobowiązania, jak i w dacie wydania decyzji skarżący posiadał w tym rozliczeniu nadpłatę przewyższającą nie wpłacona różnicę za czerwiec 1999, to można zasadnie uznać że w istocie wpłacił zobowiązanie w pełnej wysokości.
Do należności PFRON z tytuły określonego w art. 14a ust. 3 ustawy o VAT -zgodnie z art. 49 Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 o Rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz. 776)- stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 75 § 1 Ordynacji, nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Ponieważ zaś należność PFRON z tytułu określonego w art. 14a ustawy o VAT jest należnością powstałą z mocy prawa, to zaliczenie wywiera skutki z datą płatności zobowiązania- jeśli w tym dniu było możliwe. Ponieważ sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, a co więcej - nadpłata do chwili obecnej nie została rozliczona, to należy uznać, że w dacie płatności zobowiązania za czerwiec 1999 podatnik w istocie wpłacił kwotę wyższą niż zadeklarowana, pokrywającą całą wysokość zobowiązania. Art. 14 a ust 5 pkt 1 ustawy o VAT łączył zaś utratę prawa do zwolnienia z nie przekazaniem różnicy na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, nie zaś z nie zadeklarowaniem jej.
Reasumując na skutek zastosowania niewłaściwych przepisów i błędnej wykładni prawa materialnego organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt. 1 a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.
Uwzględnienie skargi zobowiązuje Naczelny Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi i kosztów zastępstwa procesowego Ponieważ skarżący nie wykazał innej wysokości kosztów zastępstwa, określono je w wysokości kosztów minimalnych określonych zgodnie i kosztów zastępstwa określony zgodnie z § 7 i § 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. z dnia 19 grudnia 1997 r.).
Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI