III SA/Wr 181/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą klasyfikacji taryfowej produktów dla niemowląt, wskazując na potrzebę prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i powołania biegłego.
Sprawa dotyczyła klasyfikacji taryfowej produktów dla niemowląt (Bebilon, Nutridrink) przez organy celne. Strona skarżąca uważała, że produkty te powinny być klasyfikowane jako leki (pozycja 3004 Taryfy Celnej), podczas gdy organy celne zakwalifikowały je do pozycji 2202 (napoje) lub 2106 (przetwory spożywcze). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy celne nie zebrały i nie oceniły materiału dowodowego prawidłowo, nie ustaliły jednoznacznie charakteru produktów i celu ich stosowania, co wymagało powołania biegłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej, która uznała zgłoszenie celne dotyczące produktów dla niemowląt (Bebilon Nenatal, Bebilon Infasoy, Nutridrink Chicken, Bebilon Sojowy 2) za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej. Strona skarżąca, A Sp. z o.o., domagała się zaklasyfikowania tych produktów do pozycji 3004 Taryfy Celnej (leki), powołując się na świadectwa rejestracji i opinie biegłych wskazujące na ich leczniczy charakter. Organy celne uznały jednak, że produkty te nie są lekami w rozumieniu pozycji 3004, lecz napojami (pozycja 2202) lub przetworami spożywczymi (pozycja 2106), argumentując, że nawet jeśli zawierają substancje lecznicze, to ich głównym celem jest zapewnienie równowagi żywnościowej lub poprawa smaku, a nie leczenie chorób. Sąd administracyjny uznał, że organy celne nie poczyniły prawidłowych ustaleń faktycznych, szczególnie w zakresie charakteru produktów i celu dodania substancji leczniczych. Stwierdził, że świadectwa rejestracji MZiOS oraz opinie biegłych wskazują na leczniczy charakter produktów, co jest istotne dla klasyfikacji, ale nie przesądza o niej. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy produkty te są lekami, a jednocześnie nie podpadają pod wyłączenia z pozycji 3004 (np. jako produkty spożywcze o charakterze odżywczym). Z uwagi na brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, Sąd uznał za konieczne powołanie biegłego. Sąd odniósł się również do kwestii klasyfikacji do pozycji 1901 i 2202, wskazując na potrzebę analizy brzmienia pozycji i uwag do Taryfy Celnej oraz uwzględnienia opinii klasyfikacyjnych międzynarodowych organizacji celnych. Ostatecznie, z powodu naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez organy celne, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy celne nie poczyniły prawidłowych ustaleń faktycznych w celu rozstrzygnięcia tej kwestii, co wymagało powołania biegłego. Samo posiadanie świadectwa rejestracji jako leku nie przesądza o klasyfikacji do pozycji 3004, jeśli produkt może podlegać wyłączeniom z tej pozycji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na potrzebę ustalenia, czy produkty te są lekami w rozumieniu pozycji 3004, a jednocześnie czy nie podpadają pod wyłączenia z tej pozycji, np. jako produkty spożywcze o charakterze odżywczym. Konieczne było ustalenie celu stosowania substancji leczniczych i ich wpływu na charakter produktu, co wymagało opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (28)
Główne
k.c. art. 85 § § 1
Kodeks celny
Taryfa celna
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21.12.1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej
Wyjaśnienia do Taryfy celnej
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24.08.1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej
ORINS
Ogólne Reguły Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej
Pomocnicze
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks celny
k.c. art. 278 § § 1 i § 2
Kodeks celny
k.c. art. 280
Kodeks celny
k.c. art. 13
Kodeks celny
k.c. art. 2 § § 2
Kodeks celny
u.ś.f. art. 2 § ust. 1 pkt. 2
Ustawa o środkach farmaceutycznych
u.ś.f.
Ustawa o środkach farmaceutycznych
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i §2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.p.s.a. art. 3 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 145-150
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 111
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w.u.p.s.a. art. 97 § § 2
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 120
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 194 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 197 § §1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § §1 pkt 6 i §4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
ORINS
Ogólne Reguły Interpretacji Systemu Zharmonizowanego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy celne nie poczyniły prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie charakteru produktów i celu ich stosowania. Konieczne jest powołanie biegłego w celu ustalenia istotnych okoliczności faktycznych. Świadectwa rejestracji MZiOS stanowią dowód na leczniczy charakter produktów. Organy celne nie uwzględniły prawidłowo wyłączeń z pozycji 3004 Taryfy Celnej.
Odrzucone argumenty
Argumenty strony skarżącej dotyczące klasyfikacji do pozycji 3004 nie zostały w pełni uwzględnione, gdyż sąd uznał je za niewystarczające bez dalszych ustaleń. Opinie sporządzone na zlecenie strony nie zastąpiły dowodu z opinii biegłego.
Godne uwagi sformułowania
klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów nie wszystkie leki [...] są taryfikowane na jej podstawie nie można zgodzić się ze skarżącą spółka jednakże, że - wynikające ze zgromadzonego materiału - okoliczności sprawy popierają prawidłowość taryfikacji wnioskowanej przez importera tj. do pozycji 3004 nie jest to jednak okoliczność wystarczająca do taryfikowania tych produktów do pozycji 3004 nie można przypisać waloru dowodu z opinii biegłych, w rozumieniu art.197 Ordynacji podatkowej - nawet jeśli sporządzone zostały przez osoby posiadające wiedzą fachową
Skład orzekający
Krystyna Anna Stec
przewodniczący sprawozdawca
Anna Moskała
sędzia
Józef Kremis
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad klasyfikacji taryfowej produktów dla niemowląt, znaczenie świadectw rejestracji, rola opinii biegłych w postępowaniu celnym, zasady stosowania Ogólnych Reguł Interpretacji Taryfy Celnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego z okresu 2000-2006. Interpretacje międzynarodowych organizacji celnych mogą ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanych produktów dla niemowląt, co czyni ją interesującą dla szerszego grona odbiorców. Kwestia klasyfikacji celnej jako leku lub żywności jest złożona i pokazuje, jak ważne są szczegółowe analizy prawne i dowodowe.
“Czy mleko modyfikowane to lek? Sąd rozstrzyga skomplikowaną sprawę klasyfikacji celnej produktów dla niemowląt.”
Dane finansowe
WPS: 3526 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wr 181/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Moskała
Józef Kremis
Krystyna Anna Stec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 85
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant: Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A spółki z o. o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 10 lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej 3.526 zł (trzy tysiące pięćset dwadzieścia sześć złotych) - tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] dnia 10.02.2004 r. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji, którą uznano zgłoszenie celne nr [...] z dnia 30.10.2000 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów handlowych o nazwach handlowych: Bebiłon Nenatal i Bebilon sojowy 2, Bebilon Infasoy i Nutridrink Chicken i wynikającej z tego kwoty długu celnego.
Z akt sprawy wynika, że A Sp. z o. o. z siedzibą w O. (obecnie działająca pod firmą B spółka z o. o. w O.) w dniu 30.10.2000 r. zgłosiła do odprawy celnej przywozowej sporne w sprawie towary deklarując dla nich następujące kody PCN: dla Bebilonu Nenatla i Bebilonu Infasoy - 1901 10 00 0, dla Bebilonu sojowego 2 - kod 3004 50 10 0, a dla Nutridrinków - kod PCN 3004 90 99 0.
Organ I instancji na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego wszczął postępowanie w sprawie i przystąpił do weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia w zakresie prawidłowości klasyfikacji towarowej. W trakcie postępowania strona skarżąca dostarczyła dodatkowe dokumenty dotyczące towaru o nazwie Bebilon Infasoy a odnośnie pozostałych towarów oświadczyła, że dokumenty (takie jak analizy składu chemicznego, certyfikaty producenta, teksty etykiet, ulotki informacyjne, świadectwa rejestracji MZiOS, opisy produkcji) przedłożono w toku wcześniej toczących się postępowań celnych.
Dysponując tymi materiałami dowodowymi organ I instancji uznał, że przedmiotowy towar winien być zakwalifikowany w ten sposób, że:, Bebilon Infasoy i Nutridrinkki do kodu PCN 2202 90 10 0, Bebilon Nenatal do kodu 2202 90 91 0 a Bebilon sojowy 2 do kodu 2106 90 98.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (a w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej - poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie niewłaściwych pozycji) oraz naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego.
Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia - stąd utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy jako okoliczności niesporne ustalił skład sprowadzonych towarów i w oparciu o powyższe stwierdził, że Bebilon Sojowy 2, Bebiłon Infaosy (poza sporem w Polsce sprzedawany pod nazwą Bebilon sojowy) i Nutridrink Chicken nie mogą być klasyfikowane do pozycji 3004.
Wywodził organ II instancji, że pozycja 3004 obejmuje "Leki z wyjątkiem produktów z pozycji 3002, 3005 lub 3006/ złożone z produktów zmieszanych lub niezmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej". Wskazano, iż uwaga 1 do działu 30 Taryfy celnej wyłącza szereg towarów z działu 30, stanowiąc w pkt (a), że dział 30 nie obejmuje "żywności i napojów (takich jak: odżywki dietetyczne, odżywki wzmacniające i dla diabetyków, odżywki uzupełniające, napoje wzmacniające i wody mineralne) (sekcja IV). Przywołano komentarz zawarty w Wyjaśnieniach do taryfy celnej, w myśl którego pozycja 3004 nie obejmuje "produktów spożywczych i napojów zawierających substancje o działaniu leczniczym jeżeli substancje te dodaje się wyłącznie celem zapewnienia lepszej równowagi żywnościowej, zwiększenia wartości energetycznej lub odżywczej czy poprawienia jego smaku, bez odbierania jednak produktowi jego charakteru spożywczego. Wyłączone są też -jak wywodzono dalej - dodatki żywnościowe zawierające witaminy lub sole mineralne, które są przeznaczone do utrzymania zdrowia lub dobrego samopoczucia, ale nie mają wskazań do użycia w celu zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości. Produkty te przeważnie są cieczami, lecz mogą mieć też postać proszku, tabletek i są zwykle klasyfikowane do pozycji 2106 lub do działu 22. Stwierdzono, iż z brzmienia pozycji 3004 taryfy celnej oraz powołanego komentarza należy wnosić, że "lekami" nie są preparaty dietetyczne stosowane jako diety specjalne. Preparaty takie można uznać za odżywki a te uwaga l(a) są z działu 30 wyłączone.
Według organu celnego w/w towary (Nutridrink, Bebilon Infasoy i Nenatal) - w myśl reguły 1 ORINS taryfikować należy do pozycji 2202. Wyjaśnił, że pozycją 2202 objęte są "wody, w tym wody mineralne i wody gazowane, zawierające dodatek cukru lub innej substancji słodzącej lub nadającej smak i pozostałe napoje bezalkoholowe z wyjątkiem soków owocowych lub warzywnych objętych pozycją nr 2009". Zgodnie z komentarzem zawartym w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej podpozycja 2202 10 objęte są słodzone lub smakowe wody mineralne (naturalne lub sztuczne) oraz napoje, takie jak lemoniada, oranżada, cola, składające się ze zwykłej wody pitnej, słodzonej lub nie, aromatyzowanej sokami owocowymi, esencjami lub złożonymi wyciągami, do których czasami dodawany jest kwas cytrynowy lub winowy. Są one często gazowane dwutlenkiem węgla i zazwyczaj napełnia się nimi butelki lub inne hermetyczne pojemniki (lit.A). Towary zaś które nie spełniają tych wymagań klasyfikowane są do podpozycji 2202 90. Będą to więc napoje, w których skład wchodzi również woda pitna, lecz nie jest ona aromatyzowana sokami owocowymi, esencjami lub złożonymi wyciągami. Niniejsza podpozycja obejmuje nektary, tamaryndy przygotowane do bezpośredniego spożycia napoje przez dodanie wody i cukru oraz klarowanie, niektóre inne napoje przygotowane do bezpośredniego spożycia np. na bazie mleka i kakao (lit.B).
W świetle powyższego uznano, że Nutridrink i Bebilon Infasoy spełniają wymagania pozycji 2202 a ze względu na skałd surowcowy odpowiedaja charakterystyce towarów objętych kodem PCN 2202 90 10 0 zaś Babilon Nenatal - towarom z kodu 2202 910.
W ocenie organu celnego bez znaczenia jest fakt, że preparaty uzyskały wpis do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych, i że opinie (przedłożone przez stronę) tak towary klasyfikują. Podniesiono bowiem, powołując art.278§l i §2 oraz art.280 Kodeksu celnego, że jedynie orany celne właściwe są do ustalenia kodu PCN towarów. Wywodzono, że opinie biegłych konieczne są jedynie, gdy zachodzą wątpliwości dotyczące towarów, a takie - w ocenie - w organu sprawie nie występują. Organ celny wskazał też, że "dieta" to system odżywiania się, dieta może być stosowana zarówno w leczeniu, zapobieganiu i diagnostyce - a zatem, wbrew twierdzeniom strony, leczniczy charakter nie może być uznany za kryterium decydujące o kwalifikacji do poz. 3004. Organ wskazał dalej, że wyłączenia leków z działu 21 /uwaga l(f)/ i z działu 22 /uwaga l(e)/ w świetle uwagi l(a) do działu 30 taryfy celnej nie dotyczą żywności i napojów (także odżywek i napojów wzmacniających i wody mineralnej). Tymczasem także w świetle przedłożonych opinii sporne towary to produkty dietetyczno-lecznicze (spożywcze) o określonych właściwościach, stanowiących podstawę żywienia lub uzupełnienia diety naturalnej. Nie zgodziły się też organy celne z twierdzeniami strony, że sporne preparaty winny być taryfikowane tak jak Nutrison i Peptison.
Odnosząc się do ewentualnej taryfikacji do poz. 1901 organ odwoławczy wskazał, że według komentarza zawartego w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej pozycja tą objętych jest szereg przetworów spożywczych na bazie mąki lub mączki, skrobi lub ekstraktu sodowego, które wywodzą swoje zasadnicze właściwości od tych surowców bez względu na to, czy te składniki dominują wagowo lub objętościowo czy też nie. Inne substancje (np. mleko, cukier, kazeina, kakao itd.) mogą być dodawane do głównych składników w celu polepszenia ich wartości dietetycznej.
Organ II instancji - wykluczając możliwość taryfikacji towarów (Bebilon Nenatal, Bebilon Infasoy) do pozycji 1901 - przytoczył uwagę 2 działu 19 oraz pkt II Wyjaśnień do tej pozycji - gdzie wyjaśniono terminy zastosowane w pozycji 1901.
Zdaniem organu odwoławczego preparaty odżywcze stosowane jako diety specjalne, niezawierające w swoim składzie mleka, spełniają wymagania pozycji 2106 Taryfy celnej, posiadają bowiem cechy charakterystyczne dla towarów klasyfikowanych do tej pozycji, obejmującej - zgodnie z jej brzmieniem -"przetwory spożywcze gdzie indziej niewymienione, ani niewłączone (kod PCN 2106 90 98 0 "pozostałe"). Wywodzono dalej, iż w świetle Wyjaśnień do Taryfy celnej pozycja 2106 obejmuje: (A)przetwory przeznaczone do spożycia przez ludzi, zarówno bezpośrednio jak i po obróbce (gotowanie, rozpuszczanie lub zagotowanie w wodzie, mleku itd.), (B)przetwory składające się całkowicie lub
częściowo ze środków spożywczych, stosowane do produkcji napojów lub przetworów przeznaczonych do spożycia przez ludzi (...)• Wskazano nadto, że w Wyjaśnieniach do taryfy celnej podano listę przykładowych produktów objętych pozycją 2106, w której ujęto m.in. "preparaty często określane jako uzupełnienie diety (food supplements).
Organ odwoławczy swoje stanowisko co do taryfikacji Bebilonu sojowego 2 do pozycji 2106 argumentował dalej tym, że sporny produkt stosowany jest w leczeniu żywieniowym, jest zatem odżywką w rozumieniu taryfy celnej - co uzasadnia jego klasyfikowanie do kodu PCN 2106 90 98 0.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Domagając się w niej uchylenia decyzji strona sformułowała zarzuty:
* błędną wykładnię i pominięcie (niezastosowanie w sprawie) pozycji 3004, a w szczególności podpozycji 300450100 i 30490990 Taryfy celnej w związku z regułą 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej zawartych w załączniku do Rozporządzenia Rady. Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej;
* błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie uwagi 1 (a) do działu 30 Taryfy celnej - zawartej w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia Taryfy celnej;
* błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie komentarza do pozycji 3004 Taryfy celnej dotyczącego produktów spożywczych i napojów zawierających substancje o działaniu leczniczym - zawartego w wyjaśnieniach do Taryfy celnej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej;
- pominiecie, niezastosowanie w sprawie uwagi 1 (f) do działu 21 Taryfy celnej;
pominięcie (niezastosowanie w sprawie) uwagi l(e) do działu 22 Taryfy celnej;
błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie pozycji 2106, w szczególności podpozycji 2106 90 98 0;
* błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie pozycji 2202, a w szczególności podpozycji 2202 90 10 0 oraz 2202 90 91 0 Taryfy celnej;
* błędną wykładnię i pominięcie (niezastosowanie w sprawie) postanowień pozycji 1901, a szczególności podpozycji 190110000 Taryfy celnej;
* - pominiecie/ niezstosowanie w sprawie pozycji 3504;
* błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej.
Strona zarzuciła też naruszenie zasad postępowania, a w szczególności art. 120, 121 § 1, 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 262 Kodeksu celnego, prowadzące do sprzeczności rozstrzygnięcia w sprawie z zebranym materiałem.
Skarżąca spółka przede wszystkim stała na stanowisku, że sporne produkty: Bebilon Sojowy 2, Bebilon Infasoy i Nutridrinki należało - stosownie
do reguły wyrażonej w pkt 1 ORINS - zaklasyfikować do pozycji 3004 Taryfy celnej. Podniesiono, że normodawca nie zdefiniował dla celów taryfikacji celnej towarów pojęcia "lek", ani też wprost nie odesłał do innego aktu prawnego. W konsekwencji spółka wskazała, że za właściwe uznać należało powszechnie obowiązujące w języku polskim pojęcie leku uzupełnione o definicję ustawową zawartą w ustawie o środkach farmaceutycznych. W świetle tych definicji sporny towar, zdaniem spółki jest lekiem, bowiem służy zwalczaniu chorób i/lub zapobieganiu im - o czym świadczyć mają załączone opinie biegłych, materiały informacyjne o produkcie oraz wpis do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych i wyjaśnienia Ministerstwa Zdrowia, a ponadto opinia (na zlecenie organu odwoławczego) Zakładu Towaroznawstwa i Żywności, potwierdzająca prawidłowość kwalifikacji preparatu do kodu 3004 50 10 0. Strona powołała się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynikała, że jeśli produkt został uznany za lek przez specjalistów z dziedziny farmakologii oraz uzyskał świadectwo rejestracji Ministra Zdrowia, to dla oceny klasyfikacji taryfowej konieczne były wiadomości specjalne, a co za tym idzie -potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Tymczasem najistotniejszy materiał do wodo wy - opinie, informacje i wyjaśnienia wskazujące na leczniczy charakter produktu - został w znacznej części pominięty przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub zbagatelizowany, co stanowi naruszenie art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Z opinii tych, zdaniem strony, wynikało, że ostateczna kwalifikacja produktu do "dietetycznych środków spożywczych" bądź do "środków farmaceutycznych" zależy nie tylko od jego składu surowcowego, ale przede wszystkim od jego przeznaczenia. Strona skarżąca zarzuciła nadto, iż organy celne są niekonsekwentne, bowiem do pozycji 3004 zaliczyły preparaty o nazwie Nutrison, których skład i zastosowanie są podobne do składu i zastosowania spornego preparatu.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała też, z jakich względów, w jej ocenie - gdyby nie fakt, iż preparaty: Bebilon sojowy 2, Infasoy i Nutridrink stanowią leki - zastosowanie przy taryfikacji spornych towarów znajdowałyby inne pozycje taryfy celnej. Strona podtrzymywała stanowisko, że Babilon Nenatal niezależnie od postaci taryfikować należy do podpozycji 1901 10, nie są to bowiem napoje lecz posiłki dla niemowląt postaci płynnej.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Po myśli art. 1 § 1 i §2 ustawy z 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153,poz.l269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Nadto zgodnie z art.3§l ustawy z 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153,poz.l270 ze zm.) - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji
publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zawarty w skardze wniosek o uchylenie decyzji organu odwoławczego zasługiwał na uwzględnienie, mimo iż nie wszystkie z podniesionych w niej zarzutów okazały się trafne. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzja wykazała jednak, że uchybia ona zarówno przepisom postępowania jak i narusza prawo materialne w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W sprawie, przedmiotem której jest taryfikacja, okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia, a zatem wymagającą prawidłowego ustalenia, jest przede wszystkim stan towaru (art.85 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997r. Kodeks celny -Dz.U.Nr 23, poz 117 ze zm.). Należności celne przywozowe są bowiem wymagalne według stanu towaru (...) w dniu zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie przy tym z art. 13 cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych (§1), klasyfikację określa kod taryfy celnej towarów zawarty Taryfie celnej (§5 i 6), wyjaśnienia do której mają charakter norm prawnych (§7).
W tym zakresie - w stanie prawnym stosownym do daty zgłoszenia celnego (tj. 30.10.2000r.) - materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia stanowią przepisy aktów wykonawczych do Kodeksu celnego a to przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U.Nr 107,poz.l217), zwanego dalej Taryfą celną oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. Nr 74,poz.830 ze zm.) zwanego dalej Wyjaśnieniami.
Jak wynika z akt sprawy w zaskarżonej decyzji organ celny za nieprawidłowe uznał zgłoszenie celne towarów o nazwie Bebilon Nenatal i Bebilon Infasoy (taryfikowanych przez stronę do kodu PCN 1901 10 00 0), Nutridrink (deklarowanych do kodu PCN 3004 90 99 0) oraz Babilon sojowy 2 (zaratyfikowany w zgłoszeniu do kodu 3004 50 10 0) jako właściwe wskazał kody PCN odpowiednio 2202 90 91 0 (Bebilon Nenatal) i 2202 90 10 0 (Nutridrinki) oraz 2106 90 98 0 (Babilon nenatal).
Istota sporu sprowadza się zatem do tego, czy materiał dowodowy sprawy został przez organ celny zgromadzony i oceniony należycie i czy uzasadniał zakwestionowanie kodu taryfy celnej wnioskowanego przez importera.
Ważąc powyższe uwzględnić należy, iż klasyfikacja towarów podlega regułom wskazanym w Ogólnych Regułach Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej. Zgodnie z Regułą 1 ORINS "Tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów zaś prawnych klasyfikację towarów
należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, oraz o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z następującymi regułami (...)- tzn. z regułami 2-6.
Podnieść należy, iż brzmienie pozycji 3004 wskazuje, że generalnie należą do niej leki (z wyjątkiem produktów pozycji 3003, 3005 lub 3006) złożone z produktów mieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub opakowaniach do sprzedaży detalicznej.
Uwagi zawarte w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej odnośnie pozycji 3004 prowadzą jednak do wniosku, iż nie wszystkie leki - w pojęciu zacytowanej pozycji, a zatem zdefiniowane jedynie jako produkty złożone z produktów mieszanych (bądź nie zmieszanych) dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych - są taryfikowane na jej podstawie. W szczególności w brzmieniu Wyjaśnień zawartych pod pozycją 3004 nie są objęte tą pozycją takie produkty (leki) jak: produkty żywnościowe dla diabetyków, dietetyczne lub wzmocnione, toniki i wody mineralne lub sztuczne. Stwierdzenie "takie jak" wskazuje, że produkty te wymienione są jedynie przykładowo. Omawiana uwaga tłumaczy jednak, że w cytowanym wyłączeniu chodzi generalnie o produkty zawierające wyłącznie substancje o wartości odżywczej. Jako najważniejsze składniki odżywcze uwaga wskazuje wprost: proteiny, węglowodany i tłuszcze a nadto Wyjaśnienia do Taryfy celnej przypisują pewne (a zatem nie w każdym przypadku) znaczenie odżywcze także witaminom i solom mineralnym. Wyłączenie powyższych produktów żywnościowych ma miejsce bez względu na spełnienie przez te produkty wskazanych wcześniej zastrzeżeń/warunków (dotyczących prawem przewidzianych dawek, opakowań, przeznaczenia do terapii i profilaktyki, spełnienia wymogu mieszania bądź nie zmieszania produktów). Dodać też należy, iż wyłączenie to jest w zasadzie powtórzeniem wyłączenia zawartego w uwadze l-(a) uwag ogólnych do działu 30 Taryfy celnej jak i Wyjaśnień do Taryfy celnej.
Poza wyłączeniem określonych wyżej produktów żywnościowych, (a na rozszerzenie katalogu wyłączeń wskazują użyte przez prawodawcę w Wyjaśnieniach pozycji słowa: "również", "ponadto" i "dalej") dział 30 nie obejmuje też określonych produktów spożywczych i napojów jak i dodatków żywnościowych. Ponieważ niewątpliwie Taryfa celna przewiduje dla tego typu produktów (żywnościowych, spożywczych, napojów, dodatków żywnościowych) klasyfikację do odrębnych działów bądź pozycji - to fakt wyłączenia ich z leków z pozycji 3004 oznaczać musi, iż co do zasady istnieją produkty (żywnościowe, spożywcze, napoje i dodatki żywnościowe) będące jednocześnie lekami w rozumieniu brzmienia pozycji 3004. Odmienny pogląd i założenie, że leki oraz w/w produkty nie mogą, co do zasady, być utożsamiane -czyniłby zbędnym przedstawione wyżej wyłączenia z pozycji 3004, a to przeczyłoby w sposób oczywisty racjonalności prawodawcy. Produkty, o wyłączeniu których z pozycji 3004 mowa, to m.in. takie produkty spożywcze i
napoje, które zawierają substancje o działaniu leczniczym, ale jedynie gdy substancje te dodane zostały celem zapewnienia lepszej równowagi żywnościowej, zwiększeniu wartości energetycznej lub odżywczej czy poprawieniu smaku; dodatkowo nadto wyjaśnienia do taryfy celnej czynią zastrzeżenia, iż dodanie ich nie może pozbawić produktu jego charakteru spożywczego.
Wyłączenia dokonane w Wyjaśnieniach do taryfy celnej przez użycie słów "nie obejmuje" dotyczą też dodatków żywnościowych zawierających witaminy lub sole mineralne, które są przeznaczone do utrzymania zdrowia lub dobrego samopoczucia, ale nie mają wskazań do użycia w celu zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości. Produkty te są przeważnie cieczami lub mogą również występować w postaci proszku lub tabletek i są zwykle klasyfikowane do pozycji 2106 lub do działu 22.
Przedstawione normy materialne (brzmienie pozycji 3004 i wyjaśnień do niej oraz uwag do działu 30 Taryfy celnej) - stanowiące podstawę prawną orzekania o prawidłowości zaklasyfikowania importowanych towarów do pozycji 3004 - przy wykładni zaprezentowanej powyżej - wskazują jednoznacznie, że ? koniecznym do ustalenia w sprawie było w pierwszym rzędzie czy importowane towary to leki w rozumieniu brzmienia pozycji 3004 a jeżeli tak to czy w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające prawem przewidziane wyłączenia z pozycji 3004.
W ocenie Sądu stwierdzić należy, że organy celne nie poczyniły w sposób prawidłowy ustaleń koniecznych do załatwienia sprawy, uchybiając tym samym przepisom art.122, 187§1, 191 Ordynacji podatkowej, w związku z art.262 Kodeksu celnego.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ celny uznał, iż importowany towar nie należy do "leków". Ze stanowiskiem tym zgodzić się nie można. Nie znajduje ono oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, przede wszystkim pozostaje w sprzeczności ze "Świadectwem rejestracji" wystawionym przez MZ i OS. Zwrócenia uwagi wymaga w tym miejscu, że z regulacji zawartej art.180 Ordynacji podatkowej, (w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem) wnioskować należy, iż ustawa ta przyjmuje nie tylko otwarty system środków dowodowych, ale i przyznaje wszystkim dowodom równą moc dowodową. Treść art.194 § 1 powołanej ustawy (stanowiący, że dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowodów tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone) przypisuje jednak tym dokumentom moc specjalną - ale jedynie w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Poza sporem przedłożone w sprawie "Świadectwa rejestracji" są dokumentem urzędowym, który stwierdza, że wskazane tam towary wpisane zostały do Rejestru Środków Farmaceutycznych. Wobec powołania w świadectwie przepisów ustawy z dnia 10.10.1991 r. o środkach
farmaceutycznych (...) uznać należy, iż produkt w nim wskazany jest lekiem (środkiem farmaceutycznym) w rozumieniu tej ustawy.
Zauważyć w tym miejscu należy, że art.l94§l Ordynacji podatkowej reguluje jedynie moc dowodową o charakterze formalnym. Moc formalną odróżnić jednak należy od mocy materialnej - wyrażającej znaczenie dokumentu dla tematu dowodowego, Znaczy to, że domniemanie prawdziwości dotyczy tylko tego, że dokument pochodzi od organu, który go wystawił i że organ ten poświadczył prawdę. Zatem dokument urzędowy pod względem materialnym -mimo prawdziwości zawartych w nim twierdzeń i mimo ich nieobalenia (na mocy art.194 §2) - nie przesądza wyniku postępowania. (vide "Ordynacja podatkowa4iomentarz 2004"; B.Adamiak i in.; Unimex, Wrocław 2004, str. 665; "Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem" pod red.prof.Jodłowskiego; Wyd.Prawnicze, Warszawa 1898, tom II, str. 428). Wskazać też trzeba, że powołana ustawa z dnia 10.10.199Ir. o środkach farmaceutycznych /.../ - (Dz.U.Nr 105, poz.452 ze zm.) leki definiuje jako surowce farmaceutyczne oraz mieszaniny, które w drodze procesu technologicznego zostały przygotowane w postaci nadającej się do stosowania w leczeniu, zapobieganiu, diagnostyce (art.2 ust.l pkt. 2). Tak więc zarówno powołana wyżej ustawa o środkach farmaceutycznych jak i brzmienie pozycji 3004 taryfy celnej przy definiowaniu leków posługuje się celem stosowania leku, takimi jak terapia/leczenie bądź profilaktyka/zapobieganie chorobom. W tym stanie rzeczy zatem włączone w poczet dowodów sprawy świadectwa rejestracyjne stanowią dowód tego, że importowany towar jest lekiem także w rozumieniu prawa celnego - jako że służy celom terapeutycznym lub profilaktycznym. Dodatkowo stanowisko, że sporny towar to leki popierają opinie biegłych, sporządzone na zlecenie organu odwoławczego. Wskazać należy na opinię dr. hab.n.med. Janusza Książyka (z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie, k 306 akt administracyjnych "wspólnych") czy opinię prof. dr.hab. Hanny Kanachowicz (z Instytutu Żywności i Żywienia, k-315), zgodnie z którymi preparaty te stosowane są w sytuacjach chorób, w leczeniu (żywieniowym). Opinie te - jak i znajdujące się w materiałach sprawy, zgodne z nimi w tym zakresie opinie sporządzone na zlecenie strony - nie stanowiąjednak dowodu na okoliczność tego czy sporne produkty są lekami taryfikowanymi do pozycji 3004 czy też, że są z tej pozycji wyłączone. Jak bowiem w dotychczasowych rozważaniach wywiedziono zaklasyfikowanie do pozycji 3004 będzie właściwe jedynie gdy lek nie będzie jednocześnie jednym z produktów (w Wyjaśnieniach do taryfy celnej opisanym) wyłączonym z tej pozycji.
W ocenie Sądu na tę okoliczność stosowanych ustaleń faktycznych brak.
W szczególności nie poczyniono jednoznacznych ustaleń (mimo niespornego składu produktów) czy importowane preparaty zawierają wyłącznie substancje odżywcze i jakie znaczenie: odżywcze czy inne, (choćby z uwagi na zastosowana dawkę) mają ewentualnie zawarte w nich witaminy. Nie ustalono
poza tym, w jakim celu dodano substancje o działaniu leczniczym i czy dodanie takich substancji nie odebrało produktowi charakteru spożywczego.
Zauważyć trzeba też, że skoro w Wyjaśnieniach do taryfy celnej - przy wyłączaniu leków z pozycji 3004 - mowa o "charakterze spożywczym'', przeznaczeniu do "utrzymania zdrowia lub dobrego samopoczucia" (a nie leczenia) i w końcu skoro odróżnia się powyższe przeznaczenie od używania celem "zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości" - to oznaczać to musi, że istotne dla prawidłowej taryfikacji jest ustalenie celu użycia składników i wpływu tych składników na charakter (zasadniczy) produktu .
Zdaniem składu orzekającego dla ustalenia tych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wymagane są wiadomości specjalne, uzasadnia to konieczność powołania biegłego i dopuszczenie dowodu z jego opinii - zgodnie z art.l97§l Ordynacji podatkowej.
Takich opinii jednakże - tj. opinii na wskazane wyżej okoliczności - w niniejszej sprawie brak.
Zwrócenia uwagi wymaga przy tym niekonsekwencja organu celnego. Organ II instancji wywodził w uzasadnieniu decyzji, że opinie biegłych pomocne są jedynie, gdy zachodzą wątpliwości co do przedmiotu importu, których to wątpliwości, w ocenie organu, w rozpoznawanej sprawie nie ma. Jak jednak wynika z akt sprawy organ celny zwracał się o wydanie opinii (np. k-258 akt wspólnych) na okoliczność ustalenia czy i jakie substancje dodano jak i celu dodania substancji o działaniu leczniczym; w szczególności organ wnosił o wyjaśnienie czy te ewentualne substancje dodawane są celem zapewnienia lepszej równowagi żywieniowej, zwiększenia wartości energetycznej lub odżywczej czy też dla tylko dla celów leczniczych. Organ celny widział zatem potrzebę uzyskania, choćby w tym zakresie, wiadomości specjalnych. Sporządzone opinie tymczasem bądź w ogóle nie udzielają odpowiedzi na zadane pytania (akta wspólne-k-312, 315) bądź czynią to w sposób niepełny i niejednoznaczny, nie dotyczą też wszystkich spornych produktów. W powołanej wyżej opinii z 15.05.2000r. (akta wspólne-k-304) dr. hab.n.med. Janusz Książyk bądź wskazał substancje lecznicze, bądź - jak w przypadku Nutridrinków -wskazał, że suma składników jest składnikiem leczniczym. Zaś co do celu dodania składników leczniczych stwierdził, że suma składników ma dać efekt równowagi żywieniowej a pojęcie "lepszej równowagi żywieniowej" odnosił do produktów innych producentów, co zdaje się wskazywać na niezrozumienie pytania.
Wątpliwości wynikających z przedstawionej opinii organ celny nie tylko nie wyjaśnił, ale i w rozważaniach swych nie dokonał oceny zgromadzonych opinii. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ celny w istocie dokonał własnej oceny niespornych danych o składzie surowcowym i wskazaniach/przeciwwskazaniach, wynikających z ulotek itp. dokumentów informacyjnych o towarze. Dowolnością i zbytnim uproszczeniem jest tymczasem przyjęcie, że skoro niespornie preparaty stosowane są w leczeniu
żywieniowym a leczenie to polega na podaży energii i niezbędnych składników odżywczych - to sporne produkty są odżywkami. W ocenie Sądu stanowi to o uchybieniu przepisom proceduralnym. Wskazać przy tym należy, że prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy to materiał kompletny na wszystkie okoliczności istotne dla sprawy, pozwalające na poczynienie ustaleń stanu faktycznego stosownie do stanu hipotetycznego, wynikającego z normy prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie. Tylko materiał kompletny umożliwia ocenę dowodów mieszczącą się w granicach prawem przewidzianej swobody. Swobodna ocena dowodów nie jest samowolą, gdy dokonana jest zgodnie z normami prawa procesowego i z zachowaniem określonych reguł, dotyczących m.in. mocy dowodowej poszczególnych dowodów (z uwzględnieniem art.180, 181, 194§1 Ordynacji podatkowej). Reguły te rzutują na ocenę znaczenia i wartości dowodów a ocena ta w sposób poddający się kontroli musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art.210§l pkt 6 i §4 Ordynacji podatkowej) - czego w niniejszej sprawie nie dopełniono. Wskazane uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy, tylko bowiem zgodne z procedurą ustalenia stanu faktycznego pozwalają na zastosowanie prawidłowych norm prawa materialnego. Już z tych względów za zasadny uznać należy wniosek strony o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Nie można zgodzić się ze skarżącą spółka jednakże, że - wynikające ze zgromadzonego materiału - okoliczności sprawy popierają prawidłowość taryfikacji wnioskowanej przez importera tj. do pozycji 3004. Wbrew twierdzeniem strony -jak już rozważano - dowody sprawy potwierdzają jedynie, że towary - posiadające świadectwo rejestracyjne wystawione przez MZiOS oraz będące przedmiotem sporządzanych w sprawie opinii - służą celom terapeutycznym lub profilaktycznym. Nie jest to jednak okoliczność wystarczająca do taryfikowania tych produktów do pozycji 3004. Zwrócenia uwagi wymaga nadto, że opinie - na które głównie powołuje się skarżąca spółka - sporządzone zostały na jej zlecenie. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że opiniom tym nie można przypisać waloru dowodu z opinii biegłych, w rozumieniu art.197 Ordynacji podatkowej - nawet jeśli sporządzone zostały przez osoby posiadające wiedzą fachową. Sąd Najwyższy - na tle analogicznego uregulowania dowodu z opinii biegłych w kpc - przyjął, że opinie sporządzone na zlecenie strony traktować należy jedynie jako wyjaśnienie stanowiące poparcie stanowiska strony, choć z uwzględnieniem wiadomości specjalnych, (vide wyrok SN z dnia 12.04.2002r. sygn. akt I CKN 92/00).
W ocenie składu orzekającego ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Opiniom takim wprawdzie przydaje się też walor dokumentów urzędowych (jak w wyroku NSA w składzie 7 sędziów z dnia 25.09.2000r. sygn.akt FSA 1/00 i z dnia 20.04.2000r. sygn. akt V SA 602/98). Z formalnego punktu widzenia odróżnić należy je jednak od dowodów z opinii biegłych. Zatem jeżeli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne dowód z opinii biegłego nie może zostać zastąpiony dowodem z opinii prywatnej strony szczególnie, jeżeli
okoliczności nią stwierdzane są sporne. Rozróżnienie opinii biegłych i opinii przedstawianych przez stronę (zainteresowaną wynikiem postępowania) jest istotne także dla oceny stopnia bezstronności i tym samym wiarygodności.
Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny zobligowany będzie ustalić - przy pomocy biegłego dysponującego specjalistyczną wiedzą- czy zachodzą prawem przewidziane okoliczności uzasadniające wyłączenie importowanych towarów z leków taryfikowanych do pozycji 3004, zgodnie z przedstawioną w uzasadnieniu wykładnią brzmienia pozycji 3004 i wyjaśnień do niej
Dopiero po skutecznym uznaniu taryfikacji wskazanej przez importera za nieprawidłową rozważenia wymagało będzie, do którego z działów bądź pozycji towar powinien być zaklasyfikowany. Na tym etapie postępowania rozważania w tym przedmiocie są przedwczesne.
Odnosząc się do kwestii prawidłowości klasyfikacji płynnych towaru o nazwie Bebilon Nenantal przypomnieć należy, że zgodnie z powoływaną już Regułą 1 ORINS tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów zaś prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, oraz o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z dalszymi regułami. Pozycje i uwagi do sekcji i działów mają charakter norm prawnych -prawidłowe zastosowanie których w sprawie uzależnione jest od prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Jak wynika z powyższego i jak wskazują "uwagi wyjaśniające" (w szczególności uwagi III-V) Ogólnych Reguł Interpretacji Systemu Zharmonizowanego brzmienie pozycji i uwag jest najważniejsze, ma znaczenie podstawowe. Reguły dalsze niż Reguła 1 stosuje się tylko w razie potrzeby, o ile nie są sprzeczne z treścią pozycji i uwag (według Reguły 1). Redakcja pozycji i uwag decyduje zatem, czy towary klasyfikuje się wyłącznie w oparciu o Regułę 1 - bez uciekania się do rozważania Reguł dalszych.
Mając powyższe na względzie rozważenia wymagało, która z reguł interpretacyjnych będzie miała zastosowanie w sprawie, w pierwszej kolejności zaś czy przy klasyfikacji spornych towarów poprzestać można na Regule 1.
Uwagi ogólne do działu 19 wskazują, że dział ten obejmuje szereg przetworów zazwyczaj stosowanych jako żywność, które są wyprodukowane (...) m.in. z produktów objętych pozycjami 0401 do 0404 (czyli z Działu 4 dotyczącego m.in. produktów mleczarskich). Brzmienie pozycji 1901 i wyjaśnienia do niej zawierają zastrzeżenia, iż oprócz ekstraktu słodowego (pkt I Wyjaśnień omawianej pozycji) obejmuje ona także "przetwory spożywcze z mąki, mączki, skrobi lub ekstraktu słodowego, niezawierające kakao lub zawierające mniej niż 40% wagowych kakao /.../ (pkt II Wyjaśnień) oraz "przetwory spożywcze z towarów objętych pozycjami od nr 0401 do 0404, niezawierających kakao łub zawierających niej niż 5% wagowych kakao /.../(pkt III Wyjaśnień) - ale tylko "gdzie indziej nie wymienione ani niewłączone".
Zawarte w brzmieniu pozycji 1901 i przytoczone wyżej dwukrotne (w pkt. II i III) zastrzeżenia ("gdzie indziej niewymienione ani niewłączone") - w
ocenie Sądu - jednoznacznie wskazują, że w przypadku towaru nawet odpowiadającego opisowi pozycji 1901 taryfikacja do tej pozycji możliwa jest jedynie wówczas, gdy stwierdzi się brak innych pozycji wymieniających czy włączających klasyfikowany towar. Przedmiotowy towar zatem nie może być objęty jakąkolwiek inna pozycja Taryfy celnej. Niezachowanie tej kolejności przy ustalaniu prawidłowej taryfikacji pozostawałoby w jawnej sprzeczności z brzmieniem omawianej pozycji i tym samym godziłoby w zasadę taryfikacji określoną Regułą 1 ORINS.
Choć więc uregulowania zawarte Wyjaśnieniach do taryfy celnej przy pozycji 1901 w pkt. III wskazują, że przetwory objęte omawianą pozycją mogą być odróżniane od produktów objętych pozycjami 0401 do 0404 w ten sposób, że oprócz naturalnych, mlecznych składników zawierają inne składniki niedozwolone w produktach objętych w/w pozycjami a jako przykłady podają:
1. przetwory w proszku lub w postaci płynnej używane jako żywność dla niemowląt lub w celach dietetycznych i zawierające mleko z dodatkiem innych składników (np. kasz zbożowych, drożdży),
2. produkty mleczne otrzymywane przez zastąpienie jednego lub więcej składników mleka (np. tłuszczów masłowych) innymi składnikami (np. tłuszczami oleinowymi),
- to jednak raz jeszcze podkreślić należy, iż nawet jeżeli sporne produkty odpowiadałyby temu opisowi, nie przesądza to o prawidłowość taryfikacji do pozycji 1901 dopóty dopóki nie zostaną poczynione zasadne ustalenia, że towary te nie zostały wymienione czy nie zostały włączone gdzie indziej w Taryfie celnej.
Wyjaśniania do pozycji 1901 zarówno te zamieszczone w punkcie (I) pod literą (b), w punkcie (II) pod literą (ij) jak i zawarte w tekście następującym po punkcie III (2) stanowią wprost, że pozycja ta nie obejmuje napojów (dział 22).
Zatem zgodnie z Regułą 1 ORINS wobec brzmieniem pozycji i wyjaśnień do niej w szczególności wobec cytowanych zastrzeżeń "gdzie indziej niewymienione ani niewłączne" oraz wobec zapisu "...pozycja nie obejmuje ...napojów (dział 22)" - nie powinno budzić wątpliwości, że wnikliwego rozważenia wymagało czy sporne produkty zostały "wymienione" bądź "włączone" do pozycji 2202.
Konieczne były zatem ustalenia, czy sporne produkty posiadają cechy charakterystyczne dla towarów z działu 22 w szczególności czy spełniają wymogi do zaklasyfikowania ich do pozycji 2202.
Brzmienie pozycji 2202 i wyjaśnienia do tej pozycji /vide: pkt (B) {2)1 wskazują, iż należąca do niej grupa towarów takich jak "inne napoje bezalkoholowe (...)" obejmuje "niektóre inne napoje przygotowane do bezpośredniego spożycia np. na bazie mleka i kakao".
Prawodawca nie zdefiniował przy tym użytego w omawianych normach pojęcia "napoju". Słownik języka polskiego (Nowy słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003) objaśnia to pojęcie jako "płyn przeznaczony do picia; porcja tego płynu" - a więc jako wyróżnik napoju spośród innych rzeczy wskazuje jego płynną formę oraz spożywczy charakter. Biorąc więc pod uwagę zwykłe rozumienie tego słowa (definicję językową), które powinno w takim wypadku być punktem wyjścia dla wykładni, oraz uwzględniając uwagi do działu 22 można powiedzieć, że produkty objęte tym działem są bezsprzecznie produktami spożywczymi, które jednak mogą występować tylko w postaci płynnej. Towary te wyodrębnione zostały w tym dziale zatem ze względu na swoją postać - co też odróżnia je od innych produktów spożywczych, objętych pozostałymi działami Taryfy. Dział 22 obejmuje zatem produkty różnego rodzaju, przeznaczone do spożycia jako napój - z uwzględnieniem jednak zawartych w tym dziale wyłączeń.
Z samego brzmienia pozycji jak i uwag do pozycji 2202 nie wynika również, jakie produkty uznaje się za "pozostałe napoje bezalkoholowe"; przytoczone wyżej wyjaśnienie zawarte w pkt. (B) podaje jedynie przykłady (nie jest to zatem katalog zamknięty) produktów klasyfikowanych do pozycji 2202 jako "pozostałe napoje bezalkoholowe". Zasadne zatem zdaje się być przyjęcie, że zakres tego pojęcia został określony bardzo szeroko i potencjalnie obejmuje produkty spożywcze występujące w postaci płynów do spożycia - o ile wyraźnie nie są wyłączone. Towary wyłączone z pozycji 2202 (przez stwierdzenie "niniejsza pozycja nie obejmuje...") zostały wymienione w wyjaśnieniach do tej pozycji pod literami (a) - (d). Wśród towarów nie objętych pozycją 2202 ńie wymieniono towarów podlegających taryfikacji do działu 19, znajdują się zaś wśród wyłączeń z pozycji 2202 leki objęte pozycją 3003 lub 3004 (vide: litera (d) Wyjaśnień do Taryfy celnej odnośnie pozycji 2202).
Z materiałów zgromadzonych w sprawie, w szczególności ze Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, wynika, że sporny towar Bebilon Nenatal w płynie wpisany został do Rejestru Środków Farmaceutycznych. Materiały informacyjne o tym towarze wskazują nadto, że powinien być on stosowany za radą lekarza.
W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu rozważenia wymagało, czy nie zachodzi przedstawione wyżej wyłączenie z pozycji 2202. Ustaleń i rozważań w tym zakresie tymczasem organy celne nie dokonały, co uchybia procedurze, w szczególności wymogowi ustalenia dokładnego stanu faktycznego (art.122 i 187§1) oraz narusza art.191 i 210 Ordynacji podatkowej w zw. z art.262 Kodeksu celnego. Zwrócenia uwagi w tym miejscu wymaga, że NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 19.01.2005r. sygn.akt GSK 1263/04 zwrócił uwagę na - wynikającą z art.194 Ordynacji podatkowej - szczególną moc dokumentu urzędowego, uznając za taki w sprawach celnych Świadectwa Rejestracji MZiOS. Oceny wymagało będzie jednak czy sam fakt uznania towaru za lek przesadza o taryfikowaniu go do pozycji 3303 lub 3304.
Godzi się zauważyć w tym miejscu, że sądy administracyjne władne są jedynie do kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie mogą zaś czynić samodzielnych ustaleń - na co wskazuje też liczne orzecznictwo NSA.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny winien też wziąć pod uwagę, że o taryfikacji decydować mogą także interpretacje właściwych organów międzynarodowych. Przepis art. 2 § 2 Kodeksu celnego jednoznacznie wskazują na pierwszeństwo umów międzynarodowych w sprawach celnych. Zarówno tymczasem art.10 Konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów - do której Polska przystąpiła z dniem 1.01.1996 r. na mocy oświadczenia rządowego z dnia 30.12.1996r. (Dz. U. Nr 11, poz. 63) jak i art. III lit. d Konwencji o utworzeniu Rady Współpracy Celnej, sporządzonej w Brukseli,15 września 1950r. (Dz.U.zl978r. Nr ll,poz.43 -oświadczenie rządowe o przystąpieniu Dz.U. z 1978r. Nr ll,poz 44.) -występującej pod roboczą nazwą Światowej Organizacji Celnej (WCO) świadczą o tym, że interpretacje dokonywane przez właściwe organy mają w tym zakresie charakter wykładni wiążącej. Na tej podstawie interpretacje dokonywane przez Radę Współpracy Celnej nabrały dla krajowych organów celnych charakter takiej właśnie wykładni, która jako rodzaj wykładni przepisów celnych ma charakter wiążący nie tylko do odpraw celnych dokonanych po dacie jej wydania (vide wyrok NSA z dnia 24.06.1993r. sygn.akt SA/Wr 1852/92 oraz wyrok SN z dnia 13.11.1996r. sygn.akt III RN 28/96). Aby jednak interpretacje takie mogły stanowić wiążącą wykładnię muszą pochodzić od uprawnionego do jej wydania organu i wydane muszą być w prawem przewidzianym trybie. Charakteru takiego nie mają zatem opinie Sekretariatu WCO. Przez fakt opublikowania tego typu opinii w akcie wykonawczym stają się one jednak obowiązującym prawem. Za takim charakterem i zakresem obowiązywania opinii sekretariatu WCO opowiedział się także NSA w wyroku z dnia 15.02.2005r. (sygn. akt GSK 1278/04; nie publ.).
Mając powyższe na uwadze w niniejszej sprawie organy celne winny uwzględnić, że w stanie prawym obowiązującym w dacie zgłoszenia celnego (4.12.2000r.) rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej w Tomie V części IV ("Opinie klasyfikacyjne") zawierało opinię, zgodnie z którą preparaty z mleka przeznaczone dla niemowląt w opakowaniach do sprzedaży detalicznej zawierające lub nie dodatki zbożowe lub owocowe -taryfikować należało do pozycji 1901 10 00 0. Rozważenia w tym zakresie wymaga czy wskazane tam przykładowe produkty ("Humana" o oznaczeniu 0, 1,2, MCT i SL oraz "Pre-Aptamil" i "Pre-Milumil" są tożsame ze spornymi towarami, w tym czy są płynami. Odnieść należy się także zmiany powołanego rozporządzenia, zgodnie z którą z dniem 9.05.2003r. usunięto powołaną wyżej opinię a w tomie V części III ("Opinie klasyfikacyjne światowej Organizacji Celnej") umieszczono opinię, zgodnie z którą pozycja właściwą dla preparatu spożywczego dla niemowląt w postaci płynu o nazwie handlowej "Bebilon 1" (...) jest pozycja 2202 90. Uwzględnienia wymaga przy tym, że w obu
przedstawionych przypadkach opinie wiążą jedynie co do będących jej przedmiotem towarów; wykładnia rozszerzająca czy analogiczne stosowanie wiążącej wykładni prawa i obowiązujących norm prawnych nie jest właściwe. Nie oznacza to jednak - co do zasady - że uchybia prawu próba poparcia przez organ orzekający sposobu rozumowania przez odniesienie się do wykładni dotyczącej innych towarów bądź też do norm w stanie prawnym sprawy jeszcze czy już nieobowiązujących.
Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art.l45§l pkt.l lit. a i c oraz art. 200 i 152 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
W kwestii połączenia toczących się przed tut. Sądem spraw do wspólnego rozpoznania - a to celem orzeczenia o kosztach jak za jedną sprawę - wyjaśnienia wymaga, że, - co do zasady - połączenie spraw do wspólnego rozpoznania nie rzutuje na wysokości zwracanych kosztów postępowania. Połączenie spraw, nawet do łącznego rozstrzygnięcia (art. 111 ustawy) nie czyni bowiem z połączonych spraw jednej, nowej sprawy. "Łączny" wyrok wydany w takim przypadku winien zatem zawierać osobne rozstrzygnięcia - dla każdej z połączonych spraw Wobec zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku Dyrektora Izby Celnej we W. - także co do kosztów postępowania.
Orzekając w niniejszej sprawie o kwocie zwracanych stronie skarżącej kosztów postępowania Sąd zauważa, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak regulacji (na podobieństwo art. 102 kpc czy art.55 uchylonej ustawy o NSA) umożliwiających sądowi wojewódzkiemu zasądzenie tylko części kosztów (np. z uwagi na tożsamości skarg w licznych, toczących się postępowaniach). Nie budzi przy tym wątpliwości składu orzekającego, że także przepis art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) nie pozwala na zastosowanie w obecnym stanie prawnym nieobowiązującego już art. 55 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI