Pełny tekst orzeczenia I SA/WR 231/04

I SA/Wr 231/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik /sprawozdawca/
Ludmiła Jajkiewicz
Maria Tkacz-Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a; art. 28 ust. 2; art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Maria Tkacz - Rutkowska Sędziowie: Sędzia WSA – Ludmiła Jajkiewicz Asesor WSA – Dagmara Dominik (sprawozdawca) Protokolant: Aleksandra Madej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 1998 r.: oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Urzędu Skarbowego
W. - F. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 1998 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż K. S. w dniu [...] dokonał sprzedaży działki gruntu niezabudowanej nr [...] o powierzchni [...] położonej we wsi R. gmina W. M.. Cena sprzedaży została ustalona w wysokości [...] . W dniu [...] podatnik złożył w Urzędzie Skarbowym oświadczenie, iż przychód uzyskany ze sprzedaży wydatkuje w całości na zakup nieruchomości lub terenów budowlanych. W toku prowadzonego postępowania podatkowego podatnik utrzymywał, że wszystkie środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży nieruchomości wydatkował na budowę domu jednorodzinnego we wsi P. gmina W. M. . Organ odwoławczy podniósł, iż strona pomimo licznych wezwań ze strony Urzędu Skarbowego do przedstawienia dokumentów potwierdzających wydatkowanie przychodu ze sprzedaży a związanych z realizacją budowy domu w P. nie przedstawiła żadnych faktur, rachunków potwierdzających przedmiotowe fakty. W piśmie z dnia [...] podatnik oświadczył, że zakupy materiałów budowlanych były dokonywane za pośrednictwem Fundacji A filia d. Fundacja potwierdziła fakt zakupu materiałów budowlanych przez K. S., które były przeznaczone na budowę jego prywatnego domu w P., podając wartość zakupionych w [...] materiałów na kwotę [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli w Fundacji dotyczącej [...] stwierdzono, że K. S. nie dokonywał żadnych zakupów materiałów budowlanych w Fundacji. Z protokołu wynika, iż w [...] Fundacja nie uzyskała żadnego przychodu, poniosła natomiast koszty, z zestawienia których wynika, iż nie partycypowała w zakupie materiałów budowlanych na rzecz podatnika. W ewidencji Fundacja ujęła zakupy materiałów budowlanych, które według wyjaśnień pełnomocnika Zarządu związane były z remontem najmowanych obiektów Fundacji (prace zabezpieczające, konserwacyjne, osuszanie obiektów, doprowadzenie wody i energii itp.). organ odwoławczy nie uznał także jako dowodu potwierdzającego wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe wyceny rozpoczętej budowy domu w P. sporządzonej przez biegłego sądowego A. G. w [...] Zdaniem organu odwoławczego wycena ta określała jedynie stopień zaawansowania budowy, nie określała natomiast kiedy faktycznie dokonywano wydatków związanych z pracami budowlanymi, czy też zakupem materiałów budowlanych. Natomiast dołączone do odwołania orzeczenie techniczne o stanie fundamentów i ścian fundamentowych sporządzone w [...] przez rzeczoznawcę C. R. określało jedynie warunki geotechniczne posadowienia budynku oraz zawierało ocenę konstrukcji fundamentów. Brak jednoznacznych dowodów w postaci faktur, rachunków związanych z zakupem materiałów, usług budowlanych, ekspertyz itd. dotyczących budowy domu w P. uniemożliwiało – zdaniem organu odwoławczego – uznanie, iż podatnik spełnił warunki do zwolnienia o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1999 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm. zwana dalej "u.p.d.o.f.").
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub zawieszenie sprawy do czasu rozpatrzenia wniosku oraz uzyskanie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż zebrany materiał jest wystarczający do podjęcia właściwej decyzji. Zdaniem strony skarżącej zaskarżona decyzja jest sprzeczna z zebranym materiałem dowodowym, a wywód Urzędu Skarbowego jest nielogiczny. Zdaniem skarżącego bezsprzeczny jest fakt, że całość kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości wydatkował na budowę domku jednorodzinnego. Wartość wykonanych prac została określona przez biegłego rzeczoznawcę – jest to koszt poniesiony w całości przez skarżącego. Z dokumentów wynika, w sposób jednoznaczny, że prace są wykonane zgodnie z wymogami technicznymi.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, iż na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) z dniem 1 stycznia 2004 r. tworzy się w W. i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), oraz znosi się ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stąd też właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest - na podstawie art. 16 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz § 1 pkt 14 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72 poz. 652) - Wojewódzki Sąd Administracyjny we W.
Wypada także podkreślić, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jednocześnie stwierdzono brak podstaw do zawieszenia postępowania.
Istota sporu między stronami sprowadza się do tego czy skarżący ma prawo do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f., podatek od dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c u.p.d.o.f. ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w tym samym terminie złoży oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f.. W myśl powołanego przepisu wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub na nabycie - wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Wypada zauważyć, iż samo złożenie oświadczenia w trybie art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f. nie powoduje nabycia prawa do zwolnienia podatkowego, ponieważ nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f., jest zwolnieniem z mocy prawa ("wolne od podatku dochodowego są ...") i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełni on określone przepisami warunki. Warunkami tymi są (...): wydatkowanie przychodu na cele mieszkaniowe i dokonanie tej czynności przed upływem terminu dwuletniego. Spełnienie tych warunków łącznie powoduje nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego (por. uchwała NSA z dnia 23 czerwca 2003 r. sygn. akt FPS 1/03, opubl. ONSA 2003/4/117). Zdaniem Sądu z powyższych przesłanek wynika, iż fakt wydatkowania przychodu na cele mieszkaniowe wymagał wykazania, a ciężar dowodu obciążał stronę skarżącą.
W trakcie postępowania podatkowego organy podatkowe wielokrotnie wzywały skarżącego do przedstawienia dowodów związanych z realizacją budowy domu mieszkalnego w P. Przedłożone przez skarżącego dokumenty nie świadczą o poniesieniu (konkretnych) wydatków na cel mieszkaniowy określony w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. Skarżący przedstawił bowiem projekt architektoniczno-budowlany z [...] , jak również kosztorys zamierzonych prac, orzeczenie techniczne o stanie fundamentów i ścian opracowane przez rzeczoznawcę oraz kserokopię faktury wystawioną na Fundację A , która nie została ujęta w ewidencji księgowej tejże Fundacji. Ponadto skarżący podniósł, że zakup wszystkich materiałów odbywał się za pośrednictwem tej Fundacji, co nie znalazło potwierdzenia w ustaleniach kontroli przeprowadzonej w Fundacji w dniach [...],[...] i [...]. Jednocześnie skarżący w piśmie z dnia [...]. podniósł, iż nie przedstawił rachunków na zakupione i wybudowane materiały oraz pracę sprzętu czy transportu, gdyż zdaniem skarżącego nie były mu do niczego potrzebne. Fakt wykonania budowy natomiast mogą potwierdzić sąsiedzi.
Wypada wskazać, iż skarżący błędnie wywodzi w skardze, iż brak pozwolenia na budowę skarżącego nastąpił tylko i wyłącznie z winy Urzędu Gminy w W. M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wykonywanych robót budowlanych na działkach [...] i [...] obręb P. gmina W. M. . Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż na działkach budowlanych należących do K. S. prowadzone były samowolnie (bez stosownego pozwolenia na budowę) prace budowlane. Nakazano wstrzymanie budowy, wykonanie ekspertyzy technicznej i rozbiórkę budowanego domu, co zostało wykonane. Powyższe okoliczności wskazują na to, iż skarżący współprzyczynił się do sytuacji braku uzyskania pozwolenia na budowę.
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, iż organy podatkowe prawidłowo wywiodły, iż skarżący nie przedstawił jednoznacznych dowodów wskazujących na wydatkowanie osiągniętego przychodu ze sprzedaży nieruchomości na budowę domu jednorodzinnego w P. Należy podkreślić, iż każda ulga podatkowa, jako czyniąca wyłom w zasadzie powszechności opodatkowania i równego traktowania podmiotów, musi być stosowana ściśle. Skoro przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. stanowił, że ulgę w postaci zwolnienia przychodu od podatku powoduje wydatkowanie tego przychodu na określony cel i w określonym czasie, to nie było uzasadnienia do zastosowania ulgi z tego jedynie powodu, że skarżący budował dom mieszkalny (który następnie uległ rozbiórce), bez ustalenia wysokości wydatków poniesionych w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, o której mowa w tym przepisie. Wprawdzie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie regulowała obowiązku gromadzenia dowodów na poniesione wydatki, a tym samym ich form, ale z koniecznością ich wykazania - wydatków, a nie faktu wybudowania domu w ogóle - podatnik winien się liczyć, skoro ze zwolnienia korzystał przychód w części wydatkowanej w określonym czasie, a on sam zamierzał zwolnienie wykorzystać. Ulgi nie mogło spowodować oszacowanie wartości nakładów niezbędnych na wybudowanie domu, a jedynie wartość efektywnie poniesionych wydatków. Mogły one być udokumentowane w różny sposób: fakturami, rachunkami uproszczonymi, pokwitowaniami konkretnych osób, które odebrały należności za wykonane prace lub dostarczone towary itp. Takich dowodów skarżący w toku postępowania nie przedstawił.
Sąd nie stwierdził zatem naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego.
Poczynione uwagi nakazały uznać, iż zaskarżone decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.